{"id":697454,"date":"2024-03-04T11:35:21","date_gmt":"2024-03-04T07:35:21","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=697454"},"modified":"2024-03-04T11:35:21","modified_gmt":"2024-03-04T07:35:21","slug":"saglam-qidalanma-x%c9%99st%c9%99likl%c9%99rin-qarsisinin-alinmasina-kom%c9%99k-ed%c9%99n-faktordur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=697454","title":{"rendered":"\u201cSa\u011flam qidalanma x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259n faktordur\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>&#8211; Emin m\u00fc\u0259llim, bildiyiniz kimi, mart\u0131n 4-\u00fc \u00dcmumd\u00fcnya Piyl\u0259nm\u0259 il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Beyn\u0259lxalq g\u00fcn\u00fcn mahiyy\u0259ti haqq\u0131nda q\u0131sa m\u0259lumat ver\u0259rdiniz&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130lk d\u0259f\u0259 Piyl\u0259nm\u0259 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc 2010-cu ilin may ay\u0131nda Avropada Piyl\u0259nm\u0259 il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilib. Sonradan bu G\u00fcn qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etdi v\u0259 2020-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq h\u0259r il mart\u0131n 4-d\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya Piyl\u0259nm\u0259 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq g\u00fcn\u00fcn qeyd olunmas\u0131nda m\u0259qs\u0259d art\u0131q \u00e7\u0259ki v\u0259 piyl\u0259nm\u0259 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259hali aras\u0131nda maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rini art\u0131rmaq, bilik v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Piyl\u0259nm\u0259nin f\u0259sadlar\u0131 hans\u0131lard\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Genetika piyl\u0259nm\u0259nin \u0259sas faktorlar\u0131ndan biridir. \u0130nsanlar\u0131n art\u0131q \u00e7\u0259kiy\u0259 meyli \u00e7ox vaxt onlar\u0131n yax\u0131n qohumlar\u0131 v\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Tiroid v\u0259zinin disfunksiyas\u0131 metabolizmi z\u0259ifl\u0259d\u0259r\u0259k, madd\u0259l\u0259r m\u00fcbadil\u0259sini pozur v\u0259 art\u0131q b\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kisin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Piyl\u0259nm\u0259 dedikd\u0259, \u0259sas da qar\u0131n nahiy\u0259sin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Normalda ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bel 94 sm, qad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn 80 sm-d\u0259n \u00e7ox olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/f89b314dafa6712f60b8d10389ea1147.jpg\" alt=\"EM\u0130N  SON.jpg (2.11 MB)\" width=\"700\" height=\"700\" \/><\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, yuxu pozuntusu da \u00e7ox ciddi amill\u0259rd\u0259n hesab olunur. T\u0259dqiqatlar m\u00fc\u0259yy\u0259n edib ki, insanlar n\u0259 q\u0259d\u0259r az yatsa, onlar\u0131n art\u0131q \u00e7\u0259ki v\u0259 ya piyl\u0259nm\u0259 ehtimal\u0131 bir o q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k olur. Bu qism\u0259n ona g\u00f6r\u0259dir ki, yuxu zaman\u0131 ifraz olunan hormonlar i\u015ftah\u0131 v\u0259 b\u0259d\u0259nin enerji istifad\u0259sini idar\u0259 etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. H\u0259m\u00e7inin, stress v\u0259 depressiya zaman\u0131 da b\u0259zi insanlar daha \u00e7ox n\u0259zar\u0259tsiz qida q\u0259buluna meyilli olurlar.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Hans\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259r art\u0131q \u00e7\u0259ki il\u0259 birba\u015fa \u0259laq\u0259lidir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130kinci tipli diabetli x\u0259st\u0259l\u0259rin dem\u0259k olar ki, \u0259ks\u0259riyy\u0259ti art\u0131q \u00e7\u0259ki v\u0259 ya piyl\u0259nm\u0259d\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. Piyl\u0259nm\u0259 ya\u011f tur\u015fular\u0131n\u0131n s\u0259viyy\u0259sini art\u0131r\u0131r v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 diabet\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k iltihabl\u0131 prosesl\u0259ri t\u0259hrik edir.<\/p>\n<p>Bel \u00e7evr\u0259sinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc il\u0259 t\u0259zyiq, infarkt v\u0259 insult x\u0259st\u0259likl\u0259ri il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131l\u0131q var. \u0130nsult, infarkt, hipertoniya, x\u0259r\u00e7\u0259ng kimi x\u0259st\u0259likl\u0259ri birba\u015fa art\u0131q b\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kisi il\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 dan\u0131lmaz faktd\u0131r.<\/p>\n<p>Ultras\u0259s m\u00fcayin\u0259sind\u0259 ist\u0259nil\u0259n orta b\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kili bir insan\u0131 m\u00fcayin\u0259 etdikd\u0259 b\u0259z\u0259n qaraciy\u0259r ya\u011flanmas\u0131 diaqnozu a\u015fkarlan\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, piyl\u0259nm\u0259 alkoqol as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si d\u0259 ola bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Sa\u011flam qidalanma dedikd\u0259 n\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Sa\u011flam qidalanma insan\u0131n h\u0259yat t\u0259rzinin \u0259n m\u00fch\u00fcm aspektl\u0259rind\u0259n v\u0259 onun sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na t\u0259sir ed\u0259n amill\u0259rd\u0259ndir. O, insan\u0131n normal inki\u015faf\u0131n\u0131 v\u0259 h\u0259yat f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259min v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259n faktordur.<\/p>\n<p>T\u0259bii qidalar, m\u00f6vs\u00fcm\u00fc meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r x\u00fcsusil\u0259 faydal\u0131 hesab olunur. Qeyri-bitki ya\u011flar\u0131 z\u0259r\u0259rli xolesterini art\u0131raraq, damarlar\u0131n kir\u0259cl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 ateroskleroz dediyimiz t\u0131xanmaya s\u0259b\u0259b ola bilir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Sa\u011flam qidalanma v\u0259 art\u0131q \u00e7\u0259ki il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u00f6vsiyy\u0259l\u0259r n\u0259l\u0259rdir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Antik m\u00fct\u0259f\u0259kkir Sokrat\u0131n m\u0259\u015fhur bir deyimi var: yem\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015famaq deyil, ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn yem\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259nda\u015flar aras\u0131nda y\u00fcks\u0259k \u015f\u0259k\u0259rli un m\u0259hsullar\u0131na daha az meyli t\u0259bli\u011f etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u015e\u0259k\u0259r b\u0259lk\u0259 d\u0259 insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n arzuolunmaz m\u0259hsuldur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 t\u0259bii, emala m\u0259ruz qalmayan qidalara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 olunur. H\u0259m\u00e7inin, d\u00fczg\u00fcn yuxu rejimin\u0259 riay\u0259t etm\u0259k vacibdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8211; Emin m\u00fc\u0259llim, bildiyiniz kimi, mart\u0131n 4-\u00fc \u00dcmumd\u00fcnya Piyl\u0259nm\u0259 il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Beyn\u0259lxalq g\u00fcn\u00fcn mahiyy\u0259ti haqq\u0131nda q\u0131sa m\u0259lumat ver\u0259rdiniz&#8230; &#8211; \u0130lk d\u0259f\u0259 Piyl\u0259nm\u0259 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc 2010-cu ilin may ay\u0131nda Avropada Piyl\u0259nm\u0259 il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilib. Sonradan bu G\u00fcn qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etdi v\u0259 2020-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq h\u0259r il mart\u0131n 4-d\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya Piyl\u0259nm\u0259 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. Beyn\u0259lxalq g\u00fcn\u00fcn qeyd olunmas\u0131nda m\u0259qs\u0259d art\u0131q \u00e7\u0259ki v\u0259 piyl\u0259nm\u0259 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259hali aras\u0131nda maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rini art\u0131rmaq, bilik v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259kdir. &#8211; Piyl\u0259nm\u0259nin f\u0259sadlar\u0131 hans\u0131lard\u0131r? &#8211; Genetika piyl\u0259nm\u0259nin \u0259sas&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":697455,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c9a305f1c622d7baa5fc05a40f1f88b7.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c9a305f1c622d7baa5fc05a40f1f88b7.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c9a305f1c622d7baa5fc05a40f1f88b7.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c9a305f1c622d7baa5fc05a40f1f88b7-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c9a305f1c622d7baa5fc05a40f1f88b7-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c9a305f1c622d7baa5fc05a40f1f88b7-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c9a305f1c622d7baa5fc05a40f1f88b7.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c9a305f1c622d7baa5fc05a40f1f88b7.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c9a305f1c622d7baa5fc05a40f1f88b7-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c9a305f1c622d7baa5fc05a40f1f88b7.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"&#8211; Emin m\u00fc\u0259llim, bildiyiniz kimi, mart\u0131n 4-\u00fc \u00dcmumd\u00fcnya Piyl\u0259nm\u0259 il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Beyn\u0259lxalq g\u00fcn\u00fcn mahiyy\u0259ti haqq\u0131nda q\u0131sa m\u0259lumat ver\u0259rdiniz&#8230; &#8211; \u0130lk d\u0259f\u0259 Piyl\u0259nm\u0259 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc 2010-cu ilin may ay\u0131nda Avropada Piyl\u0259nm\u0259 il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilib. Sonradan bu G\u00fcn qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etdi v\u0259 2020-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq h\u0259r il mart\u0131n 4-d\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya Piyl\u0259nm\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/697454"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=697454"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/697454\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/697455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=697454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=697454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=697454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}