{"id":697619,"date":"2024-03-04T15:42:30","date_gmt":"2024-03-04T11:42:30","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=697619"},"modified":"2024-03-04T15:42:30","modified_gmt":"2024-03-04T11:42:30","slug":"mut%c9%99x%c9%99ssis-genetika-piyl%c9%99nm%c9%99nin-%c9%99sas-faktorlarindan-biridir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=697619","title":{"rendered":"M\u00fct\u0259x\u0259ssis: Genetika piyl\u0259nm\u0259nin \u0259sas faktorlar\u0131ndan biridir"},"content":{"rendered":"<p>Genetika piyl\u0259nm\u0259nin \u0259sas faktorlar\u0131ndan biridir. \u0130nsanlar\u0131n art\u0131q \u00e7\u0259kiy\u0259 meyli \u00e7ox vaxt onlar\u0131n yax\u0131n qohumlar\u0131 v\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Tiroid v\u0259zinin disfunksiyas\u0131 metabolizmi z\u0259ifl\u0259d\u0259r\u0259k, madd\u0259l\u0259r m\u00fcbadil\u0259sini pozur v\u0259 art\u0131q b\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kisin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Piyl\u0259nm\u0259 dedikd\u0259, \u0259sas da qar\u0131n nahiy\u0259sin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Normalda ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bel 94 santimetr, qad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn 80 santimetrd\u0259n \u00e7ox olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, bunu S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, qastroenteroloq Emin M\u0259mm\u0259dov piyl\u0259nm\u0259nin f\u0259sadlar\u0131 bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015faraq deyib.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis bildirib ki, yuxu pozuntusu da \u00e7ox ciddi amill\u0259rd\u0259n hesab olunur. T\u0259dqiqatlar m\u00fc\u0259yy\u0259n edib ki, insanlar n\u0259 q\u0259d\u0259r az yatsa, onlar\u0131n art\u0131q \u00e7\u0259ki v\u0259 ya piyl\u0259nm\u0259 ehtimal\u0131 bir o q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k olur: \u201cBu qism\u0259n ona g\u00f6r\u0259dir ki, yuxu zaman\u0131 ifraz olunan hormonlar i\u015ftahan\u0131 v\u0259 b\u0259d\u0259nin enerji istifad\u0259sini idar\u0259 etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. H\u0259m\u00e7inin stress v\u0259 depressiya zaman\u0131 da b\u0259zi insanlar daha \u00e7ox n\u0259zar\u0259tsiz qida q\u0259buluna meylli olurlar\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259kimin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, b\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259r art\u0131q \u00e7\u0259ki il\u0259 birba\u015fa \u0259laq\u0259lidir: \u201c\u0130kinci tipli diabetli x\u0259st\u0259l\u0259rin dem\u0259k olar ki, \u0259ks\u0259riyy\u0259ti art\u0131q \u00e7\u0259ki v\u0259 ya piyl\u0259nm\u0259d\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. Piyl\u0259nm\u0259 ya\u011f tur\u015fular\u0131n\u0131n s\u0259viyy\u0259sini art\u0131r\u0131r v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 diabet\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k iltihabl\u0131 prosesl\u0259ri t\u0259hrik edir.<\/p>\n<p>Bel \u00e7evr\u0259sinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc il\u0259 t\u0259zyiq, infarkt v\u0259 insult x\u0259st\u0259likl\u0259ri il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131l\u0131q var. \u0130nsult, infarkt, hipertoniya, x\u0259r\u00e7\u0259ng kimi x\u0259st\u0259likl\u0259ri birba\u015fa art\u0131q b\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kisi il\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 dan\u0131lmaz faktd\u0131r. Ultras\u0259s m\u00fcayin\u0259sind\u0259 ist\u0259nil\u0259n orta b\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kili bir insan\u0131 m\u00fcayin\u0259 etdikd\u0259 b\u0259z\u0259n qaraciy\u0259r ya\u011flanmas\u0131 diaqnozu a\u015fkarlan\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, piyl\u0259nm\u0259 alkoqol as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si d\u0259 ola bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis sa\u011flam qidalanma v\u0259 art\u0131q \u00e7\u0259kid\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r verib. O qeyd edib ki, sa\u011flam qidalanma insan\u0131n h\u0259yat t\u0259rzinin \u0259n m\u00fch\u00fcm aspektl\u0259rind\u0259n v\u0259 onun sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na t\u0259sir ed\u0259n amill\u0259rd\u0259n biridir: \u201cSa\u011flam qida insan\u0131n normal inki\u015faf\u0131n\u0131 v\u0259 h\u0259yat f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259min v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259n faktordur. T\u0259bii qidalar, m\u00f6vs\u00fcm\u00fc meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r x\u00fcsusil\u0259 faydal\u0131 hesab olunur. Qeyri-bitki ya\u011flar\u0131 z\u0259r\u0259rli xolesterini art\u0131raraq, damarlar\u0131n kir\u0259cl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 ateroskleroz dediyimiz t\u0131xanmaya s\u0259b\u0259b ola bilir. Antik m\u00fct\u0259f\u0259kkir Sokrat\u0131n m\u0259\u015fhur bir deyimi var: yem\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015famaq deyil, ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn yem\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259nda\u015flar aras\u0131nda y\u00fcks\u0259k \u015f\u0259k\u0259rli un m\u0259hsullar\u0131na daha az meyli t\u0259bli\u011f etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u015e\u0259k\u0259r b\u0259lk\u0259 d\u0259 insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n arzuolunmaz m\u0259hsuldur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 t\u0259bii, emala m\u0259ruz qalmayan qidalara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 olunur. H\u0259m\u00e7inin, d\u00fczg\u00fcn yuxu rejimin\u0259 riay\u0259t etm\u0259k vacibdir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Genetika piyl\u0259nm\u0259nin \u0259sas faktorlar\u0131ndan biridir. \u0130nsanlar\u0131n art\u0131q \u00e7\u0259kiy\u0259 meyli \u00e7ox vaxt onlar\u0131n yax\u0131n qohumlar\u0131 v\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Tiroid v\u0259zinin disfunksiyas\u0131 metabolizmi z\u0259ifl\u0259d\u0259r\u0259k, madd\u0259l\u0259r m\u00fcbadil\u0259sini pozur v\u0259 art\u0131q b\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kisin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Piyl\u0259nm\u0259 dedikd\u0259, \u0259sas da qar\u0131n nahiy\u0259sin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Normalda ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bel 94 santimetr, qad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn 80 santimetrd\u0259n \u00e7ox olmamal\u0131d\u0131r. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, bunu S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, qastroenteroloq Emin M\u0259mm\u0259dov piyl\u0259nm\u0259nin f\u0259sadlar\u0131 bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015faraq deyib. M\u00fct\u0259x\u0259ssis bildirib ki, yuxu pozuntusu da \u00e7ox ciddi amill\u0259rd\u0259n hesab olunur. T\u0259dqiqatlar m\u00fc\u0259yy\u0259n edib ki, insanlar n\u0259 q\u0259d\u0259r az&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":697620,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17095519424456031553_1200x630.jpg",922,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17095519424456031553_1200x630.jpg",922,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17095519424456031553_1200x630.jpg",922,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17095519424456031553_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17095519424456031553_1200x630-534x365.jpg",534,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17095519424456031553_1200x630-840x574.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17095519424456031553_1200x630.jpg",922,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17095519424456031553_1200x630.jpg",922,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17095519424456031553_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17095519424456031553_1200x630-922x620.jpg",922,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Genetika piyl\u0259nm\u0259nin \u0259sas faktorlar\u0131ndan biridir. \u0130nsanlar\u0131n art\u0131q \u00e7\u0259kiy\u0259 meyli \u00e7ox vaxt onlar\u0131n yax\u0131n qohumlar\u0131 v\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Tiroid v\u0259zinin disfunksiyas\u0131 metabolizmi z\u0259ifl\u0259d\u0259r\u0259k, madd\u0259l\u0259r m\u00fcbadil\u0259sini pozur v\u0259 art\u0131q b\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kisin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Piyl\u0259nm\u0259 dedikd\u0259, \u0259sas da qar\u0131n nahiy\u0259sin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Normalda ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bel 94 santimetr, qad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn 80 santimetrd\u0259n \u00e7ox olmamal\u0131d\u0131r.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/697619"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=697619"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/697619\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/697620"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=697619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=697619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=697619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}