{"id":697813,"date":"2024-03-05T10:11:22","date_gmt":"2024-03-05T06:11:22","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=697813"},"modified":"2024-03-05T10:11:22","modified_gmt":"2024-03-05T06:11:22","slug":"d%c9%99fn-yox-krematoriya-mus%c9%99lman-s%c9%99xsin-c%c9%99s%c9%99di-yandirila-bil%c9%99rmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=697813","title":{"rendered":"D\u0259fn yox, krematoriya &#8211; m\u00fcs\u0259lman \u015f\u0259xsin c\u0259s\u0259di yand\u0131r\u0131la bil\u0259rmi?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u00f6vl\u0259t krematoriyalar\u0131 tikil\u0259c\u0259k. Bu bar\u0259d\u0259 deputat Marlen Mamat\u0259liyev m\u0259lumat verib. O, krematoriyalarla ba\u011fl\u0131 b\u0259ndin bu yax\u0131nlarda q\u0259bul edilmi\u015f \u201cD\u0259fn v\u0259 d\u0259fn i\u015fl\u0259ri haqq\u0131nda\u201d Qanunda \u0259ksini tapd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBizd\u0259 el\u0259 insanlar var ki, \u00f6ld\u00fckd\u0259n sonra yand\u0131r\u0131lmaq ist\u0259yirl\u0259r. Yeni qanun krematoriyalar\u0131n tikilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Onlarda t\u0259kc\u0259 insanlar\u0131n c\u0259s\u0259dl\u0259rini deyil, b\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan \u00f6l\u00fc heyvanlar\u0131 da yand\u0131racaqlar\u201d, &#8211; dey\u0259 deputat \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, krematoriyalar d\u00f6vl\u0259t hesab\u0131na v\u0259 yaln\u0131z \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 tikil\u0259c\u0259k, lakin h\u0259l\u0259lik d\u0259qiq say\u0131 m\u0259lum deyil. \u201cAlt\u0131 ay \u0259rzind\u0259 \u0259lav\u0259 h\u00fcquqi akt v\u0259 qaydalar q\u0259bul edil\u0259c\u0259k. \u015e\u0259xsin yand\u0131r\u0131lmas\u0131 proseduru m\u00fc\u0259yy\u0259n yoxlamadan ke\u00e7ir. Krematoriyalar\u0131n i\u015fin\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 n\u0259zar\u0259t ed\u0259c\u0259k\u201d, &#8211; Mamat\u0259liyev qeyd edib<\/p>\n<p>Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259sidir. C\u0259s\u0259din yand\u0131r\u0131lmas\u0131 is\u0259 ad\u0259t\u0259n buddist v\u0259 ateist c\u0259miyy\u0259tl\u0259r\u0259 xasd\u0131r. M\u00fcs\u0259lman \u015f\u0259xsin \u00f6z v\u0259siyy\u0259ti \u0259sas\u0131nda c\u0259s\u0259dinin yand\u0131r\u0131lmas\u0131na dinimiz nec\u0259 bax\u0131r? Bel\u0259 v\u0259siyy\u0259t icra olunmal\u0131d\u0131rm\u0131? B\u0259s tibbi g\u00f6st\u0259ri\u015f olsa, tutaq ki, qorxulu yoluxucu x\u0259st\u0259lik s\u0259b\u0259bind\u0259n, t\u0259hl\u00fck\u0259li bir x\u0259st\u0259likd\u0259n \u00f6lm\u00fc\u015f m\u00fcs\u0259lman\u0131n meyiti yand\u0131r\u0131la bil\u0259rmi? N\u0259hay\u0259t, Az\u0259rbaycanda da krematoriyalar\u0131n in\u015fas\u0131na qanun icaz\u0259 verirmi?<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259fat etmi\u015f \u015f\u0259xsin yand\u0131r\u0131laraq basd\u0131r\u0131lmas\u0131 ad\u0259tl\u0259ri\u00a0 var. Hindistanda induizm\u0259 sitayi\u015f edildiyi \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u0259rhumun tonqalda yand\u0131r\u0131lmas\u0131 (kremasiya) ad\u0259ti m\u00f6vcuddur. Onlar inan\u0131r ki, tonqalda yanan c\u0259s\u0259din ruhu t\u0259mizl\u0259nir. Kremasiya (tonqalda yand\u0131r\u0131lma) m\u0259rasimi bitdikd\u0259n sonra m\u0259rhumun qohumlar\u0131 \u00f6z evl\u0259rin\u0259 qay\u0131d\u0131rlar. 3 g\u00fcnd\u0259n sonra is\u0259 kremasiya yerin\u0259 qay\u0131daraq m\u0259rhumdan geri qalan k\u00fcl\u00fc qablara toplayaraq \u00e7aya v\u0259 dig\u0259r su h\u00f6vz\u0259l\u0259rin\u0259 at\u0131rlar.<\/p>\n<p>Yaponiyada da c\u0259s\u0259dl\u0259rin yand\u0131r\u0131lmas\u0131 ad\u0259ti var. Burada ilk \u00f6nc\u0259 m\u0259rhumun c\u0259s\u0259di yuyulur, onun qulaq, burun v\u0259 a\u011f\u0131z nahiy\u0259l\u0259rin\u0259 pamb\u0131q yerl\u0259\u015fdirilir. C\u0259s\u0259din sin\u0259sin\u0259 b\u0131\u00e7aq da yerl\u0259\u015fdirilir. Yaponlar inan\u0131rlar ki, b\u0131\u00e7aq pis ruhlar\u0131 qovur. Prosesin ard\u0131 olaraq m\u0259rhumun c\u0259s\u0259di quru buz par\u00e7as\u0131 il\u0259 dolu tabuta yerl\u0259\u015fdirilir. Tabutun i\u00e7in\u0259 m\u0259rhumun sevimli \u0259\u015fyalar\u0131, o d\u00fcnyada istifad\u0259 etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn mis pullar, paltarlar da qoyulur. D\u0259fn m\u0259rasiminin sonunda tabutun q\u0131raqlar\u0131na da\u015fla mismar vurulur. C\u0259naz\u0259 krematoriyalardan birin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir. Yaponiyada c\u0259s\u0259d yand\u0131ran krematoriyalar minl\u0259rl\u0259dir. Burada1-2 saat \u0259rzind\u0259 c\u0259s\u0259d yand\u0131r\u0131l\u0131r. Onun qohumlar\u0131 taxta \u00e7\u00f6pl\u0259rl\u0259 c\u0259s\u0259din k\u00fcl\u00fcn\u00fc m\u00fccr\u00fcy\u0259 toplay\u0131rlar. Bu m\u00fccr\u00fcn\u00fc is\u0259 ail\u0259 q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda torpa\u011fa basd\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/files.modern.az\/articles\/2022\/08\/30\/1661842053_404613.jpg\" alt=\"Deputat Ceyhun M\u0259mm\u0259dovun atas\u0131 v\u0259fat etdi\" width=\"945\" height=\"644\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>Deputat: \u201cDig\u0259r dinl\u0259rin inanc azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 bir m\u0259s\u0259l\u0259ni n\u0259z\u0259r\u0259 ala bil\u0259rik, amma&#8230;\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Milli M\u0259clisin \u0130ctimai birlikl\u0259r v\u0259 dini qurumlar komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc Ceyhun M\u0259mm\u0259dov m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da deyib ki, \u0130slam dini buna icaz\u0259 vermir: \u201c\u0130slamda m\u00fcs\u0259lman\u0131n c\u0259naz\u0259si yand\u0131r\u0131la bilm\u0259z. M\u00fcs\u0259lman ad\u0259t-\u0259n\u0259nl\u0259rin\u0259, qaydalar\u0131na g\u00f6r\u0259 insan \u015f\u0259ri\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259fn edilm\u0259lidir. Y\u0259ni dinimiz yaln\u0131z \u0130slam qayda-qanununa uy\u011fun olaraq bunun h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verir. Amma \u00fcmumi krematoriyalar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, Az\u0259rbaycanda m\u00fcxt\u0259lif dinl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri var. H\u0259m d\u0259 biz zaman-zaman yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259rin yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015fahidi oluruq. O anlamda hesab edir\u0259m ki, biz bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 baxa bil\u0259rik. H\u0259m dig\u0259r dinl\u0259rin inanc azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 bir m\u0259s\u0259l\u0259ni n\u0259z\u0259r\u0259 ala bil\u0259rik. Eyni zamanda x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131, heyvanlarla ba\u011fl\u0131 bunu dem\u0259k olar. El\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259r var ki, c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n problem yarada bil\u0259r. Bunlarla ba\u011fl\u0131 bel\u0259 add\u0131m at\u0131lmas\u0131na ehtiyac var. Getdikc\u0259 bu ehtiyac \u00f6z\u00fcn\u00fc daha ayd\u0131n formada g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 anid\u0259n bu problemin ya\u015fanmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn indid\u0259n aidiyy\u0259ti qurumlar bu istiqam\u0259td\u0259 add\u0131mlar atmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki ist\u0259nil\u0259n halda c\u0259miyy\u0259td\u0259 h\u0259m heyvanlarla, h\u0259m d\u0259 insanlarla ba\u011fl\u0131 t\u0259bli\u011fat ola bil\u0259r. Bu problemin yaranmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri aradan qald\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 bel\u0259 add\u0131mlar at\u0131la bil\u0259r. Amma \u0259vv\u0259ld\u0259 qeyd etdiyim kimi, \u0130slam buna f\u0259rqli yana\u015f\u0131r. Dig\u0259r dinl\u0259rd\u0259, bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 insanlar\u0131n c\u0259s\u0259dl\u0259ri yand\u0131r\u0131l\u0131r. Bu bizim dinimizd\u0259 q\u0259bul olunan deyil, bizim d\u0259 yana\u015fmam\u0131z bu formada olmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/i.ytimg.com\/vi\/IEW693Ttvr8\/maxresdefault.jpg\" alt=\"G\u0259ncl\u0259rin \u0130mam H\u00fcseyn (\u0259) yolunu dini radikalizmd\u0259n nec\u0259 ay\u0131rmal\u0131d\u0131r?-Hac\u0131 Samir  \u018fzizov - YouTube\" \/><\/p>\n<p><strong>\u0130lahiyyat\u00e7\u0131: \u201cM\u00fcs\u0259lman h\u00f6kml\u0259rin\u0259 zidd v\u0259siyy\u0259t edil\u0259 bilm\u0259z v\u0259&#8230;\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin Mehdiabad q\u0259s\u0259b\u0259si \u00fczr\u0259 imam\u0131, ilahiyyat\u00e7\u0131 Samir \u018fzizov m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dedi ki, \u0130slam dinin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fcs\u0259lman h\u00f6kml\u0259r\u0259 zidd v\u0259siyy\u0259t ed\u0259 bilm\u0259z:<\/strong>\u00a0\u201cMeyitin torpa\u011fa d\u0259fn edilm\u0259si vacib \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n say\u0131l\u0131r. \u018fg\u0259r m\u00fcvafiq olmayan \u015f\u0259kild\u0259 v\u0259siyy\u0259t ed\u0259rs\u0259, icaz\u0259li deyil, \u015f\u0259ri qanunlara m\u00fcxalifdir. Meyitin h\u0259r hans\u0131 bir \u015f\u0259raitd\u0259 yand\u0131r\u0131lmas\u0131 icaz\u0259li deyil, ist\u0259r x\u0259st\u0259lik s\u0259b\u0259bind\u0259n olsun, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 olmas\u0131n. O ki qald\u0131 krematoriyalar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na, bu bizim \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi hald\u0131r. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, bizim \u00f6lk\u0259d\u0259 qeyri-dinl\u0259rin m\u0259nsublar\u0131 ya\u015fay\u0131r, h\u0259l\u0259 bel\u0259 bir m\u00fcraci\u0259tl\u0259r daxil olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qanunvericilikd\u0259 d\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapmay\u0131b\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u00f6vl\u0259t krematoriyalar\u0131 tikil\u0259c\u0259k. Bu bar\u0259d\u0259 deputat Marlen Mamat\u0259liyev m\u0259lumat verib. O, krematoriyalarla ba\u011fl\u0131 b\u0259ndin bu yax\u0131nlarda q\u0259bul edilmi\u015f \u201cD\u0259fn v\u0259 d\u0259fn i\u015fl\u0259ri haqq\u0131nda\u201d Qanunda \u0259ksini tapd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib.\u00a0 \u201cBizd\u0259 el\u0259 insanlar var ki, \u00f6ld\u00fckd\u0259n sonra yand\u0131r\u0131lmaq ist\u0259yirl\u0259r. Yeni qanun krematoriyalar\u0131n tikilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Onlarda t\u0259kc\u0259 insanlar\u0131n c\u0259s\u0259dl\u0259rini deyil, b\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan \u00f6l\u00fc heyvanlar\u0131 da yand\u0131racaqlar\u201d, &#8211; dey\u0259 deputat \u0259lav\u0259 edib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, krematoriyalar d\u00f6vl\u0259t hesab\u0131na v\u0259 yaln\u0131z \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 tikil\u0259c\u0259k, lakin h\u0259l\u0259lik d\u0259qiq say\u0131 m\u0259lum deyil. \u201cAlt\u0131 ay \u0259rzind\u0259 \u0259lav\u0259 h\u00fcquqi akt v\u0259 qaydalar q\u0259bul edil\u0259c\u0259k. \u015e\u0259xsin yand\u0131r\u0131lmas\u0131 proseduru&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":697814,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/2276705446997a01ca28defb98cb3520.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/2276705446997a01ca28defb98cb3520.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/2276705446997a01ca28defb98cb3520.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/2276705446997a01ca28defb98cb3520-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/2276705446997a01ca28defb98cb3520-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/2276705446997a01ca28defb98cb3520-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/2276705446997a01ca28defb98cb3520.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/2276705446997a01ca28defb98cb3520.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/2276705446997a01ca28defb98cb3520-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/2276705446997a01ca28defb98cb3520.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u00f6vl\u0259t krematoriyalar\u0131 tikil\u0259c\u0259k. Bu bar\u0259d\u0259 deputat Marlen Mamat\u0259liyev m\u0259lumat verib. O, krematoriyalarla ba\u011fl\u0131 b\u0259ndin bu yax\u0131nlarda q\u0259bul edilmi\u015f \u201cD\u0259fn v\u0259 d\u0259fn i\u015fl\u0259ri haqq\u0131nda\u201d Qanunda \u0259ksini tapd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib.\u00a0 \u201cBizd\u0259 el\u0259 insanlar var ki, \u00f6ld\u00fckd\u0259n sonra yand\u0131r\u0131lmaq ist\u0259yirl\u0259r. Yeni qanun krematoriyalar\u0131n tikilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Onlarda t\u0259kc\u0259 insanlar\u0131n c\u0259s\u0259dl\u0259rini deyil, b\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan \u00f6l\u00fc heyvanlar\u0131 da&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/697813"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=697813"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/697813\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/697814"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=697813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=697813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=697813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}