{"id":698058,"date":"2024-03-05T16:39:51","date_gmt":"2024-03-05T12:39:51","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=698058"},"modified":"2024-03-05T16:39:51","modified_gmt":"2024-03-05T12:39:51","slug":"dunyanin-%c9%99n-izdihamli-d%c9%99fn-m%c9%99rasimi-xalqlar-atasinin-xalqa-sonuncu-zulmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=698058","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131n \u0259n izdihaml\u0131 d\u0259fn m\u0259rasimi \u2013 \u201cXalqlar atas\u0131\u201dn\u0131n xalqa sonuncu z\u00fclm\u00fc"},"content":{"rendered":"<p><strong>Moskvan\u0131n ba\u015f meydan\u0131 say\u0131lan Q\u0131rm\u0131z\u0131 meydan bir \u00e7ox tarixi hadis\u0259l\u0259r\u0259 \u015fahidlik edib.<\/strong><\/p>\n<p>1 may v\u0259 7 noyabr tarixl\u0259rind\u0259 bu meydanda n\u00fcmayi\u015fl\u0259r ke\u00e7irilib, 1941-ci ild\u0259 on minl\u0259rl\u0259 insan m\u0259hz bu meydandan c\u0259bh\u0259y\u0259 yollan\u0131b, alman fa\u015fizmi \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n sonra tarixi q\u0259l\u0259b\u0259 parad\u0131 da Q\u0131rm\u0131z\u0131 meydandan d\u00fcnyaya s\u0259s sal\u0131b v\u0259 s. 1953-c\u00fc ilin mart ay\u0131nda is\u0259 Q\u0131rm\u0131z\u0131 meydan \u00f6z tarixind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck izdihamla \u00fczl\u0259\u015fib.\u00a0<strong>Stalinin d\u0259fn m\u0259rasimi tarix\u0259 \u0259n izdihaml\u0131 t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n biri kimi d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/9182d8c10b417f1813cc417b516357bf.jpg\" alt=\"STAL\u0130N YEN\u0130.jpg (141 KB)\" width=\"700\" height=\"470\" \/><\/p>\n<p><strong>1953-c\u00fc ilin mart\u0131n 5-d\u0259, saat 21:50-d\u0259 x\u00fcsusi h\u0259kim komissiyas\u0131 Stalinin \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259smi r\u0259yi M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259y\u0259 t\u0259qdim etdikd\u0259n sonra d\u0259fn komissiyas\u0131 yarad\u0131l\u0131b v\u0259 ona r\u0259hb\u0259rlik Nikita Xru\u015fova h\u0259val\u0259 edilib.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/269fed4e4bae8779b75e01657657c66e.jpg\" alt=\"XRUSA SON.jpg (142 KB)\" width=\"700\" height=\"477\" \/><\/strong><\/p>\n<p>\u018fvv\u0259lc\u0259 Stalinin n\u0259\u015fi \u00fcz\u0259rind\u0259 h\u0259kiml\u0259r i\u015fl\u0259yibl\u0259r. Onun beyni \u00e7\u0131xar\u0131laraq Beyin \u0130nstitutuna (bu institut haqq\u0131nda \u0259lav\u0259 yaz\u0131 t\u0259qdim ed\u0259c\u0259yik) t\u0259hvil verilib. H\u0259kiml\u0259rin 6 saatl\u0131q g\u0259rgin f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n sonra \u201cxalqlar atas\u0131\u201dn\u0131n n\u0259\u015fi vida g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 haz\u0131r v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sal\u0131n\u0131b. H\u0259min 6 saat \u0259rzind\u0259 Stalinin hans\u0131 geyimd\u0259 d\u0259fn olunaca\u011f\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 h\u0259ll edilib. Onun h\u0259rbi formas\u0131na generalissimus r\u00fctb\u0259l\u0259ri v\u0259 q\u0131z\u0131l d\u00fcym\u0259l\u0259r tikilib. Eyni vaxtda memar Posoxin Lenin mavzoleyinin \u00fcz\u0259rin\u0259 ikinci bir ad\u0131n h\u0259kk olunmas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olub v\u0259 bir gec\u0259nin i\u015find\u0259 mavzoley Lenin v\u0259 Stalin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Vida m\u0259rasiminin \u0130ttifaqlar Evinin s\u00fctunlar zal\u0131nda ke\u00e7irilm\u0259si q\u0259rara al\u0131n\u0131b.<\/strong>\u00a0M\u0259rasim \u00fc\u00e7\u00fcn zal\u0131n daxili dekorasiyas\u0131na SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti yan\u0131nda \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t Komit\u0259sinin s\u0259dri Nikolay Bespalov r\u0259hb\u0259rlik edib. C\u0259s\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn tabut se\u00e7imi M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259nin \u0130\u015fl\u0259r \u0130dar\u0259sinin m\u00fcdiri Dmitri Krupin\u0259 h\u0259val\u0259 olunub. T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Nazirliyi cavabdehlik da\u015f\u0131y\u0131b.<\/p>\n<p>Stalinin v\u0259fat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 4 g\u00fcnl\u00fck mat\u0259m elan edilib. Vida g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 t\u0259kc\u0259 SSR\u0130 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 deyil, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259nl\u0259r d\u0259 olub. O c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rinin siyasi liderl\u0259ri d\u0259fn m\u0259rasimind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Moskvaya g\u0259libl\u0259r. Mart\u0131n 6-dan 9-a q\u0259d\u0259r SSR\u0130-nin 30 illik r\u0259hb\u0259ri il\u0259 vidala\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130ttifaqlar Evinin s\u00fctunlu zal\u0131ndan 2 milyona yax\u0131n adam ke\u00e7ib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/cd3674241761f3870408db79921bbec7.jpg\" alt=\"\u0130ZD\u0130HAM.jpg (191 KB)\" width=\"700\" height=\"461\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00dc\u00e7 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u0130ttifaqlar Evinin qap\u0131s\u0131 gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz insanlar\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 a\u00e7\u0131q olub.<\/strong>\u00a0Moskvan\u0131n m\u0259rk\u0259zi k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259 x\u00fcsusi ma\u015f\u0131nlar istisna olmaqla avtomobill\u0259rin h\u0259r\u0259k\u0259ti m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. \u0130nsan ax\u0131n\u0131 olan k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259 y\u00fck ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 projektorlar qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. D\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t d\u0259fnl\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irib, o c\u00fcml\u0259d\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 d\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilib. Ancaq bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 yanl\u0131\u015fl\u0131\u011fa yol verilib, vida g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259nl\u0259rin say\u0131n\u0131n bu q\u0259d\u0259r \u00e7ox olaca\u011f\u0131n\u0131 n\u0259 d\u0259fn komissiyas\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri, n\u0259 d\u0259 h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 a\u011f\u0131llar\u0131na bel\u0259 g\u0259tir\u0259 bilm\u0259yibl\u0259r. Bu is\u0259 b\u00f6y\u00fck faci\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p><strong>\u0130ttifaqlar Evin\u0259 \u00fcz tutan insanlar\u0131n say\u0131 o q\u0259d\u0259r \u00e7ox olub ki, bu da d\u0259h\u015f\u0259tli bir s\u0131xl\u0131q yarad\u0131b.<\/strong>\u00a0\u0130nsan k\u00fctl\u0259l\u0259ri sanki bir canl\u0131 orqan kimi h\u0259r\u0259k\u0259t edib. Y\u0259ni ayr\u0131-ayr\u0131 adamlar \u00f6z h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259 bilm\u0259yibl\u0259r, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 insan ax\u0131n\u0131n\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 tabe olublar. M\u0259s\u0259l\u0259n, kims\u0259 y\u0131x\u0131l\u0131bsa, dig\u0259ri dayan\u0131b onu qald\u0131rmaq imkan\u0131nda olmay\u0131b, yaxud kims\u0259 s\u0131radan \u00e7\u0131xmaq ist\u0259yibs\u0259, k\u00fctl\u0259nin ax\u0131n\u0131 buna imkan verm\u0259yib.<\/p>\n<p><strong>\u018fn d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259l\u0259r is\u0259 Bulvar dair\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Trubn\u0131 meydan\u0131na ged\u0259n yolda ba\u015f verib.<\/strong>\u00a0Bu yol nisb\u0259t\u0259n \u00fcz\u00fca\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011fundan insan ax\u0131n\u0131 m\u00fcvazin\u0259tini itirib, basabas d\u00fc\u015f\u00fcb, s\u0131xl\u0131q o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck olub ki, y\u0131x\u0131lan, yaxud sad\u0259c\u0259 b\u00fcdr\u0259y\u0259n adam aya\u011fa qalx\u0131b h\u0259r\u0259k\u0259tini b\u0259rpa ed\u0259 bilm\u0259yib. Bel\u0259likl\u0259, onlar ayaqlar alt\u0131nda qalaraq ald\u0131qlar\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259rd\u0259n \u00f6l\u00fcbl\u0259r. Eyni hadis\u0259l\u0259r Pu\u015fkin k\u00fc\u00e7\u0259sind\u0259 v\u0259 \u201c\u0130ttifaqlar Evi\u201dn\u0259 sol t\u0259r\u0259fd\u0259n g\u0259l\u0259n yolda da ba\u015f verib.<\/p>\n<p>Al\u0131nan z\u0259d\u0259l\u0259ri \u00e7ox asanl\u0131qla, ilkin tibbi yard\u0131m etm\u0259kl\u0259 aradan qald\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn olsa da, buna he\u00e7 kim c\u0259hd etm\u0259yib. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, h\u0259min \u0259razil\u0259r\u0259 n\u0259inki t\u0259cili tibbi yard\u0131m ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n daxil olmas\u0131, h\u0259tta adi bir h\u0259kimin girm\u0259si m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz olub.<\/p>\n<p><strong>Vida m\u0259rasimi zaman\u0131 ayaqlar alt\u0131nda tapdanaraq \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 haqq\u0131nda ictimaiyy\u0259t\u0259 m\u0259lumat verilm\u0259yib.<\/strong>\u00a0B\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, onlar\u0131n say\u0131 3 mini ke\u00e7ib. Bu r\u0259q\u0259mi t\u0259sdiq ed\u0259n faktlar da var. \u201cT\u0259dbir\u201d sona \u00e7atd\u0131qdan sonra meyitl\u0259r n\u00f6mr\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k \u0259razi \u00fczr\u0259 t\u0259cili tibbi yard\u0131m stansiyalar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. N\u00f6mr\u0259l\u0259r yaln\u0131z o meyitl\u0259rin qollar\u0131na ba\u011flan\u0131b ki, onlar\u0131n kimliyi bir sutka \u0259rzind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fm\u0259yib, y\u0259ni do\u011fmalar\u0131 onlar\u0131 tapmay\u0131b.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/5c0f2395478656e6d453ed27330c449c.jpg\" alt=\"AGLA.jpg (150 KB)\" width=\"700\" height=\"465\" \/><\/p>\n<p><strong>H\u0259min t\u0259cili tibbi yard\u0131m stansiyalar\u0131n\u0131n birind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n h\u0259kim Yuliya Dektaryova sonrak\u0131 a\u00e7\u0131qlamalar\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar\u0131 qeyd edib:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBizim stansiya geni\u015f h\u0259y\u0259t \u0259razisin\u0259 malik oldu\u011fundan meyitl\u0259rin y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131nda m\u0259rk\u0259z funksiyas\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Dig\u0259r stansiyalara apar\u0131lan meyitl\u0259r d\u0259 sonda biz\u0259 g\u0259tirilirdi. Sahibi tap\u0131lmayanlar\u0131n qollar\u0131na n\u00f6mr\u0259l\u0259r vurulurdu. M\u0259n n\u00f6vb\u0259d\u0259 olanda 2134 n\u00f6mr\u0259li meyit g\u0259tirilmi\u015fdi. Y\u0259ni bu, tan\u0131nmayan 2134-c\u00fc meyit idi&#8230;\u201d<\/p>\n<p><strong>Stalinin g\u00fcdaz\u0131na ged\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n k\u0259narda eyni yerd\u0259 d\u0259fn olunub.<\/strong><\/p>\n<p>1989-cu ild\u0259 d\u0259fn m\u0259rasimi il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131landa yeni faktlar ortaya \u00e7\u0131x\u0131b. M\u0259lum olub ki, vida g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 ged\u0259rk\u0259n tapdaq alt\u0131na d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 4 min n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n olub. Yaralananlar\u0131n say\u0131n\u0131 is\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b. Bununla da \u201cxalqlar atas\u0131\u201d xalqa sonuncu d\u0259f\u0259 son m\u0259nzil\u0259 ged\u0259rk\u0259n z\u00fclm edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Moskvan\u0131n ba\u015f meydan\u0131 say\u0131lan Q\u0131rm\u0131z\u0131 meydan bir \u00e7ox tarixi hadis\u0259l\u0259r\u0259 \u015fahidlik edib. 1 may v\u0259 7 noyabr tarixl\u0259rind\u0259 bu meydanda n\u00fcmayi\u015fl\u0259r ke\u00e7irilib, 1941-ci ild\u0259 on minl\u0259rl\u0259 insan m\u0259hz bu meydandan c\u0259bh\u0259y\u0259 yollan\u0131b, alman fa\u015fizmi \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n sonra tarixi q\u0259l\u0259b\u0259 parad\u0131 da Q\u0131rm\u0131z\u0131 meydandan d\u00fcnyaya s\u0259s sal\u0131b v\u0259 s. 1953-c\u00fc ilin mart ay\u0131nda is\u0259 Q\u0131rm\u0131z\u0131 meydan \u00f6z tarixind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck izdihamla \u00fczl\u0259\u015fib.\u00a0Stalinin d\u0259fn m\u0259rasimi tarix\u0259 \u0259n izdihaml\u0131 t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n biri kimi d\u00fc\u015f\u00fcb. 1953-c\u00fc ilin mart\u0131n 5-d\u0259, saat 21:50-d\u0259 x\u00fcsusi h\u0259kim komissiyas\u0131 Stalinin \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259smi r\u0259yi M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259y\u0259 t\u0259qdim etdikd\u0259n sonra&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":698059,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/ec30cbdd3a85986df65e32e653cc51ba.jpg",784,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/ec30cbdd3a85986df65e32e653cc51ba.jpg",784,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/ec30cbdd3a85986df65e32e653cc51ba.jpg",784,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/ec30cbdd3a85986df65e32e653cc51ba-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/ec30cbdd3a85986df65e32e653cc51ba-572x365.jpg",572,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/ec30cbdd3a85986df65e32e653cc51ba.jpg",640,408,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/ec30cbdd3a85986df65e32e653cc51ba.jpg",784,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/ec30cbdd3a85986df65e32e653cc51ba.jpg",784,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/ec30cbdd3a85986df65e32e653cc51ba-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/ec30cbdd3a85986df65e32e653cc51ba.jpg",784,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Moskvan\u0131n ba\u015f meydan\u0131 say\u0131lan Q\u0131rm\u0131z\u0131 meydan bir \u00e7ox tarixi hadis\u0259l\u0259r\u0259 \u015fahidlik edib. 1 may v\u0259 7 noyabr tarixl\u0259rind\u0259 bu meydanda n\u00fcmayi\u015fl\u0259r ke\u00e7irilib, 1941-ci ild\u0259 on minl\u0259rl\u0259 insan m\u0259hz bu meydandan c\u0259bh\u0259y\u0259 yollan\u0131b, alman fa\u015fizmi \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n sonra tarixi q\u0259l\u0259b\u0259 parad\u0131 da Q\u0131rm\u0131z\u0131 meydandan d\u00fcnyaya s\u0259s sal\u0131b v\u0259 s. 1953-c\u00fc ilin mart ay\u0131nda is\u0259 Q\u0131rm\u0131z\u0131 meydan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/698058"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=698058"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/698058\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/698059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=698058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=698058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=698058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}