{"id":698299,"date":"2024-03-06T09:42:01","date_gmt":"2024-03-06T05:42:01","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=698299"},"modified":"2024-03-06T09:42:01","modified_gmt":"2024-03-06T05:42:01","slug":"sogan-biznesi-boyuk-ziyanda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=698299","title":{"rendered":"So\u011fan biznesi b\u00f6y\u00fck ziyanda"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Ke\u00e7\u0259n ilin \u0259lveri\u015fli bazar \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259 m\u0259hsul niy\u0259 sat\u0131lmay\u0131b?<\/strong><\/h3>\n<p>Az\u0259rbaycanda so\u011fan ticar\u0259t\u00e7il\u0259ri yen\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fibl\u0259r: yayda ucuz qiym\u0259t\u0259 al\u0131n\u0131b anbarlara vurulan m\u0259hsul bazar tap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 c\u00fcc\u0259r\u0259r\u0259k m\u0259hv olur. M\u00fcxt\u0259lif media orqanlar\u0131nda, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 so\u011fan alverind\u0259n qaz vurub qazan doldurmaq ist\u0259y\u0259n sahibkarlar\u0131n \u015fikay\u0259tl\u0259ri i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, son ill\u0259rd\u0259 art\u0131q ne\u00e7\u0259nci d\u0259f\u0259dir ki, k\u00fclli miqdarda so\u011fan anbarlarda qalaraq m\u0259hv olur. Yax\u0131n tarix\u0259 n\u0259z\u0259r yetirs\u0259k, g\u00f6r\u0259rik ki, bir qayda olaraq region \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 bu v\u0259 ya dig\u0259r s\u0259b\u0259bd\u0259n q\u0131\u015f aylar\u0131nda so\u011fan\u0131n qiym\u0259ti bahala\u015f\u0131r, onun q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 yaran\u0131r, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti daxild\u0259 qiym\u0259tl\u0259ri t\u0259nziml\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn so\u011fan\u0131n ixrac\u0131n\u0131 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti qada\u011fan edir. N\u00f6vb\u0259ti ilin eyni d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 is\u0259 anbarlarda saxlanan min tonlarla so\u011fan sat\u0131\u015f bazar\u0131 tapmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u0259hv olur&#8230;<\/p>\n<p><strong>\u00d6t\u0259n q\u0131\u015f Orta Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan anomal soyuq hava anbarlarda so\u011fan\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sinin m\u0259hv olmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259 Rusiya bazar\u0131n\u0131n \u0259sas t\u0259minat\u00e7\u0131lar\u0131 olan b\u00f6lg\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri ixrac\u0131 qada\u011fan etdil\u0259r. Eyni zamanda T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 \u0259vv\u0259lki m\u00f6vs\u00fcmd\u0259 y\u00fcks\u0259k istehsala r\u0259\u011fm\u0259n, fevral-mart aylar\u0131ndan so\u011fan q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 bahala\u015fma ya\u015fand\u0131. H\u0259r iki qon\u015fuda qiym\u0259tl\u0259rin k\u0259skin y\u00fcks\u0259lm\u0259si Az\u0259rbaycandan so\u011fan ixrac\u0131n\u0131 stimulla\u015fd\u0131rd\u0131: ilk d\u0259f\u0259 olaraq dekabr-yanvar aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259d\u0259n irih\u0259cmli so\u011fan ixrac\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nd\u0131. Lakin daxild\u0259 qiym\u0259tl\u0259rin k\u0259skin artmas\u0131 Nazirl\u0259r Kabinetinin fara\u015f so\u011fan \u00e7\u0131xana q\u0259d\u0259r &#8211; iyunun 1-d\u0259k so\u011fan ixrac\u0131n\u0131 qada\u011fan etm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>V\u0259 bu q\u0131\u015f arxada qald\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259 ayd\u0131n olur ki, A\u011fdam v\u0259 \u0259traf rayonlarda 100 tonlarla so\u011fan anbarlarda \u00e7\u00fcr\u00fcy\u0259r\u0259k m\u0259hv olur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sahibl\u0259rin\u0259 ciddi m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rd\u0259 ziyan d\u0259yib. Baku-TV x\u0259b\u0259r verir ki, haz\u0131rda c\u00fcc\u0259rmi\u015f so\u011fanlardan ibar\u0259t so\u011fan\u0131n kis\u0259si 1-1,50 manat civar\u0131nda t\u0259klif olunur. Halbuki bu so\u011fan\u0131n kis\u0259si yayda 4-5 manata al\u0131naraq anbarlara y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>\u201cEl\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat var ki, 120 min manat ziyan edib. Vaxt\u0131nda al\u0131b anbara y\u0131\u011fm\u0131\u015fd\u0131q. Bir kis\u0259 so\u011fan\u0131 4-5 manata alm\u0131\u015fd\u0131q. Sat\u0131\u015f z\u0259if oldu, xarici bazarlara \u00e7\u0131xarda bilm\u0259dik, m\u0259hsulumuz batd\u0131. 1 kis\u0259 so\u011fandan 2-3 kq sa\u011flam so\u011fan \u00e7\u0131x\u0131r. H\u0259m \u0259k\u0259n, h\u0259m d\u0259 biz\u0259 k\u00fclli ziyan d\u0259yib\u201d,- A\u011fdam sakini bildirib.<\/p>\n<p>Qaraba\u011f-Aran So\u011fan \u0130stehsal\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 \u0130xracat\u00e7\u0131lar\u0131 Assosiasiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri V\u00fcqar Babayevin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, so\u011fan\u0131n \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259si v\u0259 c\u00fcc\u0259rm\u0259sinin s\u0259b\u0259bi saxlama anbarlar\u0131n\u0131n standardlara uy\u011fun olmamas\u0131d\u0131r: \u201cAnbarlarda saxlan\u0131lan h\u0259r 100 kiloqram so\u011fan\u0131n 50-60 kiloqram\u0131 m\u0259hv olur. So\u011fan m\u0259hsulu soyuducu anbardan \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131qdan 1,5-2 ay \u0259rzind\u0259 sat\u0131\u015fa yararl\u0131 olur\u201d.<\/p>\n<p><strong>Qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox istehlak olunan t\u0259r\u0259v\u0259z m\u0259hsullar\u0131ndan biri so\u011fand\u0131r. \u018frzaq balans\u0131na \u0259sas\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 bir n\u0259f\u0259r il \u0259rzind\u0259 18 kiloqramdan \u00e7ox so\u011fan istifad\u0259 edir. Az\u0259rbaycanda m\u00fclayim iqlim \u015f\u0259rtl\u0259ri ild\u0259 iki d\u0259f\u0259 &#8211; yazl\u0131q v\u0259 pay\u0131zl\u0131q so\u011fan \u0259kini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 imkan verir. D\u00fczg\u00fcn qulluq, g\u00fcbr\u0259l\u0259rin vaxt\u0131nda verilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 so\u011fandan y\u00fcks\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131q \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yerli so\u011fan sortlar\u0131 Az\u0259rbaycanda v\u0259 xarici bazarlarda m\u00f6vs\u00fcmd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq ilboyu y\u00fcks\u0259k t\u0259l\u0259batla sat\u0131l\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259nin \u0259rzaq balans\u0131ndan ayd\u0131n olur ki, Az\u0259rbaycanda \u0259halinin illik so\u011fan istehlak\u0131 250-270 min ton civar\u0131ndad\u0131r. Daha 29-30 min ton itkiy\u0259 gedir. H\u0259r ilin yekununda n\u00f6vb\u0259ti il\u0259 45-50 min ton so\u011fan entiyat\u0131 il\u0259 ke\u00e7irik. 2022-ci ild\u0259n 2023-c\u00fc il\u0259 is\u0259 57 min ton ehtiyatla ke\u00e7mi\u015fik. Yerli so\u011fan istehsal\u0131 davaml\u0131 olaraq artaraq illik 280-285 min ton civar\u0131na \u00e7at\u0131b. So\u011fan \u0259kini sah\u0259l\u0259ri is\u0259 ild\u0259n-il\u0259 azal\u0131r &#8211; 2019-cu ild\u0259ki 12,4 min hektardan 2021-ci ild\u0259 11,6 min hektara, 2023-c\u00fc ild\u0259 10990 hektara d\u00fc\u015f\u00fcb. Buna baxmayaraq, m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 istehsalda davaml\u0131 y\u00fcks\u0259li\u015fi t\u0259min edir. Bel\u0259 ki, 2019-cu ild\u0259 12 389 hektar sah\u0259d\u0259n 267 229 ton,\u00a0 2021-ci ild\u0259 11 647 hektardan 286 375 ton, 2022-ci ild\u0259\u00a0 10221 hektar sah\u0259d\u0259n 275 195 ton, 2023-c\u00fc ild\u0259 10990 hektardan 310 min ton so\u011fan \u0259ld\u0259 olunub.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda so\u011fan \u00fczr\u0259 yerli istehsal t\u0259l\u0259batdan y\u00fcks\u0259k olsa da, 2020-2021-ci ill\u0259rd\u0259 so\u011fan idxal\u0131nda k\u0259skin art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. 2020-ci ild\u0259 xaricd\u0259n 13,5 min ton, 2021-ci ild\u0259 12,5 min ton, 2022-ci ild\u0259 406 ton, 2023-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 2,4 min ton so\u011fan alm\u0131\u015f\u0131q.<\/p>\n<p><strong>D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, 2023-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycandan xaric\u0259 22 592,2 ton so\u011fan sat\u0131laraq, bundan 6 milyon 738,5 min dollar g\u0259lir \u0259ld\u0259 edilib. Bunun 2.3 min tona q\u0259d\u0259ri fara\u015f so\u011fan \u00e7\u0131xana q\u0259d\u0259r, t\u0259xmin\u0259n 18,7 min ton fara\u015f so\u011fan formas\u0131nda, qalan\u0131 is\u0259 yazl\u0131q \u0259kinl\u0259rd\u0259n \u0259ld\u0259 olunan m\u0259hsul formas\u0131nda ixrac edilib. Y\u0259ni m\u0259hsulun tarlalardan y\u0131\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iyul ay\u0131ndan sonra c\u0259mi 2,5 min ton so\u011fan ixrac\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Halbuki iyul-oktyabr aylar\u0131 \u0259rzind\u0259 qlobal bazarlarda so\u011fana t\u0259l\u0259bat y\u00fcks\u0259k olub. Bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi so\u011fan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck ixracat\u00e7\u0131lar\u0131ndan olan Hindistan\u0131n avqust ay\u0131ndan etibar\u0259n bu m\u0259hsulun ixrac\u0131na d\u0259y\u0259rinin 40 faizi h\u0259cmind\u0259 \u0259lav\u0259 r\u00fcsum m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259sidir. May-iyun aylar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck so\u011fan istehsal\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri olan Hindistanda ya\u011fan arams\u0131z ya\u011f\u0131\u015flar so\u011fan m\u0259hsulunun m\u00fch\u00fcm hiss\u0259sini m\u0259hv edib. Daxili bazardak\u0131 qiym\u0259t art\u0131m\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn Dehli h\u00f6kum\u0259ti oktyabr\u0131n sonlar\u0131 &#8211; n\u00f6vb\u0259ti m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131m\u0131na q\u0259d\u0259r ixrac\u0131 k\u0259skin m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmal\u0131 olub.<\/p>\n<p>Hindistan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck so\u011fan ixracat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r v\u0259 qlobal ticar\u0259tin 12 faizind\u0259n \u00e7oxunu t\u0259\u015fkil edir. \u00d6lk\u0259nin \u0259sas bazarlar\u0131 Banqlade\u015f, Malayziya, \u015eri-Lanka v\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqin b\u0259zi regionlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00fcnya so\u011fan ixaracat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n ilk be\u015fliyind\u0259 olan daha bir \u00f6lk\u0259 &#8211; Misir d\u0259 istehsal\u0131n azalmas\u0131na g\u00f6r\u0259 ixrac\u0131 tamamil\u0259 dayand\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131ndan, h\u0259m d\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck so\u011fan istehsal\u00e7\u0131 v\u0259 ixracat\u00e7\u0131lar\u0131ndan olan T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 d\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n iyuldan noyabra q\u0259d\u0259r ixraca kvota t\u0259tbiq edilib. \u00d6lk\u0259d\u0259 2022-ci ild\u0259ki 2,5 milyon ton istehsala qar\u015f\u0131 2023-c\u00fc ild\u0259 2 milyon 350 min ton m\u0259hsul \u0259ld\u0259 olunub.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, \u00f6t\u0259n il h\u0259m yax\u0131n region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin bazarlar\u0131nda, h\u0259m d\u0259 qlobal bazarda so\u011fan ixrac\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rtl\u0259r yaran\u0131b.<\/p>\n<p>Bir s\u0131ra so\u011fan istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 bu f\u00fcrs\u0259td\u0259n yararlanaraq ixrac\u0131 k\u0259skin art\u0131r\u0131blar. Onlar aras\u0131nda \u00d6zb\u0259kistan da var. Bu \u00f6lk\u0259 ke\u00e7\u0259n il 270 min tondan yuxar\u0131 so\u011fan ixrac edib. \u0130xrac co\u011frafiyas\u0131 is\u0259 Rusiyadan Pol\u015faya, Ukraynaya q\u0259d\u0259r \u00e7oxsayl\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\n<p>\u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, Az\u0259rbaycan ixracat\u00e7\u0131lar\u0131 \u0259lveri\u015fli bazar \u015f\u0259rtl\u0259ri v\u0259 t\u0259l\u0259bata baxmayaraq, 2023-c\u00fc ilin iyulundan sonunad\u0259k \u00e7ox c\u00fczi h\u0259cmd\u0259 so\u011fan ixrac edibl\u0259r. So\u011fan ixrac\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si Ukrayna, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Rusiyaya realla\u015f\u0131b, az h\u0259cmd\u0259 \u0130raqa, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131na sat\u0131\u015f qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Halbuki sonuncu \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck so\u011fan idxal\u00e7\u0131lar\u0131ndan biridir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n so\u011fan ticar\u0259t\u00e7il\u0259ri \u0259lveri\u015fli bazarlar\u0131 tap\u0131b, m\u0259hsulu vaxt\u0131nda ixrac etm\u0259kd\u0259ns\u0259, anbarlara y\u0131\u011f\u0131b yax\u0131n bazarlarda, \u0259sas\u0259n d\u0259 Rusiyada ke\u00e7\u0259n q\u0131\u015fdak\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259rin yenid\u0259n yaranaca\u011f\u0131na \u00fcmid ed\u0259r\u0259k g\u00f6zl\u0259m\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck veribl\u0259r. halbuki son 10 ild\u0259ki t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 n\u0259z\u0259r salmaqla bel\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259rin 2-3 ild\u0259n bir yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 asanl\u0131qla m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k\u00a0 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Onu da qeyd ed\u0259k ki, eyni yana\u015fma yaln\u0131z so\u011fan deyil, \u0259ks\u0259r k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 da m\u00f6vcuddur: ixracat\u00e7\u0131lar \u0259sas\u0259n Rusiya bazar\u0131na fokuslanaraq sat\u0131\u015f co\u011frafiyas\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlar atm\u0131rlar.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2023\/2\/1200x630\/16871592894509419579_1200x630.jpg\" alt=\"Eld\u0259niz \u018fmirov: Dayan\u0131ql\u0131 iqtisadiyyata nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015f\u0131l enerjinin  t\u0259tbiqi b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r - AZ\u018fRTAC\" \/><\/p>\n<p><strong>Eld\u0259niz \u018fmirov<\/strong><\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert Eld\u0259niz \u018fmirovun fikrinc\u0259, ixrac bazarlar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131rmaq, ixraca daha \u00e7ox m\u0259hsul y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra \u015f\u0259rtl\u0259r laz\u0131md\u0131r: \u201cR\u0259smi statistikaya baxsaq, 2023-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 aqrar s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac\u0131 1,1 milyard\u00a0 dollar h\u0259cmind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Bunun da 257 milyon dollar aqrar-s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Bu ilin yanvar\u0131nda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131m ixrac\u0131nda 12 faizlik art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub 270 milyon dollar \u00e7at\u0131b. Bu n\u0259tic\u0259l\u0259r fonunda Az\u0259rbaycan\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac\u0131n\u0131n diversifikasiyas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n problem oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir. \u0130xrac bazarlar\u0131n\u0131n diversifikasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rtl\u0259r var ki, onlardan biri d\u0259 keyfiyy\u0259tli m\u0259hsul istehsal\u0131d\u0131r. Y\u0259ni keyfiyy\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131 olan m\u0259hsula bazar tapmaq \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. Hans\u0131sa m\u0259hsulu xarici bazarlara \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onun m\u00fctl\u0259q v\u0259 m\u00fctl\u0259q d\u00fcnyada q\u0259bul olunmu\u015f keyfiyy\u0259t standartlar\u0131na uy\u011fun olmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. \u018fks halda, \u0259sas idxal\u00e7\u0131lar s\u0259nd\u0259n m\u0259hsul almayacaq\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ekspert bildirir ki, ixrac\u0131n diversifikasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m d\u0259 maya d\u0259y\u0259ri m\u00fch\u00fcm amildir:<\/strong>\u00a0\u201cBir m\u0259hsulu hans\u0131sa bazara y\u00f6n\u0259ltm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l bazar t\u0259hlili aparmaq laz\u0131m g\u0259lir. \u018fg\u0259r bazara \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan m\u0259hsulun maya d\u0259y\u0259ri orada sat\u0131landan baha ba\u015fa g\u0259lirs\u0259, h\u0259min bazara m\u0259hsul g\u00f6nd\u0259rm\u0259yin m\u0259nas\u0131 qalm\u0131r. \u00c7\u00fcnki g\u00f6nd\u0259rdiyin m\u0259hsul qiym\u0259td\u0259 dig\u0259r t\u0259dar\u00fck\u00e7\u00fcl\u0259r\u0259 uduzacaq, bazarda yer tuta bilm\u0259y\u0259c\u0259k. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, y\u00fcks\u0259k keyfiyy\u0259t v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 maya d\u0259y\u0259ri olmay\u0131nca, Az\u0259rbaycan\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 ixrac\u0131n\u0131 diversifikasiya etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq\u201d.<\/p>\n<p><strong>Onu da qeyd ed\u0259k ki, p\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131c\u0131lar v\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar Az\u0259rbaycanda istehsal olunan so\u011fan\u0131n keyfiyy\u0259tind\u0259n ciddi naraz\u0131l\u0131q edirl\u0259r. Bu bar\u0259d\u0259 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015fan sat\u0131c\u0131lar son 3-4 ild\u0259 so\u011fan\u0131n keyfiyy\u0259tinin k\u0259skin d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc deyirl\u0259r:<\/strong>\u00a0\u201cK\u0259nardan bax\u0131rsan dolu kis\u0259d\u0259 sap-sa\u011flam so\u011fand\u0131r, al\u0131b g\u0259tirirs\u0259n, 1 g\u00fcn ke\u00e7m\u0259mi\u015f al\u0131c\u0131lar \u00fcst\u00fcn\u0259 g\u0259lir ki, \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin i\u00e7i xarab \u00e7\u0131x\u0131r. M\u0259n h\u0259r kis\u0259nin a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131b i\u00e7ind\u0259ki so\u011fanlar\u0131 k\u0259sib baxa bilm\u0259r\u0259m ax\u0131. Art\u0131q ne\u00e7\u0259nci d\u0259f\u0259dir ald\u0131\u011f\u0131m kis\u0259-kis\u0259 so\u011fan el\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r dey\u0259 ziyana d\u00fc\u015f\u00fcr\u0259m. Allah bilir, m\u0259hsul \u00e7ox, iri olsun dey\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00fcbr\u0259 vururlar ki, bu g\u00fcn\u0259 qal\u0131r\u201d&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ke\u00e7\u0259n ilin \u0259lveri\u015fli bazar \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259 m\u0259hsul niy\u0259 sat\u0131lmay\u0131b? Az\u0259rbaycanda so\u011fan ticar\u0259t\u00e7il\u0259ri yen\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fibl\u0259r: yayda ucuz qiym\u0259t\u0259 al\u0131n\u0131b anbarlara vurulan m\u0259hsul bazar tap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 c\u00fcc\u0259r\u0259r\u0259k m\u0259hv olur. M\u00fcxt\u0259lif media orqanlar\u0131nda, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 so\u011fan alverind\u0259n qaz vurub qazan doldurmaq ist\u0259y\u0259n sahibkarlar\u0131n \u015fikay\u0259tl\u0259ri i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131l\u0131r. Maraql\u0131d\u0131r ki, son ill\u0259rd\u0259 art\u0131q ne\u00e7\u0259nci d\u0259f\u0259dir ki, k\u00fclli miqdarda so\u011fan anbarlarda qalaraq m\u0259hv olur. Yax\u0131n tarix\u0259 n\u0259z\u0259r yetirs\u0259k, g\u00f6r\u0259rik ki, bir qayda olaraq region \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 bu v\u0259 ya dig\u0259r s\u0259b\u0259bd\u0259n q\u0131\u015f aylar\u0131nda so\u011fan\u0131n qiym\u0259ti bahala\u015f\u0131r, onun q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 yaran\u0131r, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti daxild\u0259 qiym\u0259tl\u0259ri t\u0259nziml\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn so\u011fan\u0131n ixrac\u0131n\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":698300,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/cd228614caeb6e685f75291d1cec498f.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/cd228614caeb6e685f75291d1cec498f.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/cd228614caeb6e685f75291d1cec498f.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/cd228614caeb6e685f75291d1cec498f-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/cd228614caeb6e685f75291d1cec498f-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/cd228614caeb6e685f75291d1cec498f-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/cd228614caeb6e685f75291d1cec498f.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/cd228614caeb6e685f75291d1cec498f.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/cd228614caeb6e685f75291d1cec498f-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/cd228614caeb6e685f75291d1cec498f.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Ke\u00e7\u0259n ilin \u0259lveri\u015fli bazar \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259 m\u0259hsul niy\u0259 sat\u0131lmay\u0131b? Az\u0259rbaycanda so\u011fan ticar\u0259t\u00e7il\u0259ri yen\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fibl\u0259r: yayda ucuz qiym\u0259t\u0259 al\u0131n\u0131b anbarlara vurulan m\u0259hsul bazar tap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 c\u00fcc\u0259r\u0259r\u0259k m\u0259hv olur. M\u00fcxt\u0259lif media orqanlar\u0131nda, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 so\u011fan alverind\u0259n qaz vurub qazan doldurmaq ist\u0259y\u0259n sahibkarlar\u0131n \u015fikay\u0259tl\u0259ri i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131l\u0131r. Maraql\u0131d\u0131r ki, son ill\u0259rd\u0259 art\u0131q ne\u00e7\u0259nci d\u0259f\u0259dir ki, k\u00fclli miqdarda so\u011fan anbarlarda&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/698299"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=698299"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/698299\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/698300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=698299"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=698299"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=698299"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}