{"id":698319,"date":"2024-03-06T09:48:36","date_gmt":"2024-03-06T05:48:36","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=698319"},"modified":"2024-03-06T09:48:36","modified_gmt":"2024-03-06T05:48:36","slug":"dietoloq-artiq-c%c9%99kinin-s%c9%99b%c9%99bi-duygular-ola-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=698319","title":{"rendered":"Dietoloq: Art\u0131q \u00e7\u0259kinin s\u0259b\u0259bi duy\u011fular ola bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>Art\u0131q \u00e7\u0259kinin s\u0259b\u0259bi duy\u011fular ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu fikir m\u00fct\u0259x\u0259ssis-dietoloq Gizem D\u0259nizin ara\u015fd\u0131rmas\u0131nda yer al\u0131b.\u00a0<a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0ara\u015fd\u0131rman\u0131 t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>Davaml\u0131 yem\u0259k ist\u0259yinin \u0259sl acl\u0131qla he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si olmaya bil\u0259r. Bu problem stress, k\u0259d\u0259r, narahatl\u0131q v\u0259 cans\u0131x\u0131c\u0131l\u0131q kimi emosional v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259n qaynaqlan\u0131r. Y\u0259ni, insanlar m\u0259d\u0259l\u0259rini doydurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, dinc\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yem\u0259k yeyirl\u0259r v\u0259 zaman ke\u00e7dikc\u0259 bu, k\u00f6k\u0259lm\u0259y\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Yem\u0259k ehtiyac\u0131 kimi t\u0259yin olunan m\u00fcxt\u0259lif acl\u0131q n\u00f6vl\u0259ri var. \u018fsl acl\u0131q fizioloji s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n yarand\u0131\u011f\u0131 halda, emosional acl\u0131q tamamil\u0259 duy\u011fular\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda ba\u015f verir.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s bunu nec\u0259 ay\u0131rd ed\u0259 bil\u0259rik? H\u0259qiqi acl\u0131\u011f\u0131 nec\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k olar?<\/strong><\/p>\n<p>Fizioloji acl\u0131q yem\u0259k yedikd\u0259n, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259t ke\u00e7dikd\u0259n d\u0259rhal sonra enerjinin azalmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n qidalanma ehtiyac\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar yaranan acl\u0131q hissidir. Fizioloji acl\u0131qda \u201cyem\u0259k\u201d siqnallar\u0131 m\u0259d\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n beyin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir. Bunun simptomlar\u0131 m\u0259d\u0259d\u0259 gurultu v\u0259 y\u00fcng\u00fcl ba\u015fgic\u0259ll\u0259nm\u0259dir. Fiziki acl\u0131\u011f\u0131n \u0259sl acl\u0131q oldu\u011funu dey\u0259 bil\u0259rik. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, b\u0259d\u0259nin enerji istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qidaya ehtiyac duydu\u011fu acl\u0131q n\u00f6v\u00fcd\u00fcr. Uzun m\u00fcdd\u0259tli fiziki acl\u0131q hal\u0131nda qan \u015f\u0259k\u0259ri azala bil\u0259r, konsentrasiya problemi yarana v\u0259 yor\u011funluq hissi ola bil\u0259r. Fiziki acl\u0131q t\u0259dric\u0259n ba\u015f verir v\u0259 gecikdiril\u0259 bil\u0259r. Fiziki acl\u0131qda insanlar acl\u0131q hissi il\u0259 g\u0259rgin ola bil\u0259rl\u0259r. Ancaq bu v\u0259ziyy\u0259t orqanizm qida q\u0259bul etdikd\u0259n sonra, y\u0259ni, insan yem\u0259k yedikd\u0259n sonra ke\u00e7\u0259c\u0259k. Fiziki acl\u0131qda t\u0259k qida deyil, arzulanan qida qruplar\u0131 olur. M\u0259s\u0259l\u0259n, fiziki olaraq ac qald\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman bird\u0259n \u00e7ox qida yem\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 qida qruplar\u0131ndan ibar\u0259t bo\u015fqaba diqq\u0259t yetirm\u0259k ehtiyac\u0131 hiss edirik. Bu c\u00fcr acl\u0131qda insanlar tox hiss etdikd\u0259 yem\u0259yi dayand\u0131r\u0131r v\u0259 daha \u00e7ox yem\u0259k ist\u0259yi olmur. Yem\u0259yin m\u0259qs\u0259di emosiyan\u0131 bo\u011fmaq v\u0259 ya azaltmaq deyil, yem\u0259yin m\u0259qs\u0259di h\u0259yat\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan enerjini almaq v\u0259 toxluq hissi \u0259ld\u0259 etm\u0259kdir. Fiziki acl\u0131qdan sonra f\u0259rdl\u0259r yedikl\u0259ri yem\u0259kd\u0259n pe\u015fman olmurlar.<\/p>\n<p><strong>Emosional acl\u0131q n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>Emosional acl\u0131q &#8211; i\u015f v\u0259 ya g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yatda ya\u015fanan k\u0259d\u0259r, s\u0131x\u0131nt\u0131, narahatl\u0131q, stress v\u0259 depressiya kimi s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n qaynaqlanan daimi yem\u0259k ist\u0259yidir. F\u0259rdl\u0259r qidada ya\u015fad\u0131qlar\u0131 probleml\u0259r\u0259 h\u0259ll yollar\u0131 axtar\u0131rlar. Emosional acl\u0131\u011f\u0131 olan insanlarda acl\u0131q hissi gec\u0259l\u0259r intensiv \u015f\u0259kild\u0259 hiss olunur. F\u0259rdl\u0259r x\u00fcsusil\u0259 gec\u0259 saatlar\u0131nda y\u00fcks\u0259k kalorili qidalar q\u0259bul edirl\u0259r. \u0130nsan bu d\u00f6vr\u00fc tez-tez t\u0259krar etdikd\u0259 onun qidalanma t\u0259rzi pozulur v\u0259 \u00e7\u0259ki art\u0131m\u0131, al\u0131nan \u00e7\u0259kid\u0259n qurtula bilm\u0259m\u0259k kimi probleml\u0259r yaran\u0131r.<\/p>\n<p>Emosional acl\u0131q bird\u0259n yaran\u0131r v\u0259 onu t\u0259xir\u0259 salmaq olmaz. Emosional acl\u0131\u011f\u0131 olan insanlarda q\u0259fil yem\u0259k ist\u0259yi yaran\u0131r. Emosional acl\u0131qda f\u0259rdl\u0259r \u0259s\u0259bi, b\u0259db\u0259xt, q\u0259z\u0259bli, h\u0259y\u0259canl\u0131 kimi hissl\u0259r ya\u015fad\u0131qlar\u0131 zaman bu hissl\u0259ri basd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yem\u0259k mexanizmi yarad\u0131rlar. Yem\u0259k yeyildikd\u0259 bu hissl\u0259r getmir, \u0259ksin\u0259 daha da art\u0131r. Emosional acl\u0131q problemi olan f\u0259rdl\u0259r fiziki acl\u0131q ya\u015famad\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yem\u0259k v\u0259 qida qruplar\u0131ndan \u00e7ox t\u0259k qidaya \u00fcz tuturlar. Bu qidalar daha \u00e7ox b\u0259d\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn son d\u0259r\u0259c\u0259 z\u0259r\u0259rli, y\u00fcks\u0259k kalorili, m\u00fcv\u0259qq\u0259ti v\u0259 q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli toxluq hissi ver\u0259n q\u0259lyanalt\u0131lard\u0131r. Yem\u0259kd\u0259n sonra fiziki acl\u0131qda hiss olunan toxluq hissi emosional acl\u0131qda hiss olunmur. Emosional acl\u0131\u011f\u0131 olan f\u0259rdl\u0259rin fiziki olaraq yem\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131 olmasa da, ya\u015fad\u0131qlar\u0131 s\u0131x\u0131nt\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259n xilas olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn qidaya \u00fcz tuturlar. \u018fslind\u0259 burada insan\u0131n m\u0259qs\u0259di m\u0259n\u0259vi m\u0259mnuniyy\u0259t \u0259ld\u0259 etm\u0259kdir, lakin bu m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn emosional acl\u0131\u011f\u0131 olan insanlar qidalar\u0131na \u0259h\u0259miyy\u0259t vermirl\u0259r. F\u0259rdl\u0259r prosesin sonunda bunun psixoloji meyll\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu bildikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yem\u0259k, q\u0259lyanalt\u0131 v\u0259 sair m\u0259hsullara g\u00f6r\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcf hissi ke\u00e7irirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Bu problemi nec\u0259 h\u0259ll etm\u0259k olar?<\/strong><\/p>\n<p>Emosional acl\u0131\u011f\u0131n \u0259lam\u0259tl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmazsa, o, ir\u0259lil\u0259yir. Davaml\u0131 yem\u0259k v\u0259 istehlak edil\u0259n yem\u0259kl\u0259r \u0259sas\u0259n z\u0259r\u0259rli qidalar oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn insan k\u00f6k\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Zamanla inki\u015faf ed\u0259n piyl\u0259nm\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 diabet ba\u015fda olmaqla bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259r meydana g\u0259lir. Duy\u011fusal acl\u0131\u011f\u0131n m\u00fcalic\u0259sind\u0259 d\u0259rman v\u0259 buna b\u0259nz\u0259r \u0259lav\u0259l\u0259r q\u0259d\u0259r qidalanma v\u0259 sosial h\u0259yat da \u00f6n\u0259mlidir. X\u00fcsusil\u0259 qazan\u0131lm\u0131\u015f d\u00fczg\u00fcn qidalanma v\u0259rdi\u015fl\u0259rinin x\u0259st\u0259liyin sa\u011falmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcbut edilib. Yem\u0259k v\u0259 i\u00e7m\u0259 poz\u011funlu\u011funun orqanik v\u0259 ya xroniki bir x\u0259st\u0259lik, hormonlar v\u0259 ya b\u0259d\u0259nd\u0259ki qan d\u0259y\u0259rl\u0259rind\u0259n qaynaqland\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259lidir. \u018fg\u0259r problem bunlardan qaynaqlanm\u0131rsa, x\u0259st\u0259 psixiatra v\u0259 ya m\u00fcvafiq olaraq dietoloqa m\u00fcraci\u0259t edir. Bunun psixoloji \u0259sas\u0131 oldu\u011fu diaqnozu qoyularsa, psixiatrlar t\u0259tbiq olunacaq \u0259n uy\u011fun m\u00fcalic\u0259 \u00fcsulunu t\u0259yin ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, d\u00fczg\u00fcn qidalanma rejimi \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z bir dietoloqdan d\u0259st\u0259k al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Art\u0131q \u00e7\u0259kinin s\u0259b\u0259bi duy\u011fular ola bil\u0259r. Bu fikir m\u00fct\u0259x\u0259ssis-dietoloq Gizem D\u0259nizin ara\u015fd\u0131rmas\u0131nda yer al\u0131b.\u00a0AZ\u018fRTAC\u00a0ara\u015fd\u0131rman\u0131 t\u0259qdim edir. Davaml\u0131 yem\u0259k ist\u0259yinin \u0259sl acl\u0131qla he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si olmaya bil\u0259r. Bu problem stress, k\u0259d\u0259r, narahatl\u0131q v\u0259 cans\u0131x\u0131c\u0131l\u0131q kimi emosional v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259n qaynaqlan\u0131r. Y\u0259ni, insanlar m\u0259d\u0259l\u0259rini doydurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, dinc\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yem\u0259k yeyirl\u0259r v\u0259 zaman ke\u00e7dikc\u0259 bu, k\u00f6k\u0259lm\u0259y\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Yem\u0259k ehtiyac\u0131 kimi t\u0259yin olunan m\u00fcxt\u0259lif acl\u0131q n\u00f6vl\u0259ri var. \u018fsl acl\u0131q fizioloji s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n yarand\u0131\u011f\u0131 halda, emosional acl\u0131q tamamil\u0259 duy\u011fular\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda ba\u015f verir. B\u0259s bunu nec\u0259 ay\u0131rd ed\u0259 bil\u0259rik? H\u0259qiqi acl\u0131\u011f\u0131 nec\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k olar? Fizioloji&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":698320,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709699358781426356_1200x630.jpg",923,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709699358781426356_1200x630.jpg",923,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709699358781426356_1200x630.jpg",923,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709699358781426356_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709699358781426356_1200x630-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709699358781426356_1200x630-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709699358781426356_1200x630.jpg",923,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709699358781426356_1200x630.jpg",923,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709699358781426356_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709699358781426356_1200x630-923x620.jpg",923,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Art\u0131q \u00e7\u0259kinin s\u0259b\u0259bi duy\u011fular ola bil\u0259r. Bu fikir m\u00fct\u0259x\u0259ssis-dietoloq Gizem D\u0259nizin ara\u015fd\u0131rmas\u0131nda yer al\u0131b.\u00a0AZ\u018fRTAC\u00a0ara\u015fd\u0131rman\u0131 t\u0259qdim edir. Davaml\u0131 yem\u0259k ist\u0259yinin \u0259sl acl\u0131qla he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si olmaya bil\u0259r. Bu problem stress, k\u0259d\u0259r, narahatl\u0131q v\u0259 cans\u0131x\u0131c\u0131l\u0131q kimi emosional v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259n qaynaqlan\u0131r. Y\u0259ni, insanlar m\u0259d\u0259l\u0259rini doydurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, dinc\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yem\u0259k yeyirl\u0259r v\u0259 zaman ke\u00e7dikc\u0259 bu, k\u00f6k\u0259lm\u0259y\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Yem\u0259k&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/698319"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=698319"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/698319\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/698320"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=698319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=698319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=698319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}