{"id":698795,"date":"2024-03-07T09:21:14","date_gmt":"2024-03-07T05:21:14","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=698795"},"modified":"2024-03-07T09:21:14","modified_gmt":"2024-03-07T05:21:14","slug":"kuc%c9%99-itl%c9%99rini-usaqlarin-canindannec%c9%99-uzaqlasdirmali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=698795","title":{"rendered":"K\u00fc\u00e7\u0259 itl\u0259rini u\u015faqlar\u0131n can\u0131ndannec\u0259 uzaqla\u015fd\u0131rmal\u0131&#8230;"},"content":{"rendered":"<h3><strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn b\u0259las\u0131 &#8211; itin di\u015fl\u0259diyi u\u015faq bu travmalar\u0131 ya\u015fay\u0131r\u00a0<\/strong><\/h3>\n<p><em>\u201cSahibsiz itl\u0259rin h\u00fccumuna m\u0259ruz qalan azya\u015fl\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 h\u0259r hans\u0131 ir\u0259lil\u0259yi\u015f yoxdur\u201d. Bunu\u00a0 Kliniki Tibbi M\u0259rk\u0259zin (KTM) M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri Ruzbeh M\u0259mm\u0259d deyib.<\/em><\/p>\n<p>O qeyd edib ki, it di\u015fl\u0259m\u0259si s\u0259b\u0259bi il\u0259 z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259n doqquz ya\u015fl\u0131 (ki\u015fi cinsli) azya\u015fl\u0131n\u0131n m\u00fcalic\u0259si Kliniki Tibbi M\u0259rk\u0259zin Reanimasiya \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 davam etdirilir. V\u0259ziyy\u0259ti a\u011f\u0131r olaraq qalmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, hadis\u0259 mart ay\u0131n\u0131n 3-d\u0259 \u201cQobu Park-3&#8243; ya\u015fay\u0131\u015f kompleksinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda ba\u015f verib. Bel\u0259 ki, 3 sayl\u0131 Z\u0259ngilan m\u0259kt\u0259binin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc sinif \u015fagirdi \u00f6z yolda\u015flar\u0131 il\u0259 oynayark\u0259n sahibsiz itl\u0259rin h\u00fccumuna m\u0259ruz qal\u0131b.<\/p>\n<p><strong>H\u0259kiml\u0259r bildirir ki, itl\u0259rin, x\u00fcsusil\u0259 sahibsiz itl\u0259rin insanlar\u0131 di\u015fl\u0259m\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. \u0130t di\u015fl\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u0259rinin taml\u0131\u011f\u0131 pozulur, yum\u015faq toxumalar\u0131n de\u015filmi\u015f v\u0259 c\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yaras\u0131 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. \u0130tl\u0259rin a\u011fz\u0131nda \u00e7oxlu x\u0259st\u0259lik t\u00f6r\u0259d\u0259n mikroblar, tetanus x\u0259st\u0259liyi t\u00f6r\u0259dicil\u0259ri v\u0259 quduzluq viruslar\u0131 olur. \u0130t di\u015fl\u0259y\u0259n zaman itin t\u00fcp\u00fcrc\u0259yi il\u0259 birlikd\u0259 h\u0259min mikroblar yaraya d\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 oradan da qana ke\u00e7ir. Virus b\u0259d\u0259n\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259n sonra \u00e7oxalma\u011fa ba\u015flay\u0131r, x\u00fcsusil\u0259 sinir h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si ba\u015f verir. \u0130nsanlarda sudan qorxma, i\u015f\u0131qdan qorxma \u0259lam\u0259tl\u0259ri olur. Getdikc\u0259 beyin pozuntular\u0131 v\u0259 sinir impulslar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 ba\u015f verir v\u0259 insan bo\u011fulmadan, q\u0131rtlaq b\u00f6lg\u0259sind\u0259 q\u0131colmalardan d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir. Quduzluq \u00e7ox a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259likdir, he\u00e7 vaxt \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 sa\u011falm\u0131r, vaxt\u0131nda m\u00fcalic\u0259 olunmasa, 100 faiz hallarda \u00f6l\u00fcml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir.<\/strong><\/p>\n<p>Tibbi ekspert qeyd edir ki, ist\u0259nil\u0259n halda heyvan di\u015fl\u0259m\u0259si zaman\u0131 d\u0259rhal t\u0259dbir g\u00f6rm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, h\u0259min heyvan 40 g\u00fcn n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlanmal\u0131d\u0131r. \u0130nsana profilaktik olaraq quduzluq \u0259leyhin\u0259 vaksin vurulmal\u0131d\u0131r. 40 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 heyvanda h\u0259r hans\u0131 q\u0259rib\u0259 hallara rast g\u0259lm\u0259s\u0259z, qorxuya ehtiyac yoxdur.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r qanaxma \u00e7ox g\u00fccl\u00fc deyils\u0259, qanaxman\u0131 dayand\u0131rma\u011fa t\u0259l\u0259sm\u0259yin. \u00c7\u00fcnki yaraya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f mikroblu t\u00fcp\u00fcrc\u0259k d\u0259 qanla birlikd\u0259 yaradan k\u0259narla\u015f\u0131r. Yaran\u0131 axar su alt\u0131nda sabunla yax\u015f\u0131ca yumaq laz\u0131md\u0131r. Quduzluq viruslar\u0131 sabunun q\u0259l\u0259vi m\u00fchitind\u0259 \u00f6l\u00fcr. Paltar sabunu daha \u00e7ox q\u0259l\u0259vidir, ona g\u00f6r\u0259 paltar sabunu daha yax\u015f\u0131d\u0131r. \u0130t di\u015fl\u0259rinin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirdiyi yaran\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r yuduqdan sonra \u00fcz\u0259rin\u0259 t\u0259miz (steril) material (bint, marli, salfetka v\u0259 s.) qoyun. Yaran\u0131 s\u0131xan sar\u011f\u0131 qoymay\u0131n. T\u0259cili yard\u0131m briqadas\u0131 g\u0259lm\u0259yi m\u00fcmk\u00fcn deyils\u0259, h\u0259kim\u0259 getm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki quduzluq \u0259leyhin\u0259 vaksin vurulmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r tibbi yard\u0131m h\u0259kim t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p><strong>Valideyn bilm\u0259lidir ki, u\u015fa\u011f\u0131 it di\u015fl\u0259yibs\u0259, ona vaksin vurulmal\u0131d\u0131r. Bir d\u0259f\u0259 iyn\u0259 vurulmas\u0131 il\u0259 i\u015f bitmi\u015f say\u0131lm\u0131r. Bu, diqq\u0259td\u0259 saxlan\u0131lmal\u0131 v\u0259 d\u0259yi\u015fikliy\u0259 uy\u011fun olaraq m\u00fcalic\u0259 d\u0259 t\u0259yin edil\u0259 bil\u0259r. A\u011f\u0131rla\u015fma olmad\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 is\u0259 profilaktiki dozalar vurulmal\u0131d\u0131r. Poliklinikalarda bel\u0259 iyn\u0259l\u0259r olmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r iyn\u0259l\u0259r vurulmasa, 40 g\u00fcn sonra x\u0259st\u0259lik pik h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131r v\u0259 bundan sonra x\u0259st\u0259ni xilas etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmur. \u0130t di\u015fl\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u0259rinin taml\u0131\u011f\u0131 pozulur, yum\u015faq toxumalar\u0131n de\u015filmi\u015f v\u0259 c\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yaras\u0131 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. \u0130tl\u0259rin a\u011fz\u0131nda \u00e7oxlu x\u0259st\u0259lik t\u00f6r\u0259d\u0259n mikroblar, tetanus x\u0259st\u0259liyi t\u00f6r\u0259dicil\u0259ri v\u0259 quduzluq viruslar\u0131 olur. \u0130t di\u015fl\u0259y\u0259n zaman itin t\u00fcp\u00fcrc\u0259yi il\u0259 birlikd\u0259 h\u0259min mikroblar yaraya d\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 ard\u0131nca da qana ke\u00e7ir. Virus b\u0259d\u0259n\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259n sonra \u00e7oxalma\u011fa ba\u015flay\u0131r, x\u00fcsusil\u0259 sinir h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si ba\u015f verir. \u0130nsanlarda sudan qorxma, i\u015f\u0131qdan qorxma \u0259lam\u0259tl\u0259ri olur. Getdikc\u0259 beyin pozuntular\u0131 v\u0259 sinir impulslar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 ba\u015f verir v\u0259 insan bo\u011fulmadan, q\u0131rtlaq b\u00f6lg\u0259sind\u0259 q\u0131colmalardan d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsan orqanizmin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f quduzluq viruslar\u0131 sinirl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 m\u0259rk\u0259zi sinir sistemin\u0259 do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259t edir v\u0259 sonda m\u0259rk\u0259zi sinir sistemini m\u0259hv edir. X\u0259st\u0259liyin gizli d\u00f6vr\u00fc 10 g\u00fcnd\u0259n 3 aya q\u0259d\u0259r uzana bil\u0259r. Di\u015fl\u0259nm\u0259 nahiy\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259rk\u0259zi sinir sistemin\u0259 yax\u0131nd\u0131rsa, x\u0259st\u0259liyin gizli d\u00f6vr\u00fc bir o q\u0259d\u0259r q\u0131sa olur. Y\u0259ni \u0259g\u0259r z\u0259d\u0259 yuxar\u0131 \u0259traflarda, ba\u015fda, \u00fczd\u0259 olarsa, gizli d\u00f6vr q\u0131sal\u0131r. Ba\u015f v\u0259 \u00fcz di\u015fl\u0259n\u0259rs\u0259, x\u0259st\u0259lik \u00e7ox a\u011f\u0131r ke\u00e7ir v\u0259 \u00f6l\u00fcml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. \u018fg\u0259r it insan\u0131n ayaq barmaqlar\u0131n\u0131 di\u015fl\u0259s\u0259, x\u0259st\u0259liyin ba\u015flanmas\u0131na m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt laz\u0131m olacaq. Bu zaman vaksinin m\u00fctl\u0259q effekti olacaq. Ancaq x\u0259st\u0259lik \u0259lam\u0259tl\u0259ri inki\u015faf edibs\u0259, vaksin bir qayda olaraq faydas\u0131zd\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, quduzluq sa\u011falmayan x\u0259st\u0259likdir, vaksin x\u0259st\u0259lik ba\u015flanana q\u0259d\u0259r vurulmal\u0131d\u0131r ki, x\u0259st\u0259liyin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131ns\u0131n.<\/p>\n<p><strong>M\u0259lumdur ki, stress u\u015faqlarda daha ciddi f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259dir. \u00c7\u00fcnki u\u015faqlar ya\u015fad\u0131qlar\u0131 d\u0259rd haqq\u0131nda m\u0259lumat ver\u0259 bilmir. U\u015faqlar ail\u0259d\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u0259halinin qay\u011f\u0131ya, k\u00f6m\u0259y\u0259\u00a0 v\u0259 himay\u0259y\u0259 daha \u00e7ox ehtiyac duyan t\u0259b\u0259q\u0259si say\u0131l\u0131rlar. Bununla yana\u015f\u0131, onlar da b\u00f6y\u00fckl\u0259r kimi, t\u0259bii v\u0259 texniki f\u0259lak\u0259t zonalar\u0131nda a\u011f\u0131r fiziki v\u0259 psixoloji sars\u0131nt\u0131lara m\u0259ruz qal\u0131r, h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n \u015fahidi olur, girova \u00e7evrilirl\u0259r. Eyni zamanda uzunm\u00fcdd\u0259tli x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n x\u0259st\u0259xanaya d\u00fc\u015fm\u0259k u\u015faqlarda travmatik simptomlar\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Burada sadalanan amill\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259r\u0259k t\u0259hlil ed\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p>U\u015faqlarda fobiya v\u0259 stress yaradan \u0259n ciddi hadis\u0259 m\u00fcharib\u0259 v\u0259 onun d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259ridir. Faktlar g\u00f6st\u0259rir ki, h\u0259rbi d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan hadis\u0259l\u0259r u\u015faqlar\u0131n h\u0259yat\u0131na v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259 vurur. Apar\u0131lm\u0131\u015f t\u0259dqiqatlar\u0131n t\u0259hlilind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib, onu a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi qrupla\u015fd\u0131ra bil\u0259rik.<\/p>\n<p><em>U\u015fa\u011f\u0131n v\u0259 onun yax\u0131nlar\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131n v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilavasit\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259si;<\/em><\/p>\n<p><em>Valideynl\u0259rini v\u0259 yax\u0131nlar\u0131n\u0131 itirm\u0259k;<\/em><\/p>\n<p><em>U\u015fa\u011f\u0131n fiziki travmaya m\u0259ruz qalmas\u0131.<\/em><\/p>\n<p><strong>Sevinc<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn b\u0259las\u0131 &#8211; itin di\u015fl\u0259diyi u\u015faq bu travmalar\u0131 ya\u015fay\u0131r\u00a0 \u201cSahibsiz itl\u0259rin h\u00fccumuna m\u0259ruz qalan azya\u015fl\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 h\u0259r hans\u0131 ir\u0259lil\u0259yi\u015f yoxdur\u201d. Bunu\u00a0 Kliniki Tibbi M\u0259rk\u0259zin (KTM) M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri Ruzbeh M\u0259mm\u0259d deyib. O qeyd edib ki, it di\u015fl\u0259m\u0259si s\u0259b\u0259bi il\u0259 z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259n doqquz ya\u015fl\u0131 (ki\u015fi cinsli) azya\u015fl\u0131n\u0131n m\u00fcalic\u0259si Kliniki Tibbi M\u0259rk\u0259zin Reanimasiya \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 davam etdirilir. V\u0259ziyy\u0259ti a\u011f\u0131r olaraq qalmaqdad\u0131r. Xat\u0131rladaq ki, hadis\u0259 mart ay\u0131n\u0131n 3-d\u0259 \u201cQobu Park-3&#8243; ya\u015fay\u0131\u015f kompleksinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda ba\u015f verib. Bel\u0259 ki, 3 sayl\u0131 Z\u0259ngilan m\u0259kt\u0259binin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc sinif \u015fagirdi \u00f6z yolda\u015flar\u0131 il\u0259 oynayark\u0259n sahibsiz itl\u0259rin h\u00fccumuna m\u0259ruz qal\u0131b. H\u0259kiml\u0259r bildirir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":698796,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/f3bbb84dab35a89a2233e2d7384b91e5.jpg",800,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/f3bbb84dab35a89a2233e2d7384b91e5.jpg",800,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/f3bbb84dab35a89a2233e2d7384b91e5.jpg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/f3bbb84dab35a89a2233e2d7384b91e5-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/f3bbb84dab35a89a2233e2d7384b91e5-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/f3bbb84dab35a89a2233e2d7384b91e5.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/f3bbb84dab35a89a2233e2d7384b91e5.jpg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/f3bbb84dab35a89a2233e2d7384b91e5.jpg",800,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/f3bbb84dab35a89a2233e2d7384b91e5-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/f3bbb84dab35a89a2233e2d7384b91e5.jpg",800,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn b\u0259las\u0131 &#8211; itin di\u015fl\u0259diyi u\u015faq bu travmalar\u0131 ya\u015fay\u0131r\u00a0 \u201cSahibsiz itl\u0259rin h\u00fccumuna m\u0259ruz qalan azya\u015fl\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 h\u0259r hans\u0131 ir\u0259lil\u0259yi\u015f yoxdur\u201d. Bunu\u00a0 Kliniki Tibbi M\u0259rk\u0259zin (KTM) M\u0259tbuat Xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri Ruzbeh M\u0259mm\u0259d deyib. O qeyd edib ki, it di\u015fl\u0259m\u0259si s\u0259b\u0259bi il\u0259 z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259n doqquz ya\u015fl\u0131 (ki\u015fi cinsli) azya\u015fl\u0131n\u0131n m\u00fcalic\u0259si Kliniki Tibbi M\u0259rk\u0259zin Reanimasiya \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 davam etdirilir. V\u0259ziyy\u0259ti a\u011f\u0131r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/698795"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=698795"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/698795\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/698796"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=698795"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=698795"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=698795"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}