{"id":698984,"date":"2024-03-07T14:19:08","date_gmt":"2024-03-07T10:19:08","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=698984"},"modified":"2024-03-07T14:19:08","modified_gmt":"2024-03-07T10:19:08","slug":"%c9%99hm%c9%99d-vahsiteh-iranlilar-oz-dovl%c9%99tl%c9%99rind%c9%99n-inciyibl%c9%99r-s%c9%99rh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=698984","title":{"rendered":"\u018fhm\u0259d Vah\u015fiteh: \u201c\u0130ranl\u0131lar \u00f6z d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259n inciyibl\u0259r\u201d &#8211; \u015e\u018fRH"},"content":{"rendered":"<p>\u0130ran Parlamentin\u0259 v\u0259 Ekspertl\u0259r \u015euras\u0131na son se\u00e7kil\u0259r rekord d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 se\u00e7ici f\u0259all\u0131\u011f\u0131 (d\u00f6vl\u0259t medias\u0131 bu g\u00f6st\u0259ricinin 41% oldu\u011funu bildirir), \u00e7oxlu korlanm\u0131\u015f b\u00fclletenl\u0259r v\u0259 2020-ci ild\u0259n parlament\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259n m\u00fchafiz\u0259kar q\u00fcvv\u0259l\u0259rin n\u00f6vb\u0259ti q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 yadda qal\u0131b.<\/p>\n<p>Bu, \u0130ran\u0131n m\u00fcasir tarixind\u0259 \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259ricidir. \u0130ran indi se\u00e7kil\u0259rin ikinci turunu g\u00f6zl\u0259yir v\u0259 onun n\u0259tic\u0259l\u0259ri parlamentd\u0259 qalan 45 yerin taleyini h\u0259ll ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u0130ranl\u0131 analitik, Rusiya Xalqlar Dostlu\u011fu Universitetinin (RUDN) ba\u015f m\u00fc\u0259llimi\u00a0<strong>\u018fhm\u0259d Vah\u015fiteh\u00a0<a href=\"https:\/\/ru.oxu.az\/politics\/846505\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Oxu.Az<\/a><\/strong>-a bununla ba\u011fl\u0131 \u015f\u0259rh verib.<\/p>\n<p>O, 10 il \u0259vv\u0259li xat\u0131rladaraq prezident Mahmud \u018fhm\u0259dinejad\u0131n s\u0259lahiyy\u0259t m\u00fcdd\u0259ti ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra insanlar\u0131n se\u00e7ki kampaniyas\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131qlar\u0131n\u0131, prezident v\u0259 parlament se\u00e7kil\u0259rind\u0259 s\u0259s verdikl\u0259rini v\u0259 H\u0259s\u0259n Ruhanini iki d\u0259f\u0259 se\u00e7dikl\u0259rini xat\u0131rlad\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cYax\u015f\u0131l\u0131\u011fa do\u011fru d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 \u00fcmid var idi. Amma h\u0259tta Ruhaninin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259 s\u0259rt \u015f\u0259kild\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lan etirazlar oldu. Daha sonra, 2019-cu ild\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 benzinin qiym\u0259ti iki d\u0259f\u0259 artd\u0131. \u0130nsanlar k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131lar, onlara qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131q t\u0259tbiq edildi, bu is\u0259 xeyli etiraz\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. Son prezident se\u00e7kisi (2021) olanda art\u0131q ham\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc ki, elita, \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi m\u00fchafiz\u0259kar, Ali M\u0259hk\u0259m\u0259nin s\u0259dri \u0130brahim R\u0259isini se\u00e7ib. El\u0259 is\u0259 se\u00e7kiy\u0259 getm\u0259yin n\u0259 m\u0259nas\u0131 var? Buna g\u00f6r\u0259 \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 f\u0259all\u0131q (48% &#8211; red.) oldu. 2020-ci il parlament se\u00e7kisind\u0259 se\u00e7ici f\u0259all\u0131\u011f\u0131 42% t\u0259\u015fkil edib. \u0130ndiki se\u00e7kid\u0259 islahat\u00e7\u0131lardan praktiki olaraq he\u00e7 bir namiz\u0259d yox idi, yaln\u0131z radikallar v\u0259 fundamentalistl\u0259r var idi. N\u0259tic\u0259d\u0259 41% se\u00e7ici f\u0259all\u0131\u011f\u0131 \u0259ld\u0259 etdik. \u0130ranl\u0131lar d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259n inciyibl\u0259r, s\u0259s verm\u0259k ist\u0259mirl\u0259r. Hakimiyy\u0259t, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00f6lk\u0259nin ali dini lideri ay\u0259tullah \u018fli Xamenei xalq\u0131 anlam\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Ekspert ilyar\u0131m \u0259vv\u0259l M\u0259hsa \u018fmininin \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 ba\u015flayan geni\u015fmiqyasl\u0131 ita\u0259tsizlik aksiyalar\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131b, \u201cQad\u0131n, h\u0259yat, azadl\u0131q\u201d v\u0259 s. \u015f\u00fcarlar alt\u0131nda k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 ax\u0131\u015fan insanlar aras\u0131nda da xeyli sayda aksiya\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fcn\u00fc vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>\u201c\u0130ran d\u00f6vl\u0259ti h\u0259ddind\u0259n art\u0131q q\u0259ddarl\u0131q edir, bu, hakimiyy\u0259t v\u0259 idar\u0259\u00e7ilik x\u0259st\u0259liyinin g\u00f6st\u0259ricisidir. Bundan sonra Tehranda se\u00e7icil\u0259rin 20%-d\u0259n, b\u0259z\u0259n is\u0259 10%-d\u0259n az\u0131n\u0131n se\u00e7kid\u0259 i\u015ftirak etm\u0259sin\u0259 nec\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259nm\u0259k olar? Bu, indiki hakimiyy\u0259t modelinin iranl\u0131lar\u0131n maraqlar\u0131na cavab verm\u0259diyinin g\u00f6st\u0259ricisidir. \u0130nsanlara nec\u0259 ya\u015famal\u0131 olduqlar\u0131 bar\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r verilir. Qad\u0131nlar hicabl\u0131 olmal\u0131d\u0131rlar, ail\u0259d\u0259 u\u015faqlar\u0131n say\u0131 \u00e7ox olmal\u0131d\u0131r&#8230; Bu, insanlar\u0131n \u015f\u0259xsi h\u0259yat\u0131na m\u00fcdaxil\u0259dir! \u0130ran xalq\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycanda oldu\u011fu kimi, sekulyarizm (d\u00f6vl\u0259tin dind\u0259n ayr\u0131lmas\u0131 &#8211; red.) ist\u0259yir\u201d, &#8211; dey\u0259 Vah\u015fiteh \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n<p>O, Az\u0259rbaycanda fevral ay\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n prezident se\u00e7kisind\u0259 y\u00fcks\u0259k f\u0259all\u0131\u011f\u0131 xat\u0131rlad\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cNiy\u0259 bel\u0259 oldu? Az\u0259rbaycanl\u0131lar Prezident\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyev\u0259<\/strong>\u00a0g\u00fcv\u0259nir, n\u0259tic\u0259sini g\u00f6r\u00fcr, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n onlar \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etdiyini ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r. \u0130randa is\u0259 insanlar \u00f6z liderl\u0259rin\u0259 g\u00fcv\u0259nmirl\u0259r, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 se\u00e7kil\u0259r\u0259 getmirl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Ekspert m\u00fchafiz\u0259karlar\u0131n, fundamentalistl\u0259rin q\u0259l\u0259b\u0259sinin qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 n\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259c\u0259yin\u0259 d\u0259 toxunub. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Bak\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n istil\u0259\u015fm\u0259 ola bils\u0259 d\u0259, k\u00f6kl\u00fc n\u0259s\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259yin\u0259 inanm\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cM\u00fchafiz\u0259karlar v\u0259 fundamentalistl\u0259r m\u00f6vcud \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011funla\u015faraq \u0259vv\u0259lki xarici siyas\u0259tl\u0259rini davam etdir\u0259c\u0259kl\u0259r. Amma iranl\u0131lar bu modeli b\u0259y\u0259nmirl\u0259r. \u0130nsanlar \u00e7oxdan \u00e7a\u015fq\u0131nd\u0131rlar &#8211; Tehran niy\u0259 qon\u015fular\u0131ndan d\u00fc\u015fm\u0259n obraz\u0131 yarad\u0131r? Niy\u0259 onlar\u0131n \u0130srail, AB\u015e, Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259, \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri, \u018ffqan\u0131standak\u0131 \u201cTaliban\u201dla v\u0259 s. il\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259si olmal\u0131d\u0131r? N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259l\u0259stinlil\u0259rl\u0259 israillil\u0259r aras\u0131nda m\u00fcnaqi\u015f\u0259 varsa, iranl\u0131lar bu qar\u015f\u0131durman\u0131n pulunu \u00f6z cibl\u0259rind\u0259n \u00f6d\u0259m\u0259lidirl\u0259r? \u0130ran b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya il\u0259, b\u00fct\u00fcn qon\u015fular\u0131 il\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ed\u0259 bilm\u0259z, bu, ba\u015fad\u00fc\u015f\u00fcl\u0259ndir.<\/p>\n<p>Lakin \u0130ran hakimiyy\u0259tinin bir \u00f6z\u0259lliyi var: v\u0259ziyy\u0259ti g\u0259rginl\u0259\u015fdirir, t\u0259hl\u00fck\u0259 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc yarad\u0131r, lakin nadir hallarda sona q\u0259d\u0259r gedir\u201d, &#8211; dey\u0259 Vah\u015fiteh s\u00f6zl\u0259rini yekunla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ran Parlamentin\u0259 v\u0259 Ekspertl\u0259r \u015euras\u0131na son se\u00e7kil\u0259r rekord d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 se\u00e7ici f\u0259all\u0131\u011f\u0131 (d\u00f6vl\u0259t medias\u0131 bu g\u00f6st\u0259ricinin 41% oldu\u011funu bildirir), \u00e7oxlu korlanm\u0131\u015f b\u00fclletenl\u0259r v\u0259 2020-ci ild\u0259n parlament\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259n m\u00fchafiz\u0259kar q\u00fcvv\u0259l\u0259rin n\u00f6vb\u0259ti q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 yadda qal\u0131b. Bu, \u0130ran\u0131n m\u00fcasir tarixind\u0259 \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259ricidir. \u0130ran indi se\u00e7kil\u0259rin ikinci turunu g\u00f6zl\u0259yir v\u0259 onun n\u0259tic\u0259l\u0259ri parlamentd\u0259 qalan 45 yerin taleyini h\u0259ll ed\u0259c\u0259k. \u0130ranl\u0131 analitik, Rusiya Xalqlar Dostlu\u011fu Universitetinin (RUDN) ba\u015f m\u00fc\u0259llimi\u00a0\u018fhm\u0259d Vah\u015fiteh\u00a0Oxu.Az-a bununla ba\u011fl\u0131 \u015f\u0259rh verib. O, 10 il \u0259vv\u0259li xat\u0131rladaraq prezident Mahmud \u018fhm\u0259dinejad\u0131n s\u0259lahiyy\u0259t m\u00fcdd\u0259ti ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra insanlar\u0131n se\u00e7ki kampaniyas\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":698985,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/430619721_719800376890248_118557797355660215_n.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/430619721_719800376890248_118557797355660215_n.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/430619721_719800376890248_118557797355660215_n.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/430619721_719800376890248_118557797355660215_n-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/430619721_719800376890248_118557797355660215_n-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/430619721_719800376890248_118557797355660215_n.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/430619721_719800376890248_118557797355660215_n.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/430619721_719800376890248_118557797355660215_n.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/430619721_719800376890248_118557797355660215_n-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/430619721_719800376890248_118557797355660215_n.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130ran Parlamentin\u0259 v\u0259 Ekspertl\u0259r \u015euras\u0131na son se\u00e7kil\u0259r rekord d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 se\u00e7ici f\u0259all\u0131\u011f\u0131 (d\u00f6vl\u0259t medias\u0131 bu g\u00f6st\u0259ricinin 41% oldu\u011funu bildirir), \u00e7oxlu korlanm\u0131\u015f b\u00fclletenl\u0259r v\u0259 2020-ci ild\u0259n parlament\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259n m\u00fchafiz\u0259kar q\u00fcvv\u0259l\u0259rin n\u00f6vb\u0259ti q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 yadda qal\u0131b. Bu, \u0130ran\u0131n m\u00fcasir tarixind\u0259 \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259ricidir. \u0130ran indi se\u00e7kil\u0259rin ikinci turunu g\u00f6zl\u0259yir v\u0259 onun n\u0259tic\u0259l\u0259ri parlamentd\u0259 qalan 45 yerin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/698984"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=698984"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/698984\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/698985"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=698984"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=698984"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=698984"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}