{"id":699021,"date":"2024-03-07T14:32:22","date_gmt":"2024-03-07T10:32:22","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=699021"},"modified":"2024-03-07T14:32:22","modified_gmt":"2024-03-07T10:32:22","slug":"insan-oruc-tutduqda-m%c9%99d%c9%99-v%c9%99-bagirsaq-sistemind%c9%99-b%c9%99rpa-prosesl%c9%99ri-ciddi-s%c9%99kild%c9%99-aktivl%c9%99smis-olur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=699021","title":{"rendered":"\u0130nsan oruc tutduqda m\u0259d\u0259 v\u0259 ba\u011f\u0131rsaq sistemind\u0259 b\u0259rpa prosesl\u0259ri ciddi \u015f\u0259kild\u0259 aktivl\u0259\u015fmi\u015f olur"},"content":{"rendered":"<p>Oruc tutma\u011f\u0131n insan orqanizmin\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 faydalar\u0131 var. Dini bax\u0131mdan biz bu proses\u0259 &#8220;orucluq&#8221; deyirik, lakin bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n elmi \u0259sas\u0131 var. Elmd\u0259 bu prosesin ad\u0131 aral\u0131ql\u0131 acqalma, y\u0259ni &#8220;intermittent fasting&#8221; adlan\u0131r.<\/p>\n<p>Bunu Ramazan ay\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, qastroenteroloq Emin M\u0259mm\u0259dov deyib.<\/p>\n<p>Oruc tutma\u011f\u0131n insan orqanizmin\u0259 t\u0259siri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat ver\u0259n m\u00fct\u0259x\u0259ssis bildirib ki, bu sah\u0259d\u0259 \u00e7ox ciddi elmi ara\u015fd\u0131rmalar var: \u201c2019-cu, 2020-ci, 2022-ci ill\u0259rd\u0259 &#8220;New England of Journal&#8221; elmi n\u0259\u015frind\u0259 aral\u0131ql\u0131 acqalman\u0131n insan\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na, ya\u015flanmas\u0131na v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yoluxa bil\u0259c\u0259yi x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 effektin\u0259 dair ciddi ara\u015fd\u0131rmalar m\u00f6vcuddur. \u018fn b\u00f6y\u00fck t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, 6 saatl\u0131q fasil\u0259l\u0259rl\u0259 qida q\u0259bul etm\u0259k v\u0259 18 saatl\u0131q ac qalmaq insan b\u0259d\u0259nind\u0259 \u015f\u0259k\u0259rin keton \u0259sasl\u0131 enerjiy\u0259 ke\u00e7idini t\u0259min edir v\u0259 insan\u0131n daxili orqanlarda toplanm\u0131\u015f laz\u0131ms\u0131z piyl\u0259r par\u00e7alanma\u011fa do\u011fru gedir. Bundan sonra insan\u0131n stres\u0259 davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131r, insan\u0131n \u00f6mr\u00fc uzan\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis deyir ki, bu proses x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 ehtimal\u0131n\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r, insanlar\u0131 x\u0259r\u00e7\u0259ngd\u0259n v\u0259 art\u0131q b\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kisind\u0259n qoruyur.<\/p>\n<p>E.M\u0259mm\u0259dov bildirib ki, acqalma v\u0259 orucluq x\u00fcsusil\u0259 metabolitik problemi olan insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox faydal\u0131 v\u0259 effektivdir. Bel\u0259 ki, insan ac qald\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 autofagiya deyil\u0259n proses oyan\u0131r. Bu proses zaman\u0131 insan b\u0259d\u0259nind\u0259 toplanm\u0131\u015f \u00f6l\u00fc, z\u0259r\u0259rli h\u00fcceyr\u0259l\u0259r, orqanizm\u0259 z\u0259r\u0259r t\u00f6r\u0259d\u0259 bil\u0259c\u0259k x\u0259r\u00e7\u0259ng ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri insan orqanizminin \u00f6z\u00fc t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259mizl\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Aral\u0131ql\u0131 ac qalan zaman bu proses aktivl\u0259\u015fir v\u0259 biz orucluqda g\u00fcnd\u0259lik olaraq bu prosesi izl\u0259y\u0259 bil\u0259rik. \u0130nsan oruc tutduqda x\u00fcsusil\u0259 m\u0259d\u0259alt\u0131 v\u0259zid\u0259, m\u0259d\u0259 v\u0259 ba\u011f\u0131rsaq sistemind\u0259 b\u0259rpa prosesl\u0259ri ciddi \u015f\u0259kild\u0259 aktivl\u0259\u015fmi\u015f olur. Bu insanlar\u0131n \u015f\u0259k\u0259r balans\u0131 t\u0259nziml\u0259nir, y\u00fcks\u0259k t\u0259zyiqd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 faydal\u0131 olur.<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7ox ciddi bir n\u00fcansa diqq\u0259t yetirm\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 edilir. \u0130nsan\u0131n m\u0259d\u0259 v\u0259 ya onikibarmaq ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131nda xora x\u0259st\u0259liyi, yo\u011fun ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131nda kolit dediyimiz iltihabl\u0131 proses varsa, h\u0259m\u00e7inin \u015f\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259liyi olan v\u0259 m\u00fct\u0259madi d\u0259rman q\u0259bul etm\u0259si vacib olan insanlar\u0131n oruc tutma\u011f\u0131 risk da\u015f\u0131ya bil\u0259r. O c\u00fcml\u0259d\u0259n pankreatiti olanlara, aktiv hepatitli insanlara da oruc tutma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6rm\u0259zdim. \u00c7\u00fcnki bu x\u0259st\u0259l\u0259r davaml\u0131 olaraq d\u0259rman q\u0259bul etm\u0259lidirl\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 xroniki x\u0259st\u0259l\u0259r, y\u0259ni uzun m\u00fcdd\u0259t d\u0259rman q\u0259bul ed\u0259n insanlar oruc tutmaqla ba\u011fl\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n h\u0259kiml\u0259ri il\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259lidirl\u0259r. \u018fks t\u0259qdird\u0259, d\u0259rman q\u0259bulu rejimi pozulduqda x\u0259st\u0259likd\u0259 k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. K\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259 oruclu\u011fun insan orqanizmin\u0259 z\u0259r\u0259rind\u0259n yox, d\u0259rman q\u0259bulu rejiminin pozulmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir&#8221;,- dey\u0259 ekspert fikrini yekunla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin Ramazan ay\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 verdiyi f\u0259tvada bu il Ramazan ay\u0131n\u0131n 1-i Miladi t\u0259qviml\u0259 mart ay\u0131n\u0131n 11-n\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oruc tutma\u011f\u0131n insan orqanizmin\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 faydalar\u0131 var. Dini bax\u0131mdan biz bu proses\u0259 &#8220;orucluq&#8221; deyirik, lakin bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n elmi \u0259sas\u0131 var. Elmd\u0259 bu prosesin ad\u0131 aral\u0131ql\u0131 acqalma, y\u0259ni &#8220;intermittent fasting&#8221; adlan\u0131r. Bunu Ramazan ay\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0AZ\u018fRTAC-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, qastroenteroloq Emin M\u0259mm\u0259dov deyib. Oruc tutma\u011f\u0131n insan orqanizmin\u0259 t\u0259siri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat ver\u0259n m\u00fct\u0259x\u0259ssis bildirib ki, bu sah\u0259d\u0259 \u00e7ox ciddi elmi ara\u015fd\u0131rmalar var: \u201c2019-cu, 2020-ci, 2022-ci ill\u0259rd\u0259 &#8220;New England of Journal&#8221; elmi n\u0259\u015frind\u0259 aral\u0131ql\u0131 acqalman\u0131n insan\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na, ya\u015flanmas\u0131na v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yoluxa bil\u0259c\u0259yi x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 effektin\u0259 dair ciddi ara\u015fd\u0131rmalar m\u00f6vcuddur. \u018fn b\u00f6y\u00fck&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":699022,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[25],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709801892537791550_1200x630.jpg",923,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709801892537791550_1200x630.jpg",923,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709801892537791550_1200x630.jpg",923,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709801892537791550_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709801892537791550_1200x630-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709801892537791550_1200x630-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709801892537791550_1200x630.jpg",923,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709801892537791550_1200x630.jpg",923,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709801892537791550_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/1709801892537791550_1200x630-923x620.jpg",923,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=25\" rel=\"category\">Ramazan<\/a>","rttpg_excerpt":"Oruc tutma\u011f\u0131n insan orqanizmin\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 faydalar\u0131 var. Dini bax\u0131mdan biz bu proses\u0259 &#8220;orucluq&#8221; deyirik, lakin bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n elmi \u0259sas\u0131 var. Elmd\u0259 bu prosesin ad\u0131 aral\u0131ql\u0131 acqalma, y\u0259ni &#8220;intermittent fasting&#8221; adlan\u0131r. Bunu Ramazan ay\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0AZ\u018fRTAC-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, qastroenteroloq Emin M\u0259mm\u0259dov deyib. Oruc tutma\u011f\u0131n insan orqanizmin\u0259 t\u0259siri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat ver\u0259n m\u00fct\u0259x\u0259ssis bildirib ki,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/699021"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=699021"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/699021\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/699022"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=699021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=699021"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=699021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}