{"id":701677,"date":"2024-03-14T16:28:16","date_gmt":"2024-03-14T12:28:16","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=701677"},"modified":"2024-03-14T16:28:16","modified_gmt":"2024-03-14T12:28:16","slug":"az%c9%99rbaycan-dili-imtahanindan-dilcilik-institutunun-x%c9%99b%c9%99ri-yoxdur-bir-saat-ozl%c9%99rini-t%c9%99rifl%c9%99dil%c9%99r-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=701677","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan dili imtahan\u0131ndan Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunun x\u0259b\u0259ri yoxdur? &#8211; \u201cBir saat \u00f6zl\u0259rini t\u0259rifl\u0259dil\u0259r\u201d + FOTO"},"content":{"rendered":"<p>H\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t dilinin t\u0259sbit olunmu\u015f normalar\u0131 var. H\u0259min normalar is\u0259 m\u00fcvafiq istiqam\u0259tl\u0259r &#8211; yeni terminl\u0259r, al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r istisna olmaqla, standart qaydalara uy\u011fun olaraq t\u0259bli\u011f edilir. H\u0259tta bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259r ilin sonunda \u0259n \u00e7ox istifad\u0259 edil\u0259n s\u00f6z\u00fc se\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn monitorinql\u0259r apar\u0131rlar. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Az\u0259rbaycanda bu metod h\u0259l\u0259 d\u0259 t\u0259tbiq edilmir.<\/p>\n<p>H\u0259r be\u015f ild\u0259n bir Az\u0259rbaycan dilinin orfoqrafiya l\u00fc\u011f\u0259ti yenil\u0259nir. Lakin b\u0259zi dil\u00e7il\u0259r, yenil\u0259nm\u0259l\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, bir \u00e7ox s\u00f6zl\u0259rin h\u0259l\u0259 d\u0259 d\u00fczg\u00fcn yaz\u0131l\u0131\u015f qaydas\u0131n\u0131n l\u00fc\u011f\u0259td\u0259 qeyd edilm\u0259diyini bildirirl\u0259r.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>H\u0259tta Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunun direktoru Nadir M\u0259mm\u0259dli\u00a0<strong>Oxu.Az<\/strong>-a\u00a0<a href=\"https:\/\/oxu.az\/society\/819591\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>m\u00fcsahib\u0259sind\u0259<\/strong><\/a>\u00a0qeyd etmi\u015fdi ki, bizim \u0259n b\u00f6y\u00fck problemimiz milli dilimizin korpusunun olmamas\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cBuna g\u00f6r\u0259 l\u00fc\u011f\u0259tl\u0259rd\u0259 bir s\u0131ra s\u0259hvl\u0259r ba\u015f verir. \u0130ndiy\u0259d\u0259k 20 min s\u00f6z l\u00fc\u011f\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b. Adamdan soru\u015farlar ki, bax, hans\u0131 \u0259sasla bu q\u0259d\u0259r s\u00f6z\u00fc l\u00fc\u011f\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f\u0131q?! Dil m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 vaxt itirm\u0259m\u0259li, d\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 \u0259saslanmal\u0131y\u0131q\u201d.<\/p>\n<p>Dekabr\u0131n son g\u00fcnl\u0259rind\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259l\u0259n l\u00fc\u011f\u0259t, dilin korpusu m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 yenid\u0259n qay\u0131tma\u011f\u0131m\u0131za t\u0259kan\u0131 is\u0259\u00a0<a href=\"https:\/\/oxu.az\/society\/845719\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Az\u0259rbaycan dili \u00fczr\u0259 sertifikasiya imtahan\u0131n\u0131n CEFR s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si<\/strong><\/a>\u00a0il\u0259 ba\u011fl\u0131 yenilik verdi.<\/p>\n<p>H\u0259tta orfoqrafiya l\u00fc\u011f\u0259tinin t\u0259rtibind\u0259 probleml\u0259r oldu\u011fu halda bu imtahan hans\u0131 \u0259saslarla ke\u00e7iril\u0259c\u0259k? May ay\u0131n\u0131n birind\u0259 onlayn qaydada aktivl\u0259\u015f\u0259c\u0259k, iki ay m\u00fcdd\u0259tin\u0259 pulsuz ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan imtahana hans\u0131 v\u0259saitl\u0259rl\u0259 haz\u0131rla\u015fmaq laz\u0131md\u0131r? Az\u0259rbaycan dilinin qrammatikas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 vahid, t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f proqram, kitab varm\u0131?<\/p>\n<p>Bu v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunun direktoru\u00a0<strong>Nadir M\u0259mm\u0259dli Oxu.Az<\/strong>-\u0131n suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDMvMTMvMTcvMTAvMDAvNWIxMWE4OTktY2E4My00NTYwLTlhYmMtN2I0MjI2NTkyNWU3L3Nla2lsIDExMS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=9461a067722b4eee\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, proqram, sad\u0259c\u0259, yol g\u00f6st\u0259ricisidir, onun haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas v\u0259sait m\u00f6vcud olmal\u0131d\u0131r, lakin t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, yoxdur:<\/p>\n<p>\u201c\u018fvv\u0259la, qeyd edim ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin i\u015fidir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Dil\u00e7ilik \u0130nstitutu bu kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 he\u00e7 vaxt yada d\u00fc\u015fm\u00fcr. Bu layih\u0259ni d\u0259 k\u0259nar \u015f\u0259xsl\u0259r i\u015fl\u0259yib-haz\u0131rlay\u0131blar. Layih\u0259 kimi yax\u015f\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsd\u00fcr, bir s\u00f6z demir\u0259m. Amma m\u0259n bu layih\u0259nin t\u0259qdimat\u0131nda da i\u015ftirak etdim. Bir saatdan \u00e7ox davam ed\u0259n t\u0259qdimatda ancaq bir-birini t\u0259rif ed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 dinl\u0259dik v\u0259 bitdi. Amma biz n\u0259 v\u0259saitl\u0259ri, n\u0259 d\u0259 proqram\u0131n tamamlanm\u0131\u015f hal\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259 bildik.<\/p>\n<p>T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc alq\u0131\u015flay\u0131ram. Az\u0259rbaycan dilind\u0259 d\u0259rs v\u0259saitl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259r k\u0259s dan\u0131\u015f\u0131r, \u015fikay\u0259tl\u0259nir. Amma t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, biz\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 n\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259y\u0259 izn verir, n\u0259 d\u0259 birg\u0259 layih\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irirl\u0259r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu m\u0259qamlar\u0131, he\u00e7 olmasa, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>N.M\u0259mm\u0259dli qeyd edib ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n sertifikasiya imtahan\u0131nda qrammatik qaydalar\u0131n norma v\u0259 t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 dair v\u0259sait olmadan m\u0259tn verib s\u0259hvl\u0259ri axtarmaq t\u0259l\u0259b edil\u0259c\u0259ks\u0259, bu, d\u00fczg\u00fcn olmayacaq:<\/p>\n<p>\u201cH\u0259r \u015feyd\u0259n \u00f6nc\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin qrammatikas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcf\u0259ss\u0259l m\u0259lumat verilm\u0259lidir. Kurikulum sistemi bu m\u0259nada d\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 olan u\u011furlu sisteml\u0259rd\u0259n biridir. Bu, m\u00fc\u0259llim-\u015fagird, m\u00fc\u0259llim-t\u0259l\u0259b\u0259nin birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259 verm\u0259sidir. Amma dilin qrammatik normalar\u0131n\u0131 verm\u0259d\u0259n m\u0259tn t\u0259qdim edib orada n\u00f6qsan tap\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etm\u0259yi d\u00fczg\u00fcn saym\u0131ram.<\/p>\n<p>T\u0259qdimata d\u0259v\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirdim, lakin g\u0259r\u0259k bu proqram bu s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259qdim edilm\u0259zdi. Bizim d\u0259 fikir bildirm\u0259yimiz \u00fc\u00e7\u00fcn zaman ayr\u0131lmal\u0131 idi, amma buna \u015f\u0259rait yarad\u0131lmad\u0131.<\/p>\n<p>M\u0259nim etiraz etdiyim m\u0259qam odur ki, \u0259g\u0259r \u00f6lk\u0259nin Dil\u00e7ilik \u0130nstitutu f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirs\u0259, bu i\u015fl\u0259 hans\u0131sa f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru s\u0259viyy\u0259sind\u0259 \u015f\u0259xsl\u0259r deyil, bilavasit\u0259 biz m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131y\u0131q. Layih\u0259ni Dil\u00e7ilik \u0130nstitutu m\u00fczakir\u0259y\u0259 qoyard\u0131, v\u0259sait \u00e7ap edil\u0259rdi, ayr\u0131-ayr\u0131 instansiyalara sor\u011fu verib, cavab ala bil\u0259rdik.<\/p>\n<p>Yen\u0259 deyir\u0259m, layih\u0259 olaraq yax\u015f\u0131d\u0131r, buraya Miqrasiya Xidm\u0259ti d\u0259 qo\u015fula bil\u0259r. Sad\u0259c\u0259, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bizd\u0259 h\u0259r \u015feyi \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirm\u0259k ist\u0259yi, insanlar\u0131 dola\u015f\u0131\u011fa salmaq h\u0259v\u0259si var. H\u0259m q\u0259bul imtahanlar\u0131nda, h\u0259m bu tip imtahanlarda insanlar\u0131n cavab ver\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259ri suallar t\u0259rtib ed\u0259r\u0259k \u00e7\u0259tinlik yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dili il\u0259 ba\u011fl\u0131 Dil\u00e7ilik \u0130nstitutuna m\u00fcraci\u0259t olunmal\u0131 idi. Biz he\u00e7 g\u00f6rm\u0259diyimiz bir \u015feyin bir saatdan \u00e7ox t\u0259rifl\u0259nm\u0259sin\u0259 qulaq asd\u0131q. He\u00e7 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259nl\u0259r \u00f6zl\u0259ri d\u0259 bilmirdil\u0259r ki, biz\u0259 n\u0259yi izah edirl\u0259r, nec\u0259 izah edirl\u0259r. Bu g\u00fcn d\u0259 biz bilmirik ki, s\u00f6hb\u0259t n\u0259d\u0259n gedir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t dilinin t\u0259sbit olunmu\u015f normalar\u0131 var. H\u0259min normalar is\u0259 m\u00fcvafiq istiqam\u0259tl\u0259r &#8211; yeni terminl\u0259r, al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r istisna olmaqla, standart qaydalara uy\u011fun olaraq t\u0259bli\u011f edilir. H\u0259tta bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259r ilin sonunda \u0259n \u00e7ox istifad\u0259 edil\u0259n s\u00f6z\u00fc se\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn monitorinql\u0259r apar\u0131rlar. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Az\u0259rbaycanda bu metod h\u0259l\u0259 d\u0259 t\u0259tbiq edilmir. H\u0259r be\u015f ild\u0259n bir Az\u0259rbaycan dilinin orfoqrafiya l\u00fc\u011f\u0259ti yenil\u0259nir. Lakin b\u0259zi dil\u00e7il\u0259r, yenil\u0259nm\u0259l\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, bir \u00e7ox s\u00f6zl\u0259rin h\u0259l\u0259 d\u0259 d\u00fczg\u00fcn yaz\u0131l\u0131\u015f qaydas\u0131n\u0131n l\u00fc\u011f\u0259td\u0259 qeyd edilm\u0259diyini bildirirl\u0259r. H\u0259tta Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunun direktoru Nadir M\u0259mm\u0259dli\u00a0Oxu.Az-a\u00a0m\u00fcsahib\u0259sind\u0259\u00a0qeyd etmi\u015fdi ki, bizim \u0259n b\u00f6y\u00fck problemimiz&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":701678,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/431262411_1804902383348812_2283163833415100679_n.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/431262411_1804902383348812_2283163833415100679_n.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/431262411_1804902383348812_2283163833415100679_n.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/431262411_1804902383348812_2283163833415100679_n-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/431262411_1804902383348812_2283163833415100679_n-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/431262411_1804902383348812_2283163833415100679_n.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/431262411_1804902383348812_2283163833415100679_n.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/431262411_1804902383348812_2283163833415100679_n.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/431262411_1804902383348812_2283163833415100679_n-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/431262411_1804902383348812_2283163833415100679_n.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t dilinin t\u0259sbit olunmu\u015f normalar\u0131 var. H\u0259min normalar is\u0259 m\u00fcvafiq istiqam\u0259tl\u0259r &#8211; yeni terminl\u0259r, al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r istisna olmaqla, standart qaydalara uy\u011fun olaraq t\u0259bli\u011f edilir. H\u0259tta bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259r ilin sonunda \u0259n \u00e7ox istifad\u0259 edil\u0259n s\u00f6z\u00fc se\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn monitorinql\u0259r apar\u0131rlar. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Az\u0259rbaycanda bu metod h\u0259l\u0259 d\u0259 t\u0259tbiq edilmir. H\u0259r be\u015f ild\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/701677"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=701677"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/701677\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/701678"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=701677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=701677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=701677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}