{"id":701996,"date":"2024-03-15T12:04:29","date_gmt":"2024-03-15T08:04:29","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=701996"},"modified":"2024-03-15T12:04:29","modified_gmt":"2024-03-15T08:04:29","slug":"fransanin-pozucu-siyas%c9%99ti-regional-sulh%c9%99-t%c9%99hdiddir-s%c9%99rh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=701996","title":{"rendered":"Fransan\u0131n pozucu siyas\u0259ti regional s\u00fclh\u0259 t\u0259hdiddir &#8211; \u015e\u018fRH"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fala v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259ruz qalsa da, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u0259saslanaraq tarixi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etdi<\/strong><\/p>\n<p>Qlobal Bak\u0131 Forumunda a\u00e7\u0131l\u0131\u015f nitqi il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev \u0259vv\u0259lki m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbird\u0259n sonra d\u00fcnyada v\u0259 regionda ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri t\u0259dbir i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Bildirdi ki, \u0259sas geosiyasi d\u0259yi\u015fiklik Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 suverenliyinin tam b\u0259rpa olunmas\u0131d\u0131r. Bunun \u00e7ox ciddi d\u0259yi\u015fiklik olmas\u0131, uzun ill\u0259r n\u0259tic\u0259siz qalan dig\u0259r yerl\u0259rd\u0259ki m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin d\u0259 h\u0259llin\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259c\u0259yi diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131. N\u0259tic\u0259 olmad\u0131qda m\u00fcharib\u0259l\u0259rin b\u0259z\u0259n s\u00fclh\u0259 v\u0259 normalla\u015fmaya yax\u0131nla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131, bu bax\u0131mdan da Erm\u0259nistanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 son ill\u0259rd\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131 q\u0259d\u0259r s\u00fclh\u0259 yax\u0131nl\u0131q m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu\u011fu vur\u011fuland\u0131.<\/p>\n<p>S\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n haz\u0131rk\u0131 geosiyasi zamanda d\u00fc\u015fm\u0259nliyi sona \u00e7at\u0131d\u0131rma\u011f\u0131n z\u0259ruri oldu\u011funu bildir\u0259n d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fala v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259ruz qalsa da, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u0259saslanaraq tarixi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etdiyini b\u00fct\u00fcn beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 xat\u0131rlad\u0131r.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev Forumda n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 h\u0259m Erm\u0259nistana, h\u0259m d\u0259 regionda sabitliyin t\u0259r\u0259fdar\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 s\u00fclh mesaj\u0131 verdi v\u0259 bunun \u00e7ox yax\u0131n oldu\u011funu vur\u011fulad\u0131.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 onu da diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131 ki, Fransa kimi pozucu f\u0259aliyy\u0259t h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin m\u0259nfi ritorikas\u0131 s\u00fclh m\u00fczakir\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir etmir. Ukraynada v\u0259 C\u0259nubi Qafqazda f\u0259rqli m\u00f6vqe n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n r\u0259smi Parisin beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u00f6z maraqlar\u0131 kontekstind\u0259n baxmas\u0131 \u00fczv oldu\u011fu t\u0259\u015fkilatlar\u0131n n\u00fcfuzuna x\u0259l\u0259l g\u0259tirir v\u0259 o qurumlar\u0131 etibars\u0131zla\u015fd\u0131r\u0131r. Biz bunun \u0259yani g\u00f6st\u0259ricisi\u00a0 kimi 30 il \u0259rzind\u0259 AT\u018fT-in Minsk qrupunu g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rik. Bu g\u00fcn ox\u015far davran\u0131\u015f\u00a0 Avropa \u0130ttifaq\u0131nda (A\u0130), Avropa \u015euras\u0131 Parlament Assambleyas\u0131nda, BMT-d\u0259 v\u0259 dig\u0259r ali qurumlarda da a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, Fransa v\u0259 dig\u0259r b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259r Erm\u0259nistan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 h\u0259min t\u0259\u015fkilatlardan \u00f6z m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 faydalan\u0131rlar. \u0130r\u0259vana veril\u0259n \u015firin v\u0259dl\u0259r s\u00f6zd\u0259 Az\u0259rbaycanla s\u00fclh\u00fcn d\u0259st\u0259kl\u0259ndiyini g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, fonda Erm\u0259nistan\u0131n silahland\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259n diqq\u0259tl\u0259ri c\u0259lb edir.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan 1991-ci ild\u0259n b\u0259ri davam ed\u0259n Rusiyadan g\u00fccl\u00fc as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131q Q\u0259rb\u0259 istiqam\u0259tl\u0259nm\u0259kl\u0259 kompensasiya etm\u0259k ist\u0259yir. Bu bax\u0131mdan da \u0130r\u0259van t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 alternativl\u0259rin olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn add\u0131mlar atma\u011fa ba\u015flay\u0131b. B\u00fct\u00fcn bunlar is\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcst\u0259qil q\u0259rar verm\u0259sin\u0259 t\u0259sir ed\u0259n amill\u0259r oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycanla s\u00fclh m\u00fczakir\u0259l\u0259rin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir edir, \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7oxq\u00fctbl\u00fcl\u00fck yarad\u0131r. \u00c7\u00fcnki Erm\u0259nistan h\u0259l\u0259 d\u0259 iqtisadi v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik c\u0259h\u0259td\u0259n Rusiyadan b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 as\u0131l\u0131d\u0131r. Son ill\u0259rd\u0259 is\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Avropa \u0130ttifaq\u0131, AB\u015e, Hindistan v\u0259 Fransa il\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 regional sabitlik \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 d\u0259 faydal\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Erm\u0259nistan da bundan x\u0259b\u0259rsiz deyil. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259g\u0259r \u0130r\u0259van s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 s\u0259mimidirs\u0259, \u00f6z\u00fcn\u0259 havadar axtarmaq \u0259v\u0259zin\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. \u00d6z as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 Rusiyadan azald\u0131b Q\u0259rbl\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259k h\u0259m Erm\u0259nistan, h\u0259m d\u0259 region \u00fc\u00e7\u00fcn uzunm\u00fcdd\u0259tli u\u011furlu perspektiv v\u0259d etmir. \u018fksin\u0259 Rusiya il\u0259 Q\u0259rb aras\u0131nda m\u00fcnaqi\u015f\u0259 zonas\u0131 yarad\u0131r ki, bu da Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini sual alt\u0131nda qoya bil\u0259r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn t\u0259zadlara baxmayaraq, Nikol Pa\u015finyan\u0131n komandas\u0131n\u0131n ke\u00e7mi\u015f Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli prosesind\u0259 balans tapmaq c\u0259hdl\u0259ri d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Bu amil m\u00fcsb\u0259t x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik olsa da, tam v\u0259 davaml\u0131 deyil. \u00a0Paralel olaraq is\u0259 h\u0259m Rusiya, h\u0259m d\u0259 Q\u0259rb s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n\u0131n gedi\u015fat\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 regionda Rusiya il\u0259 Q\u0259rbin f\u0259rqli yana\u015fmalar\u0131 kontekstind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n ayr\u0131l\u0131qlar var. Bu da Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin normalla\u015fmas\u0131n\u0131 bel\u0259 bir paradoksal konsensus n\u00f6qt\u0259sin\u0259 \u00e7evirib.<\/p>\n<p>Buna baxmayaraq, Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fl\u0259rinin indiy\u0259d\u0259k s\u00fclh yolundak\u0131 b\u0259yanatlar\u0131 real olaraq T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n, s\u00f6zd\u0259 is\u0259 Moskva, Va\u015finqton, Paris, Br\u00fcsseld\u0259n d\u0259st\u0259k al\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan normalla\u015fman\u0131n\u00a0 vasit\u0259\u00e7il\u0259rin\u00a0 m\u00fcdaxil\u0259si olmadan ikit\u0259r\u0259fli dan\u0131\u015f\u0131qlar format\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u0130r\u0259van is\u0259 bunun \u0259ksind\u0259 maraql\u0131d\u0131r, k\u0259nar z\u0259man\u0259tl\u0259r haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131r. H\u0259m\u00e7inin Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi s\u00fclh\u0259 imza atma\u011fa t\u0259l\u0259smir, Az\u0259rbaycan is\u0259 geosiyasi reall\u0131\u011f\u0131 yax\u015f\u0131 d\u0259rk etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn vaxt itirm\u0259k ist\u0259mir.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, ke\u00e7mi\u015f m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259lli prosesind\u0259 geosiyasi r\u0259qab\u0259t amili aradan qald\u0131r\u0131lmasa da, minimuma endirilib. Bu g\u00fcn bunu Abxaziya, C\u0259nubi Osetiya v\u0259 ya Dnestryan\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n optimist ssenaril\u0259rd\u0259 bel\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, iki \u00f6lk\u0259nin xarici i\u015fl\u0259r nazirlikl\u0259ri aras\u0131nda birba\u015fa \u0259laq\u0259 kanal\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 da \u00e7oxdan g\u00f6zl\u0259nil\u0259n s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259yi\u015fin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fcn s\u00fcbutu kimi g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p>Ancaq b\u00fct\u00fcn nikbin proqnozlara v\u0259 b\u0259yanatlara baxmayaraq, Erm\u0259nistan\u0131n s\u0259yl\u0259ri real add\u0131mlara \u00e7evrilmir. Prosesl\u0259r o q\u0259d\u0259r qar\u0131\u015f\u0131q c\u0259r\u0259yan edir ki, Erm\u0259nistan kimi d\u00f6vl\u0259tin n\u00f6vb\u0259ti add\u0131mlar\u0131n\u0131 t\u0259xmin etm\u0259k \u00e7\u0259tindir. Reall\u0131q is\u0259 sad\u0259c\u0259, \u0259m\u0259li i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259r. O da h\u0259l\u0259 ki, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilmir.<\/p>\n<p><strong>Elmir S\u0259ft\u0259rov<\/strong><br \/>\n<em>Siyasi \u015f\u0259rh\u00e7i<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fala v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259ruz qalsa da, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u0259saslanaraq tarixi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etdi Qlobal Bak\u0131 Forumunda a\u00e7\u0131l\u0131\u015f nitqi il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev \u0259vv\u0259lki m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbird\u0259n sonra d\u00fcnyada v\u0259 regionda ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri t\u0259dbir i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131. Bildirdi ki, \u0259sas geosiyasi d\u0259yi\u015fiklik Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 suverenliyinin tam b\u0259rpa olunmas\u0131d\u0131r. Bunun \u00e7ox ciddi d\u0259yi\u015fiklik olmas\u0131, uzun ill\u0259r n\u0259tic\u0259siz qalan dig\u0259r yerl\u0259rd\u0259ki m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin d\u0259 h\u0259llin\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259c\u0259yi diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131. N\u0259tic\u0259 olmad\u0131qda m\u00fcharib\u0259l\u0259rin b\u0259z\u0259n s\u00fclh\u0259 v\u0259 normalla\u015fmaya yax\u0131nla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131, bu bax\u0131mdan da Erm\u0259nistanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 son ill\u0259rd\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131 q\u0259d\u0259r s\u00fclh\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":701998,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c348616c171048873784325741910028384.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c348616c171048873784325741910028384.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c348616c171048873784325741910028384.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c348616c171048873784325741910028384-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c348616c171048873784325741910028384-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c348616c171048873784325741910028384-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c348616c171048873784325741910028384.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c348616c171048873784325741910028384.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c348616c171048873784325741910028384-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c348616c171048873784325741910028384.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fala v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259ruz qalsa da, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u0259saslanaraq tarixi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etdi Qlobal Bak\u0131 Forumunda a\u00e7\u0131l\u0131\u015f nitqi il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev \u0259vv\u0259lki m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbird\u0259n sonra d\u00fcnyada v\u0259 regionda ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri t\u0259dbir i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131. Bildirdi ki, \u0259sas geosiyasi d\u0259yi\u015fiklik Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 suverenliyinin tam b\u0259rpa olunmas\u0131d\u0131r. Bunun \u00e7ox&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/701996"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=701996"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/701996\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/701998"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=701996"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=701996"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=701996"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}