{"id":702110,"date":"2024-03-15T15:03:26","date_gmt":"2024-03-15T11:03:26","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=702110"},"modified":"2024-03-15T15:03:26","modified_gmt":"2024-03-15T11:03:26","slug":"arasdirma-plastikd%c9%99-4-mind%c9%99n-cox-z%c9%99r%c9%99rli-kimy%c9%99vi-madd%c9%99-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=702110","title":{"rendered":"Ara\u015fd\u0131rma: Plastikd\u0259 4 mind\u0259n \u00e7ox z\u0259r\u0259rli kimy\u0259vi madd\u0259 var"},"content":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r plastik m\u0259mulatlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan 16 mind\u0259n \u00e7ox kimy\u0259vi madd\u0259nin siyah\u0131s\u0131n\u0131 t\u0259rtib edibl\u0259r. Onlar\u0131n 4 mind\u0259n \u00e7oxu insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u0259traf m\u00fchit \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir.<\/p>\n<p><a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0\u0130ndependent sayt\u0131na istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, \u201cPlastChem\u201d hesabat\u0131 kimi tan\u0131nan ara\u015fd\u0131rma qlobal plastik \u00e7irkl\u0259nm\u0259y\u0259 dair BMT m\u00fcqavil\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n n\u00f6vb\u0259ti raundu \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 d\u0259rc olunub. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar plastikl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u0259lum oldu\u011fundan daha \u00e7ox kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rd\u0259n \u2013 stabilizatorlardan v\u0259 r\u0259ngl\u0259ndiricil\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edildiyini s\u00f6yl\u0259yibl\u0259r. Hesabatda qeyd edil\u0259n 400-d\u0259n \u00e7ox kimy\u0259vi madd\u0259nin qida qabla\u015fd\u0131rmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan plastik m\u0259hsullarda a\u015fkarland\u0131\u011f\u0131 bildirilir.<\/p>\n<p>\u0130lkin ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259 plastik m\u0259mulatlarda istifad\u0259 edil\u0259n ftalat kimi kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r reproduktiv sistemi poza v\u0259 u\u015faqlarda astma x\u0259st\u0259liyinin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bilir. Perfluoroalkil v\u0259 polifluoroalkil madd\u0259l\u0259ri is\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng riskini v\u0259 immunitet sistemind\u0259 probleml\u0259ri art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Hesabatda, h\u0259m\u00e7inin plastik s\u0259nayesind\u0259 istifad\u0259 edil\u0259n 10 mind\u0259n \u00e7ox kimy\u0259vi madd\u0259 haqq\u0131nda m\u0259lumatlar\u0131n m\u00f6vcud olmad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 9 mind\u0259n \u00e7ox birl\u0259\u015fm\u0259d\u0259 hans\u0131 madd\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edildiyinin bilinm\u0259diyi vur\u011fulan\u0131b. Plastik m\u0259mulatlar\u0131n istehsal\u0131nda min\u0259 yax\u0131n kimy\u0259vi madd\u0259nin davaml\u0131 \u00fczvi \u00e7irkl\u0259ndiricil\u0259r\u0259 dair Stokholm Konvensiyas\u0131nda t\u0259nziml\u0259ndiyi qeyd olunsa da, \u0259lav\u0259 olaraq minl\u0259rl\u0259 madd\u0259nin qaydalara uy\u011fun olmad\u0131\u011f\u0131 bildirilib.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r plastikd\u0259 funksionall\u0131qdan daha \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, davaml\u0131l\u0131q v\u0259 z\u0259ruriliy\u0259 diqq\u0259t yetirilm\u0259li oldu\u011funu qeyd edibl\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r plastik m\u0259mulatlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan 16 mind\u0259n \u00e7ox kimy\u0259vi madd\u0259nin siyah\u0131s\u0131n\u0131 t\u0259rtib edibl\u0259r. Onlar\u0131n 4 mind\u0259n \u00e7oxu insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u0259traf m\u00fchit \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. AZ\u018fRTAC\u00a0\u0130ndependent sayt\u0131na istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, \u201cPlastChem\u201d hesabat\u0131 kimi tan\u0131nan ara\u015fd\u0131rma qlobal plastik \u00e7irkl\u0259nm\u0259y\u0259 dair BMT m\u00fcqavil\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n n\u00f6vb\u0259ti raundu \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 d\u0259rc olunub. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar plastikl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u0259lum oldu\u011fundan daha \u00e7ox kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rd\u0259n \u2013 stabilizatorlardan v\u0259 r\u0259ngl\u0259ndiricil\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edildiyini s\u00f6yl\u0259yibl\u0259r. Hesabatda qeyd edil\u0259n 400-d\u0259n \u00e7ox kimy\u0259vi madd\u0259nin qida qabla\u015fd\u0131rmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan plastik m\u0259hsullarda a\u015fkarland\u0131\u011f\u0131 bildirilir. \u0130lkin ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259 plastik m\u0259mulatlarda istifad\u0259 edil\u0259n ftalat kimi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":702111,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17104915601130226347_1200x630.jpg",923,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17104915601130226347_1200x630.jpg",923,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17104915601130226347_1200x630.jpg",923,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17104915601130226347_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17104915601130226347_1200x630-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17104915601130226347_1200x630-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17104915601130226347_1200x630.jpg",923,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17104915601130226347_1200x630.jpg",923,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17104915601130226347_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/17104915601130226347_1200x630-923x620.jpg",923,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Aliml\u0259r plastik m\u0259mulatlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan 16 mind\u0259n \u00e7ox kimy\u0259vi madd\u0259nin siyah\u0131s\u0131n\u0131 t\u0259rtib edibl\u0259r. Onlar\u0131n 4 mind\u0259n \u00e7oxu insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u0259traf m\u00fchit \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. AZ\u018fRTAC\u00a0\u0130ndependent sayt\u0131na istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, \u201cPlastChem\u201d hesabat\u0131 kimi tan\u0131nan ara\u015fd\u0131rma qlobal plastik \u00e7irkl\u0259nm\u0259y\u0259 dair BMT m\u00fcqavil\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n n\u00f6vb\u0259ti raundu \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 d\u0259rc olunub. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar plastikl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u0259lum oldu\u011fundan daha&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/702110"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=702110"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/702110\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/702111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=702110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=702110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=702110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}