{"id":702396,"date":"2024-03-16T10:53:54","date_gmt":"2024-03-16T06:53:54","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=702396"},"modified":"2024-03-16T10:53:54","modified_gmt":"2024-03-16T06:53:54","slug":"qlobal-cagirislar-sulh-demokratiya-b%c9%99rab%c9%99rlik-yoxsa-silahlanma-milli-munaqis%c9%99l%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=702396","title":{"rendered":"Qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar: S\u00fclh, demokratiya, b\u0259rab\u0259rlik, yoxsa silahlanma, milli m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r?"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyevin himay\u0259si, Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00abPar\u00e7alanm\u0131\u015f d\u00fcnyan\u0131n b\u0259rpas\u0131\u00bb m\u00f6vzusunda XI Qlobal Bak\u0131 Forumunda beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259ti d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n qlobal probleml\u0259rin h\u0259lli yollar\u0131 geni\u015f m\u00fczakir\u0259 olundu<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n y\u00fczilliyin sonlar\u0131nda formala\u015fan, m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 daha da qloballa\u015fan \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar, d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, c\u0259miyy\u0259tl\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda yeni t\u0259l\u0259bl\u0259r qoydu. D\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri t\u0259nziml\u0259y\u0259n bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n d\u00fcnya sivilizasiyalar\u0131n\u0131n taleyin\u0259 t\u0259siri ayd\u0131n hiss olunur, kompromisl\u0259ri qa\u00e7\u0131lmaz edir. T\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259rin, h\u0259yat, canl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li pandemiyalar\u0131n artmas\u0131, iqtisadi b\u00f6hranlar\u0131n davam etm\u0259si h\u0259llini g\u00f6zl\u0259y\u0259n h\u0259yati m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri daha da \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir. Yeni d\u00fcnya d\u00fcz\u0259nini formala\u015fd\u0131rmaq, geosiyasi v\u0259ziyy\u0259ti milli maraqlar\u0131 namin\u0259 t\u0259nziml\u0259m\u0259k iddialar\u0131n\u0131 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirm\u0259k ist\u0259y\u0259n superg\u00fccl\u0259rin h\u0259rb meydan\u0131na \u00e7evirdikl\u0259ri planetimiz ciddi sual qar\u015f\u0131s\u0131ndad\u0131r: Demokratiya i\u015fl\u0259yirmi?\u201d G\u00fcc\u00fcn beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131n\u0131 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131, daxili, xarici siyas\u0259tl\u0259rini zorak\u0131l\u0131q, h\u00f6kmranl\u0131q prinsipl\u0259ri \u0259sas\u0131nda t\u0259nziml\u0259y\u0259n, multikultural d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259n imtina ed\u0259n, miqrantlara h\u0259qiqi m\u0259nada qan udduran, terrorizmi, islamofobiyan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n q\u00fcdr\u0259tli d\u00f6vl\u0259tl\u0259r insanl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik sosial probleml\u0259rd\u0259n daha \u00e7ox h\u0259rbi g\u00fcc\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r. Art\u0131q tam \u0259minlikl\u0259 s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar ki, h\u0259qiqi demokratiyan\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 sual d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin taleyi, suverenliyi, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, sakini oldu\u011fumuz d\u00fcnyam\u0131z\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131d\u0131r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, d\u00fcnyan\u0131n siyas\u0259t meydan\u0131nda oyun\u00e7ular kimi qalsalar da, suverenliyini, d\u00f6vl\u0259t funksiyalar\u0131n\u0131 v\u0259 hakimiyy\u0259tini itir\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r d\u0259 vard\u0131r.<br \/>\nBu kimi amill\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla \u0259minlikl\u0259 s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar ki, mahiyy\u0259t etibaril\u0259 qloballa\u015fma el\u0259 yeni d\u00fcnya nizam\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Mart\u0131n 14-d\u0259 paytaxt\u0131m\u0131zda Prezident \u0130lham \u018fliyevin himay\u0259si, Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00f6z i\u015fin\u0259 ba\u015flayan \u00abPar\u00e7alanm\u0131\u015f d\u00fcnyan\u0131n b\u0259rpas\u0131\u00bb\u201d m\u00f6vzusunda XI Qlobal Bak\u0131 Forumda, t\u0259dbir \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 aid panell\u0259rd\u0259 d\u00fcnyam\u0131z\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 maraql\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131ld\u0131, beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 \u00fcnvanlanan \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar s\u0259sl\u0259ndirildi. T\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin, silahlar\u0131n h\u00f6km s\u00fcrd\u00fcy\u00fc, t\u0259hdidl\u0259rin artd\u0131\u011f\u0131, b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259rin \u00e7arpazla\u015fan maraqlar\u0131 il\u0259 d\u00fcz\u0259ni pozulan d\u00fcnyam\u0131zda s\u00fclh v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik qaydalar\u0131n\u0131n arxa plana ke\u00e7irilm\u0259si \u00e7ox ciddi narahatl\u0131qlar yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Yerl\u0259\u015fdikl\u0259ri b\u00f6lg\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn riskl\u0259ri art\u0131ran Rusiya-Ukrayna, h\u0259r g\u00fcn onlarla insan\u0131n h\u0259yat\u0131na son qoyan, Afrikan\u0131n b\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 narahatl\u0131q yaradan H\u018fMAS- \u0130srail m\u00fcharib\u0259l\u0259ri, h\u0259l\u0259 d\u0259 xaos ya\u015fayan Haiti terroru, cinay\u0259tkarl\u0131q, zorak\u0131l\u0131q b\u0259las\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin probleml\u0259ri b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 d\u00fcnyada sabitliyin qorunmas\u0131na birba\u015fa t\u0259sir ed\u0259n ciddi t\u0259hdidl\u0259rdir.<br \/>\nDini radikalizmin, islamofobiyan\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si, say\u0131 100 milyonu \u00f6t\u0259n k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin \u00fczl\u0259\u015fdiyi probleml\u0259rin artmas\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131 l\u0259ngidir. \u0130qlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri, biom\u00fcxt\u0259lifliyin pozulmas\u0131, h\u0259yat qayna\u011f\u0131 olan su ehtiyatlar\u0131ndan d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 olunmamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259\u015fvi\u015fl\u0259rin artd\u0131\u011f\u0131, elm, texnologiya v\u0259 innovasiya sah\u0259l\u0259rind\u0259 inan\u0131lmaz yenilikl\u0259rin , s\u00fcni z\u0259kan\u0131n h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259siri v\u0259ziyy\u0259ti daha da m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan beyn\u0259lxalq r\u0259yl\u0259rin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, dialoqlar\u0131n t\u0259\u015fkili \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan Qlobal Bak\u0131 Forumu kimi platformalar\u0131n t\u0259\u015fkili \u00f6n\u0259mlidir. Davos D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu, M\u00fcnxen T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Konfrans\u0131 kimi beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259ti artan Bak\u0131 Qlobal Forumu art\u0131q n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq t\u0259dbir kimi tan\u0131n\u0131r. Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi potensial\u0131, i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n say\u0131 bax\u0131m\u0131ndan daha \u00e7ox diqq\u0259t \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p>S\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n d\u00fcnyam\u0131zda yeni qeyri-sabitlik v\u0259 qar\u015f\u0131durma ocaqlar\u0131n\u0131n meydana \u00e7\u0131xmas\u0131ndan, geosiyasi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rd\u0259n narahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 IX Qlobal Bak\u0131 Forumundak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda ifad\u0259 ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin \u00fczvl\u0259rinin v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n biliyin\u0259, onlar\u0131n d\u00f6vl\u0259t, h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri kimi t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 h\u0259r zaman ehtiyac var. 70 \u00f6lk\u0259d\u0259n 400-\u0259 yax\u0131n qona\u011f\u0131n i\u015ftirak etdiyi Forumun n\u0259h\u0259ng intellektual potensial\u0131 da artmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda \u00f6t\u0259n ild\u0259n sonra d\u00fcnyada, C\u0259nubi Qafqazda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat ver\u0259n, lokal xarakterli d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131ran Prezident \u0130lham \u018fliyev bildirdi ki, \u0259sas geosiyas\u0131 d\u0259yi\u015fiklik Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 suverenliyinin tam b\u0259rpas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>BMT-nin Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00f6rd q\u0259tnam\u0259sini \u0259dal\u0259tli, \u00f6lk\u0259mizin \u00f6z g\u00fcc\u00fc il\u0259 h\u0259ll edildiyini vur\u011fulayan Prezident \u0130lham \u018fliyev art\u0131q tarixin arxivin\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f, guya \u00abDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si\u00bbnin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lsa da \u0259sas m\u0259qs\u0259di m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni h\u0259ll etm\u0259k deyil, onu dondurmaq, Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 qanunil\u0259\u015fdirm\u0259k olan AT\u018fT-in ke\u00e7mi\u015f Minsk qrupunun f\u0259aliyy\u0259tini s\u0131f\u0131rla qiym\u0259tl\u0259ndirdi: \u00ab\u0130ndi biz ke\u00e7mi\u015f\u0259 n\u0259z\u0259r sal\u0131b 28 ilin nec\u0259 ke\u00e7diyini t\u0259hlil ed\u0259nd\u0259 tam \u0259min oluruq ki, Minsk qrupunun m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin niy\u0259 s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259ll olunmamas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi bu v\u0259 h\u0259m\u00e7inin s\u00f6zs\u00fcz ki, Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259tl\u0259rinin-1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq bu g\u00fcn\u0259 kimi m\u00fcxt\u0259lif h\u00f6kum\u0259tl\u0259rin qeyri-konstruktiv m\u00f6vqeyi idi.\u00bb<br \/>\nD\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda m\u00fcharib\u0259ni qa\u00e7\u0131lmaz ed\u0259n amill\u0259r d\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131. Erm\u0259nistan\u0131n yeni r\u0259hb\u0259rliyinin \u00abAz\u0259rbaycan separat\u00e7\u0131larla dan\u0131\u015f\u0131qlar aparmal\u0131d\u0131r, s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n bu vaxta kimi olan b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r s\u0131f\u0131rlanmal\u0131d\u0131r v\u0259 h\u0259r \u015fey yenid\u0259n ba\u015flanmal\u0131d\u0131r\u00bb, \u00abErm\u0259nistan i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin bir santimetrini bel\u0259 qaytarmayacaq\u00bb\u201d kimi q\u0259buledilm\u0259z t\u0259klifl\u0259ri, \u00abQaraba\u011f Erm\u0259nistand\u0131r\u201d v\u0259 n\u00f6qt\u0259!\u00bb say\u0131qlamalar\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti g\u0259rginl\u0259\u015fdirdi. Az\u0259rbaycan\u0131n Z\u0259f\u0259ri il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n, h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n mahiyy\u0259tin\u0259, haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na, d\u00f6y\u00fc\u015f v\u0259 t\u0259lim taktikas\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si eyni zamanda XXI \u0259srin unikal m\u00fcharib\u0259si kimi tarix\u0259 yaz\u0131ld\u0131. Az\u0259rbaycan ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259rbi yolla h\u0259llinin m\u00fcmk\u00fcns\u00fczl\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259kidl\u0259 s\u00fcbuta yetirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fanlara bildirdi ki, s\u00fclh\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259z\u0259n h\u0259rbi variantdan istifad\u0259 edilm\u0259lidir. \u00d6t\u0259n ilin sentyabr\u0131nda 24 saatdan da az vaxt \u0259rzind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi lokal antiterror t\u0259dbirl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda separat\u00e7\u0131l\u0131\u011fa bird\u0259f\u0259lik son qoyuldu, respublikam\u0131z\u0131n suverenliyi, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc b\u0259rpa olundu.<\/p>\n<p>\u00c7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda \u00ab\u0130ndi biz Erm\u0259nistanla he\u00e7 vaxt olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z q\u0259d\u0259r s\u00fclh\u0259 yax\u0131n\u0131q. Bu, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin n\u0259tic\u0259sidir\u00bb s\u00f6zl\u0259rini diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131ran Prezident \u0130lham \u018fliyev haql\u0131 olaraq bildirib ki, Az\u0259rbaycanda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r h\u0259llini g\u00f6zl\u0259y\u0259n dig\u0259r m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn model ola bil\u0259r. Qeyri-qanuni i\u015f\u011fala, etnik t\u0259mizliy\u0259 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131na m\u0259ruz qalan, iqtisadi inki\u015faf\u0131, maliyy\u0259 imkanlar\u0131, m\u00fcdafi\u0259 potensial\u0131 g\u00fccl\u0259n\u0259n, Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131, AT\u018fT, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 dig\u0259r apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc tan\u0131nan Az\u0259rbaycan tarixi Q\u0259l\u0259b\u0259sini m\u00fcmk\u00fcn etdi. Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan\u0131n separat\u00e7\u0131 rejim\u0259 d\u0131rnaqaras\u0131 m\u00fcst\u0259qillik g\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik m\u0259ktubu g\u00f6nd\u0259rm\u0259si \u00f6t\u0259n ilin sentyabr ay\u0131nda Qaraba\u011fda antiterror t\u0259dbirl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131n\u0131 z\u0259ruril\u0259\u015fdirdi. Bir g\u00fcnl\u00fck t\u0259dbir n\u0259tic\u0259sind\u0259 erm\u0259ni separatizminin , terrorunun k\u00f6k\u00fc k\u0259sildi. M\u00fclki \u0259hali aras\u0131nda itki olmad\u0131. Siyasi irad\u0259si, xalq\u0131n birliyi, h\u0259rbi q\u00fcdr\u0259ti il\u0259 tarixi \u0259dal\u0259ti v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququ b\u0259rpa ed\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259d\u0259fi regionda d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliy\u0259 son qoymaqd\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri terror\u00e7u Erm\u0259nistan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n, h\u0259rbi- siyasi d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259r\u0259n Fransa v\u0259 ba\u015fqa Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin, AB\u015e-\u0131n \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 v\u0259 antiterror t\u0259dbirin\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri qeyri-adekvat oldu. \u00d6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 sanksiyalar\u0131n t\u0259tbiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 c\u0259hdl\u0259r g\u00f6st\u0259rildi. \u00abBe\u015f c\u0259hdin h\u0259r biri u\u011fursuz oldu, \u00e7\u00fcnki T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n dig\u0259r \u00fczvl\u0259ri bunu d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259di. Daha sonra Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 sanksiyalar\u0131n t\u0259tbiqin\u0259 bir ne\u00e7\u0259 c\u0259hd edildi. H\u0259min c\u0259hdl\u0259r d\u0259 u\u011fursuz oldu. Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bunu d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259di\u00bb s\u00f6yl\u0259m\u0259kl\u0259 Erm\u0259nistan\u0131 silahland\u0131ran, yeni m\u00fcharib\u0259y\u0259 \u015firnikl\u0259ndir\u0259n, \u00e7ox hallarda \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zi hesab ed\u0259n Fransan\u0131n Evian \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan \u015fairi Nat\u0259van\u0131n heyk\u0259lin\u0259 qar\u015f\u0131 etikadan k\u0259nar h\u0259r\u0259k\u0259ti vandalizm adland\u0131rd\u0131. \u00abBu, suverenliyimizi b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra \u00fczl\u0259\u015fdikl\u0259rimizin bir n\u00fcmun\u0259sidir. Bu, ikili standartlar\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir. Ukraynaya \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qo\u015fun g\u00f6nd\u0259r\u0259c\u0259yini b\u0259yan ed\u0259n Fransa, \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etmi\u015f Az\u0259rbaycan\u0131 c\u0259zaland\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 Fransan\u0131n i\u00e7 \u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev C\u0259nubi Qafqaza, siyasi, iqtisadi q\u00fcdr\u0259ti il\u0259 tan\u0131nan Az\u0259rbaycana edil\u0259n h\u0259r hans\u0131 m\u00fcdaxil\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 bildirdi.<\/p>\n<p>Forumda \u00f6lk\u0259mizin d\u00fcnya birliyind\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259n n\u00fcfuzundan, iqtisadi, siyasi u\u011furlar\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, COP29-un Az\u0259rbaycanda ke\u00e7irilm\u0259si r\u0259smi Bak\u0131n\u0131n ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 ke\u00e7idl\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259yl\u0259rinin, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si, u\u011furudur. \u00d6t\u0259n ilin oktyabr\u0131nda Qafqaz\u0131n v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya regionunun 230 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcn\u0259\u015f elektrik stansiyas\u0131n\u0131n istifad\u0259 verilm\u0259si, daha iki stansiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 haz\u0131rl\u0131q v\u0259 tikinti i\u015fl\u0259rinin davam etdirilm\u0259si, 2030-cu il\u0259d\u0259k 5000 meqavat b\u0259rpaolunan enerji istehsal\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 z\u0259ngin karbohidrogen ehtiyatlar\u0131na malik respblikam\u0131z\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran real h\u0259d\u0259fdir. Beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259n Qara d\u0259niz\u0259 v\u0259 Avropaya q\u0259d\u0259r uzanacaq ya\u015f\u0131l enerji elektrik kabelinin in\u015fas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 layih\u0259nin texniki \u0259sasland\u0131r\u0131lmas\u0131 dem\u0259k olar ki, haz\u0131rd\u0131r. Bu il \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k COP29 kimi m\u00fch\u00fcm t\u0259dbir Az\u0259rbaycan\u0131n son 30 ild\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 d\u00fczg\u00fcn siyas\u0259tin, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir. Az\u0259rbaycan\u0131n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki Q\u0259l\u0259b\u0259sin\u0259, m\u00fc\u0259llifliyi il\u0259 realla\u015fan enerji n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rin\u0259 q\u0131sqancl\u0131qla yana\u015fan Q\u0259rb, b\u0259zi dair\u0259l\u0259r \u00c7OP29-un \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 d\u0259 t\u0259nqidi yana\u015f\u0131rlar. Bel\u0259 dair\u0259l\u0259r\u0259 xat\u0131rladaq ki, iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 t\u00f6hf\u0259sini ya\u015f\u0131l ke\u00e7idl\u0259 davam etdir\u0259n \u00f6lk\u0259mizin 120 \u00fczvl\u0259 BMT-d\u0259n sonra ikinci \u0259n b\u00f6y\u00fck beyn\u0259lxalq t\u0259sisat olan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qurumda x\u00fcsusi ab-hava, h\u0259mr\u0259ylik, riskl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 birg\u0259 m\u00fcbariz\u0259 metodu formala\u015fdi. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n 9 \u00fczv\u00fc il\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa dair b\u0259yannam\u0259 imzalayan Az\u0259rbaycan 50-d\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259n \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n da \u0259n f\u0259al \u00fczvd\u00fcr..<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00fcnyada n\u00fcfuzu artan nadir \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n adland\u0131ranlar bu Forumda da eyni q\u0259na\u0259tl\u0259rini bildirdil\u0259r. Beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa zidd olsa bel\u0259 torpaqlar\u0131 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n qeyri-qanuni i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u00f6lk\u0259mizin \u0259razil\u0259rini azad, suverenliyini b\u0259rpa etm\u0259si d\u0259st\u0259kl\u0259ndi. Az\u0259rbaycan\u0131n Erm\u0259nistan \u00fcz\u0259rind\u0259ki Z\u0259f\u0259ri haqq\u0131n, \u0259dal\u0259tin Q\u0259l\u0259b\u0259si kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirildi. Forumdak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n \u00fcmumi r\u0259yi bel\u0259 oldu ki, d\u00fcnyada qeyd-\u015f\u0259rtsiz olaraq b\u00fct\u00fcn insanlara, ki\u015fi v\u0259 qad\u0131nlara, m\u00fcxt\u0259lif irq\u0259, din\u0259 m\u0259xsus insanlara eyni m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6st\u0259rilm\u0259lidir. Son ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n toqqu\u015fmalar, terror aktlar\u0131, miqrantlar\u0131n artan say\u0131 g\u00f6st\u0259rdi ki, insanlar\u0131n inanclara, dini m\u0259nsubiyy\u0259t\u0259, irqin\u0259 g\u00f6r\u0259 f\u0259rqli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r f\u0259lak\u0259tl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. Eyni planeti b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyam\u0131zda \u00f6lk\u0259l\u0259r kateqoriyalara b\u00f6l\u00fcnm\u0259m\u0259lidir.<\/p>\n<p>Forumda COP28-in n\u0259tic\u0259l\u0259ri v\u0259 COP29-a haz\u0131rl\u0131q, yeni d\u00fcnya nizam\u0131na t\u0259hdid yaradan amill\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, s\u00fclh\u00fcn t\u0259min olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn perspektivl\u0259r, par\u00e7alanm\u0131\u015f d\u00fcnyada dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131, onun qlobal s\u00fclh\u0259 t\u0259siri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131ld\u0131. Qlobal idar\u0259etm\u0259d\u0259 h\u0259rbi v\u0259 iqtisadi ittifaqlar\u0131n rolu, regional perspektivl\u0259r, Avropa \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 onun qon\u015fular\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri, g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259ti, qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara qar\u015f\u0131 davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rma\u011f\u0131n yollar\u0131, qeyri-b\u0259rab\u0259rlik, t\u0259bii ehtiyatlar\u0131n azl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 miqrasiya m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259rin h\u0259lli yollar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar s\u0259sl\u0259ndirildi. Eyni zamanda s\u00fcni intellekt, dronlar v\u0259 kibersilahlar d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 riskl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 birg\u0259 m\u00fcbariz\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259ti diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin himay\u0259si, Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00abPar\u00e7alanm\u0131\u015f d\u00fcnyan\u0131n b\u0259rpas\u0131\u00bb m\u00f6vzusunda XI Qlobal Bak\u0131 Forumunda beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259ti d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n qlobal probleml\u0259rin h\u0259lli yollar\u0131 geni\u015f m\u00fczakir\u0259 olundu \u00d6t\u0259n y\u00fczilliyin sonlar\u0131nda formala\u015fan, m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 daha da qloballa\u015fan \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar, d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, c\u0259miyy\u0259tl\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda yeni t\u0259l\u0259bl\u0259r qoydu. D\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri t\u0259nziml\u0259y\u0259n bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n d\u00fcnya sivilizasiyalar\u0131n\u0131n taleyin\u0259 t\u0259siri ayd\u0131n hiss olunur, kompromisl\u0259ri qa\u00e7\u0131lmaz edir. T\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259rin, h\u0259yat, canl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li pandemiyalar\u0131n artmas\u0131, iqtisadi b\u00f6hranlar\u0131n davam etm\u0259si h\u0259llini g\u00f6zl\u0259y\u0259n h\u0259yati m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri daha da \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir. Yeni d\u00fcnya d\u00fcz\u0259nini formala\u015fd\u0131rmaq, geosiyasi v\u0259ziyy\u0259ti milli maraqlar\u0131 namin\u0259 t\u0259nziml\u0259m\u0259k iddialar\u0131n\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":702397,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/3c51419c171051824025328019010247929.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/3c51419c171051824025328019010247929.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/3c51419c171051824025328019010247929.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/3c51419c171051824025328019010247929-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/3c51419c171051824025328019010247929-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/3c51419c171051824025328019010247929-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/3c51419c171051824025328019010247929.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/3c51419c171051824025328019010247929.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/3c51419c171051824025328019010247929-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/3c51419c171051824025328019010247929.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Prezident \u0130lham \u018fliyevin himay\u0259si, Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00abPar\u00e7alanm\u0131\u015f d\u00fcnyan\u0131n b\u0259rpas\u0131\u00bb m\u00f6vzusunda XI Qlobal Bak\u0131 Forumunda beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259ti d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n qlobal probleml\u0259rin h\u0259lli yollar\u0131 geni\u015f m\u00fczakir\u0259 olundu \u00d6t\u0259n y\u00fczilliyin sonlar\u0131nda formala\u015fan, m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 daha da qloballa\u015fan \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar, d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, c\u0259miyy\u0259tl\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda yeni t\u0259l\u0259bl\u0259r qoydu. D\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri t\u0259nziml\u0259y\u0259n bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n d\u00fcnya sivilizasiyalar\u0131n\u0131n taleyin\u0259 t\u0259siri ayd\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/702396"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=702396"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/702396\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/702397"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=702396"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=702396"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=702396"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}