{"id":704658,"date":"2024-03-24T18:42:24","date_gmt":"2024-03-24T14:42:24","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=704658"},"modified":"2024-03-24T18:42:24","modified_gmt":"2024-03-24T14:42:24","slug":"region-ucun-boyuk-nuv%c9%99-t%c9%99hluk%c9%99si-metsamor-aes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=704658","title":{"rendered":"Region \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck n\u00fcv\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259si &#8211; Metsamor AES"},"content":{"rendered":"<p><strong>S\u0259n dem\u0259, Metsamor AES Erm\u0259nistan\u0131n suverenliyini simvolla\u015fd\u0131r\u0131rm\u0131\u015f&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><strong>Seysimoloji c\u0259h\u0259td\u0259n f\u0259al zonada yerl\u0259\u015f\u0259n Metsamor Atom Elektrik Stansiyas\u0131n\u0131n (AES) C\u0259nubi Qafqaz v\u0259 Avropa regionu \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. \u00d6lk\u0259miz 2001-ci ild\u0259 Beyn\u0259lxalq Atom Enerjisi Agentliyin\u0259 \u00fczv olduqdan sonra, 2002-ci ild\u0259 qurumun direktoru M\u0259h\u0259mm\u0259d \u0259l-Baradeinin Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev bu m\u0259s\u0259l\u0259ni qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Prezident \u0130lham \u018fliyev d\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r\u0259 k\u0259skin \u00e7\u0131x\u0131\u015flar etmi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131n birind\u0259 bildirmi\u015fdir ki, istismar m\u00fcdd\u0259ti \u00e7oxdan ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015f Metsamor Atom Elektrik Stansiyas\u0131nda h\u0259r hans\u0131 q\u0259zan\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri faci\u0259li olacaq. Lakin beyn\u0259lxalq narahatl\u0131\u011f\u0131 aradan qald\u0131rmaq v\u0259 bu elektrostansiyan\u0131 ba\u011flamaq \u0259v\u0259zin\u0259, Erm\u0259nistan h\u0259min Atom Elektrik Stansiyas\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini 2026-c\u0131 il\u0259 q\u0259d\u0259r davam etdirm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259lib, baxmayaraq ki, o, y\u00fcks\u0259k seysmik zonada yerl\u0259\u015fir v\u0259 k\u00f6hn\u0259lmi\u015f, olduqca t\u0259hl\u00fck\u0259li texnologiyaya \u0259saslan\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n ilin mart\u0131nda Prezident \u0130lham \u018fliyev Atom Enerjisi \u00fczr\u0259 Beyn\u0259lxalq Agentliyin (AEBA) Ba\u015f direktoru Rafael Mariano Qrossini q\u0259bul ed\u0259rk\u0259n Erm\u0259nistandak\u0131 Metsamor AES-d\u0259n s\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015f v\u0259\u00a0 k\u00f6hn\u0259 texnologiya il\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan bu obyektin Az\u0259rbaycana, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, Erm\u0259nistana v\u0259 b\u00fct\u00fcn regiona b\u00f6y\u00fck n\u00fcv\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259si yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015fdi. Bununla da h\u0259min problemin n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u011f\u0131r oldu\u011funu, art\u0131q onu g\u00f6rm\u0259zliy\u0259 vurma\u011f\u0131n m\u00fcmk\u00fcns\u00fczl\u00fcy\u00fcn\u00fc bir daha a\u00e7\u0131qlam\u0131\u015fd\u0131.\u00a0 Amma n\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0259rib\u0259 olsa da bu sah\u0259 \u00fczr\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n qurumlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Beyn\u0259lxalq Atom Enerjisi Agentliyi\u00a0 h\u0259min stansiyan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yi oldu\u011funu bil\u0259-bil\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 onun f\u0259aliyy\u0259tinin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131na g\u00f6z yummaqdad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Mart\u0131n 21-d\u0259 Atom Enerjisi \u00fczr\u0259 Beyn\u0259lxalq Agentliyin (AEBA) v\u0259 Bel\u00e7ika h\u00f6kum\u0259tinin t\u0259\u015fkil etdiyi ilk N\u00fcv\u0259 Enerjisi Sammitind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n ba\u015f nazir Nikol Pa\u015finyan AEBA-nin tap\u015f\u0131r\u0131q v\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq Metsamor AES-in t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 idar\u0259olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 birg\u0259 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259sind\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131b.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/12\/18\/\/-95c9d994170292929086785160310402573.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Amma o, Metsamor AES-in region \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 oldu\u011fu bar\u0259d\u0259 s\u0259sl\u0259n\u0259n fikirl\u0259r\u0259 toxunmay\u0131b. Pa\u015finyan deyib ki, onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Atom Elektrik Stansiyas\u0131 sabit enerji istehsal\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kl\u0259 enerji sistemimizin kritik elementi rolunu oynay\u0131b: \u201cHaz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizin elektrik enerjisinin t\u0259xmin\u0259n 30%-i n\u00fcv\u0259 enerjisind\u0259n \u0259ld\u0259 edilir. Bu n\u00f6qt\u0259y\u0259 ged\u0259n yolumuz \u00e7\u0259tin olub, kulminasiya n\u00f6qt\u0259sin\u0259 \u00e7at\u0131b. Bu g\u00fcn biz f\u0259xrl\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, dig\u0259r m\u00fch\u00fcm \u015feyl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, bu, h\u0259m d\u0259 bizim suverenliyimizi simvolla\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir\u201d. Pa\u015finyan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, AES-imizin b\u00fct\u00fcn istismar tarixind\u0259 n\u00fcv\u0259 v\u0259 ya radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 h\u0259r hans\u0131 insidentin ba\u015f verm\u0259m\u0259si bizim bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 sars\u0131lmaz sadiqliyimizi g\u00f6st\u0259rir:&#8221;Bu nailiyy\u0259t Erm\u0259nistan\u0131n siyasi irad\u0259sinin v\u0259 ekspert bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n s\u00fcbutudur&#8221;.<br \/>\nHalbuki, 50 il\u0259 yax\u0131n ya\u015f\u0131 olan Metsamor Atom Elektrik Stansiyas\u0131 bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259, Erm\u0259nistan v\u0259 b\u00fct\u00fcn region \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yi olaraq qal\u0131r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, h\u0259r \u00f6t\u0259n g\u00fcn bu risk art\u0131r. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, d\u00fcnya g\u00f6z g\u00f6r\u0259-g\u00f6r\u0259 ikinci \u00c7ernob\u0131l,\u00a0 Fukusima hadis\u0259l\u0259rin\u0259 do\u011fru gedir.<br \/>\nM\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, 1986-c\u0131 ild\u0259 ba\u015f vermis\u00a0 \u00c7ernobl q\u0259zas\u0131 zaman\u0131 7000-\u0259 yax\u0131n insan h\u0259lak oldu, 25000 insan g\u00fccl\u00fc radiasiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u00fck \u015fik\u0259st oldu, on minl\u0259rl\u0259 insan is\u0259 sonsuz qald\u0131. Bu faci\u0259d\u0259n sonra \u00c7ernob\u0131lda do\u011fulan u\u015falar\u0131n 90 %-d\u0259 \u0259lillik yaran\u0131r. Hadis\u0259d\u0259n ne\u00e7\u0259 ill\u0259r ke\u00e7s\u0259 d\u0259, radiasiyan\u0131n f\u0259sadlar\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 Avropada dolanmaqdad\u0131r. Q\u0259zan\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ilk iki ilind\u0259 650 min insan xilasetm\u0259 i\u015fl\u0259rin\u0259 c\u0259lb edilmi\u015fdi. R\u0259smi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, onlar\u0131n 15 mini bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259n sonra d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib.<br \/>\nYaponiyadak\u0131 Fukusima atom elektrik stansiyas\u0131na g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, bu stansiya 1976-c\u0131 ild\u0259 \u00f6z\u00fc d\u0259 \u0259n m\u00fcasir yapon texnologiyalar\u0131 \u0259sas\u0131nda tikilmi\u015f reaktor olsa da, sunami n\u0259tic\u0259sind\u0259 onun istilik da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 nasoslar\u0131 s\u0131radan \u00e7\u0131xd\u0131 v\u0259 reaktorda partlay\u0131\u015flar ba\u015f verdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u0259traf su h\u00f6vz\u0259l\u0259ri radiasiyaya m\u0259ruz qald\u0131. Yaponiya kimi m\u00fcasir texnologiyalara malik, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259 bu faci\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131nda aciz qald\u0131.\u00a0 B\u0259s Erm\u0259nistan kimi kas\u0131b bir d\u00f6vl\u0259t bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259t yaranaca\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 n\u0259 ed\u0259c\u0259k?<br \/>\nYeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin t\u0259msil\u00e7il\u0259ri, elm xadiml\u0259ri Br\u00fcsseld\u0259 i\u015f\u0259 ba\u015flayan N\u00fcv\u0259 Enerjisi Sammitinin h\u0259ms\u0259drl\u0259rin\u0259 &#8211; Bel\u00e7ikan\u0131n Ba\u015f naziri Aleksandr De Krooya, Atom Enerjisi \u00fczr\u0259 Beyn\u0259lxalq Agentliyin (AEBA) Ba\u015f direktoru Rafael Mariano Qrossiy\u0259 a\u00e7\u0131q m\u0259ktub \u00fcnvanlam\u0131\u015fd\u0131lar. M\u00fcraci\u0259td\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n q\u0259za v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 olan, istismar m\u00fcdd\u0259ti \u00e7oxdan ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015f Metsamor Atom Elektrik Stansiyas\u0131n\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmaqla yana\u015f\u0131, onun f\u0259aliyy\u0259tinin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyi vur\u011fulanm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0259n dem\u0259, Metsamor AES Erm\u0259nistan\u0131n suverenliyini simvolla\u015fd\u0131r\u0131rm\u0131\u015f&#8230; Seysimoloji c\u0259h\u0259td\u0259n f\u0259al zonada yerl\u0259\u015f\u0259n Metsamor Atom Elektrik Stansiyas\u0131n\u0131n (AES) C\u0259nubi Qafqaz v\u0259 Avropa regionu \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. \u00d6lk\u0259miz 2001-ci ild\u0259 Beyn\u0259lxalq Atom Enerjisi Agentliyin\u0259 \u00fczv olduqdan sonra, 2002-ci ild\u0259 qurumun direktoru M\u0259h\u0259mm\u0259d \u0259l-Baradeinin Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev bu m\u0259s\u0259l\u0259ni qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Prezident \u0130lham \u018fliyev d\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r\u0259 k\u0259skin \u00e7\u0131x\u0131\u015flar etmi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131n birind\u0259 bildirmi\u015fdir ki, istismar m\u00fcdd\u0259ti \u00e7oxdan ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015f Metsamor Atom Elektrik Stansiyas\u0131nda h\u0259r hans\u0131 q\u0259zan\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri faci\u0259li olacaq. Lakin beyn\u0259lxalq narahatl\u0131\u011f\u0131 aradan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":704659,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/56517f19155084172692114682910822395.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/56517f19155084172692114682910822395.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/56517f19155084172692114682910822395.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/56517f19155084172692114682910822395-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/56517f19155084172692114682910822395-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/56517f19155084172692114682910822395-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/56517f19155084172692114682910822395.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/56517f19155084172692114682910822395.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/56517f19155084172692114682910822395-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/56517f19155084172692114682910822395.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"S\u0259n dem\u0259, Metsamor AES Erm\u0259nistan\u0131n suverenliyini simvolla\u015fd\u0131r\u0131rm\u0131\u015f&#8230; Seysimoloji c\u0259h\u0259td\u0259n f\u0259al zonada yerl\u0259\u015f\u0259n Metsamor Atom Elektrik Stansiyas\u0131n\u0131n (AES) C\u0259nubi Qafqaz v\u0259 Avropa regionu \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. \u00d6lk\u0259miz 2001-ci ild\u0259 Beyn\u0259lxalq Atom Enerjisi Agentliyin\u0259 \u00fczv olduqdan sonra, 2002-ci ild\u0259 qurumun direktoru M\u0259h\u0259mm\u0259d \u0259l-Baradeinin Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev bu m\u0259s\u0259l\u0259ni qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Prezident \u0130lham&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/704658"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=704658"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/704658\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/704659"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=704658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=704658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=704658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}