{"id":70473,"date":"2019-08-01T11:10:53","date_gmt":"2019-08-01T08:10:53","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=70473"},"modified":"2019-08-01T11:10:53","modified_gmt":"2019-08-01T08:10:53","slug":"prezident-sual-verdi-onlar-cavablandirdilar-foto-video","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=70473","title":{"rendered":"Prezident sual verdi, onlar cavabland\u0131rd\u0131lar &#8211; FOTO-V\u0130DEO"},"content":{"rendered":"<div class=\"row m-0 p-0 mt-2\">\n<div class=\"col-12 col-sm-12 col-lg-12 icSehifeBody p-2 m-0\">\n<p><strong>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi,\u00a0\u0130yulun 31-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin yan\u0131nda sosial-iqtisadi sah\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib.<\/strong><\/p>\n<p><b>ARANTV.AZ\u00a0<\/b>x\u0259b\u0259r verir ki, \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131\u00a0m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n\u00a0Prezident \u0130lham \u018fL\u0130YEV nazirl\u0259r\u0259 v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n s\u0259drin\u0259 suallar \u00fcnvanlay\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fL\u0130YEV:<\/strong>\u00a0\u00d6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq Proqram\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 hans\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr? \u00c7\u00fcnki ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 biz planla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131q ki, t\u0259qrib\u0259n 7 min insan\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k, amma h\u0259yat g\u00f6st\u0259rir ki, r\u0259q\u0259m art\u0131r v\u0259 t\u0259l\u0259bat da art\u0131r. Y\u0259ni, bu sah\u0259d\u0259 hans\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb v\u0259 proqram\u0131n \u0259hat\u0259 dair\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259kdir?<\/p>\n<p><strong>Nazir Sahil BABAYEV:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131zla \u00f6t\u0259n il biz 6 min ail\u0259ni \u0259hat\u0259 ed\u0259 bildik v\u0259 6 min ail\u0259y\u0259 mikro v\u0259 ki\u00e7ik biznes\u0259 ba\u015flamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn aktivl\u0259r t\u0259min edildi. Sizin g\u00f6st\u0259ri\u015finiz\u0259 \u0259sas\u0259n, bu il \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130\u015fsizlikd\u0259n S\u0131\u011forta Fondunun b\u00fcdc\u0259sin\u0259 m\u00fcvafiq d\u0259yi\u015fiklik edildi v\u0259 \u0259lav\u0259 v\u0259saitin c\u0259lb olunmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 10 min ail\u0259nin bu il \u00d6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq Proqram\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 edilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. M\u00fcraci\u0259tl\u0259r \u00e7oxdur, \u0259halinin bu proqrama \u00e7ox b\u00f6y\u00fck mara\u011f\u0131, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck r\u0259\u011fb\u0259ti var. Cari ilin ilk 6 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 45 min\u0259 yax\u0131n m\u00fcraci\u0259t g\u0259lib. Bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, \u00f6t\u0259n ild\u0259n n\u00f6vb\u0259d\u0259 qalan insanlara v\u0259 bu il m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nl\u0259rin aras\u0131nda is\u0259 \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259, m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r\u0259, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 h\u0259ssas kateqoriyadan olan dig\u0259r insanlara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilir. Art\u0131q 4 min n\u0259f\u0259r bu il t\u0259liml\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilib, 1100 n\u0259f\u0259r aktivl\u0259r \u0259ld\u0259 edib. \u018flav\u0259 olaraq BMT-nin \u0130nki\u015faf Proqram\u0131 layih\u0259y\u0259 c\u0259lb olunub, 1000 n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n ail\u0259 m\u0259hz BMT-nin \u0130nki\u015faf Proqram\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259min edil\u0259c\u0259kdir. Sizin g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259riniz\u0259 uy\u011fun olaraq, D\u00fcnya Bank\u0131 il\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r yekun m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7at\u0131b. Sentyabr ay\u0131nda D\u00fcnya Bank\u0131 layih\u0259 t\u0259klifini Az\u0259rbaycan H\u00f6kum\u0259tin\u0259 t\u0259qdim ed\u0259c\u0259k v\u0259 g\u0259l\u0259n ild\u0259n bu layih\u0259y\u0259 qo\u015fulacaq. \u00dcmumilikd\u0259, layih\u0259nin ilkin g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri \u00e7ox m\u00fcsb\u0259tdir. \u018flb\u0259tt\u0259, ikiillik d\u00f6vr\u00fcn yekun monitorinqinin n\u0259tic\u0259l\u0259rini g\u00f6t\u00fcrm\u0259k olar, amma, ilk alt\u0131 ay\u0131n g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri g\u00f6st\u0259rir ki, \u0259halinin bu proqrama h\u0259m b\u00f6y\u00fck r\u0259\u011fb\u0259ti var, h\u0259m d\u0259 bu mexanizmd\u0259n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 yararlan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fL\u0130YEV:<\/strong>\u00a0B\u0259li, biz bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131 il\u0259 d\u0259 m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fik. D\u00fcnya Bank\u0131 il\u0259 bu ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131b v\u0259 biz onlar\u0131 bu proqrama d\u0259v\u0259t etdik. D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n bu proqramda i\u015ftirak\u0131 t\u0259bii ki, biz\u0259 \u0259lav\u0259 maliyy\u0259 resursu ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>May ay\u0131nda a\u00e7\u0131lan DOST m\u0259rk\u0259zinin f\u0259aliyy\u0259ti haqq\u0131nda n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz?<\/p>\n<p><strong>Nazir Sahil BABAYEV:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, Sizin i\u015ftirak\u0131n\u0131zla DOST m\u0259rk\u0259zi a\u00e7\u0131ld\u0131qdan sonra h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck bir r\u0259\u011fb\u0259t toplay\u0131bd\u0131r. \u0130ki aydan bir az art\u0131q d\u00f6vrd\u0259 20 min v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z bu m\u0259rk\u0259z\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib. H\u0259r bir m\u00fcraci\u0259t\u00e7i xidm\u0259t g\u00f6rd\u00fckd\u0259n sonra orada elektron qaydada xidm\u0259tin s\u0259viyy\u0259sini qiym\u0259tl\u0259ndirir. Bu g\u00fcn\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n tam m\u0259mnunluq s\u0259viyy\u0259si 93 faizi ke\u00e7ibdir, 4 faiz d\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq qism\u0259n m\u0259mnun v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131zd\u0131r. Biz bu g\u00f6st\u0259ricini daim bu \u015f\u0259kild\u0259 saxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131q. Bu g\u00fcn art\u0131q 126 xidm\u0259tin h\u0259r biri DOST m\u0259rk\u0259zind\u0259 g\u00f6st\u0259rilir. Sizin g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259riniz\u0259 uy\u011fun olaraq ilin sonunad\u0259k n\u00f6vb\u0259ti M\u0259rk\u0259zin a\u00e7\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ciddi i\u015f apar\u0131l\u0131r. Daha 3 m\u0259rk\u0259zin a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck ki, ilin sonuna v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti ilin birinci r\u00fcb\u00fcn\u0259 bu 3 m\u0259rk\u0259z d\u0259 a\u00e7\u0131lacaq v\u0259 bel\u0259likl\u0259, biz Bak\u0131n\u0131n 80 faizini \u0259hat\u0259 etmi\u015f olaca\u011f\u0131q. N\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 daha bir M\u0259rk\u0259z a\u00e7d\u0131qdan sonra Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri tam \u0259hat\u0259 olunacaq. Regionlar\u0131m\u0131zda da DOST m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 i\u015f ba\u015flayacaq. DOST m\u0259rk\u0259zinin, DOST konsepsiyas\u0131n\u0131n bir mexanizmi d\u0259 elektron v\u0259 onlayn xidm\u0259tl\u0259rin g\u00f6st\u0259rilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Bununla ba\u011fl\u0131 orada \u00e7ox m\u00fcasir \u201c\u00c7a\u011fr\u0131 m\u0259rk\u0259zi\u201d qurulub. V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131zdan g\u0259l\u0259n m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin say\u0131ndan v\u0259 onlar\u0131n m\u0259mnunluq s\u0259viyy\u0259sind\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u201c\u00c7a\u011fr\u0131 m\u0259rk\u0259zi\u201d vasit\u0259sil\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131 \u00f6z xidm\u0259tl\u0259rini \u0259ld\u0259 edirl\u0259r, h\u0259tta m\u0259rk\u0259z\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259 d\u0259 ciddi ehtiyac duymurlar. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck ki, DOST m\u0259rk\u0259zi Sizin n\u00f6vb\u0259ti t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fcz olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n bir brendin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>May ay\u0131nda Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Beyn\u0259lxalq Sosial T\u0259minat Agentliyinin Avropa Forumu ke\u00e7irildi v\u0259 55 \u00f6lk\u0259nin sosial t\u0259minat agentlikl\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri DOST m\u0259rk\u0259zini ziyar\u0259t etdil\u0259r. Onlar\u0131n da ilkin qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259si \u00e7ox y\u00fcks\u0259k oldu. \u0130nan\u0131r\u0131q ki, q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 bu \u015f\u0259b\u0259k\u0259 geni\u015fl\u0259ndiril\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259 \u0259razisini tam \u015f\u0259kild\u0259 \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:\u00a0<\/strong>G\u00fcz\u0259\u015ftli \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 veril\u0259n kreditl\u0259rin h\u0259cmi bu il 170 milyon manat s\u0259viyy\u0259sind\u0259 idi. Bunlar\u0131n ne\u00e7\u0259 faizi icra olunub v\u0259 haz\u0131rda v\u0259ziyy\u0259t n\u0259 yerd\u0259dir?<\/p>\n<p><strong>Nazir \u015eahin MUSTAFAYEV:<\/strong>\u00a0Bu ilin alt\u0131 ay\u0131nda sahibkarlara 50 milyon manatad\u0259k g\u00fcz\u0259\u015ftli kredit ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130lin ikinci yar\u0131s\u0131nda 120 milyon manat h\u0259cmind\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftli kredit veril\u0259c\u0259k. Layih\u0259l\u0259r q\u0259bul olunub, bax\u0131l\u0131b v\u0259 haz\u0131r layih\u0259l\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib.<\/p>\n<p>\u0130nflyasiya qeyd etdiyim kimi, 2,5 faizdir. Bu, yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ricidir. Manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si d\u0259 sabitdir. Makroiqtisadi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, bu sah\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259rl\u0259, planlarla ba\u011fl\u0131 M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri Elman R\u00fcst\u0259mova s\u00f6z verilir.<\/p>\n<p>M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri\u00a0<strong>Elman R\u00dcST\u018fMOV<\/strong>\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p>&#8211; T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, c\u0259nab Prezident.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u00f6lk\u0259nin makroiqtisadi sabitliyi onun xarici ticar\u0259t v\u0259 daxili maliyy\u0259 balanslar\u0131n\u0131n tarazl\u0131\u011f\u0131ndan ibar\u0259tdir, ondan as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu istiqam\u0259td\u0259 art\u0131q Siz qeyd etdiniz, \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259m xarici ticar\u0259t balans\u0131 2,9 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 profisitlidir, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bizim xarici \u00f6d\u0259m\u0259 balans\u0131m\u0131z da profisitlidir. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 cari ild\u0259, &#8211; art\u0131q Siz qeyd etdiniz, &#8211; bizim ixrac\u0131m\u0131z 15 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Amma f\u0259r\u0259hli hal odur ki, art\u0131q qeyri-neft ixrac\u0131m\u0131z \u00fcmumi ixracdan gerid\u0259 qalm\u0131r, o da 15 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 qeyri-neft idxal\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>Neftin qiym\u0259ti ilin \u0259vv\u0259lind\u0259n 20 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131b v\u0259 66 dollard\u0131r. Bu, bizim daxili proqnozlar\u0131m\u0131zda, y\u0259ni b\u00fcdc\u0259 v\u0259 sosial-iqtisadi proqnozlarda qoydu\u011fumuz proqnozdan 6 dollar \u00e7oxdur. Siz qeyd etdiyiniz kimi, strateji valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z son ill\u0259rd\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. Biz inamla b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 b\u00f6hrandan \u00f6nc\u0259ki s\u0259viyy\u0259ni b\u0259rpa etm\u0259y\u0259 do\u011fru gedirik. Q\u0131rx doqquz milyard dollar bizim \u00fcmumi daxili m\u0259hsuldan daha \u00e7oxdur. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259m y\u00fcks\u0259k beyn\u0259lxalq \u00f6d\u0259m\u0259 qabiliyy\u0259tini, h\u0259m d\u0259 y\u00fcks\u0259k maliyy\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini ifad\u0259 edir.<\/p>\n<p>M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259 valyuta ehtiyatlar\u0131 art\u0131r. Cari ild\u0259 biz valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z\u0131 330 milyon dollardan \u00e7ox art\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. Amma diqq\u0259tinizi ona c\u0259lb etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, Sizin qoydu\u011funuz m\u0259s\u0259l\u0259 &#8211; valyuta ehtiyatlar\u0131n\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131n\u0131n effektivliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 olduqca m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259dir. Bu v\u0259saitin t\u0259xmin\u0259n 100 milyon dollardan \u00e7oxunu biz alt\u0131 ayda xarici idar\u0259etm\u0259d\u0259n alm\u0131\u015f\u0131q. Baxmayaraq ki, beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 bazarlar\u0131nda v\u0259ziyy\u0259t kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u00fcr\u0259kk\u0259bdir v\u0259 faiz d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Biz ili 3,2 faiz g\u0259lirl\u0259 ba\u015fa vurma\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si, qeyd etdiyiniz kimi, sabitdir v\u0259 sabit olaraq qal\u0131r. Xarici balans\u0131n m\u00fcsb\u0259t olmas\u0131, ixrac\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r v\u0259 valyuta t\u0259klifinin geni\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 bazarda m\u00fcsb\u0259t g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r daxili valyuta bazar\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli profisit yarad\u0131b. M\u0259n bunu Siz\u0259 m\u0259ruz\u0259 etmi\u015fdim. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 bu g\u00fcn M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n sterilizasiyas\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 daxili valyuta bazar\u0131nda 1 milyard AB\u015e dollar\u0131ndan \u00e7ox profisit m\u00f6vcuddur. Bu is\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sinin n\u0259inki bug\u00fcnk\u00fc sabitliyin\u0259, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n sabitliyin\u0259 t\u0259minat verir.<\/p>\n<p>Baxmayaraq ki, m\u0259z\u0259nn\u0259miz sabitdir, biz t\u0259r\u0259fda\u015f olan \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259, ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zla xarici r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259timizi izl\u0259yirik. Alt\u0131 ay \u0259rzind\u0259 manat\u0131n real m\u0259z\u0259nn\u0259si 1,2 faiz ucuzla\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130nflyasiya h\u0259d\u0259f diapazonu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259m h\u00f6kum\u0259tin, h\u0259m d\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n h\u0259d\u0259find\u0259n d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Baxmayaraq ki, Siz art\u0131q qeyd etdiniz, olduqca presedentsiz sosial t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir, sosial siyas\u0259t g\u00fccl\u0259ndirilir, daxili t\u0259l\u0259b geni\u015fl\u0259ndirilir, lakin b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 idar\u0259etm\u0259nin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259r v\u0259 manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sinin sabitliyi inflyasiyan\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 formala\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>\u0130nflyasiyan\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131nda inflyasiya g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri olduqca m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 4 mind\u0259n \u00e7ox ail\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda sor\u011fular aparm\u0131\u015f\u0131q. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ilin sonuna q\u0259d\u0259r inflyasiyan\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259sini g\u00f6zl\u0259y\u0259n \u0259halinin say\u0131 2 faizdir. Y\u0259ni, \u0259halinin 98 faizi ilin qalan d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 inflyasiyan\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259sin\u0259 inanm\u0131r. O c\u00fcml\u0259d\u0259n biznesd\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 makroiqtisadi sabitliy\u0259, inflyasiyan\u0131n dinamikas\u0131na olan inam da, &#8211; orada da sor\u011fular aparm\u0131\u015f\u0131q, &#8211; kifay\u0259t q\u0259d\u0259r yuxar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 inflyasiya s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank ard\u0131c\u0131l olaraq monetar siyas\u0259tin, pul-kredit siyas\u0259tinin yum\u015fald\u0131lmas\u0131 fonunda add\u0131mlar at\u0131r. U\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259sini 2018-ci ild\u0259n b\u0259ri 18 faizd\u0259n bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn 8,25 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r endirmi\u015fik. Monetar siyas\u0259tin yum\u015fald\u0131lmas\u0131n\u0131n dig\u0259r istiqam\u0259ti b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 k\u0259miyy\u0259t yum\u015fald\u0131lmas\u0131, y\u0259ni bizim iqtisadiyyata verdiyimiz pulun h\u0259cmidir. Cari ild\u0259 bu, 9 faizdir. Amma c\u0259nab Prezident, son iki ild\u0259 pul bazas\u0131 deyil\u0259n bizim \u0259sas g\u00f6st\u0259ricimiz 37 faizd\u0259n \u00e7ox qalx\u0131bd\u0131r. Bu da b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 inflyasiya \u015f\u0259raitind\u0259 iqtisadiyyatda canlanma, kredit aktivliyinin artmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 edilir ki, banklar\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00f6z resurslar\u0131 olsun v\u0259 bu v\u0259saitl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259 bilsinl\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyatda faiz d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sini m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik. Baxmayaraq ki, \u00fcmumi fondu formala\u015fd\u0131ran y\u00fcks\u0259k istehlak kreditl\u0259rinin faizl\u0259ri olur. Amma biznes kreditl\u0259r, yeni verilmi\u015f biznes kreditl\u0259rinin orta faiz d\u0259r\u0259c\u0259si cari ild\u0259 11 faizdir v\u0259 5 faizd\u0259n d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb. Bu, bizim u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 yax\u0131nd\u0131r. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259si, faiz siyas\u0259ti art\u0131q b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 biznes kreditl\u0259ri \u00fczr\u0259 h\u0259m d\u0259 \u0259halinin \u0259man\u0259tl\u0259rinin faizinin formala\u015fmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynama\u011fa ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>De-dollarla\u015fma, dem\u0259li bizim o b\u00f6hran d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 dollarla\u015fma ba\u015f verdi. Bu g\u00fcn biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, dollarla\u015fma a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Fiziki \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0259man\u0259tl\u0259rinin dollarla\u015fmas\u0131 2016-c\u0131 ild\u0259 pik n\u00f6qt\u0259d\u0259ki 85 faizd\u0259n 56 faiz\u0259, kreditl\u0259rin dollarla\u015fmas\u0131 m\u00fcvafiq olaraq 52 faizd\u0259n 35 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>Kredit aktivliyi davam edir. Cari ilin alt\u0131 ay\u0131nda kreditl\u0259r 3,6 faiz art\u0131b. Lakin bu zaman ba\u015fl\u0131ca olaraq bu art\u0131m 9 faizd\u0259n \u00e7ox istehlak kreditl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n ba\u015f verib. Amma biznes kreditl\u0259ri, real sektorda kreditl\u0259r bir q\u0259d\u0259r &#8211; 0,3 faiz azal\u0131b. Hesab edirik ki, biz diqq\u0259tli olmal\u0131y\u0131q. \u0130stehlak kreditl\u0259rinin artmas\u0131 diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259nilm\u0259lidir. H\u0259m b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u0259halinin borc y\u00fck\u00fcn\u00fcn artmas\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 bank sektorunun portfelind\u0259 bunun 50 faiz\u0259 yax\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 izl\u0259m\u0259liyik ki, sabah bu, hans\u0131 probleml\u0259r yarada bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn bank sektorunda \u0259h\u0259miyy\u0259tli likvidlik var. Amma biz yen\u0259 d\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, biznes kreditl\u0259r artm\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, kompleks requlyativ, stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259k laz\u0131m g\u0259l\u0259c\u0259k ki, bu kreditl\u0259r b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 real sektora getsin v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 daxili investisiya prosesini d\u0259st\u0259kl\u0259sin.<\/p>\n<p>\u018fhalinin devalvasiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 z\u0259r\u0259r g\u00f6rd\u00fcy\u00fc valyuta kreditl\u0259rinin Sizin F\u0259rman\u0131n\u0131z v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fczl\u0259 kompensasiya olunmas\u0131 prosesi tam ba\u015fa \u00e7at\u0131bd\u0131r, bu v\u0259saitl\u0259r \u0259haliy\u0259 \u00f6d\u0259nilibdir. Manat kreditl\u0259rinin restrukturizasiyas\u0131 \u00fczr\u0259 haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri yekunla\u015f\u0131bd\u0131r. Yax\u0131n vaxtlarda biz \u0259laq\u0259dar qurumlarla birlikd\u0259 bu v\u0259saitl\u0259rin \u0259haliy\u0259 verilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>\u0130qtisadi art\u0131m haqq\u0131nda deyildi, bu, davaml\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 6 r\u00fcbd\u00fcr ki, \u00fcmumi iqtisadi art\u0131m, 10 r\u00fcbd\u00fcr ki, qeyri-neft sektorunda iqtisadi art\u0131m davam edir. Bu, onun davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. C\u0259nab Prezident, ilin sonuna q\u0259d\u0259r qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259 makroiqtisadi sabitliyin qorunub saxlanmas\u0131 v\u0259 onun inki\u015faf etdirilm\u0259sind\u0259n ibar\u0259tdir. Biz bunu t\u0259min etm\u0259liyik. Sentyabr ay\u0131nda Sizin F\u0259rmanla m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyiniz sosial paketin ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259si ba\u015flay\u0131r. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 bunu t\u0259kc\u0259 sosial bir paket kimi yox, h\u0259m d\u0259 yeni iqtisadi art\u0131m modelinin bir amili kimi g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u00c7\u00fcnki b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u0259halinin daxili t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n canlanmas\u0131 daxili istehsal\u0131n canlanmas\u0131na, ixrac\u0131n \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 d\u0259st\u0259k ver\u0259c\u0259k. Amma ba\u015fl\u0131ca v\u0259zif\u0259miz b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 bu sosial proqramlar\u0131n, \u0259halinin real g\u0259lirl\u0259rinin artmas\u0131 prosesini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k, a\u015fa\u011f\u0131 inflyasiyaya nail olmaqd\u0131r. Burada M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n h\u00f6kum\u0259tl\u0259 \u00e7ox yax\u015f\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilmi\u015f i\u015fi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Biz bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri Maliyy\u0259 Sabitliyi \u015euras\u0131nda m\u00fcnt\u0259z\u0259m m\u00fczakir\u0259 edirik. Hesab edirik ki, biz buna nail ola bil\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fL\u0130YEV:<\/strong>\u00a0M\u0259n b\u00fcdc\u0259 daxilolmalar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259q\u0259mi s\u0259sl\u0259ndirdim. Vergil\u0259r Nazirliyi v\u0259 G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin x\u0259tti il\u0259 440 milyon manatdan \u00e7ox v\u0259sait daxil olub. Hesab edir\u0259m ki, biz ilin sonuna q\u0259d\u0259r bu yolla ged\u0259c\u0259yik. \u0130ndi proqnoz verm\u0259k \u00e7\u0259tindir, amma hesab edir\u0259m ki, plandan \u0259lav\u0259 t\u0259xmin\u0259n 700-800 milyon manat v\u0259sait g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>Vergil\u0259r naziri\u00a0<strong>Mikay\u0131l CABBAROV<\/strong>\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p>-M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident. \u0130caz\u0259nizl\u0259 \u00e7ox q\u0131sa olaraq m\u0259n m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t bar\u0259d\u0259 m\u0259ruz\u0259 edim. Alt\u0131 ayda icmal b\u00fcdc\u0259sin\u0259 cari daxilolma Vergil\u0259r Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259min olunub v\u0259 4 milyard 954 milyon manat t\u0259\u015fkil edib. Bunun 3 milyard 633 milyon manat\u0131 vergi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t r\u00fcsumlar\u0131d\u0131r, 1 milyard 321 milyon manat\u0131 is\u0259 m\u0259cburi sosial s\u0131\u011forta v\u0259 i\u015fsizlikd\u0259n s\u0131\u011forta haqq\u0131d\u0131r. Bu, m\u00fcvafiq olaraq 108,8 faiz vergil\u0259r \u00fczr\u0259 v\u0259 m\u00fcvafiq olaraq 112,5 v\u0259 116 faiz m\u0259cburi sosial s\u0131\u011forta v\u0259 i\u015fsizlikd\u0259n s\u0131\u011forta \u00fczr\u0259 r\u0259q\u0259ml\u0259rdir. \u0130nan\u0131r\u0131q ki, biz bu tempin saxlan\u0131lmas\u0131na nail olaca\u011f\u0131q v\u0259 h\u00f6rm\u0259tli h\u0259mkarlar\u0131m\u0131zla yax\u0131ndan i\u015fl\u0259yirik. Bizd\u0259 olan m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259si d\u0259 6 ayda proqnozun 108 faiz icras\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edib. Bu n\u0259tic\u0259l\u0259rin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 duran \u0259sas amill\u0259r, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, vergi siyas\u0259ti, inzibat\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlar olub. \u0130kincisi, h\u0259mkar qurumlar\u0131m\u0131zla yax\u0131ndan, komanda \u015f\u0259klind\u0259 birg\u0259 i\u015fimiz, m\u0259lumat m\u00fcbadil\u0259miz. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, vergi\u00f6d\u0259yicil\u0259ri il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin t\u0259bi\u0259tinin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si v\u0259 n\u0259hay\u0259t, k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 u\u011furlar\u0131m\u0131z, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u00f6vriyy\u0259 v\u0259 i\u015f yerl\u0259rinin k\u00f6lg\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131.<\/p>\n<p>\u0130caz\u0259nizl\u0259 m\u0259n x\u00fcsusil\u0259 maraq k\u0259sb ed\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n meyill\u0259r\u0259 diqq\u0259tinizi c\u0259lb etm\u0259k ist\u0259rdim. Bel\u0259 ki, vergi daxilolmalar\u0131nda qeyri-neft sektorunun pay\u0131 70,1 faiz\u0259 \u00e7at\u0131b. Bu, 2018-ci ild\u0259ki 65,8 faizl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli art\u0131md\u0131r. \u00dcmumilikd\u0259, qeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 daxilolman\u0131n art\u0131m tempi 14,3 faiz t\u0259\u015fkil edib. Bu da iqtisadiyyat\u0131n m\u00fcvafiq sektorunun art\u0131m tempini \u00fcst\u0259l\u0259yir v\u0259 illik proqnozun 51,1 faizini art\u0131q icra etmi\u015fik. Qeyri-neft sektorunun \u00f6z\u00fcnd\u0259 is\u0259 \u00f6z\u0259l sektorun pay\u0131 \u00e7ox y\u00fcks\u0259kdir \u2013 77 faiz \u00f6z\u0259l sektor t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259min edilib. Vergi islahatlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin say\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Toplam 6 ay \u0259rzind\u0259 101 min yeni \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259si qeydiyyata al\u0131n\u0131bd\u0131r. Bu r\u0259q\u0259min 77 mini \u00f6z\u0259l qeyri-neft sektorunda qeyd\u0259 al\u0131n\u0131bd\u0131r. Bu da Sizin g\u00f6st\u0259ri\u015finizl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n vergi g\u00fcz\u0259\u015fti islahat\u0131n\u0131n birba\u015fa n\u0259tic\u0259sidir. Onu da qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n s\u0259r\u0259ncam\u0131nda yaln\u0131z bu vergi g\u00fcz\u0259\u015ftind\u0259n qalan m\u0259bl\u0259\u011f 6 ay \u0259rzind\u0259 150 milyon manat t\u0259\u015fkil edib, hans\u0131 ki, \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 vergi qismind\u0259 \u00f6d\u0259nilirdi. Bu proses davam edir. Bu g\u00fcn\u0259 olan r\u0259q\u0259ml\u0259r d\u0259 onu g\u00f6st\u0259rir ki, iyul ay\u0131nda da bu proses eyni s\u00fcr\u0259tl\u0259 davam edir. Aktiv obyektl\u0259rin say\u0131nda art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik \u2013 14 faiz aktiv, \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r vergi\u00f6d\u0259yicil\u0259rinin say\u0131nda is\u0259 40 faiz art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik.<\/p>\n<p>Son olaraq, vergi n\u0259zar\u0259ti t\u0259dbirl\u0259rinin azald\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u0259n x\u00fcsusi olaraq qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Bel\u0259 ki, 2018-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 s\u0259yyar vergi yoxlamalar\u0131n\u0131n say\u0131 2,7 d\u0259f\u0259, 2017-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 is\u0259 6 d\u0259f\u0259 azald\u0131l\u0131b. Sevindirici hal ondan ibar\u0259tdir ki, biz h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z\u0259l sektoru, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, iqtisadiyyat\u0131n, vergi siyas\u0259tinin v\u0259 inzibat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n t\u0259sirind\u0259 izl\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. \u00d6z\u0259l sektorun bank sistemind\u0259 Az\u0259rbaycan manat\u0131 il\u0259 olan hesablar\u0131nda qal\u0131q art\u0131m\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259riniz\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m. Bir il \u0259rzind\u0259 49 faiz art\u0131b, ilin \u0259vv\u0259lind\u0259n is\u0259 20 faiz. Bu da hesab edirik ki, h\u0259m biznesin na\u011fdla\u015fmadan \u0259m\u0259liyyatlara ke\u00e7m\u0259sinin, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na olan inam\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fL\u0130YEV:<\/strong>\u00a0B\u00fcdc\u0259nin icras\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t n\u0259 yerd\u0259dir? Samir \u015e\u0259rifov q\u0131sa m\u0259lumat verin.<\/p>\n<p>Maliyy\u0259 naziri\u00a0<strong>Samir \u015e\u018fR\u0130FOV<\/strong>\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p>-C\u0259nab Prezident, 2019-cu ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin 6 ayl\u0131q icras\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131nda ba\u015f ver\u0259n dinamik prosesl\u0259ri t\u0259sdiql\u0259yir. Bel\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259ri 100,2 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259 icra olunub \u2013 10 milyard 951 milyon manat. D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259ri is\u0259 10 milyard 406 milyon manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 icra edilib. D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259ri art\u0131qlamas\u0131 il\u0259 icra olunub. Dem\u0259liy\u0259m ki, Siz art\u0131q qeyd etdiyiniz kimi, c\u0259nab Prezident, b\u00fcdc\u0259ni \u0259sas t\u0259min ed\u0259n orqanlar, y\u0259ni Vergil\u0259r Nazirliyi v\u0259 D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n proqnoz g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri 108 faiz icra olunub. \u00c7ox y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricil\u0259rdir. Vergil\u0259r Nazirliyinin x\u0259tti il\u0259 yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin biri d\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, vergi daxilolmalar\u0131n\u0131n 70 faizini qeyri-neft g\u0259lirl\u0259ri t\u0259\u015fkil edib. Sair daxilolmalarda da v\u0259ziyy\u0259t q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015fdir, y\u0259ni b\u00fcdc\u0259d\u0259n k\u0259nar daxilolmalar olub. Biz g\u00f6zl\u0259diyimiz templ\u0259rd\u0259n bir q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131 olsa da, \u00fcmid edirik ki, ilin sonuna bu v\u0259ziyy\u0259t tam d\u00fcz\u0259l\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, m\u0259n b\u0259zi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 x\u00fcsusi olaraq toxunmaq ist\u0259rdim. Burada vergi v\u0259 g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131 y\u0131\u011f\u0131mlar\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131nda hesab edir\u0259m ki, b\u00f6y\u00fck m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri bizim d\u00f6vl\u0259t \u0259sasl\u0131 v\u0259sait qoyulu\u015fu x\u0259rcl\u0259rimizin ah\u0259ngdar icra olunmas\u0131d\u0131r. Qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, cari ild\u0259 5 milyard 980 milyon d\u00f6vl\u0259t \u0259sasl\u0131 v\u0259sait qoyulu\u015fu \u00fczr\u0259 x\u0259rcl\u0259rimizin 37 faizi h\u0259l\u0259 ki, 6 ay \u0259rzind\u0259 icra olunub. Bunun b\u0259zi obyektiv s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Onunla ba\u011fl\u0131d\u0131r ki, bu m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 t\u0259xmin\u0259n 1 milyard 140 milyon manat kreditl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Bu kreditl\u0259rin istifad\u0259 \u0259msal\u0131 \u0259fsuslar olsun ki, o q\u0259d\u0259r d\u0259 y\u00fcks\u0259k deyil. Hesab edirik, bizim aidiyy\u0259ti qurumlar\u0131m\u0131z, hans\u0131lar ki, bu kreditl\u0259rin icras\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur onlar bu sah\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259rini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259lidirl\u0259r. B\u0259zi hallar, \u015f\u00fcbh\u0259siz, t\u0259kc\u0259 onlardan as\u0131l\u0131 deyil. M\u00fc\u0259yy\u0259n sat\u0131nalma prosedurlar\u0131 var, beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n onlar g\u00f6zl\u0259nilm\u0259lidir. Bunlar da m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt t\u0259l\u0259b edir. Bir s\u0131ra hallarda Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t sat\u0131nalmalar\u0131 haqq\u0131nda qanunvericiliy\u0259 uy\u011fun t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir. Hesab edirik ki, bunlar\u0131n l\u0259ngim\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin v\u0259saitl\u0259ri, \u0259sas\u0259n d\u0259 infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fczr\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n geril\u0259m\u0259l\u0259r var. Bu is\u0259 bizim vergi, g\u00f6mr\u00fck orqanlar\u0131n\u0131n i\u015fidir. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259r proqnozunun v\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin icras\u0131nda biz\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n mane\u0259l\u0259r yarada bil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 biz \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q ki, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259ri ah\u0259ngdar icra olunsun v\u0259 x\u0259rcl\u0259rin b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si ilin sonuna &#8211; noyabr-dekabr aylar\u0131na t\u0259sad\u00fcf etm\u0259sin.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin icras\u0131 tam t\u0259min olunur. O c\u00fcml\u0259d\u0259n Sizin t\u0259r\u0259finizd\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f sosial t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r proqram\u0131 tam maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilir. Kreditl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 Sizin q\u0259bul etdiyiniz \u00e7ox humanist q\u0259rar\u0131n\u0131z\u0131n icras\u0131 aidiyy\u0259ti orqanlar t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 t\u0259min olunub.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t borcu sah\u0259sind\u0259 d\u0259, c\u0259nab Prezident, b\u00fct\u00fcn \u00f6hd\u0259likl\u0259r yerin\u0259 yetirilm\u0259kd\u0259dir. Sizin t\u0259r\u0259finizd\u0259n t\u0259sdiq olunmu\u015f orta v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vl\u0259t borcunun idar\u0259 edilm\u0259si strategiyas\u0131na tam \u0259m\u0259l olunmaqdad\u0131r. Siz qeyd etdiyiniz kimi, borcun s\u0259viyy\u0259sini endirm\u0259y\u0259 nail olmu\u015fuq v\u0259 biz bu s\u0259viyy\u0259nin saxlan\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min edirik. C\u0259nab Prezident, onu da qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, eyni zamanda, d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0259zi \u0259h\u0259miyy\u0259tli layih\u0259l\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t z\u0259man\u0259tl\u0259ri verilir. O c\u00fcml\u0259d\u0259n bel\u0259 m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sidir. Sevindirici hald\u0131r, biz Siz\u0259 m\u0259ruz\u0259 etmi\u015fdik ki, bu layih\u0259 \u00fczr\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 tam ehtiyac yaranmam\u0131\u015fd\u0131r, lakin xarici maliyy\u0259 qurumlar\u0131 il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131, y\u0259ni onlar bu v\u0259saitl\u0259ri ay\u0131rma\u011fa haz\u0131r idil\u0259r. Amma birinci paket olaraq biz 2 milyardl\u0131q borclanmadan imtina etdik, buna ehtiyac yaranmam\u0131\u015fd\u0131. \u0130ndi d\u0259 \u0259lav\u0259 sevindirici hald\u0131r ki, art\u0131q \u00c7oxt\u0259r\u0259fli \u0130nvestisiyalar \u00fczr\u0259 Z\u0259man\u0259t Agentliyi \u2013 M\u0130GA il\u0259 bizim C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi \u015firk\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n kredit m\u00fcqavil\u0259si ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131r &#8211; 750 milyon dollar m\u0259bl\u0259\u011find\u0259. \u0130ndi is\u0259 o kreditin g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 ehtiyac yoxdur. Y\u0259ni, h\u0259m o layih\u0259 \u00fczr\u0259 q\u0259na\u0259t hesab\u0131na, h\u0259m d\u0259 layih\u0259nin i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar bizim o \u015firk\u0259timiz art\u0131q s\u0259rb\u0259st maliyy\u0259 ax\u0131n\u0131na malik olub v\u0259 o, v\u0259sait hesab\u0131na bu borclar\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, c\u0259nab Prezident, qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, ilin sonunad\u0259k d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si qar\u015f\u0131s\u0131nda olan \u00f6hd\u0259likl\u0259rin tam t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259rait yarad\u0131l\u0131b. \u018fl\u0259lx\u00fcsus, \u00e7ox \u00fcmidverici hald\u0131r ki, bizim d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 daxilolman\u0131 t\u0259min ed\u0259n orqanlar t\u0259r\u0259find\u0259n proqnoz g\u00f6st\u0259ricil\u0259r art\u0131mlarla icra olunmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fL\u0130YEV:<\/strong>\u00a0K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda bu il rekord g\u00f6st\u0259rici \u0259ld\u0259 edilib. Qeyd etdiyim kimi, bu, apar\u0131lan islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olub. M\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tli add\u0131mlar k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda canlanmaya g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi h\u0259r zaman oldu\u011fu kimi, bu il d\u0259 g\u00f6st\u0259rilir, bundan sonra da g\u00f6st\u0259ril\u0259c\u0259k. Bu istiqam\u0259td\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar art\u0131q real n\u0259tic\u0259l\u0259r verir v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 u\u011furla inki\u015faf edir. \u018fsas\u0259n bitki\u00e7ilik sah\u0259sind\u0259, heyvandarl\u0131qda art\u0131m t\u0259xmin\u0259n \u00fc\u00e7 faiz\u0259 yax\u0131nd\u0131r. Hesab edir\u0259m, bu sah\u0259y\u0259 daha da b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rilm\u0259lidir ki, heyvandarl\u0131q da \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 arts\u0131n.<\/p>\n<p>M\u0259nd\u0259 olan m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, tax\u0131l istehsal\u0131 40 faiz art\u0131b. M\u0259hsuldarl\u0131q da kifay\u0259t q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259kdir. \u018fvv\u0259lki ill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 indi orta m\u0259hsuldarl\u0131q 30 sentnerd\u0259n \u00e7oxdur. Ancaq el\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar var ki, orada m\u0259hsuldarl\u0131q 60 sentnerdir v\u0259 ondan da \u00e7oxdur. Y\u0259ni, bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, m\u00fcasir yana\u015fma, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n elmi \u0259saslarla inki\u015faf\u0131 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131r v\u0259 art\u0131racaq.<\/p>\n<p>Dig\u0259r m\u0259hsullar\u0131n istehsal\u0131 da art\u0131b. Bel\u0259likl\u0259, bostan m\u0259hsullar\u0131 t\u0259xmin\u0259n 40 faiz, meyv\u0259 20 faizd\u0259n \u00e7ox, barama 25 faiz, t\u0259r\u0259v\u0259z 14 faiz. Y\u0259ni, ixrac\u0131m\u0131z da art\u0131r v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 biz bu istiqam\u0259td\u0259 \u00f6z siyas\u0259timizi apararaq \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc daha da b\u00f6y\u00fck n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131raca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>Bu sah\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u00f6z verilir K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 naziri \u0130nam K\u0259rimova.<\/p>\n<p><strong>Nazir \u0130nam K\u018fR\u0130MOV<\/strong>\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p>-M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident.<\/p>\n<p>Sizin t\u0259r\u0259finizd\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n aqrar islahatlar \u00fczr\u0259 t\u0259dbirl\u0259r davam etdirilir. G\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f sistemli t\u0259dbirl\u0259r \u00f6z m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259sini verm\u0259kd\u0259dir. B\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259, h\u0259m\u00e7inin bitki\u00e7ilik v\u0259 heyvandarl\u0131q sah\u0259l\u0259rind\u0259 art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Bu il bizim qar\u015f\u0131m\u0131zda duran \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri fermerl\u0259rin daim yan\u0131nda olmaq, onlar\u0131n \u00fczl\u0259\u015fdikl\u0259ri probleml\u0259rin h\u0259llind\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak etm\u0259kdir. Bizim \u0259sas qay\u011f\u0131m\u0131z v\u0259 v\u0259zif\u0259miz \u0259kin balans\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131qla ba\u011fl\u0131 olub. Bu il 1 milyon 12 min hektarda tax\u0131l \u0259kini h\u0259yata ke\u00e7irilib. Bunun 670 min hektar\u0131n\u0131 bu\u011fda, 342 min hektar\u0131n\u0131 is\u0259 arpa \u0259kini t\u0259\u015fkil edib. H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 d\u00fczg\u00fcn texniki t\u0259minat\u0131n t\u0259min edilm\u0259si olub. Bel\u0259 ki, h\u0259r il fermerl\u0259rimiz bu sah\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 m\u00fcraci\u0259tl\u0259r edibl\u0259r. Amma dislokasiya sisteminin qurulmas\u0131, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 m\u00fcasir avadanl\u0131qlardan istifad\u0259 edilm\u0259si, kombaynlara GPS qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 onlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn dislokasiyas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu il tax\u0131l bi\u00e7ini 20 g\u00fcn tez ba\u015fa \u00e7at\u0131b. M\u0259hsuldarl\u0131q da bu il daha y\u00fcks\u0259k olub. \u00d6t\u0259n il\u0259 nisb\u0259t\u0259n h\u0259r hektardan t\u0259xmin\u0259n 2 sentner daha \u00e7ox m\u0259hsul \u0259ld\u0259 edilib. Bununla yana\u015f\u0131, haz\u0131rda qar\u015f\u0131m\u0131zda duran \u0259sas v\u0259zif\u0259 pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Pamb\u0131\u011f\u0131n t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u00f6vb\u0259ti aydan &#8211; sentyabrdan ba\u015flayacaq. H\u0259m texnika, h\u0259m d\u0259 g\u00fcbr\u0259 il\u0259 tam t\u0259minat \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, fermerl\u0259ri sevindir\u0259n \u0259sas hallardan biri odur ki, Sizin lizinq f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdiyiniz islahat n\u0259tic\u0259sind\u0259 art\u0131q bazarda tam liberalla\u015fma m\u00f6vcuddur. Art\u0131q d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259tbiq edil\u0259n g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r v\u0259 subsidiyalar b\u00fct\u00fcn t\u0259chizat\u00e7\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 t\u0259tbiq edilir. Bazarda texnikan\u0131n qiym\u0259tind\u0259 t\u0259xmin\u0259n 30 faiz ucuzla\u015fma ba\u015f verib.<\/p>\n<p>Subsidiyalarla ba\u011fl\u0131 Sizin h\u0259yata ke\u00e7irdiyiniz islahat n\u0259tic\u0259sind\u0259, hesab edirik ki, g\u00fcbr\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar bu liberalla\u015fma g\u0259l\u0259n ild\u0259n tam h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. G\u00fcbr\u0259nin h\u0259m \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131 t\u0259min edil\u0259c\u0259k, h\u0259m d\u0259 qiym\u0259tind\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ucuzla\u015fma ba\u015f ver\u0259c\u0259k. Haz\u0131rda bizim qar\u015f\u0131m\u0131zda duran v\u0259zif\u0259 g\u00fcbr\u0259nin \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaqd\u0131r. \u00c7\u00fcnki b\u0259zi hallarda fermerl\u0259rimiz g\u00fcbr\u0259nin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck m\u0259saf\u0259l\u0259r q\u0259t etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyi bu ild\u0259n g\u00fcbr\u0259nin s\u0259yyar sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irib v\u0259 onu fermerl\u0259rin birba\u015fa h\u0259y\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, qar\u015f\u0131m\u0131za qoydu\u011funuz \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri elektron k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n t\u0259\u015fviqidir. Haz\u0131rda art\u0131q 300 mind\u0259n \u00e7ox fermer elektron k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda qeydiyyatdan ke\u00e7ib. G\u0259l\u0259n ilin yanvar ay\u0131nda art\u0131q subsidiyalar\u0131n verilm\u0259si tam elektron formada h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Elektron k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sistemi, h\u0259m\u00e7inin imkan ver\u0259c\u0259kdir ki, biz \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n fermerl\u0259rimizin \u0259kinl\u0259rini planla\u015fd\u0131raq v\u0259 proqnozla\u015fd\u0131raq. Bel\u0259 ki, fermerl\u0259rimiz m\u00fctl\u0259q qaydada \u00f6z \u0259kin planlar\u0131n\u0131 elektron k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda b\u0259yan etm\u0259lidirl\u0259r. Bununla yana\u015f\u0131, Sizin t\u0259r\u0259finizd\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n dig\u0259r vacib islahat yeni subsidiya sistemi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Haz\u0131rda subsidiya sisteminin t\u0259tbiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir. 2020-ci ilin yanvar ay\u0131ndan art\u0131q subsidiyalar yeni sisteml\u0259 veril\u0259c\u0259k. Bu da, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n, m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun art\u0131r\u0131lmas\u0131na, \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 bizim k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 ixrac potensial\u0131m\u0131z\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na imkan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015favir\u0259y\u0259 yekun vuran<strong>\u00a0Prezident \u0130lham \u018fL\u0130YEV<\/strong>\u00a0dedi:<\/p>\n<p>-Bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 i\u015fl\u0259r u\u011furla gedir. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 h\u0259r bir \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli sah\u0259dir. \u018frzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259si bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas v\u0259zif\u0259dir, eyni zamanda, biz \u00f6z ixrac imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 da geni\u015fl\u0259ndiririk. Fermerl\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r edilir. Texnika il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259minat y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Bu il 700-d\u0259n \u00e7ox texnikan\u0131n sat\u0131lmas\u0131 art\u0131q t\u0259min edilibdir. \u018fvv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck sayda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 hesab\u0131na biz bu sah\u0259nin inki\u015faf\u0131na nail ola bildik. \u018flb\u0259tt\u0259, burada m\u00fcasir texnologiyalar, m\u00fcasir suvarma sisteml\u0259ri \u0259sas rol oynay\u0131r. \u0130ndi Az\u0259rbaycanda azot g\u00fcbr\u0259si zavodu da f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Y\u0259ni, xaricd\u0259n azot g\u00fcbr\u0259sinin al\u0131nmas\u0131na ehtiyac qalm\u0131r. Pivot tipli suvarma sisteml\u0259ri Az\u0259rbaycanda istehsal edilm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Y\u0259ni, bu sah\u0259d\u0259 biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u00e7ox ciddi add\u0131mlar at\u0131r\u0131q. \u018fmin\u0259m ki, n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 bu sah\u0259d\u0259 daha da b\u00f6y\u00fck n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>M\u0259nd\u0259 olan m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bizd\u0259 na\u011fds\u0131z \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Hesab edir\u0259m ki, bu sah\u0259d\u0259 \u00e7ox ciddi add\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki biz \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q ki, na\u011fds\u0131z \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin h\u0259cmi arts\u0131n. Posterminallar\u0131n say\u0131 da artmal\u0131d\u0131r. Ancaq m\u0259n\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, onlar\u0131n say\u0131 artm\u0131r. Bu problem \u00f6z h\u0259llini tapmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki na\u011fds\u0131z \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131 qidaland\u0131r\u0131r. K\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn indi \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bu g\u00fcn burada veril\u0259n m\u0259lumat bunu g\u00f6st\u0259rir ki, bu istiqam\u0259td\u0259 \u00f6n\u0259mli add\u0131mlar at\u0131l\u0131b. Y\u00fcz mind\u0259n \u00e7ox \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259si ba\u011flan\u0131b. Halbuki bu insanlar \u0259vv\u0259ll\u0259r k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r. Na\u011fds\u0131z \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, q\u0259buledilm\u0259zdir. Tap\u015f\u0131r\u0131q verir\u0259m ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 t\u0259hlil edilsin v\u0259 ciddi add\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r. Na\u011fds\u0131z \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin \u00fcmumi h\u0259cmi Az\u0259rbaycanda 2 milyard 300 milyon dollard\u0131r. El\u0259dir?<\/p>\n<p>Prezidentin \u0130qtisadi siyas\u0259t v\u0259 s\u0259naye m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7isi<strong>\u00a0Natiq \u018fM\u0130ROV:<\/strong>\u00a0B\u0259li, na\u011fd \u00e7\u0131xar\u0131lan m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259r istisna olmaqla.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/iN-lGrIGiAY\" width=\"100%\" height=\"392\" frameborder=\"0\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"row m-0 pl-2 p-0\">\n<div class=\"col-12 col-sm-12 col-lg-12 m-0 p-0\">\n<div id=\"slide_prev_cyan\" class=\"slider_prev_cyan\"><\/div>\n<div id=\"slide_next_cyan\" class=\"slider_next_cyan\"><\/div>\n<div class=\"lSSlideOuter noPager\">\n<div class=\"lSSlideWrapper usingCss\">\n<ul id=\"photoGallery1\" class=\"lightSlider lsGrab lSSlide\">\n<li class=\"lslide active\" data-thumb=\"\/photos\/unikal\/1564643808_NAZIRLER1.png\"><img title=\"Prezident sual verdi, onlar cavabland\u0131rd\u0131lar -FOTO-V\u0130DEO\" src=\"https:\/\/www.unikal.org\/photos\/unikal\/1564643808_NAZIRLER1.png\" alt=\"Prezident sual verdi, onlar cavabland\u0131rd\u0131lar -FOTO-V\u0130DEO\" \/><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"row m-0 pl-2 p-0 mt-1\">\n<div class=\"\">Unikal.org<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi,\u00a0\u0130yulun 31-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin yan\u0131nda sosial-iqtisadi sah\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib. ARANTV.AZ\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131\u00a0m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n\u00a0Prezident \u0130lham \u018fL\u0130YEV nazirl\u0259r\u0259 v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n s\u0259drin\u0259 suallar \u00fcnvanlay\u0131b. Prezident \u0130lham \u018fL\u0130YEV:\u00a0\u00d6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq Proqram\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 hans\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr? \u00c7\u00fcnki ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 biz planla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131q ki, t\u0259qrib\u0259n 7 min insan\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k, amma h\u0259yat g\u00f6st\u0259rir ki, r\u0259q\u0259m art\u0131r v\u0259 t\u0259l\u0259bat da art\u0131r. Y\u0259ni, bu sah\u0259d\u0259 hans\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb v\u0259 proqram\u0131n \u0259hat\u0259 dair\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259kdir? Nazir Sahil BABAYEV:\u00a0C\u0259nab Prezident, Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131zla \u00f6t\u0259n il biz 6 min ail\u0259ni \u0259hat\u0259 ed\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":70474,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564646420.67428285_328995664674511_1789385419641585664_n.png",600,400,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564646420.67428285_328995664674511_1789385419641585664_n.png",600,400,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564646420.67428285_328995664674511_1789385419641585664_n.png",600,400,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564646420.67428285_328995664674511_1789385419641585664_n-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564646420.67428285_328995664674511_1789385419641585664_n-300x200.png",300,200,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564646420.67428285_328995664674511_1789385419641585664_n.png",600,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564646420.67428285_328995664674511_1789385419641585664_n.png",600,400,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564646420.67428285_328995664674511_1789385419641585664_n.png",600,400,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564646420.67428285_328995664674511_1789385419641585664_n-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564646420.67428285_328995664674511_1789385419641585664_n.png",600,400,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi,\u00a0\u0130yulun 31-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin yan\u0131nda sosial-iqtisadi sah\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib. ARANTV.AZ\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131\u00a0m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n\u00a0Prezident \u0130lham \u018fL\u0130YEV nazirl\u0259r\u0259 v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n s\u0259drin\u0259 suallar \u00fcnvanlay\u0131b. Prezident \u0130lham \u018fL\u0130YEV:\u00a0\u00d6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq Proqram\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 hans\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr? \u00c7\u00fcnki ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 biz planla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131q ki, t\u0259qrib\u0259n 7 min insan\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k, amma h\u0259yat&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70473"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70473"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70473\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/70474"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}