{"id":70576,"date":"2019-08-01T13:28:19","date_gmt":"2019-08-01T10:28:19","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=70576"},"modified":"2019-08-01T13:28:19","modified_gmt":"2019-08-01T10:28:19","slug":"aparicilar-az%c9%99rbaycan-%c9%99d%c9%99bi-dilinin-normalarina-riay%c9%99t-etmirl%c9%99r-mtrs","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=70576","title":{"rendered":"&#8220;Apar\u0131c\u0131lar Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi dilinin normalar\u0131na riay\u0259t etmirl\u0259r&#8221; &#8211; MTR\u015e"},"content":{"rendered":"<p>\u201cMilli Televiziya v\u0259 Radio \u015euras\u0131 (MTR\u015e) milli efir m\u0259kan\u0131nda Az\u0259rbaycan dilinin istifad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 ortaya \u00e7\u0131xan n\u00f6qsanlar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 daimi monitorinql\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irir\u201d.<\/p>\n<p><b>ARANTV.AZ\u00a0<\/b>\u00a0apa-ya istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, MTR\u015e-nin \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri T\u0259v\u0259kk\u00fcl Dada\u015fov deyib.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>\u015e\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri xat\u0131rlad\u0131b ki, 2011-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq, \u015eura h\u0259m AMEA-n\u0131n Dil\u00e7ilik \u0130nstitutu, h\u0259m d\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin dil\u00e7i m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri il\u0259 birg\u0259 teleradio proqramlar\u0131nda \u0259d\u0259bi dil normalar\u0131na \u0259m\u0259l edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 monitorinql\u0259r t\u0259\u015fkil edir, m\u00f6vcud n\u00f6qsanlarla ba\u011fl\u0131 hesabatlar d\u0259rc etdirir: \u201cM\u0259lum oldu\u011fu kimi \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin imzalad\u0131\u011f\u0131 9 avqust 2001-ci il tarixli f\u0259rmanla h\u0259r il avqust ay\u0131n\u0131n 1-i \u00f6lk\u0259mizd\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin inki\u015faf\u0131 daim d\u00f6vl\u0259tin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olub. Bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00f6hk\u0259m qanunvericilik bazas\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. B\u00fct\u00fcn bunlar is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n teleradio m\u0259kan\u0131nda Az\u0259rbaycan dilinin istifad\u0259si v\u0259ziyy\u0259tinin daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini verir. Haz\u0131rda qar\u015f\u0131da duran \u0259sas v\u0259zif\u0259 milli efir m\u0259kan\u0131nda Az\u0259rbaycan dilinin keyfiyy\u0259tli istifad\u0259sini t\u0259min etm\u0259kdir. Bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259r davam etdirilm\u0259kd\u0259dir\u201d.<\/p>\n<p>T. Dada\u015fovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan dilinin k\u00fctl\u0259viliyinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 teleradio yay\u0131m\u0131n\u0131n da m\u00fch\u00fcm rolu var: \u201cM\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdikd\u0259n sonrak\u0131 ilkin d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259nin teleradio sistemind\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259n istifad\u0259 s\u0259viyy\u0259si he\u00e7 d\u0259 m\u00f6vcud qanunvericiliyin t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olmay\u0131b. Bel\u0259 ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 xarici teleradio kanallar\u0131n yay\u0131m\u0131n\u0131n \u0259cn\u0259bi dill\u0259rd\u0259 apar\u0131lmas\u0131, yerli yay\u0131m\u00e7\u0131lar\u0131n xarici dild\u0259 olan efir materiallar\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259si ac\u0131nacaql\u0131 v\u0259ziyy\u0259t yaratm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259tta b\u0259zi yay\u0131m\u00e7\u0131lar\u0131n efirinin 60%-d\u0259n \u00e7oxu xarici dilli efir materiallar\u0131ndan ibar\u0259t olurdu. 2003-c\u00fc ild\u0259n, MTR\u015e faktiki f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnd\u0259n bu ac\u0131nacaql\u0131 v\u0259ziyy\u0259tin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u0259sas v\u0259zif\u0259 olaraq icra etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Yerli kanallarla d\u00f6vl\u0259t dilinin istifad\u0259 g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini y\u00fcks\u0259ltm\u0259kl\u0259 apar\u0131lan \u00e7oxaspektli i\u015fl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, bir s\u0131ra ciddi q\u0259rarlar da q\u0259bul edildi. Bel\u0259 ki, 2007-2008-ci ill\u0259rd\u0259 xarici \u00f6lk\u0259 yay\u0131m\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n milli efir m\u0259kan\u0131nda a\u00e7\u0131q yay\u0131m\u0131 dayand\u0131r\u0131ld\u0131. Bundan ba\u015fqa, 11 yanvar 2008-ci il tarixd\u0259 \u015eura t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 t\u0259sis edil\u0259n v\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n b\u00fct\u00fcn teleradio yay\u0131m\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n proqramlar\u0131n\u0131n (b\u0259zi verili\u015fl\u0259ri istisna olmaqla) Az\u0259rbaycan dilind\u0259 yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 q\u0259rar verildi v\u0259 milli teleradio m\u0259kan\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259n istifad\u0259 t\u0259xmin\u0259n 100% h\u0259cmd\u0259 t\u0259min edildi\u201d.<\/p>\n<p>\u015e\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri onu da qeyd edib ki, g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, televiziya v\u0259 radiolarda Az\u0259rbaycan dili il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra probleml\u0259r d\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edir: \u201cApar\u0131c\u0131lar bir s\u0131ra hallarda Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi dilinin normalar\u0131na riay\u0259t etmirl\u0259r, nitql\u0259rind\u0259 dola\u015f\u0131ql\u0131\u011fa, s\u00f6z s\u0131ras\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na yol verirl\u0259r, m\u0259i\u015f\u0259t dilini efir\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131rlar, b\u0259z\u0259n loru, baya\u011f\u0131 nitq s\u0259rgil\u0259yirl\u0259r. Bir s\u0131ra hallarda apar\u0131c\u0131lar qeyri-d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259 olan s\u00f6z v\u0259 ifad\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r, d\u0259v\u0259t olunmu\u015f xarici dilli qonaqlarla qanunvericiliy\u0259 zidd olaraq, xarici dild\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa meyl edirl\u0259r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, apar\u0131c\u0131lar\u0131n nitql\u0259rind\u0259 rus v\u0259 t\u00fcrk dilinin t\u0259siri hiss edilir, b\u0259zi apar\u0131c\u0131lar l\u0259hc\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r. Verili\u015fl\u0259rd\u0259 xarici dild\u0259 dan\u0131\u015fan qonaqlar\u0131n nitqinin \u0259sas\u0259n subtitrl\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilm\u0259si, teleradio verili\u015fl\u0259rind\u0259 v\u0259 reklamlarda tama\u015fa\u00e7\u0131 v\u0259 dinl\u0259yici auditoriyas\u0131n\u0131 q\u0131c\u0131qland\u0131ra bil\u0259c\u0259k kobud s\u00f6zl\u0259r, s\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r, qeyri-etik v\u0259 t\u0259hqiramiz ifad\u0259l\u0259rin i\u015fl\u0259dilm\u0259si hallar\u0131na da rast g\u0259linir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cMilli Televiziya v\u0259 Radio \u015euras\u0131 (MTR\u015e) milli efir m\u0259kan\u0131nda Az\u0259rbaycan dilinin istifad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 ortaya \u00e7\u0131xan n\u00f6qsanlar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 daimi monitorinql\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irir\u201d. ARANTV.AZ\u00a0\u00a0apa-ya istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, MTR\u015e-nin \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri T\u0259v\u0259kk\u00fcl Dada\u015fov deyib. \u015e\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri xat\u0131rlad\u0131b ki, 2011-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq, \u015eura h\u0259m AMEA-n\u0131n Dil\u00e7ilik \u0130nstitutu, h\u0259m d\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin dil\u00e7i m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri il\u0259 birg\u0259 teleradio proqramlar\u0131nda \u0259d\u0259bi dil normalar\u0131na \u0259m\u0259l edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 monitorinql\u0259r t\u0259\u015fkil edir, m\u00f6vcud n\u00f6qsanlarla ba\u011fl\u0131 hesabatlar d\u0259rc etdirir: \u201cM\u0259lum oldu\u011fu kimi \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin imzalad\u0131\u011f\u0131 9 avqust 2001-ci il tarixli f\u0259rmanla h\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":70577,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564652357_412428847.jpg",649,390,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564652357_412428847.jpg",649,390,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564652357_412428847.jpg",649,390,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564652357_412428847-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564652357_412428847-300x180.jpg",300,180,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564652357_412428847.jpg",640,385,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564652357_412428847.jpg",649,390,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564652357_412428847.jpg",649,390,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564652357_412428847-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1564652357_412428847.jpg",649,390,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cMilli Televiziya v\u0259 Radio \u015euras\u0131 (MTR\u015e) milli efir m\u0259kan\u0131nda Az\u0259rbaycan dilinin istifad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 ortaya \u00e7\u0131xan n\u00f6qsanlar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 daimi monitorinql\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irir\u201d. ARANTV.AZ\u00a0\u00a0apa-ya istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, MTR\u015e-nin \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri T\u0259v\u0259kk\u00fcl Dada\u015fov deyib. \u015e\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri xat\u0131rlad\u0131b ki, 2011-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq, \u015eura h\u0259m AMEA-n\u0131n Dil\u00e7ilik \u0130nstitutu, h\u0259m d\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin dil\u00e7i m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70576"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70576"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70576\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/70577"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}