{"id":706119,"date":"2024-03-29T11:47:15","date_gmt":"2024-03-29T07:47:15","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=706119"},"modified":"2024-03-29T11:47:15","modified_gmt":"2024-03-29T07:47:15","slug":"ill%c9%99rl%c9%99-gizli-saxlanan-turkl%c9%99rin-dunyanin-qisqandigi-dediyi-saat-kolleksiyasi-reportajfotovideo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=706119","title":{"rendered":"\u0130ll\u0259rl\u0259 gizli saxlanan, t\u00fcrkl\u0259rin \u201cd\u00fcnyan\u0131n q\u0131sqand\u0131\u011f\u0131\u201d dediyi saat kolleksiyas\u0131 &#8211; REPORTAJFOTOV\u0130DEO"},"content":{"rendered":"<div class=\"text-content\" data-id=\"\" data-url=\"\">\n<p><strong>\u00a0Kolleksiyada XVI-XIX \u0259srl\u0259r\u0259 aid Avropa v\u0259 Osmanl\u0131 istehsal\u0131 saatlar var<\/strong><\/p>\n<p>Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131 nadir saatlardan ibar\u0259t z\u0259ngin\u00a0kolleksiyas\u0131 il\u0259 d\u0259 se\u00e7ilib. Bu kolleksiya haz\u0131rda Topkap\u0131 saray\u0131 muzeyind\u0259 s\u0259rgil\u0259nir. Saatlar\u0131n bir qismi sultan\u0131n x\u0259zin\u0259sin\u0259 aid olan v\u0259 \u0259srl\u0259r boyu saray\u0131n X\u0259zin\u0259, H\u0259r\u0259m, K\u00f6\u015fk v\u0259 s. kimi b\u00f6lm\u0259l\u0259rind\u0259 istifad\u0259 olunub. Uzun ill\u0259r muzeyd\u0259 n\u00fcmayi\u015f olunmayan, qapal\u0131 otaqlarda v\u0259 anbarlarda saxlan\u0131lan bu saatlar saat ustalar\u0131 R\u0259c\u0259b G\u00fcrg\u0259n v\u0259 \u015eule G\u00fcrb\u00fcz t\u0259r\u0259find\u0259n be\u015f illik t\u0259mir i\u015fl\u0259rind\u0259n sonra s\u0259rgiy\u0259 haz\u0131rlan\u0131b. Topkap\u0131 Saray\u0131n\u0131n Divit Ota\u011f\u0131 Memar Yelda Sinan Tan\u0131ll\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Saat Kolleksiyas\u0131 S\u0259rgi Salonu olaraq yenid\u0259n t\u0259\u015fkil edilib v\u0259 2012-ci ild\u0259 ziyar\u0259t\u00e7il\u0259rin istifad\u0259sin\u0259 verilib.<\/p>\n<p>Tarix\u0259 ekskursiya ets\u0259k, XVI \u0259srd\u0259n ba\u015flayaraq Avropa h\u00f6kmdarlar\u0131n\u0131n Osmanl\u0131 sultanlar\u0131na g\u00f6nd\u0259rdiyi diplomatik h\u0259diyy\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u00e7oxlu saat var idi. Bundan \u0259lav\u0259, saray t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 \u00e7ox sayda saat al\u0131n\u0131b. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu \u0259s\u0259rl\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir hiss\u0259si g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 q\u0259d\u0259r g\u0259lib \u00e7atmay\u0131b. Topkap\u0131 Saray\u0131 muzey\u0259 \u00e7evrildikd\u0259n sonra onun sat\u0131nalma v\u0259 ian\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdiril\u0259n kolleksiyas\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm bir qrupu Avropadan al\u0131nan diplomatik h\u0259diyy\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. Kolleksiyada 16-c\u0131 \u0259srd\u0259n ba\u015flayaraq 19-cu \u0259sr\u0259 q\u0259d\u0259rki d\u00f6vr\u0259 aid Almaniya, Avstriya, \u0130ngilt\u0259r\u0259, Fransa v\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259 istehsal\u0131 saatlar var. S\u0259rgi salonunda yerd\u0259n qoyulan h\u00fcnd\u00fcr saatlar, divar saatlar\u0131, masa\u00fcst\u00fc saatlar, z\u0259ncirli cib saatlar\u0131, astronomik saatlar v\u0259 s. n\u00f6vd\u0259 eksponatlar \u00a0s\u0259rgil\u0259nir. Bundan \u0259lav\u0259, saatlar texnikas\u0131na, mexaniki funksionall\u0131\u011f\u0131na, o c\u00fcml\u0259d\u0259n musiqili olub-olmamas\u0131na g\u00f6r\u0259 f\u0259rql\u0259nir.<\/p>\n<p>Bu m\u0259qamda xat\u0131rlatmaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, 18-ci \u0259srd\u0259 Osmanl\u0131da yerli saat s\u0259nayesi s\u00fcquta u\u011frama\u011fa ba\u015flad\u0131. Bel\u0259likl\u0259, Osmanl\u0131 bazar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istehsal edil\u0259n Q\u0259rb saatlar\u0131n\u0131n d\u00f6vr\u00fc ba\u015flad\u0131. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar hesab edirl\u0259r ki, bu \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn iki s\u0259b\u0259bi var idi. Birincisi, t\u00fcrk z\u00f6vq\u00fcn\u0259 uy\u011fun saatlar istehsal etm\u0259y\u0259 ba\u015flayan Q\u0259rb istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n laz\u0131mi materiallar\u0131 t\u0259min etm\u0259kd\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r idi. Bu \u00e7\u0259tinlikl\u0259r onlar\u0131n h\u00f6kum\u0259tl\u0259rinin kommersiya siyas\u0259ti il\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilmi\u015fdi. Onlar art\u0131q saatlar\u0131 tam formada ixrac etm\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirdirl\u0259r, ke\u00e7mi\u015fd\u0259 oldu\u011fu kimi yerli saat istehsal\u00e7\u0131lar\u0131na ehtiyat hiss\u0259l\u0259ri vermirdil\u0259r. Hesab edilir ki, ikinci s\u0259b\u0259b \u0130stanbuldak\u0131 saat ustalar\u0131n\u0131n get-ged\u0259 inki\u015faf ed\u0259n Avropa saat s\u0259nayesi il\u0259 ayaqla\u015fa bilm\u0259m\u0259sidir. M\u0259hz bu d\u00f6vrd\u0259 ingilis saat ustalar\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259ri qurdular v\u0259 x\u00fcsusi t\u00fcrk saatlar\u0131 istehsal etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. 18-ci \u0259srd\u0259 saraya saatlar g\u00f6nd\u0259r\u0259n ingilis saatsazlar\u0131ndan Uilyam Klark, Corc Klark, Daniel de Sent Lyu, Corc Prior, Edvard Prior v\u0259 \u0130saak Rocersin ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k olar. T\u0259kc\u0259, ata Corc v\u0259 onun o\u011flu Edvard Prior 1770-1860-c\u0131 ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Osmanl\u0131ya 78 mind\u0259n \u00e7ox saat g\u00f6nd\u0259rib.<\/p>\n<p>Muzeyd\u0259ki \u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n Krali\u00e7a I Elizabetin 1583-c\u00fc ild\u0259 Osmanl\u0131 sultan\u0131na g\u00f6nd\u0259rdiyi 500 funt-sterlinqlik saat\u0131 misal \u00e7\u0259km\u0259k olar. 16-c\u0131 \u0259sr\u0259 aid ingilis saatlar\u0131ndan he\u00e7 biri d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u0259 q\u0259d\u0259r g\u0259lib \u00e7atmasa da, kolleksiyada 19-cu \u0259sr\u0259 aid bir ne\u00e7\u0259 unikal Britaniya saat\u0131 var.<\/p>\n<p>B\u00fcr\u00fcnc ingilis masa saat\u0131 is\u0259 Topkap\u0131 saray\u0131n\u0131n H\u0259r\u0259mind\u0259n g\u0259l\u0259n saatlardan biridir. Saat\u0131n g\u00fcm\u00fc\u015f il\u0259 \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015f yar\u0131mdair\u0259vi yuxar\u0131 hiss\u0259sind\u0259 t\u00fcrk qrav\u00fcr\u00fc var, orada \u201cDevletlu Ser Kahveci H\u0259zr\u0259ti Cihandari Bekzad\u0259 Seyid A\u011fa h\u0259zr\u0259tl\u0259rinin \u0130mperator x\u0259zin\u0259sin\u0259 v\u0259qfidir\u201d yaz\u0131l\u0131b. Saat\u0131n arxa yuxar\u0131 hiss\u0259sind\u0259 oyma texnikas\u0131nda g\u00fcl v\u0259 budaq motivl\u0259ri var. Onun h\u0259r saat ba\u015f\u0131 \u00e7alan z\u0259ngi v\u0259 yeddi z\u0259ngd\u0259n \u00e7ox \u00e7alan \u201cCarillon musiqi sistemi\u201d var.<\/p>\n<p>Z\u0259ngin dizayn, texniki t\u0259chizat v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259r\u0259 aid olduqlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bu d\u00fcnyan\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l kolleksiyalar\u0131ndan biridir.<\/p>\n<p>Kolleksiyan\u0131n h\u0259r eksponat\u0131 haqq\u0131nda ayr\u0131ca yazma\u011fa n\u0259 s\u00f6z yet\u0259r, n\u0259 d\u0259 zaman. \u018fg\u0259r saatlara x\u00fcsusi mara\u011f\u0131n\u0131z varsa, Topkap\u0131 saray\u0131n\u0131n bu hiss\u0259sini ziyar\u0259t ed\u0259 bil\u0259rsiniz.<\/p>\n<div id=\"jwplayer_video_1\" class=\"jwplayer jw-reset jw-state-idle jw-skin-seven jw-stretch-uniform jw-breakpoint-4 jw-flag-user-inactive\" tabindex=\"0\"><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<div class=\"form-group\"><img class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/iqbal\/Untitled%20%2810%29-1.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"form-group\"><img class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/iqbal\/Untitled%20%289%29-3.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"form-group\"><img class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/iqbal\/Untitled%20%286%29-7.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"form-group\"><img class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/iqbal\/Untitled%20%285%29-9.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"form-group\"><img class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/iqbal\/Untitled%20%284%29-10.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"form-group\"><img class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/iqbal\/Untitled%20%283%29-15.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"form-group\"><img class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/iqbal\/Untitled%20%282%29-15.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"form-group\"><img class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/iqbal\/Untitled%20%281%29-16.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"form-group\"><img class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/iqbal\/Untitled-8.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0Kolleksiyada XVI-XIX \u0259srl\u0259r\u0259 aid Avropa v\u0259 Osmanl\u0131 istehsal\u0131 saatlar var Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131 nadir saatlardan ibar\u0259t z\u0259ngin\u00a0kolleksiyas\u0131 il\u0259 d\u0259 se\u00e7ilib. Bu kolleksiya haz\u0131rda Topkap\u0131 saray\u0131 muzeyind\u0259 s\u0259rgil\u0259nir. Saatlar\u0131n bir qismi sultan\u0131n x\u0259zin\u0259sin\u0259 aid olan v\u0259 \u0259srl\u0259r boyu saray\u0131n X\u0259zin\u0259, H\u0259r\u0259m, K\u00f6\u015fk v\u0259 s. kimi b\u00f6lm\u0259l\u0259rind\u0259 istifad\u0259 olunub. Uzun ill\u0259r muzeyd\u0259 n\u00fcmayi\u015f olunmayan, qapal\u0131 otaqlarda v\u0259 anbarlarda saxlan\u0131lan bu saatlar saat ustalar\u0131 R\u0259c\u0259b G\u00fcrg\u0259n v\u0259 \u015eule G\u00fcrb\u00fcz t\u0259r\u0259find\u0259n be\u015f illik t\u0259mir i\u015fl\u0259rind\u0259n sonra s\u0259rgiy\u0259 haz\u0131rlan\u0131b. Topkap\u0131 Saray\u0131n\u0131n Divit Ota\u011f\u0131 Memar Yelda Sinan Tan\u0131ll\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Saat Kolleksiyas\u0131 S\u0259rgi Salonu olaraq yenid\u0259n t\u0259\u015fkil edilib&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":706120,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c4aefb0fd1ce4ca40c9af7d4e6a8fbb2.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c4aefb0fd1ce4ca40c9af7d4e6a8fbb2.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c4aefb0fd1ce4ca40c9af7d4e6a8fbb2.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c4aefb0fd1ce4ca40c9af7d4e6a8fbb2-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c4aefb0fd1ce4ca40c9af7d4e6a8fbb2-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c4aefb0fd1ce4ca40c9af7d4e6a8fbb2-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c4aefb0fd1ce4ca40c9af7d4e6a8fbb2.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c4aefb0fd1ce4ca40c9af7d4e6a8fbb2.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c4aefb0fd1ce4ca40c9af7d4e6a8fbb2-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/c4aefb0fd1ce4ca40c9af7d4e6a8fbb2.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00a0Kolleksiyada XVI-XIX \u0259srl\u0259r\u0259 aid Avropa v\u0259 Osmanl\u0131 istehsal\u0131 saatlar var Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131 nadir saatlardan ibar\u0259t z\u0259ngin\u00a0kolleksiyas\u0131 il\u0259 d\u0259 se\u00e7ilib. Bu kolleksiya haz\u0131rda Topkap\u0131 saray\u0131 muzeyind\u0259 s\u0259rgil\u0259nir. Saatlar\u0131n bir qismi sultan\u0131n x\u0259zin\u0259sin\u0259 aid olan v\u0259 \u0259srl\u0259r boyu saray\u0131n X\u0259zin\u0259, H\u0259r\u0259m, K\u00f6\u015fk v\u0259 s. kimi b\u00f6lm\u0259l\u0259rind\u0259 istifad\u0259 olunub. Uzun ill\u0259r muzeyd\u0259 n\u00fcmayi\u015f olunmayan, qapal\u0131 otaqlarda v\u0259 anbarlarda&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/706119"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=706119"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/706119\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/706120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=706119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=706119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=706119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}