{"id":706580,"date":"2024-03-30T11:50:41","date_gmt":"2024-03-30T07:50:41","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=706580"},"modified":"2024-03-30T11:50:41","modified_gmt":"2024-03-30T07:50:41","slug":"31-mart-tarixi-yaddasimizdan-silinm%c9%99y%c9%99n-soyqirimi-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=706580","title":{"rendered":"31 Mart &#8211; tarixi yadda\u015f\u0131m\u0131zdan silinm\u0259y\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131"},"content":{"rendered":"<p>H\u0259r bir xalq\u0131n tarixind\u0259 onun g\u0259l\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n v\u0259 m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcqoruma istinkti yaradan hadis\u0259l\u0259r olur. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n son 100 illik tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r yetirs\u0259k, bel\u0259 bir faci\u0259nin 1918-ci ilin mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 oldu\u011funu q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 dem\u0259k olar. Mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 s\u0131radan bir hadis\u0259 deyildi. Bu, dinc \u0259halini k\u00fctl\u0259vi v\u0259 amans\u0131z \u015f\u0259kild\u0259 x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetir\u0259n erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin s\u00fcbutu kimi yadda\u015flara hopdu.<\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259ri\u00a0AZ\u018fRTAC-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Milli M\u0259clisin deputat\u0131 R\u0259\u015fad Mahmudov s\u00f6yl\u0259yib.<\/p>\n<p>O qeyd edib ki, 106 il \u00f6nc\u0259, 1918-ci il mart\u0131n 30-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Bak\u0131da 20 min\u0259 yax\u0131n dinc az\u0259rbaycanl\u0131 milli m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirildi. S\u0259b\u0259b onlar\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 olmas\u0131 idi.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259ni, b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 xalq\u0131m\u0131za nifr\u0259t v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7illik m\u00f6vqeyini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7irkin \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n fa\u015fist t\u0259x\u0259yy\u00fcll\u00fc Stepan \u015eaumyan v\u0259 onun ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi quldur d\u0259st\u0259l\u0259ri q\u0259tliamla yana\u015f\u0131, xisl\u0259tl\u0259rin\u0259 uy\u011fun bir \u015f\u0259kild\u0259 paytaxtda bir \u00e7ox dini v\u0259 m\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259rimizi yerl\u0259-yeksan etmi\u015fdil\u0259r. H\u0259d\u0259f b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 bir xalq\u0131 tam olaraq soyq\u0131r\u0131m\u0131 etm\u0259k, q\u0259dim m\u0259d\u0259niyy\u0259tini, tarixini Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n silm\u0259k v\u0259 \u00f6zg\u0259 \u0259razisind\u0259 yeni d\u00f6vl\u0259t qurmaq idi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 t\u0259kc\u0259 31 martda deyil, sonrak\u0131 g\u00fcnl\u0259rd\u0259 d\u0259 erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131 yurdumuzda k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar h\u0259yata ke\u00e7irdil\u0259r, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizi, ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rimizi viran qoydular. D\u00fc\u015fm\u0259nin soyda\u015flar\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259ti t\u0259kc\u0259 Bak\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fmad\u0131. Mart\u0131n 31-d\u0259 \u015eamax\u0131 q\u0259zas\u0131nda, el\u0259c\u0259 d\u0259 Quban\u0131n k\u0259ndl\u0259rind\u0259 d\u0259 minl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131 milli m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Da\u015fnaklar L\u0259nk\u0259randa, Mu\u011fanda v\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda minl\u0259rl\u0259 k\u0259ndl\u0259rimizi yand\u0131rd\u0131, on minl\u0259rl\u0259 insan\u0131 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirm\u0259kl\u0259 m\u0259ml\u0259k\u0259timizi qan g\u00f6l\u00fcn\u0259 \u00e7evirdil\u0259r. Bundan ba\u015fqa, bu genosidin davam\u0131 olaraq 1918-ci ilin yay\u0131nda \u015e\u0259rurda v\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda, Z\u0259ng\u0259zurda minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131, 50 mind\u0259n \u00e7ox soyda\u015f\u0131m\u0131z evl\u0259rind\u0259n did\u0259rgin d\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/files_new\/2024\/03_MART\/29\/DEPUTAT-RESHAD%20MAHMUDOV-MART%20SOYQIRIMI.JPEG\" alt=\"\" width=\"500\" \/><\/p>\n<p>Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n s\u00fcqutundan sonra Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda \u00f6zl\u0259rin\u0259 d\u00f6vl\u0259t yaratmaq ist\u0259y\u0259n erm\u0259nil\u0259r \u00f6lk\u0259 boyu az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259tini silah g\u00fcc\u00fcn\u0259 apard\u0131lar.<\/p>\n<p>1919-cu ild\u0259 AXC parlamenti 31 mart\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 g\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul etdi, sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259mizi i\u015f\u011fal etmi\u015f ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 imperiya m\u0259nsublar\u0131 bu faci\u0259nin xalq\u0131m\u0131z\u0131n yadda\u015f\u0131ndan silinm\u0259sin\u0259 c\u0259hd etdi, saxta tarix t\u0259lqin olundu. Lakin i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ke\u00e7mi\u015fimizi unutmad\u0131q, a\u011fr\u0131m\u0131z\u0131-ac\u0131m\u0131z\u0131 \u00fcr\u0259yimizd\u0259 da\u015f\u0131d\u0131q, ya\u015fatd\u0131q v\u0259 yeni n\u0259sill\u0259r\u0259 b\u0259yan etdik, ger\u00e7\u0259k tariximizi, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z faci\u0259ni onlara p\u0131\u00e7\u0131ldad\u0131q v\u0259 bu a\u011fr\u0131n\u0131 \u00fcmumxalq mat\u0259mi kimi ke\u00e7irm\u0259yimizin tarixi m\u0259qam\u0131 \u00e7atd\u0131.<\/p>\n<p>S\u0259ks\u0259n ild\u0259n sonra h\u0259min d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259l\u0259r\u0259 adekvat siyasi qiym\u0259t verildi. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyev yenid\u0259n siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259kl\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, m\u00fcst\u0259qilliyimizi qorumaqla, xo\u015f, tarixi \u0259lam\u0259tdar g\u00fcnl\u0259rimizi biz\u0259 qaytarmaqla yana\u015f\u0131, xalq olaraq faci\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, z\u0259rb\u0259 ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnl\u0259rin d\u0259 unudulmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi add\u0131m atd\u0131.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rin 1998-ci ild\u0259 \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman\u0131ndan sonra mart\u0131n 31-ni h\u0259r il xalq\u0131m\u0131z h\u00fczn g\u00fcn\u00fc kimi qeyd edir, soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131 d\u0259rin h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramla an\u0131r, faci\u0259nin ac\u0131s\u0131n\u0131 unutmur.<\/p>\n<p>SSR\u0130-nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n sonra da erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131 tarixi nifr\u0259tl\u0259rini yenid\u0259n b\u00fcruz\u0259 verdil\u0259r. \u00c7\u00fcnki xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ziz \u00f6vlad\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi s\u0259hn\u0259d\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 nankor qon\u015fular\u0131m\u0131za meydan vermi\u015fdi. Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi hakimiyy\u0259td\u0259 olmamas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si olaraq y\u00fcz mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 ata-baba yurdlar\u0131ndan did\u0259rgin sal\u0131nd\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar azm\u0131\u015f kimi nam\u0259rd qon\u015fular\u0131m\u0131z tarixi torpaqlar\u0131m\u0131zda ikinci erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259ti qurmaq hikk\u0259sini ortaya qoydular. Havadarlar\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa m\u0259h\u0259l qoymayaraq Qaraba\u011f\u0131, \u0259traf rayonlar\u0131 i\u015f\u011fal etdil\u0259r, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin \u0259n b\u00f6y\u00fck faci\u0259si &#8211; Xocal\u0131 q\u0259tliam\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdil\u0259r. Yurdumuzun dilb\u0259r gu\u015f\u0259l\u0259rini xarabazara \u00e7evirdil\u0259r, dini-m\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259rimizi da\u011f\u0131td\u0131lar, i\u015f\u011fal etdikl\u0259ri \u0259razil\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n izini itirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131lar. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcl\u0259r ki, bu i\u015f\u011falla torpaqlar\u0131m\u0131zda \u0259b\u0259di qalacaqlar. Amma yan\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p>Deputat sonda qeyd edib ki, erm\u0259ni barbarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n faci\u0259sini ya\u015fam\u0131\u015f xalq\u0131m\u0131z\u0131n cavab haqq\u0131 30 ild\u0259n sonra Prezident \u0130lham \u018fliyevin liderliyi il\u0259 g\u0259ldi. Prezident \u0130lham \u018fliyevin komandanl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 d\u00fcnyan\u0131 heyr\u0259tl\u0259ndir\u0259n milli birliyimizl\u0259 xalq\u0131m\u0131z torpaqlar\u0131m\u0131zda uzun m\u00fcdd\u0259t k\u00f6k salm\u0131\u015f erm\u0259ni separatizmin\u0259, quldurlu\u011funa, barbarl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 cinay\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131na c\u0259mi 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 son qoydu. \u015e\u0259r\u0259fli v\u0259 q\u0259hr\u0259man Ordumuz m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259ri h\u0259d\u0259f g\u00f6t\u00fcrm\u0259d\u0259n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lara d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda h\u0259rb v\u0259 l\u0259yaq\u0259t d\u0259rsi verdi. Prezident \u0130lham \u018fliyevin qeyd etdiyi kimi, tarixi q\u0259l\u0259b\u0259mizl\u0259 biz t\u0259kc\u0259 \u0259razimizi b\u0259rpa etm\u0259dik, biz erm\u0259ni fa\u015fizminin belini q\u0131rd\u0131q. Bununla da, erm\u0259ni cinay\u0259tl\u0259rinin qurban\u0131 olmu\u015f soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ruhunu \u015fad etdik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r bir xalq\u0131n tarixind\u0259 onun g\u0259l\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n v\u0259 m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcqoruma istinkti yaradan hadis\u0259l\u0259r olur. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n son 100 illik tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r yetirs\u0259k, bel\u0259 bir faci\u0259nin 1918-ci ilin mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 oldu\u011funu q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 dem\u0259k olar. Mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 s\u0131radan bir hadis\u0259 deyildi. Bu, dinc \u0259halini k\u00fctl\u0259vi v\u0259 amans\u0131z \u015f\u0259kild\u0259 x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetir\u0259n erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin s\u00fcbutu kimi yadda\u015flara hopdu. Bu fikirl\u0259ri\u00a0AZ\u018fRTAC-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Milli M\u0259clisin deputat\u0131 R\u0259\u015fad Mahmudov s\u00f6yl\u0259yib. O qeyd edib ki, 106 il \u00f6nc\u0259, 1918-ci il mart\u0131n 30-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Bak\u0131da 20 min\u0259 yax\u0131n dinc az\u0259rbaycanl\u0131 milli m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":706581,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/b89dcc12fd0ae2d97e112aaff2334415.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/b89dcc12fd0ae2d97e112aaff2334415.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/b89dcc12fd0ae2d97e112aaff2334415.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/b89dcc12fd0ae2d97e112aaff2334415-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/b89dcc12fd0ae2d97e112aaff2334415-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/b89dcc12fd0ae2d97e112aaff2334415-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/b89dcc12fd0ae2d97e112aaff2334415.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/b89dcc12fd0ae2d97e112aaff2334415.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/b89dcc12fd0ae2d97e112aaff2334415-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/b89dcc12fd0ae2d97e112aaff2334415.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259r bir xalq\u0131n tarixind\u0259 onun g\u0259l\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n v\u0259 m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcqoruma istinkti yaradan hadis\u0259l\u0259r olur. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n son 100 illik tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r yetirs\u0259k, bel\u0259 bir faci\u0259nin 1918-ci ilin mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 oldu\u011funu q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 dem\u0259k olar. Mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 s\u0131radan bir hadis\u0259 deyildi. Bu, dinc \u0259halini k\u00fctl\u0259vi v\u0259 amans\u0131z \u015f\u0259kild\u0259 x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetir\u0259n erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin s\u00fcbutu kimi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/706580"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=706580"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/706580\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/706581"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=706580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=706580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=706580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}