{"id":706811,"date":"2024-03-30T22:07:20","date_gmt":"2024-03-30T18:07:20","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=706811"},"modified":"2024-03-30T22:07:20","modified_gmt":"2024-03-30T18:07:20","slug":"islahatlar-gozl%c9%99ntisi-v%c9%99-ya-q%c9%99r%c9%99zli-manipulyasiyalar-al%c9%99ti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=706811","title":{"rendered":"\u0130slahatlar g\u00f6zl\u0259ntisi v\u0259 ya q\u0259r\u0259zli manipulyasiyalar al\u0259ti"},"content":{"rendered":"<p><strong>He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rin \u0259n populyar m\u00f6vzular\u0131ndan biri \u201cislahatlar\u201d m\u00f6vzusudur. Siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r m\u00fcst\u0259visind\u0259 is\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u00f6vzu \u0259traf\u0131nda h\u0259r zaman minl\u0259rl\u0259 m\u00fcxt\u0259lif spekulyasiya, manipulyasiya, q\u0259r\u0259zli m\u00fclahiz\u0259 v\u0259 h\u0259tta a\u011flas\u0131\u011fmaz \u015f\u0259rh dola\u015f\u0131r. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin \u015fayi\u0259 yaymaq kimi t\u00fck\u0259nm\u0259z potensial\u0131 say\u0259sind\u0259 is\u0259 \u00f6lk\u0259nin h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 art\u0131q \u201cislahatlar m\u00fct\u0259x\u0259ssisi\u201dn\u0259 \u00e7evrilib. B\u0259z\u0259n \u201ch\u0259r\u015fey\u015f\u00fcnaslar\u201d\u0131n pe\u015f\u0259karl\u0131qdan uzaq \u015f\u0259rhl\u0259ri \u0259halinin ictimai \u015f\u00fcurunda islahatlar il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259hrif olunmu\u015f sosial stereotipl\u0259rin formala\u015fmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. M\u00f6vcud kontekstd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck probleml\u0259rd\u0259n biri el\u0259 m\u0259hz qeyd olunan m\u0259s\u0259l\u0259nin arxas\u0131nda gizl\u0259nir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130ki sahil\u201d x\u0259b\u0259r verir ki,<\/strong>\u00a0\u00a0bu fikirl\u0259r politoloq A.Adilin \u201c\u0130slahatlar g\u00f6zl\u0259ntisi v\u0259 ya q\u0259r\u0259zli manipulyasiyalar al\u0259ti\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li m\u0259qal\u0259sind\u0259 yer al\u0131b.<\/p>\n<p>Politoloqun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, qlobal xarakterli m\u00fcxt\u0259lif informasiya texnologiyalar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 \u0259halinin ictimai t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u0259 yanl\u0131\u015f stereotip yeridilir ki, islahatlar, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r dem\u0259kdir. Ancaq unutmamal\u0131y\u0131q ki, ist\u0259nil\u0259n halda, d\u0259yi\u015fiklik zamanla olur v\u0259 h\u0259r bir d\u0259yi\u015fiklik d\u0259 inki\u015faf dem\u0259k deyil. Bu sad\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 d\u0259 b\u00f6y\u00fck filosof olma\u011fa ehtiyac yoxdur. Odur ki, keyfiyy\u0259tli islahatlar, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u201ct\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259\u201d dem\u0259kdir. \u018fg\u0259r biz Prezident \u0130lham \u018fliyevin islahatlar kursunu t\u0259hlil ets\u0259k, o zaman ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik ki, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n islahatlar siyas\u0259tinin prinsipial paradiqmas\u0131 m\u0259hz \u201ct\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259\u201d m\u0259fhumudur.<\/p>\n<p>B\u0259li, \u201ct\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259\u201d paradiqmal\u0131 islahatlar daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 daha uzunm\u00fcdd\u0259tli olurlar. El\u0259 \u0259sas \u00e7\u0259tinlikl\u0259r d\u0259 m\u0259hz qeyd olunan m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259dir. Ancaq biz unutmamal\u0131y\u0131q ki, yaln\u0131z bu c\u00fcr islahatlar xalq\u0131n v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin xeyrin\u0259 olanlard\u0131r. \u00c7\u00fcnki \u201ct\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259\u201d paradiqmal\u0131 islahatlar\u0131 xarakteriz\u0259 ed\u0259n \u0259sas amil \u201cforma\u201d yox m\u0259hz \u201cmahiyy\u0259t\u201ddir. Bu c\u00fcr islahatlar xalq\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 xidm\u0259t edir. \u201cForma\u201d xarakterli islahatlar is\u0259 daha \u00e7ox se\u00e7kiqaba\u011f\u0131 kampaniyalar zaman\u0131 m\u00fcxalif\u0259tin populist v\u0259dl\u0259rin\u0259 b\u0259nz\u0259yir.<\/p>\n<p>\u0130slahatlar g\u00f6zl\u0259ntisi kontekstind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k bir m\u00fcqayis\u0259 aparaq. Yol qaydalar\u0131n\u0131 bilm\u0259y\u0259n v\u0259 ya qaydalar\u0131 bil\u0259r\u0259kd\u0259n pozan s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u0259r \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil etdiyi \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 avtomobill\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 hans\u0131sa d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin apar\u0131lmas\u0131 v\u0259 ya yenil\u0259nm\u0259si n\u0259qliyyat il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan problemli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259llin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259c\u0259kmi? \u018flb\u0259tt\u0259 ki, yox. \u0130\u015f prosesind\u0259 komp\u00fcterd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259y\u0259n bir m\u0259murun komp\u00fcterinin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si onun daha effektiv \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaqm\u0131? Bu suallar\u0131n cavablar\u0131 h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn son d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ayd\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u201ct\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259\u201d paradiqmal\u0131 islahatlar\u0131 dayan\u0131ql\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rin v\u0259 sabit inki\u015faf\u0131n z\u0259man\u0259ti kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r. Burada q\u0259r\u0259zli demaqoqlar\u0131n \u201ckirli\u201d siyasi f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n f\u0259rqli olaraq, i\u015fin ba\u015f\u0131nda duran \u0259sas amill\u0259r pafos, v\u0259t\u0259n\u015fiv\u0259nlik v\u0259 ucuz reytinq deyil. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259y\u00f6n\u00fcml\u00fc v\u0259 \u201ct\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259\u201d paradiqmal\u0131 islahatlar\u0131 milli maraqlara v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>\u201cKirli\u201d siyas\u0259t demi\u015fk\u0259n, g\u0259lin, bizim b\u0259lal\u0131 radikallar\u0131m\u0131z\u0131n \u201cislahat\u201d m\u00f6vzusundan \u00f6z m\u0259krli niyy\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn nec\u0259 istifad\u0259 etm\u0259l\u0259rin\u0259 diqq\u0259t yetir\u0259k. M\u00fcxt\u0259lif siyasi texnologiyalar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n psixoloji manipulyasiyalar vasit\u0259sil\u0259 c\u0259miyy\u0259tin ictimai \u015f\u00fcurunda \u201cislahatlar\u201d m\u00f6vzusu il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u201cfantastik\u201d \u00fcmid v\u0259 g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Daha sonra \u0259sass\u0131z v\u0259 absurd x\u0259yallar h\u0259yatda ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259y\u0259nd\u0259 is\u0259 v\u0259t\u0259n\u015fiv\u0259nl\u0259rin q\u0259r\u0259zli informasiya manipulyasiyalar\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7ir. Bel\u0259 ki, Q\u0259rbin s\u00f6z\u00fcged\u0259n siyasi texnologiyas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 s\u00fcni v\u0259 \u0259sass\u0131z \u015f\u0259kild\u0259 naraz\u0131l\u0131q m\u00fchiti formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Qeyd olunan siyasi texnologiyan\u0131n k\u00f6k\u00fcnd\u0259 bilavasit\u0259 bu psixoloji amil dayan\u0131b: \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmayan \u0259sass\u0131z x\u0259yallar daha sonra \u015f\u0259xsi faci\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7evrilir. C\u0259miyy\u0259t m\u00fcst\u0259visind\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n texnologiyan\u0131n istifad\u0259 olunmas\u0131 is\u0259 daha b\u00f6y\u00fck faci\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xarda bilir.<\/p>\n<p>Onu da xat\u0131rladaq ki, sosial-psixoloji n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 yanl\u0131\u015f d\u0259yi\u015fiklik ist\u0259yi b\u0259z\u0259n uzun davam ed\u0259n sabit m\u00fchitd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259 bil\u0259r. Bel\u0259 ki, \u0259ks\u0259riyy\u0259timiz b\u0259z\u0259n \u201cd\u0259yi\u015fiklik\u201d ist\u0259yi s\u0259b\u0259bind\u0259n evd\u0259ki divan\u0131n yerini bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fdirdikd\u0259n sonra anlay\u0131r\u0131q ki, divan\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l v\u0259 uy\u011fun yeri el\u0259 \u00f6z ilkin yeridir.<\/p>\n<p>\u201cHam\u0131m\u0131z t\u0259qrib\u0259n son 3-4 il \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 siyasi partiyalar v\u0259 siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r m\u00fcst\u0259visind\u0259 olduqca f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131lan islahatlar\u0131n \u015fahidiyik. \u0130slahatlar h\u0259m qanunverici, h\u0259m institusional, h\u0259m d\u0259 ideoloji m\u00fcst\u0259vid\u0259 apar\u0131l\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin m\u00fcxt\u0259lif t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 siyasi dialoq v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchiti f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259\u015fviq olunur. Ancaq bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r xain radikallar\u0131n m\u0259krli t\u0259bi\u0259t v\u0259 mahiyy\u0259tini d\u0259yi\u015fdir\u0259 bildimi? M\u0259hz o s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 siyasi aksiom kimi q\u0259bul etm\u0259liyik ki, radikallar\u0131n q\u0259r\u0259z dolu ucuz v\u0259 z\u0259h\u0259rli demaqogiyas\u0131 sa\u011flam c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca t\u0259hl\u00fck\u0259lidir.<\/p>\n<p>H\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f bilm\u0259lidir ki, \u201cislahat\u201d, sad\u0259c\u0259, inzibati resurs deyil. \u0130slahat \u201cm\u00f6c\u00fcz\u0259 \u00e7ubu\u011fu\u201d da deyil. Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n sistemli islahatlar qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 prosesdir. Onlar\u0131n s\u00fcr\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kc\u0259 siyasi irad\u0259nin m\u00f6vcudlu\u011fu kifay\u0259t etm\u0259z. Bu c\u00fcr islahatlar\u0131n u\u011fur a\u00e7ar\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259 ya\u015fanan h\u0259mr\u0259ylik m\u00fchitind\u0259dir. M\u0259hz el\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin \u0259sas v\u0259 prinsipial \u015f\u00fcarlar\u0131ndan biri onun \u201cBiz birlikd\u0259 g\u00fccl\u00fcy\u00fck\u201d ifad\u0259sidir. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259mr\u0259ylik m\u00fchiti h\u0259r zaman Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 ist\u0259m\u0259y\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin h\u0259d\u0259find\u0259dir. \u00d6lk\u0259d\u0259 t\u0259\u015fviq olunan dialoq m\u00fchitinin inkar olunmas\u0131n\u0131n ba\u015fqa s\u0259b\u0259bi ola bilm\u0259z. Bu sad\u0259 h\u0259qiq\u0259ti unutmayaq\u201d, &#8211; dey\u0259 m\u0259qal\u0259d\u0259 qeyd olunub.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rin \u0259n populyar m\u00f6vzular\u0131ndan biri \u201cislahatlar\u201d m\u00f6vzusudur. Siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r m\u00fcst\u0259visind\u0259 is\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u00f6vzu \u0259traf\u0131nda h\u0259r zaman minl\u0259rl\u0259 m\u00fcxt\u0259lif spekulyasiya, manipulyasiya, q\u0259r\u0259zli m\u00fclahiz\u0259 v\u0259 h\u0259tta a\u011flas\u0131\u011fmaz \u015f\u0259rh dola\u015f\u0131r. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin \u015fayi\u0259 yaymaq kimi t\u00fck\u0259nm\u0259z potensial\u0131 say\u0259sind\u0259 is\u0259 \u00f6lk\u0259nin h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 art\u0131q \u201cislahatlar m\u00fct\u0259x\u0259ssisi\u201dn\u0259 \u00e7evrilib. B\u0259z\u0259n \u201ch\u0259r\u015fey\u015f\u00fcnaslar\u201d\u0131n pe\u015f\u0259karl\u0131qdan uzaq \u015f\u0259rhl\u0259ri \u0259halinin ictimai \u015f\u00fcurunda islahatlar il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259hrif olunmu\u015f sosial stereotipl\u0259rin formala\u015fmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. M\u00f6vcud kontekstd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck probleml\u0259rd\u0259n biri el\u0259 m\u0259hz qeyd olunan m\u0259s\u0259l\u0259nin arxas\u0131nda gizl\u0259nir. \u201c\u0130ki sahil\u201d x\u0259b\u0259r verir ki,\u00a0\u00a0bu fikirl\u0259r politoloq A.Adilin \u201c\u0130slahatlar g\u00f6zl\u0259ntisi v\u0259 ya&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":706812,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/5bf8aaef171178740735189460810095753.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/5bf8aaef171178740735189460810095753.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/5bf8aaef171178740735189460810095753.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/5bf8aaef171178740735189460810095753-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/5bf8aaef171178740735189460810095753-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/5bf8aaef171178740735189460810095753-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/5bf8aaef171178740735189460810095753.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/5bf8aaef171178740735189460810095753.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/5bf8aaef171178740735189460810095753-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/5bf8aaef171178740735189460810095753.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rin \u0259n populyar m\u00f6vzular\u0131ndan biri \u201cislahatlar\u201d m\u00f6vzusudur. Siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r m\u00fcst\u0259visind\u0259 is\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u00f6vzu \u0259traf\u0131nda h\u0259r zaman minl\u0259rl\u0259 m\u00fcxt\u0259lif spekulyasiya, manipulyasiya, q\u0259r\u0259zli m\u00fclahiz\u0259 v\u0259 h\u0259tta a\u011flas\u0131\u011fmaz \u015f\u0259rh dola\u015f\u0131r. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin \u015fayi\u0259 yaymaq kimi t\u00fck\u0259nm\u0259z potensial\u0131 say\u0259sind\u0259 is\u0259 \u00f6lk\u0259nin h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 art\u0131q \u201cislahatlar m\u00fct\u0259x\u0259ssisi\u201dn\u0259 \u00e7evrilib. B\u0259z\u0259n \u201ch\u0259r\u015fey\u015f\u00fcnaslar\u201d\u0131n pe\u015f\u0259karl\u0131qdan uzaq \u015f\u0259rhl\u0259ri \u0259halinin ictimai \u015f\u00fcurunda&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/706811"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=706811"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/706811\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/706812"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=706811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=706811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=706811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}