{"id":708868,"date":"2024-04-05T09:42:52","date_gmt":"2024-04-05T05:42:52","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=708868"},"modified":"2024-04-05T09:42:52","modified_gmt":"2024-04-05T05:42:52","slug":"qazli-ickil%c9%99rl%c9%99-bagli-casdirici-aciqlamalar-xeyirdir-yoxsa-ziyan-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=708868","title":{"rendered":"Qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7a\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131qlamalar: Xeyirdir, yoxsa ziyan? &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox sat\u0131lan qidalar s\u0131ras\u0131nda fastfud, i\u00e7kil\u0259rd\u0259n is\u0259 qazl\u0131 olanlar liderdir. Ekspertl\u0259r iddia edirl\u0259r ki, s\u00fcm\u00fckl\u0259rin m\u00f6hk\u0259mliyi v\u0259 s\u0131xl\u0131\u011f\u0131na qida v\u0259 i\u00e7kil\u0259rin t\u0259siri var. Bel\u0259 ki, qanda fosforun s\u0259viyy\u0259si h\u0259dd\u0259n art\u0131q y\u00fcks\u0259k olduqda orqanizm kalsiumu s\u00fcm\u00fckl\u0259rd\u0259n, di\u015fl\u0259rd\u0259n al\u0131b qana at\u0131r. Bu da s\u00fcm\u00fckl\u0259rin bo\u015falmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Elm adamlar\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, son zamanlar kalsiumu s\u00fcm\u00fckl\u0259rd\u0259n yuyub-aparan s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 duzlu qidalar v\u0259 qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259rdir. \u00c7ox miqdarda duz &#8211; natrium kalsiumun orqanizmd\u0259n sovrulmas\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r, tur\u015fu m\u00fchit yarad\u0131r. M\u00fct\u0259madi qazl\u0131 su i\u00e7\u0259nl\u0259rin s\u00fcm\u00fckl\u0259ri is\u0259 tez k\u00f6vr\u0259kl\u0259\u015fir, \u00fcmumi s\u00fcm\u00fck k\u00fctl\u0259si azal\u0131r, bu da orta ya\u015flarda f\u0259sadlara g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDQvMDQvMTAvMzAvMjUvMDJiMDczNjktYTlmNS00Y2NlLWExNjYtMzk0ZDkzNWQyNjM5Ly1hNmU4YWQ0OTE2MjcwNDM1ODg0MTM5Njc2MzIxMDQwNjczNS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=5e4d284e4169e3a6\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>\u00c7in v\u0259 AB\u015e aliml\u0259ri daha \u00e7ox qazl\u0131 v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7kil\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259dqiqat apar\u0131rlar. Onlar\u0131n fikrinc\u0259, \u015f\u0259k\u0259r istehlak\u0131 il\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259likl\u0259ri aras\u0131nda \u0259laq\u0259nin olma ehtimal\u0131 y\u00fcks\u0259kdir. G\u00fcnd\u0259 bir \u015f\u00fc\u015f\u0259 \u015firinl\u0259\u015fdirilmi\u015f i\u00e7kinin koronar \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259liyi riskini 17%, \u00f6l\u00fcm riskini 4% art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 iddia olunur.<\/p>\n<p>M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 s\u0259rinl\u0259\u015fdirici effekt verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn i\u00e7kil\u0259rd\u0259 karbon dioksidd\u0259n istifad\u0259 edilir. H\u0259m\u00e7inin, onlar\u0131n t\u0259rkibin\u0259 \u015f\u0259k\u0259r (saxaroza, ql\u00fckoza v\u0259 fruktoza), \u015f\u0259k\u0259r \u0259v\u0259zl\u0259yicil\u0259ri, tur\u015fular (limon tur\u015fusu, alma tur\u015fusu v\u0259 fosfor tur\u015fusu), meyv\u0259 \u015fir\u0259si, dadland\u0131r\u0131c\u0131lar, r\u0259ngl\u0259ndiricil\u0259r v\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi madd\u0259l\u0259r d\u0259 daxildir.<\/p>\n<p>Rusiyan\u0131n m\u0259\u015fhur \u00fcr\u0259k c\u0259rrah\u0131 Leo Bokeriya is\u0259 qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259ri t\u00f6vsiy\u0259 edir. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, insan\u0131n m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq sistemind\u0259 iki c\u00fcr mikroblar olur &#8211; aerob v\u0259 anaerob. Qazl\u0131 su i\u00e7\u0259nd\u0259 h\u0259min mikroblar\u0131n yar\u0131s\u0131 m\u0259hv olur, \u00e7\u00fcnki bu c\u00fcr i\u00e7kil\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 oksigenin miqdar\u0131 \u00e7oxdur v\u0259 m\u0259hz h\u0259ll olunmu\u015f oksigen tez ayr\u0131l\u0131r v\u0259 mikroblar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r, bu dilemmada d\u00fcz olan hans\u0131d\u0131r? G\u00fcnd\u0259lik istifad\u0259 etdiyimiz qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131za yax\u015f\u0131, yoxsa pis t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir?<\/p>\n<p>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, qastroenteroloq\u00a0<strong>Emin M\u0259mm\u0259dov Oxu.Az<\/strong>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259rin orqanizm\u0259 t\u0259siri onun t\u0259rkibind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDQvMDQvMTAvMzAvMzMvYjVmNzg2MTUtYzE1Yy00NDI0LTkxYTItZTBlNTE5ZDdjYTUwL1doYXRzQXBwIEltYWdlIDIwMjQtMDQtMDQgYXQgOS41NC41NCBBTS5qcGVnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=c99fa5ce18bad748\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u201c\u018fvv\u0259lc\u0259 onu bildirim ki, t\u0259rkibin\u0259 \u015f\u0259k\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 meyv\u0259 dadland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 \u0259lav\u0259 edilmi\u015f qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r z\u0259r\u0259rlidir. Mineral qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259rin is\u0259 insan orqanizmin\u0259 he\u00e7 bir z\u0259r\u0259ri yoxdur.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDQvMDQvMTAvMzIvMjEvOWYwNDI0ZjItM2M1ZS00MTM4LWJhYjgtOTQyNjY0ODY2ZmEwLzExNDMwMTA1NTY2NGVkY2M2YjM5MDU0LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=e937ffa13abe4b43\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada q\u0259bul olunub ki, \u015fir\u0259li, \u015firin qazl\u0131 sular insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r. Bu, t\u0259dqiqatlarla s\u00fcbuta yetirilib. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2021-ci ild\u0259 apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rma Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u015fir\u0259li i\u00e7kil\u0259rin, x\u00fcsusil\u0259 u\u015faqlarda, di\u015fl\u0259rin \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259sin\u0259, piyl\u0259nm\u0259y\u0259, \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011funu a\u015fkarlay\u0131b. B\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259 is\u0259 a\u011f\u0131zda pis qoxu yaratmaqla yana\u015f\u0131, artrit, podaqra x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u00fcbut olunub.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDQvMDQvMTAvMzAvMjUvMmZlMjAyMGYtYjlkZC00MjQyLWFkYTktYjliYjk2YmUxZmU4Ly0yOGJkYTUzYzE3MTE5NjI1Nzg4ODE2MjIzODExMDE4OTIwMS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=0c3a80305803eb66\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcged\u0259n \u015firin qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259rin t\u0259rkibind\u0259ki dadland\u0131r\u0131c\u0131 madd\u0259l\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 emulqatorlar, bol miqdarda \u015f\u0259k\u0259r insan orqanizmin\u0259 ciddi toksiki t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Qazl\u0131 v\u0259 \u015firin i\u00e7kinin saxlanma \u015f\u0259raiti onun istehsal prosesind\u0259n, t\u0259rkibind\u0259 olan madd\u0259l\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015fir. B\u0259zil\u0259rinin adi otaq temperaturunda, b\u0259zil\u0259rinin is\u0259 soyuducuda saxlanmas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Sat\u0131\u015fda \u015f\u0259k\u0259rsiz, qazl\u0131, sodal\u0131 i\u00e7kil\u0259r d\u0259 var. M\u0259d\u0259sind\u0259 y\u00fcks\u0259k tur\u015fuluq, refl\u00fcks, m\u0259d\u0259 yanmas\u0131 \u015fikay\u0259ti olan insanlar bu i\u00e7kil\u0259ri istehlak edirl\u0259r. Bu onlar\u0131n m\u0259d\u0259sin\u0259 rahatl\u0131q g\u0259tirir v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259ri aradan qald\u0131r\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259kim-qastroenteroloq \u0259lav\u0259 edib ki, qazl\u0131, sodal\u0131 i\u00e7kil\u0259rin yem\u0259k zaman\u0131 v\u0259 ya yem\u0259kd\u0259n d\u0259rhal sonra i\u00e7ilm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 olunmur:<\/p>\n<p>\u201c\u00c7\u00fcnki bu i\u00e7kil\u0259rin t\u0259rkibi q\u0259l\u0259vi t\u0259rkibin\u0259 \u00e7ox yax\u0131n oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259zm prosesini pozur, uzun m\u00fcdd\u0259t istifad\u0259d\u0259n sonra m\u0259d\u0259 v\u0259 ba\u011f\u0131rsa\u011fa z\u0259r\u0259rli t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r m\u0259d\u0259niz\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r rahatl\u0131q, komfort g\u0259tirs\u0259 d\u0259, sonradan m\u00fc\u0259yy\u0259n yan t\u0259sirl\u0259ri m\u00fc\u015fahid\u0259 olunacaq. \u018fg\u0259r m\u0259d\u0259nizd\u0259 narahatl\u0131q hiss edirsinizs\u0259, m\u00fctl\u0259q onun s\u0259b\u0259bini ara\u015fd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Bilm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bu, y\u00fcks\u0259k, yoxsa a\u015fa\u011f\u0131 tur\u015fuluq s\u0259b\u0259bind\u0259n yaran\u0131r. Bundan sonra qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edib-etm\u0259m\u0259k haqq\u0131nda dan\u0131\u015fmaq olar\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox sat\u0131lan qidalar s\u0131ras\u0131nda fastfud, i\u00e7kil\u0259rd\u0259n is\u0259 qazl\u0131 olanlar liderdir. Ekspertl\u0259r iddia edirl\u0259r ki, s\u00fcm\u00fckl\u0259rin m\u00f6hk\u0259mliyi v\u0259 s\u0131xl\u0131\u011f\u0131na qida v\u0259 i\u00e7kil\u0259rin t\u0259siri var. Bel\u0259 ki, qanda fosforun s\u0259viyy\u0259si h\u0259dd\u0259n art\u0131q y\u00fcks\u0259k olduqda orqanizm kalsiumu s\u00fcm\u00fckl\u0259rd\u0259n, di\u015fl\u0259rd\u0259n al\u0131b qana at\u0131r. Bu da s\u00fcm\u00fckl\u0259rin bo\u015falmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Elm adamlar\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, son zamanlar kalsiumu s\u00fcm\u00fckl\u0259rd\u0259n&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":708869,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/bgn.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/bgn.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/bgn.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/bgn-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/bgn-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/bgn.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/bgn.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/bgn.jpg",620,413,false],"newsmatic-featured":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/bgn.jpg",620,413,false],"newsmatic-list":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/bgn.jpg",600,400,false],"newsmatic-thumb":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/bgn.jpg",300,200,false],"newsmatic-small":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/bgn.jpg",143,95,false],"newsmatic-grid":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/bgn.jpg",375,250,false],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/bgn.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox sat\u0131lan qidalar s\u0131ras\u0131nda fastfud, i\u00e7kil\u0259rd\u0259n is\u0259 qazl\u0131 olanlar liderdir. Ekspertl\u0259r iddia edirl\u0259r ki, s\u00fcm\u00fckl\u0259rin m\u00f6hk\u0259mliyi v\u0259 s\u0131xl\u0131\u011f\u0131na qida v\u0259 i\u00e7kil\u0259rin t\u0259siri var. Bel\u0259 ki, qanda fosforun s\u0259viyy\u0259si h\u0259dd\u0259n art\u0131q y\u00fcks\u0259k olduqda orqanizm kalsiumu s\u00fcm\u00fckl\u0259rd\u0259n, di\u015fl\u0259rd\u0259n al\u0131b qana at\u0131r. Bu da s\u00fcm\u00fckl\u0259rin bo\u015falmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Elm adamlar\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, son zamanlar kalsiumu s\u00fcm\u00fckl\u0259rd\u0259n...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/708868"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=708868"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/708868\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/708869"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=708868"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=708868"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=708868"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}