{"id":71011,"date":"2019-08-03T11:12:39","date_gmt":"2019-08-03T08:12:39","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=71011"},"modified":"2019-08-03T11:12:39","modified_gmt":"2019-08-03T08:12:39","slug":"onlar-potensial-x%c9%99rc%c9%99ng-x%c9%99st%c9%99l%c9%99ridir-valideynl%c9%99r-bunu-usaqlariniza-siz-t%c9%99lqin-edirsiniz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=71011","title":{"rendered":"Onlar potensial x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259l\u0259ridir! &#8211; Valideynl\u0259r, bunu u\u015faqlar\u0131n\u0131za siz t\u0259lqin edirsiniz"},"content":{"rendered":"<p>Siqaretin azya\u015fl\u0131lara sat\u0131lmas\u0131 &#8220;cinay\u0259t&#8221; olsa da, Az\u0259rbaycanda \u0259lind\u0259 siqaret olan u\u015faqlar\u0131n say\u0131 az deyil. K\u00fcncd\u0259-bucaqda da olsa, onlar\u0131n say\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdir.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck marketl\u0259r \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri istisna olmaqla, m\u0259h\u0259ll\u0259 marketl\u0259rind\u0259, k\u00f6\u015fkl\u0259rd\u0259 azya\u015fl\u0131lara s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 siqaret sat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Lakin bu ma\u011fazalar\u0131n sahibl\u0259ri inzibati m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb edilmir, c\u0259rim\u0259 olunmurlar.<\/p>\n<p>B\u0259s u\u015faqlar, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 insanlar niy\u0259 siqaret \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r?<\/p>\n<p>Oxu.Az bununla ba\u011fl\u0131 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259n ki\u00e7ik bir sor\u011fu apar\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar siqaret \u00e7\u0259km\u0259l\u0259rini \u00e7ox &#8220;maraql\u0131&#8221; s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 izah edibl\u0259r. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 qad\u0131nlar deyir ki, bu, sad\u0259c\u0259 &#8220;d\u0259b&#8221;dir.<\/p>\n<p>Bir qrup insan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin 90%-i yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu v\u0259rdi\u015f\u0259 ba\u015flay\u0131b, ata bilm\u0259y\u0259nl\u0259rdir.<\/p>\n<p>Azya\u015fl\u0131lar is\u0259 bununla \u00f6zl\u0259rini m\u00fcst\u0259qil insan kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259k, b\u00f6y\u00fcd\u00fckl\u0259rini s\u00fcbut etm\u0259k ehtiyac\u0131n\u0131 t\u0259min edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r bir s\u0259b\u0259b is\u0259 siqaretl\u0259 ar\u0131qlamaqd\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n bir hiss\u0259si s\u0131rf ar\u0131qlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn siqaret \u00e7\u0259kir. \u00d6zl\u0259ri d\u0259 bunu tam olaraq bel\u0259 izah edir: &#8220;Deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, siqaret adam\u0131 ar\u0131qlad\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si is\u0259 probleml\u0259rini bu v\u0259rdi\u015fl\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259qiq\u0259lik unutduqlar\u0131n\u0131 deyir.<\/p>\n<p>&#8220;S\u0130QARET \u00c7\u018fK\u018fN AZYA\u015eLILAR, X\u00dcSUS\u018fN D\u018f QIZLAR POTENS\u0130AL X\u018fR\u00c7\u018fNG X\u018fST\u018fL\u018fR\u0130D\u0130R&#8221;<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Oxu.Az-a a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n tibb eksperti Adil Qeybulla deyir ki, azya\u015fl\u0131lar\u0131n siqaret \u00e7\u0259km\u0259si g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sil \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259dir:<\/p>\n<p>&#8220;Erk\u0259n ya\u015fda siqaret \u00e7\u0259km\u0259yin \u00e7ox ciddi f\u0259sadlar\u0131 var. Azya\u015fl\u0131 o\u011flan v\u0259 q\u0131zlar\u0131n siqaret \u00e7\u0259km\u0259si birm\u0259nal\u0131 olaraq h\u0259v\u0259sdir. Bu h\u0259v\u0259s is\u0259 onlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na ciddi ziyan vurur. Onlar potensial olaraq x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259l\u0259ri hesab olunurlar. G\u0259nc ya\u015fda siqaret \u00e7\u0259k\u0259n insan bilm\u0259lidir ki, \u00f6z\u00fc \u00f6z h\u0259yat\u0131n\u0131 baltalay\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 q\u0131zlar\u0131n siqaret \u00e7\u0259km\u0259si daha t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. B\u0259z\u0259n deyirl\u0259r siqaret \u00e7\u0259k\u0259n qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 art\u0131b. M\u0259ns\u0259 dey\u0259rdim ki, s\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngin\u0259 tutulan qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 art\u0131b. \u00c7\u00fcnki siqaretin t\u0259rkibind\u0259 olan kanserogen t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259r birm\u0259nal\u0131 olaraq x\u0259r\u00e7\u0259ng yarad\u0131r. M\u00fcxt\u0259lif orqanlar\u0131n x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259t\u0259liyi siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rd\u0259 dig\u0259rl\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq 20 d\u0259f\u0259 daha \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir&#8221;.<\/p>\n<p>Ekspert sosial sor\u011fuda s\u0259sl\u0259n\u0259n fikirl\u0259r\u0259 d\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildirib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, siqaretin insan\u0131 ar\u0131qlatmas\u0131 elmi c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259sass\u0131z iddiad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;\u018fksin\u0259, siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti art\u0131q \u00e7\u0259kid\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. Siqaret \u00e7\u0259k\u0259n insan\u0131n m\u00fctl\u0259q bir b\u0259han\u0259si olur. Bu da onlardan biridir&#8221;.<\/p>\n<p>Psixoloqlar\u0131n fikrin\u0259 g\u00f6r\u0259, g\u0259ncl\u0259rin t\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 bu q\u0259d\u0259r meyilli olmas\u0131na s\u0259b\u0259b psixoloji m\u00fchitd\u0259 yaranan bo\u015fluqdur.<\/p>\n<p>&#8220;VAL\u0130DEYNL\u018fR BUNU Q\u018fBUL ETM\u018fS\u018f D\u018f, AZYA\u015eLI U\u015eAQLARIN YANINDA S\u0130QARET \u00c7\u018fK\u018fR\u018fK \u0130LK OLARAQ \u00d6ZL\u018fR\u0130 BU V\u018fRD\u0130\u015e\u0130 ONLARA T\u018fLQ\u0130N ED\u0130RL\u018fR&#8221;<\/p>\n<p>Psixoloq Elmir \u018fkb\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, u\u015faqlar psixoloji olaraq valideynl\u0259rinin ist\u0259m\u0259dikl\u0259ri add\u0131mlar\u0131 atma\u011fa meyil edirl\u0259r:<\/p>\n<p>&#8220;Ziqmund Freyd insanlar\u0131n v\u0259rdi\u015fl\u0259rini maraql\u0131 izah edirdi. O deyirdi ki, oral tip xarakterli insanlarda v\u0259rdi\u015fl\u0259r daha \u00e7ox olur. \u018fn \u00e7ox da siqaret \u00e7\u0259km\u0259k. Bu g\u00fcn bu v\u0259rdi\u015fl\u0259r azya\u015fl\u0131lar aras\u0131nda s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131l\u0131r. S\u0259b\u0259b is\u0259 \u00e7ox sad\u0259dir. Psixoloji m\u00fchitd\u0259 yaranan bo\u015fluq. Azya\u015fl\u0131 h\u0259r hans\u0131 bir formada \u00f6z\u00fcn\u00fcn psixi enerjisini realiz\u0259 etm\u0259lidir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu zaman onlar\u0131 do\u011fru istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259k olmur. \u00c7\u00fcnki valideyn v\u0259 u\u015faq aras\u0131nda \u00e7ox d\u0259h\u015f\u0259tli u\u00e7urum var. U\u015faqlar\u0131n bu tip add\u0131m atmalar\u0131na s\u0259b\u0259b is\u0259 birba\u015fa valideynl\u0259rin \u00f6zl\u0259ridir.<\/p>\n<p>Valideynl\u0259r bunu q\u0259bul etm\u0259s\u0259 d\u0259, azya\u015fl\u0131 u\u015faqlar\u0131n yan\u0131nda siqaret \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k ilk olaraq \u00f6zl\u0259ri bu v\u0259rdi\u015fi onlara t\u0259lqin edirl\u0259r. U\u015faqlar danbunu \u00f6rn\u0259k al\u0131r v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc ki\u015fi kimi s\u00fcbut etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu, eyn\u0259n q\u0131zlarda da bel\u0259dir&#8221;.<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259ll\u0259 marketl\u0259rind\u0259, k\u00f6\u015fkl\u0259rd\u0259 u\u015faqlara &#8220;\u015ftu\u00e7n\u0131y&#8221; siqaret sat\u0131lmas\u0131n\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dey\u0259n psixoloq bu istiqam\u0259td\u0259 ciddi t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259li oldu\u011funu da qeyd edib:<\/p>\n<p>&#8220;Biri atas\u0131n\u0131, ba\u015fqa biri is\u0259 qon\u015fusunu b\u0259han\u0259 ed\u0259r\u0259k \u0259d\u0259dl\u0259 siqaret al\u0131b \u00e7\u0259kir. U\u015faqlar\u0131n \u00e7oxu bunu valideynl\u0259rin\u0259 ac\u0131q olsun dey\u0259 edir. Yen\u0259 g\u0259lib \u00e7\u0131x\u0131r\u0131q valideyn-\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259. Yeniyetm\u0259l\u0259r valideynl\u0259rinin s\u00f6zl\u0259rind\u0259n \u00e7ox, k\u0259nar \u015f\u0259xsl\u0259rin fikirl\u0259rin\u0259 daha t\u0259mkinli yana\u015f\u0131rlar. Bu neqativ m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin d\u00fcz\u0259lm\u0259si, z\u0259r\u0259rli v\u0259rdi\u015fl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ciddi psixoloji kampaniyalar apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Rusiyada bu add\u0131m at\u0131ld\u0131 v\u0259 statistika g\u00f6st\u0259rdi ki, t\u00fct\u00fcn istifad\u0259 ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 azald\u0131. Yax\u0131n zamanda m\u0259n \u00f6z\u00fcm bu istiqam\u0259td\u0259 bir layih\u0259 haz\u0131rlama\u011f\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m&#8221;.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 &#8220;T\u00fct\u00fcn v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 haqq\u0131nda&#8221; Qanunun t\u0259l\u0259bin\u0259 g\u00f6r\u0259, siqaretin 18 ya\u015f\u0131na \u00e7atmayanlara sat\u0131lmas\u0131 q\u0259ti qada\u011fand\u0131r. Qanunun 15.5-ci madd\u0259nin t\u0259l\u0259bin\u0259 g\u00f6r\u0259, t\u0259dris, t\u0259rbiy\u0259, s\u0259hiyy\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t obyektl\u0259ri yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda, h\u0259m\u00e7inin u\u015faq v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn mallar\u0131n sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259rd\u0259 siqaret sat\u0131\u015f\u0131 yolverilm\u0259zdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Siqaretin azya\u015fl\u0131lara sat\u0131lmas\u0131 &#8220;cinay\u0259t&#8221; olsa da, Az\u0259rbaycanda \u0259lind\u0259 siqaret olan u\u015faqlar\u0131n say\u0131 az deyil. K\u00fcncd\u0259-bucaqda da olsa, onlar\u0131n say\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdir. B\u00f6y\u00fck marketl\u0259r \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri istisna olmaqla, m\u0259h\u0259ll\u0259 marketl\u0259rind\u0259, k\u00f6\u015fkl\u0259rd\u0259 azya\u015fl\u0131lara s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 siqaret sat\u0131l\u0131r. Lakin bu ma\u011fazalar\u0131n sahibl\u0259ri inzibati m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb edilmir, c\u0259rim\u0259 olunmurlar. B\u0259s u\u015faqlar, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 insanlar niy\u0259 siqaret \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r? Oxu.Az bununla ba\u011fl\u0131 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259n ki\u00e7ik bir sor\u011fu apar\u0131b. \u0130nsanlar siqaret \u00e7\u0259km\u0259l\u0259rini \u00e7ox &#8220;maraql\u0131&#8221; s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 izah edibl\u0259r. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 qad\u0131nlar deyir ki, bu, sad\u0259c\u0259 &#8220;d\u0259b&#8221;dir. Bir qrup insan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin 90%-i yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu v\u0259rdi\u015f\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":71012,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/woman_e-cigarettes.jpg",540,350,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/woman_e-cigarettes.jpg",540,350,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/woman_e-cigarettes.jpg",540,350,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/woman_e-cigarettes-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/woman_e-cigarettes-300x194.jpg",300,194,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/woman_e-cigarettes.jpg",540,350,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/woman_e-cigarettes.jpg",540,350,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/woman_e-cigarettes.jpg",540,350,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/woman_e-cigarettes-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/woman_e-cigarettes.jpg",540,350,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Siqaretin azya\u015fl\u0131lara sat\u0131lmas\u0131 &#8220;cinay\u0259t&#8221; olsa da, Az\u0259rbaycanda \u0259lind\u0259 siqaret olan u\u015faqlar\u0131n say\u0131 az deyil. K\u00fcncd\u0259-bucaqda da olsa, onlar\u0131n say\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdir. B\u00f6y\u00fck marketl\u0259r \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri istisna olmaqla, m\u0259h\u0259ll\u0259 marketl\u0259rind\u0259, k\u00f6\u015fkl\u0259rd\u0259 azya\u015fl\u0131lara s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 siqaret sat\u0131l\u0131r. Lakin bu ma\u011fazalar\u0131n sahibl\u0259ri inzibati m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb edilmir, c\u0259rim\u0259 olunmurlar. B\u0259s u\u015faqlar, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 insanlar niy\u0259 siqaret \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r? Oxu.Az bununla ba\u011fl\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71011"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=71011"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71011\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/71012"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=71011"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=71011"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=71011"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}