{"id":711070,"date":"2024-04-14T10:09:43","date_gmt":"2024-04-14T06:09:43","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=711070"},"modified":"2024-04-14T10:09:43","modified_gmt":"2024-04-14T06:09:43","slug":"z%c9%99rif%c9%99-xanim-%c9%99liyeva-secdiyi-pes%c9%99d%c9%99-oz-izini-qoymus-boyuk-alim-idi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=711070","title":{"rendered":"Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva se\u00e7diyi pe\u015f\u0259d\u0259 \u00f6z izini qoymu\u015f b\u00f6y\u00fck alim idi"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Az\u0259rbaycanda oftalmologiya elminin inki\u015faf\u0131ndan dan\u0131\u015fark\u0259n ilk g\u00f6z \u00f6n\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259nl\u0259rd\u0259n biridir Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc insanlara i\u015f\u0131q ba\u011f\u0131\u015flama\u011fa h\u0259sr etmi\u015fdi. Bu \u00f6mr\u00fcn m\u0259nas\u0131 z\u00fclm\u0259t v\u0259 qaranl\u0131qla m\u00fcbariz\u0259 aparmaqdan ibar\u0259t idi. Tan\u0131yanlar, zaman\u0131nda \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olanlar onu m\u0259hz bel\u0259 xarakteriz\u0259 edir \u2013 g\u00f6z\u0259l h\u0259kim, sad\u0259 insan, qay\u011f\u0131ke\u015f ana v\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131. Bu d\u0259y\u0259rli insan haqq\u0131nda h\u0259r k\u0259s\u00a0 ist\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259ri, ist\u0259r t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u00e7iyin-\u00e7iyin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 insanlar yaln\u0131z xo\u015f s\u00f6zl\u0259r s\u00f6yl\u0259yir ki, bu da Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n daxil\u0259n nec\u0259 z\u0259ngin, alic\u0259nab bir insan oldu\u011fundan x\u0259b\u0259r verir. Bu sad\u0259 v\u0259 s\u0259mimi xan\u0131m\u0131n h\u0259r k\u0259sl\u0259 \u00f6z dilind\u0259 dan\u0131\u015fmas\u0131 onu h\u0259r k\u0259s\u0259 sevdirirdi.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva s\u0259n\u0259tinin d\u0259y\u0259rini bil\u0259n v\u0259 onu uca tutan h\u0259kiml\u0259rd\u0259n idi. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, o \u00f6z m\u00fchazir\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 yeti\u015fdirm\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259kimlik pe\u015f\u0259sinin nec\u0259 uca v\u0259 g\u0259r\u0259kli sah\u0259 oldu\u011funu t\u0259lqin edirdi. \u201c\u018fsl h\u0259kim yaln\u0131z o \u015f\u0259xsdir ki, x\u0259st\u0259nin \u0259zablar\u0131n\u0131 \u00f6z \u0259zablar\u0131 bilir v\u0259 onun \u00fc\u00e7\u00fcn sa\u011fal\u0131b evin\u0259-e\u015fiyin\u0259 qay\u0131tm\u0131\u015f insan\u0131n t\u0259b\u0259ss\u00fcm\u00fc \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u00fckafatd\u0131r\u201d \u2013 deyirdi Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m. El\u0259 t\u0259kc\u0259 bu iki c\u00fcml\u0259 bu b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tin m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n nec\u0259 z\u0259ngin bir insan oldu\u011funu ortaya qoymu\u015f olur.<br \/>\nH\u0259yat\u0131 h\u0259r bir alim v\u0259 tibb i\u015f\u00e7isi \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fdan-ba\u015fa \u00f6rn\u0259k olan akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva 28 aprel 1923-c\u00fc ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van\u0131n \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yeri il\u0259 se\u00e7il\u0259n ictimai v\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadimi, \u018fm\u0259kdar h\u0259kim, professor \u018fziz \u018fliyevin ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nZ\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n ail\u0259si o d\u00f6vr\u00fcn qabaqc\u0131l fikirli ziyal\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259sin\u0259 aid idi. Az\u0259rbaycan\u0131n elm v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259ri onlar\u0131n evl\u0259rinin daimi qonaqlar\u0131 olard\u0131. D\u00f6vr\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 ail\u0259vi v\u0259 m\u0259n\u0259vi yax\u0131nl\u0131q, onlar\u0131n humanist d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 diqq\u0259t\u0259layiq s\u00f6hb\u0259tl\u0259ri u\u015faqlar\u0131n milli ruhda formala\u015fmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131rd\u0131.<br \/>\nZ\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva zaman-zaman \u00f6yr\u0259nil\u0259c\u0259k v\u0259 t\u0259dqiq olunacaq m\u0259kt\u0259bdir. G\u0259l\u0259c\u0259k taleyini tibb elmin\u0259 h\u0259sr etm\u0259yi qar\u015f\u0131s\u0131na m\u0259qs\u0259d qoyan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m 1942-ci ild\u0259 orta m\u0259kt\u0259bi bitirdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Tibb \u0130nstitutunun m\u00fcalic\u0259-profilaktika fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olur v\u0259 institutu \u0259la qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 bitirir. Az\u0259rbaycanda g\u00f6z\u00fc z\u0259d\u0259l\u0259y\u0259n v\u0259 a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259y\u0259, h\u0259tta tam korlu\u011fa s\u0259b\u0259b olan traxoma infeksion x\u0259st\u0259liyinin geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zamanda ona qar\u015f\u0131 t\u0259sirli m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131 yox idi. Bel\u0259 bir d\u00f6vrd\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m traxoma x\u0259st\u0259liyin\u0259 qar\u015f\u0131 apar\u0131lan m\u00fcalic\u0259vi v\u0259 profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259\u015fkilind\u0259 v\u0259 ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edir, konkret m\u00fcalic\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n ba\u015fqa Az\u0259rbaycanda traxoma x\u0259st\u0259liyinin daha geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 rayonlara gedir, h\u0259kim oftalmoloqlara m\u0259ruz\u0259l\u0259r oxuyur, \u0259hali aras\u0131nda \u00e7oxlu s\u00f6hb\u0259tl\u0259r apar\u0131rd\u0131. Az\u0259rbaycanda traxoman\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fcn k\u0259silm\u0259sini qar\u015f\u0131s\u0131na m\u0259qs\u0259d qoyan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m bu problemin n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tin v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b oldu\u011funu \u00e7ox yax\u015f\u0131 bilirdi. Lakin i\u015fin \u00e7\u0259tinliyin\u0259 v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tin\u0259 baxmayaraq, o, tezlikl\u0259 b\u00f6y\u00fck u\u011furlar \u0259ld\u0259 edir. Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n bu istiqam\u0259td\u0259 aprad\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar 1960-c\u0131 ild\u0259 u\u011furla m\u00fcdafi\u0259 etdiyi \u201cTraxoman\u0131n dig\u0259r terapiya \u00fcsullar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 sintomisinl\u0259 m\u00fcalic\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik dissertasiyan\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Traxoma x\u0259st\u0259liyinin m\u00fcayin\u0259si v\u0259 m\u00fcalic\u0259 i\u015fl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m oftalmologiya elminin bir s\u0131ra aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t verirdi.<br \/>\nZ\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva se\u00e7diyi pe\u015f\u0259d\u0259 \u00f6z izini qoymu\u015f, s\u00f6z\u00fcn\u00fc dey\u0259 bilmi\u015f alim v\u0259 h\u0259kim idi. Onun yazd\u0131\u011f\u0131 monoqrafiyalar v\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259r bu g\u00fcn d\u0259 aktuald\u0131r v\u0259 oftalmoloqlar\u0131n stol\u00fcst\u00fc kitab\u0131d\u0131r. Onu da vur\u011fulayaq ki, bu, sad\u0259 bir elm yolu deyildi. Akademik Krasnovun yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, &#8220;m\u0259kt\u0259b yaradan&#8221;, tibb elminin, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, &#8220;xam sah\u0259l\u0259ri&#8221;n\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva \u00f6z sah\u0259sind\u0259 \u0259n c\u0259sar\u0259tli, yeni add\u0131mlar atmaqdan \u00e7\u0259kinmirdi. O, d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 olaraq g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131ran elmi-t\u0259dqiqat laboratoriyas\u0131 yaratm\u0131\u015f v\u0259 praktik olaraq elm al\u0259mind\u0259 yeni bir istiqam\u0259tin &#8211; &#8220;pe\u015f\u0259 oftalmologiyas\u0131&#8221;n\u0131n, yaxud &#8220;sosial oftalmologiya&#8221;n\u0131n t\u0259m\u0259lini qurmu\u015fdu.<br \/>\nQeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na b\u00f6y\u00fck \u0259m\u0259k s\u0259rf etmi\u015fdir. Onun birba\u015fa r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 g\u0259nc aliml\u0259rin v\u0259 h\u0259kim-oftalmoloqlar\u0131n b\u00f6y\u00fck bir n\u0259sli yeti\u015fmi\u015fdir. G\u00f6rk\u0259mli alim t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin\u0259 z\u0259ngin elmi t\u0259cr\u00fcb\u0259sini \u00f6yr\u0259tmi\u015f, onlara diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131ke\u015flikl\u0259 yana\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva h\u0259r zaman \u0259traf\u0131na g\u0259nc bacar\u0131ql\u0131 v\u0259 savadl\u0131 h\u0259kiml\u0259ri toplamaqla elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rini u\u011furla t\u0259\u015fkil edirdi.<br \/>\nG\u00f6rk\u0259mli alim, g\u00f6z\u0259l qad\u0131n, qay\u011f\u0131ke\u015f ana, etibarl\u0131, s\u0259daq\u0259tli \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131, ail\u0259sin\u0259 dayaq olan insan idi Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m. Onun bu m\u0259ziyy\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev d\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259r verirdi. \u201cM\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn o, birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck bir insan idi. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m s\u0259daq\u0259tli h\u0259yat yolda\u015f\u0131, \u00e7ox mehriban, s\u0259daq\u0259tli ana, m\u0259nim ail\u0259mi, m\u0259nim u\u015faqlar\u0131m\u0131, m\u0259nim n\u0259v\u0259l\u0259rimi ya\u015fadan, b\u00f6y\u00fcd\u0259n bir f\u0259dakar insan kimi q\u0259lbimd\u0259 ya\u015fay\u0131r\u201d. Bu s\u00f6zl\u0259ri m\u0259rhum prezident, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6m\u00fcrg\u00fcn yolda\u015f\u0131 Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva haqq\u0131nda deyib. Ulu \u00f6nd\u0259r deyirdi: \u201cZ\u0259rif\u0259 xan\u0131m kimi h\u0259yat yolda\u015f\u0131m oldu\u011funa v\u0259 o, ail\u0259md\u0259 \u00e7ox y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi m\u00fchit yaratd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u0259n xo\u015fb\u0259xt olmu\u015fam\u201d&#8230; H\u0259yat\u0131m\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011fuma g\u00f6r\u0259 ail\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 fikir verm\u0259y\u0259 vaxt\u0131m olmay\u0131b. Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb v\u0259 o, bu v\u0259zif\u0259ni \u015f\u0259r\u0259fl\u0259, s\u0259daq\u0259tl\u0259, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u0259har\u0259tl\u0259 yerin\u0259 yetirib\u201d.<br \/>\nEl\u0259c\u0259 d\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev \u201cM\u0259n xo\u015fb\u0259xt\u0259m ki, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m kimi anam olmu\u015fdur&#8230; M\u0259nim anam \u0259sl alim idi&#8230; Onun unudulmaz obraz\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u0259zizdir, do\u011fmad\u0131r. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m y\u00fcks\u0259k davran\u0131\u015f meyarlar\u0131na malik idi. \u0130nsanlara m\u00fcnasib\u0259td\u0259 s\u0259mimiyy\u0259t, xeyirxahl\u0131q, eyni zamanda y\u00fcks\u0259k m\u0259d\u0259niyy\u0259t, alic\u0259nabl\u0131q \u2013 b\u00fct\u00fcn bu m\u00fcsb\u0259t keyfiyy\u0259tl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirmi\u015fdi. Alim kimi Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u00e7ox b\u00f6y\u00fck zirv\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7ata bilmi\u015fdir. Onun \u0259s\u0259rl\u0259ri, elmi monoqrafiyalar\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 \u00f6z aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirmir\u201d dey\u0259 bildirir, yoxlu\u011funa is\u0259 \u201cOnun v\u0259fat\u0131ndan sonra m\u0259nim h\u0259yat\u0131m, b\u00fct\u00fcn ail\u0259mizin h\u0259yat\u0131 d\u0259yi\u015fildi. Y\u0259ni m\u0259n indi o vaxtlardak\u0131 kimi g\u00fcl\u0259 bilmir\u0259m, h\u0259yat\u0131mda xo\u015fb\u0259xt hadis\u0259 olanda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, o da bunun \u00fc\u00e7\u00fcn sevin\u0259rdi\u201d s\u00f6zl\u0259ril\u0259 \u015f\u0259rh verir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n Birinci vitse-prezidenti, g\u0259lini Mehriban \u018fliyeva is\u0259 xan\u0131m akademik haqq\u0131nda \u201cBu xeyirxah, mehriban, s\u0259mimi insan\u0131 tan\u0131yan h\u0259r k\u0259s kimi, m\u0259n d\u0259 onun nurlu simas\u0131n\u0131 yadda\u015f\u0131mda qoruyub saxlay\u0131ram!\u201d \u2013 dey\u0259 bildirir.<br \/>\nZ\u0259rif\u0259 xan\u0131m, eyni zamanda m\u00fcxt\u0259lif m\u0259d\u0259niyy\u0259t sah\u0259l\u0259ri il\u0259 maraqlan\u0131rd\u0131. Az\u0259rbaycan v\u0259 rus dill\u0259rind\u0259 g\u00f6z\u0259l dan\u0131\u015f\u0131r, elmi \u0259s\u0259rl\u0259r yaz\u0131r, d\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259tini d\u0259rind\u0259n bilirdi. Onun \u0259d\u0259biyyat sah\u0259sind\u0259 bilikl\u0259ri, inc\u0259s\u0259n\u0259t, x\u00fcsusil\u0259 t\u0259sviri s\u0259n\u0259t, r\u0259sm \u0259s\u0259rl\u0259ri haqq\u0131nda m\u00fclahiz\u0259l\u0259ri adam\u0131 heyr\u0259tl\u0259ndirirdi. Musiqi istedad\u0131, musiqiy\u0259 olan m\u0259h\u0259bb\u0259ti il\u0259 se\u00e7ilirdi. Az\u0259rbaycan xalq mahn\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7ox sevirdi, klassik v\u0259 Az\u0259rbaycan b\u0259st\u0259karlar\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirirdi.<br \/>\nZ\u0259ngin elmi yarad\u0131c\u0131l\u0131q irsi il\u0259 Az\u0259rbaycan oftalmologiya elmini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada tan\u0131dan, y\u00fcks\u0259k intellekt sahibi akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n elmd\u0259 a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 yol ild\u0259n-il\u0259 inki\u015faf edir. G\u00f6rk\u0259mli alimin yaz\u0131b-yaratd\u0131\u011f\u0131 monumental \u0259s\u0259rl\u0259ri, elmi nailiyy\u0259tl\u0259ri, pedaqoqluq s\u0259ri\u015ft\u0259si, y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li m\u0259d\u0259ni irsi daim ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, \u00f6yr\u0259nilir, ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 t\u0259dqiqat \u0259s\u0259rinin m\u00f6vzusuna \u00e7evrilir.<br \/>\nBir mill\u0259t m\u0259hz qad\u0131na verdiyi d\u0259y\u0259r q\u0259d\u0259r \u00f6z\u00fcn\u0259 h\u00f6rm\u0259t edir, \u00f6z g\u0259l\u0259c\u0259yini g\u00f6r\u00fcr. Akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n \u015f\u0259xsind\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bir daha y\u00fcks\u0259k bir s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259qdim olunur, tan\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Taleh Yusifov,\u00a0<\/strong><br \/>\n<em>M\u00fcdafi\u0259 S\u0259nayesi Nazirliyi Elmi-T\u0259dqiqat \u0130nstitutunun apar\u0131c\u0131 m\u00fch\u0259ndisi,<br \/>\nYAP X\u0259tai rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda oftalmologiya elminin inki\u015faf\u0131ndan dan\u0131\u015fark\u0259n ilk g\u00f6z \u00f6n\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259nl\u0259rd\u0259n biridir Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc insanlara i\u015f\u0131q ba\u011f\u0131\u015flama\u011fa h\u0259sr etmi\u015fdi. Bu \u00f6mr\u00fcn m\u0259nas\u0131 z\u00fclm\u0259t v\u0259 qaranl\u0131qla m\u00fcbariz\u0259 aparmaqdan ibar\u0259t idi. Tan\u0131yanlar, zaman\u0131nda \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olanlar onu m\u0259hz bel\u0259 xarakteriz\u0259 edir \u2013 g\u00f6z\u0259l h\u0259kim, sad\u0259 insan, qay\u011f\u0131ke\u015f ana v\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131. Bu d\u0259y\u0259rli insan haqq\u0131nda h\u0259r k\u0259s\u00a0 ist\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259ri, ist\u0259r t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u00e7iyin-\u00e7iyin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 insanlar yaln\u0131z xo\u015f s\u00f6zl\u0259r s\u00f6yl\u0259yir ki, bu da Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n daxil\u0259n nec\u0259 z\u0259ngin, alic\u0259nab bir insan oldu\u011fundan x\u0259b\u0259r verir. Bu sad\u0259 v\u0259 s\u0259mimi xan\u0131m\u0131n h\u0259r k\u0259sl\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":711071,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/b6dfd41816825920112420533771092208.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/b6dfd41816825920112420533771092208.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/b6dfd41816825920112420533771092208.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/b6dfd41816825920112420533771092208-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/b6dfd41816825920112420533771092208-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/b6dfd41816825920112420533771092208-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/b6dfd41816825920112420533771092208.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/b6dfd41816825920112420533771092208.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/b6dfd41816825920112420533771092208-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/b6dfd41816825920112420533771092208.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycanda oftalmologiya elminin inki\u015faf\u0131ndan dan\u0131\u015fark\u0259n ilk g\u00f6z \u00f6n\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259nl\u0259rd\u0259n biridir Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc insanlara i\u015f\u0131q ba\u011f\u0131\u015flama\u011fa h\u0259sr etmi\u015fdi. Bu \u00f6mr\u00fcn m\u0259nas\u0131 z\u00fclm\u0259t v\u0259 qaranl\u0131qla m\u00fcbariz\u0259 aparmaqdan ibar\u0259t idi. Tan\u0131yanlar, zaman\u0131nda \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olanlar onu m\u0259hz bel\u0259 xarakteriz\u0259 edir \u2013 g\u00f6z\u0259l h\u0259kim, sad\u0259 insan, qay\u011f\u0131ke\u015f ana v\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131. Bu d\u0259y\u0259rli insan haqq\u0131nda h\u0259r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/711070"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=711070"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/711070\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/711071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=711070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=711070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=711070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}