{"id":712195,"date":"2024-04-17T14:11:15","date_gmt":"2024-04-17T10:11:15","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=712195"},"modified":"2024-04-17T14:11:15","modified_gmt":"2024-04-17T10:11:15","slug":"brussel-danisiqlari-erm%c9%99nistanin-q%c9%99rbl%c9%99-gizli-danisiqlari-sensasion-faktlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=712195","title":{"rendered":"Br\u00fcssel dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131: Erm\u0259nistan\u0131n Q\u0259rbl\u0259 gizli dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 &#8211; SENSAS\u0130ON FAKTLAR"},"content":{"rendered":"<p>Aprelin 3-d\u0259, y\u0259ni aprelin 5-d\u0259 Br\u00fcsseld\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan Erm\u0259nistan-A\u0130-AB\u015e format\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n d\u00fcz\u00a0<a href=\"https:\/\/oxu.az\/politics\/856315\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">iki g\u00fcn \u0259vv\u0259l<\/a>\u00a0Caliber.Az-\u0131n redaksiyas\u0131n\u0131n diplomatik dair\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verib ki, Br\u00fcsseld\u0259 Nikol Pa\u015finyan, Ursula fon der Lyayen v\u0259 Antoni Blinken \u0130r\u0259van\u0131n Avro-Atlantik m\u0259kana inteqrasiyas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 siyasi, iqtisadi v\u0259 humanitar sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 sazi\u015f\u00a0imzalamaq niyy\u0259tind\u0259dirl\u0259r. \u018fn \u0259sas\u0131 is\u0259 ba\u011fl\u0131 qap\u0131lar arxas\u0131nda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 MDB \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f h\u0259rbi pakt ba\u011flanacaq.<\/p>\n<p>Bir g\u00fcn \u0259vv\u0259l elan etdiyimiz kimi,\u00a0<a href=\"https:\/\/caliber.az\/post\/234200\/?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR2lKHV51mLIfeNYBtSpZaTlRyIDn075sQaWGs88GsQ6JJztRC-iZegWjYs_aem_AS1cwwwpc7cx6SNjCVdik2tOQDwX2J1GKEpfypTDWiNJ5gieSoP9Mf_6trEaEGCKc0r64aEdFba7LtyhePp9P19E\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Caliber.Az<\/a>-\u0131n redaksiyas\u0131 AB\u015e v\u0259 A\u0130 t\u0259r\u0259find\u0259n Erm\u0259nistana h\u0259rbi-siyasi d\u0259st\u0259yin konkret olaraq nec\u0259 veril\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<a href=\"https:\/\/oxu.az\/politics\/860695\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">m\u0259lumat<\/a>\u00a0\u0259ld\u0259 edibl\u0259r. H\u0259min m\u0259lumatlar\u0131 \u0259trafl\u0131 t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k geni\u015f ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim edirik. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u0259vv\u0259l qeyd etdiyimiz kimi, h\u0259m Blinken, h\u0259m d\u0259 fon der Lyayen Az\u0259rbaycan Prezidenti\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyevl\u0259<\/strong>\u00a0telefon dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131nda\u00a0bizi \u0259min etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fsalarda ki, Br\u00fcssel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lm\u0259yib v\u0259 yaln\u0131z iqtisadi komponent\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259k, faktlar bunun \u0259ksini deyir.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, ke\u00e7\u0259k Q\u0259rbin Erm\u0259nistana yard\u0131m\u0131n\u0131n t\u0259f\u0259rr\u00fcat\u0131na.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"gallery\">\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDQvMTcvMTEvNDYvMDIvYTgzN2IyMDMtNDM5ZC00MDM3LWFhODMtNDhjYWUwNDI4NTZiL2U4ZjFmYTdlNTA4NjM2MWU0YjUwMTNmMTdjNzBmNjk2LmpwZWciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=2c70b2ad3b9eed9e\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>AB\u015e &#8211; Erm\u0259nistan<\/strong><\/p>\n<p>AB\u015e \u0130r\u0259vana Strateji M\u00fcdafi\u0259 \u0130cmal\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131 v\u0259 Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn yeni h\u0259rbi doktrina haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ekspert d\u0259st\u0259yi ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bu m\u0259qam Erm\u0259nistanla AB\u015e aras\u0131nda h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Strateji m\u00fcdafi\u0259 bax\u0131\u015f\u0131 v\u0259 yeni h\u0259rbi doktrinan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 t\u0259kc\u0259 cari m\u00fcdafi\u0259 strategiyalar\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259sini deyil, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 yana\u015fmas\u0131n\u0131n tamamil\u0259 yenid\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n AB\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259msil olunan Q\u0259rb t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 onun t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin b\u00fct\u00fcn aspektl\u0259rini v\u0259 potensial z\u0259iflikl\u0259rini qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259li, h\u0259m\u00e7inin erm\u0259ni t\u0259r\u0259fin\u0259 doktrina formala\u015fd\u0131rma\u011fa, erm\u0259ni t\u0259r\u0259fin\u0259 yeni geosiyasi reall\u0131qlara v\u0259 maraqlara (bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr Erm\u0259nistan\u0131n deyil, AB\u015e-nin) uy\u011fun g\u0259l\u0259n doktrina formala\u015fd\u0131rma\u011fa k\u00f6m\u0259k etm\u0259li olacaqlar.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k vacibdir ki, h\u0259rbi doktrinada bu c\u00fcr d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r AB\u015e-nin aktiv maliyy\u0259 v\u0259 texniki d\u0259st\u0259yi il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunacaq, bu da Q\u0259rbin C\u0259nubi Qafqazda sabitliy\u0259 t\u0259sir ed\u0259n prosesl\u0259rd\u0259 f\u0259al i\u015ftirak etm\u0259k ist\u0259yini t\u0259sdiql\u0259yir. Dem\u0259li, g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 a\u00e7\u0131qlanan 65 milyon dollar aysberqin g\u00f6r\u00fcn\u0259n hiss\u0259sidir.<\/p>\n<p>\u0130kit\u0259r\u0259fli h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q Planla\u015fd\u0131rma v\u0259 Analiz Prosesi (PARP) v\u0259 \u018fm\u0259liyyat \u0130mkanlar\u0131 Konsepsiyas\u0131 (OCC) vasit\u0259sil\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n m\u0259qs\u0259dl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n NATO il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lacaq.<\/p>\n<p>PARP v\u0259 OCC NATO il\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015f \u00f6lk\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas elementl\u0259rind\u0259ndir. PARP t\u0259r\u0259fda\u015flara m\u00fcdafi\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olmaqda k\u00f6m\u0259k etm\u0259k v\u0259 ordular\u0131n\u0131n NATO il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259tini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Bu, t\u0259r\u0259fda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 birg\u0259 \u0259m\u0259liyyatlarda daha s\u0259m\u0259r\u0259li i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 imkan verir.<\/p>\n<p>OCC t\u0259r\u0259fda\u015f h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rin NATO standartlar\u0131na cavab verm\u0259si v\u0259 Alyans\u0131n \u0259m\u0259liyyatlar\u0131nda s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259 bilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>AB\u015e il\u0259 yeni sazi\u015fl\u0259r kontekstind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n bu proqramlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 intensivl\u0259\u015f\u0259c\u0259k. Bu, t\u0259kc\u0259 NATO il\u0259 h\u0259rbi \u0259laq\u0259l\u0259rin d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259t v\u0259 haz\u0131rl\u0131q s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si dem\u0259kdir. Artan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa NATO t\u0259liml\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox i\u015ftirak, qabaqc\u0131l texnologiyalar\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259si v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259si daxil ola bil\u0259r ki, bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi potensial\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 qabiliyy\u0259tini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259k, \u0130ranla s\u0259rh\u0259d\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirm\u0259kl\u0259, s\u0259rh\u0259d n\u0259zar\u0259tini v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi yard\u0131m g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Hadis\u0259l\u0259rin bu c\u00fcr inki\u015faf\u0131 AB\u015e-nin geosiyasi ambisiyalar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc deyil v\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r g\u00f6zl\u0259nil\u0259n idi. Bu, Erm\u0259nistan-\u0130ran s\u0259rh\u0259dinin Rusiya s\u0259rh\u0259d\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fchafiz\u0259si kontekstind\u0259 x\u00fcsusil\u0259 aktuald\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, s\u00f6hb\u0259t AB\u015e-nin Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n k\u0259\u015ffiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 amil olan Rusiya s\u0259rh\u0259d\u00e7il\u0259rinin g\u00f6zl\u0259nil\u0259n \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259sind\u0259n gedir. Bu bax\u0131mdan \u0130ran\u0131n reaksiyas\u0131 maraq do\u011furur. Ehtimal etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Tehran \u0130r\u0259van\u0131n g\u00f6st\u0259rdiyi kimi oyununu anlay\u0131b, bunu \u0130ran\u0131n Ali R\u0259hb\u0259rinin beyn\u0259lxalq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fc\u015faviri \u018fli \u018fkb\u0259r Vilay\u0259tinin AB\u015e v\u0259 NATO-nun m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin h\u0259lli b\u0259han\u0259si il\u0259 regionun i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fmaq ist\u0259dikl\u0259ri bar\u0259d\u0259 son b\u0259yanat\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Vilay\u0259tinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, NATO-nun Br\u00fcsseld\u0259 ke\u00e7iril\u0259n sammiti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 b\u0259yan edilmi\u015f m\u0259qs\u0259d \u201cs\u00fclh\u00fcn b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131\u201d oldu\u011fu halda, Qafqaz regionunun i\u015fl\u0259rin\u0259 qeyri-qanuni m\u00fcdaxil\u0259 bar\u0259d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul edilib.<\/p>\n<p>\u201cBu davran\u0131\u015f g\u00f6st\u0259rir ki, bu qrup \u00f6lk\u0259l\u0259r g\u0259rginliyi art\u0131rmaq ist\u0259yir v\u0259 region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi bahas\u0131na h\u0259rbi m\u00f6vcudlu\u011fa b\u0259han\u0259 yarad\u0131r\u201d, &#8211; dey\u0259 \u0130ran\u0131n Ali R\u0259hb\u0259rinin m\u00fc\u015faviri qeyd edib. Bununla bel\u0259, sual qal\u0131r: Vilay\u0259tinin dedikl\u0259rind\u0259n sonra n\u0259 ba\u015f ver\u0259c\u0259k? Zaman g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>AB\u015e Erm\u0259nistan\u0131n KTMT-nin Birg\u0259 Hava H\u00fccumundan M\u00fcdafi\u0259 sistemin\u0259 inteqrasiyas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, hava q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin v\u0259 hava h\u00fccumundan m\u00fcdafi\u0259 imkanlar\u0131n\u0131n yerind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistana analitik qruplar g\u00f6nd\u0259r\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>AB\u015e hava h\u00fccumundan m\u00fcdafi\u0259 sistemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 Erm\u0259nistanla h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q strukturunun d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sind\u0259 maraql\u0131d\u0131r. Amerika qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 qruplar\u0131n\u0131n Erm\u0259nistana g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si \u00f6lk\u0259nin KTMT-nin hava h\u00fccumundan m\u00fcdafi\u0259 sistemin\u0259 davaml\u0131 inteqrasiyas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla Erm\u0259nistan\u0131n HHQ v\u0259 hava h\u00fccumundan m\u00fcdafi\u0259sini yenid\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 v\u0259 yenid\u0259n t\u0259\u015fkil etm\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f strategiyan\u0131n bir hiss\u0259sidir.<\/p>\n<p>Bu add\u0131m AB\u015e-nin Rusiya v\u0259 KTMT-nin regionda t\u0259sirini azaltmaq ist\u0259yinin daha geni\u015f kontekstin\u0259 uy\u011fun g\u0259lir. Bu i\u015fin m\u00fc\u0259yy\u0259n hiss\u0259si art\u0131q apar\u0131l\u0131r, bunu Fransan\u0131n Erm\u0259nistana g\u0259tirdiyi radar sisteml\u0259ri d\u0259 s\u00fcbut edir. Bu kontekstd\u0259 AB\u015e Rusiyan\u0131n \u0130r\u0259vana h\u0259rbi t\u0259sirini azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f Erm\u0259nistan\u0131n hava h\u00fccumundan m\u00fcdafi\u0259sini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn texnologiya, t\u0259lim v\u0259 d\u0259st\u0259k verm\u0259kl\u0259 \u0259sas rol oynama\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar Erm\u0259nistan\u0131n qabaqc\u0131l h\u0259rbi texnika v\u0259 yeni texnologiyalara \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Xarici H\u0259rbi Maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 (FMF) v\u0259saiti ay\u0131racaq.<\/p>\n<p>FMF proqram\u0131 AB\u015e-nin m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131na avadanl\u0131q, t\u0259lim v\u0259 dig\u0259r h\u0259rbi ehtiyaclar \u00fc\u00e7\u00fcn qrantlar v\u0259 ya kreditl\u0259r verm\u0259kl\u0259 d\u0259st\u0259k olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f \u0259sas AB\u015e xarici siyas\u0259t al\u0259tidir. Bu proqram q\u0259bul ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u00fcdafi\u0259 qabiliyy\u0259tinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 h\u0259rbi qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin art\u0131r\u0131lmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>AB\u015e FMF vasit\u0259sil\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcasir h\u0259rbi texnologiyalara v\u0259 y\u00fcks\u0259k texnologiyal\u0131 avadanl\u0131qlara \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131rmaq niyy\u0259tind\u0259dir. Bu\u00a0\u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259, t\u0259kc\u0259 h\u0259rbi infrastrukturun t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sini deyil, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistan ordusunun \u0259m\u0259liyyat imkanlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. FMF vasit\u0259sil\u0259 maliyy\u0259nin t\u0259min edilm\u0259si Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n daxili v\u0259 xarici t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, Erm\u0259nistanla strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k ist\u0259yini vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n<p>AB\u015e silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri il\u0259 birg\u0259 h\u0259rbi t\u0259liml\u0259rd\u0259 v\u0259 m\u0259\u015fql\u0259rd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>AB\u015e v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n birg\u0259 h\u0259rbi t\u0259liml\u0259ri iki \u00f6lk\u0259nin h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259t s\u0259viyy\u0259sini y\u00fcks\u0259ltm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. Bu c\u00fcr f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin m\u0259qs\u0259di, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 potensial m\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rind\u0259 birg\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 nail olmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q Erm\u0259nistan h\u0259rb\u00e7il\u0259rin\u0259 yeni taktika v\u0259 texnologiyalara yiy\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k, h\u0259m\u00e7inin NATO il\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 t\u0259min ed\u0259r\u0259k, \u00fcnsiyy\u0259t bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 v\u0259 prosedurlar\u0131n\u0131 t\u0259kmill\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k. T\u0259lim h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistan ordusunun \u00fcmumi d\u00f6y\u00fc\u015f qabiliyy\u0259tini t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn platforma t\u0259min ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>AB\u015e Beyn\u0259lxalq H\u0259rbi T\u0259hsil v\u0259 T\u0259lim (IMET) proqram\u0131 vasit\u0259sil\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcdafi\u0259 qabiliyy\u0259tini g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bu proqram AB\u015e-nin t\u0259hsil kurslar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 ikit\u0259r\u0259fli h\u0259rbi \u0259laq\u0259l\u0259rin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f xarici h\u0259rbi yard\u0131m\u0131n\u0131n \u0259sas al\u0259tl\u0259rind\u0259n biridir. IMET t\u0259r\u0259fda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin h\u0259rbi personal\u0131na amerikal\u0131 h\u0259mkarlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 AB\u015e h\u0259rbi t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259lim ke\u00e7m\u0259k imkan\u0131 verir.<\/p>\n<p>Proqram\u0131n m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 h\u0259rbi qulluq\u00e7ular aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, pe\u015f\u0259kar haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 daxildir. T\u0259lim taktiki t\u0259lim v\u0259 \u0259m\u0259liyyat planla\u015fd\u0131rmas\u0131ndan tutmu\u015f logistika v\u0259 strateji menecment kurslar\u0131na q\u0259d\u0259r geni\u015f m\u00f6vzular\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>AB\u015e b\u00fct\u00fcn Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 GPS texnologiyas\u0131n\u0131n geni\u015f t\u0259tbiqinin s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi sah\u0259d\u0259 GPS (Global Positioning System) texnologiyas\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n d\u0259qiqliyi v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. GPS qo\u015funlara m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 ya tan\u0131\u015f olmayan \u0259razil\u0259rd\u0259 d\u0259qiq naviqasiya imkan\u0131 verir, mobilliyi v\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n \u015f\u0259rait\u0259 operativ reaksiyan\u0131 xeyli yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Silahlar\u0131n d\u0259qiqliyinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si: GPS artilleriya m\u0259rmil\u0259ri v\u0259 idar\u0259 olunan raketl\u0259r d\u0259 daxil olmaqla silahlar\u0131n h\u0259d\u0259falma d\u0259qiqliyini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunur. Bu, h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 daha d\u0259qiq z\u0259rb\u0259l\u0259r endirm\u0259y\u0259 imkan verir.<\/p>\n<p>Operativ planla\u015fd\u0131rma v\u0259 koordinasiya: GPS koordinatlar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sind\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259qiqliyi t\u0259min edir ki, bu da h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n effektiv planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 koordinasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir. Buraya m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u00f6b\u0259l\u0259rin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rinin sinxronla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, vaxt\u0131nda d\u0259st\u0259yin g\u00f6st\u0259rilm\u0259si v\u0259 logistikan\u0131n optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 daxildir.<\/p>\n<p>\u0130dar\u0259etm\u0259 v\u0259 monitorinq: GPS texnologiyalar\u0131 h\u0259rbi komandanl\u0131\u011fa \u00f6z q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin v\u0259 resurslar\u0131n\u0131n yerini real vaxt rejimind\u0259 izl\u0259m\u0259y\u0259 imkan verir ki, bu da qo\u015funlar\u0131n idar\u0259 edilm\u0259sini v\u0259 onlara n\u0259zar\u0259ti yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 onlar\u0131n m\u00fcmk\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n m\u00fcdafi\u0259sini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Pilotsuz sisteml\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 istifad\u0259si: m\u00fcasir pilotsuz u\u00e7u\u015f aparatlar\u0131 v\u0259 dig\u0259r avtonom sisteml\u0259rd\u0259 naviqasiya v\u0259 k\u0259\u015ffiyyat, monitorinq v\u0259 z\u0259rb\u0259l\u0259rin endirilm\u0259si kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn GPS-d\u0259n geni\u015f istifad\u0259 olunur.<\/p>\n<p><strong>A\u0130 &#8211; Erm\u0259nistan<\/strong><\/p>\n<p>Avropa \u0130ttifaq\u0131 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259st\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 Avropa S\u00fclh Fondu (EPF) \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 yard\u0131m paketini q\u0259bul ed\u0259c\u0259k. Bu paket Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcdafi\u0259 sektorunda milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini, sabitliyini v\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. O, h\u0259m\u00e7inin \u0259m\u0259liyyat s\u0259m\u0259r\u0259liliyini art\u0131racaq, A\u0130 v\u0259 NATO standartlar\u0131na uy\u011funlu\u011fu s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259k, el\u0259c\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin operativ uy\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Yard\u0131m paketi h\u0259m\u00e7inin Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin A\u0130-nin \u00dcmumi T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 M\u00fcdafi\u0259 Siyas\u0259ti (CSDP) \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259liyyat v\u0259 missiyalarda i\u015ftirak potensial\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fld\u0259 etdiyimiz m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, Avropa S\u00fclh Fondu (EPF) vasit\u0259sil\u0259 Erm\u0259nistana yard\u0131m paketinin q\u0259bulu m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 art\u0131q Avropa \u0130ttifaq\u0131nda konsensus \u0259ld\u0259 olunub. D\u0259st\u0259k verilm\u0259si bar\u0259d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul edilib ki, bu da A\u0130 il\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda m\u00fcdafi\u0259 sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131md\u0131r. Bu yard\u0131m paketi bir ne\u00e7\u0259 \u0259sas sah\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lib: Erm\u0259nistan\u0131n milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin v\u0259 h\u0259rbi sah\u0259siniun g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, \u0259m\u0259liyyat haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 h\u0259m A\u0130, h\u0259m d\u0259 NATO standartlar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n standartlara riay\u0259t olunma.<\/p>\n<p>A\u0130-nin bu q\u0259rar\u0131 h\u0259m d\u0259 \u00dcmumi T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 M\u00fcdafi\u0259 Siyas\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan v\u0259 A\u0130 aras\u0131nda daha s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 stimulla\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, bu q\u0259rar A\u0130-nin x\u00fcsusil\u0259 cari geosiyasi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar fonunda Avropan\u0131n \u015f\u0259rq s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259 \u00f6z t\u0259sirini v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min olunmas\u0131nda i\u015ftirak\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn strateji ist\u0259yini vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n<p>A\u0130 v\u0259 Erm\u0259nistan m\u00fct\u0259madi olaraq m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r aparacaq.<\/p>\n<p>Daha \u0259vv\u0259l d\u0259 qeyd etdiyimiz AB\u015e il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 oldu\u011fu kimi, A\u0130 v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda m\u00fct\u0259madi m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r ki, bu m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259l\u0259c\u0259k, bu is\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma v\u0259 koordinasiyan\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131md\u0131r. Bu m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r, h\u0259m\u00e7inin Erm\u0259nistan\u0131n Avropa v\u0259 transatlantik t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik strukturlar\u0131na daha s\u0131x inteqrasiyas\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Avropa \u0130ttifaq\u0131 Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259tinin Rusiya FTX-nin S\u0259rh\u0259d Xidm\u0259tinin qo\u015funlar\u0131n\u0131n \u201cZvartnots\u201d beyn\u0259lxalq hava liman\u0131ndan, Erm\u0259nistan-\u0130ran s\u0259rh\u0259dind\u0259n v\u0259 b\u00fct\u00fcn dig\u0259r beyn\u0259lxalq s\u0259rh\u0259d m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259rar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259diyini bildirir.<\/p>\n<p>Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n birba\u015fa d\u0259st\u0259yi il\u0259 Pa\u015finyan h\u00f6kum\u0259tinin bu q\u0259rar\u0131 Rusiyan\u0131n Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 m\u00f6vqeyini z\u0259ifl\u0259tm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ilk konkret, n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq add\u0131m oldu v\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 o, Br\u00fcssel raz\u0131la\u015fmalar\u0131 kontekstind\u0259 x\u00fcsusil\u0259 se\u00e7ilir. Rusiya s\u0259rh\u0259d qo\u015funlar\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq hava liman\u0131 v\u0259 \u0130ranla s\u0259rh\u0259d kimi m\u00fch\u00fcm m\u00f6vqel\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 regionda Avro-Atlantik t\u0259sirinin geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaradacaq ki, bu da postsovet m\u0259kan\u0131nda Rusiyan\u0131n t\u0259sirin\u0259 qar\u015f\u0131 daha geni\u015f strategiyan\u0131n bir hiss\u0259si kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. Bu, h\u0259m d\u0259 A\u0130-nin C\u0259nubi Qafqaz regionunda \u00f6z m\u00f6vqel\u0259rini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 daha geni\u015f geosiyasi oyun kontekstin\u0259 tamamil\u0259 uy\u011fun g\u0259lir. Haz\u0131rk\u0131 q\u0259rar Erm\u0259nistan\u0131n Rusiyan\u0131n t\u0259sirind\u0259n tamamil\u0259 \u00e7\u0131xmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn plasdarm yarad\u0131r.<\/p>\n<p>A\u0130 v\u0259 Erm\u0259nistan Rusiyan\u0131n Erm\u0259nistandak\u0131 h\u0259rbi obyektl\u0259rinin statusunu onlar\u0131n 2044-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00f6vcudlu\u011funu n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan haz\u0131rk\u0131 sazi\u015fi n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7iribl\u0259r.<\/p>\n<p>Son zamanlar Avropa \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 Erm\u0259nistan kuluarlarda onun \u0259razisind\u0259ki Rusiya h\u0259rbi bazalar\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif variantlar\u0131 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fczakir\u0259 edir ki, bu da Br\u00fcssel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. Rusiya h\u0259rbi kontingentinin Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 A\u0130 v\u0259 AB\u015e-nin erm\u0259ni siyas\u0259tind\u0259 strateji h\u0259d\u0259fl\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 o c\u00fcml\u0259d\u0259n Rusiyan\u0131n 102-ci bazas\u0131n\u0131n \u0259traf\u0131nda g\u0259rginlik oca\u011f\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 da daxil olmaqla, m\u00fcxt\u0259lif ssenaril\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Rusiya h\u0259rbi bazas\u0131 v\u0259 Rusiya h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n Erm\u0259nistan Respublikas\u0131nda m\u00f6vcudlu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin aktiv m\u00fczakir\u0259si art\u0131q Rusiyan\u0131n Erm\u0259nistan\u0131n \u0259razisind\u0259ki 102-ci h\u0259rbi bazas\u0131n\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu haqq\u0131nda sazi\u015fin m\u00fcdd\u0259tinin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131ndan xeyli \u0259vv\u0259l ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>A\u0130 v\u0259 Erm\u0259nistan \u0130r\u0259van\u0131n Rusiya h\u0259rbi texnikas\u0131 v\u0259 texnologiyas\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n veril\u0259n h\u0259rbi t\u0259hsil v\u0259 t\u0259limd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n azald\u0131lmas\u0131 z\u0259rur\u0259tini m\u00fczakir\u0259 edibl\u0259r.<\/p>\n<p>A\u0130 v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda apar\u0131lan bu m\u00fczakir\u0259l\u0259r t\u0259kc\u0259 h\u0259rbi avadanl\u0131qlar v\u0259 texnologiyalar deyil, h\u0259m d\u0259 m\u00fcdafi\u0259 sah\u0259sind\u0259 t\u0259hsil proqramlar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir, h\u0259m\u00e7inin Avro-Atlantik blokun v\u0259 \u0130r\u0259van\u0131n h\u0259rbi strukturlar\u0131n\u0131 rusiyay\u00f6nl\u00fc elementl\u0259rd\u0259n \u201ct\u0259mizl\u0259m\u0259k\u201d v\u0259 rus h\u0259rbi m\u0259kt\u0259binin erm\u0259ni h\u0259rbi \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rind\u0259n silinm\u0259sini m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn birg\u0259 s\u0259yl\u0259rin\u0259 i\u015far\u0259 edir. Proses \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 A\u0130 qar\u015f\u0131s\u0131na Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin \u015f\u0259xsi hey\u0259tinin v\u0259 h\u0259rbi-texniki potensial\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na f\u0259al t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259k v\u0259zif\u0259sini qoyur.<\/p>\n<p>Bu proses\u0259 art\u0131q start verilib v\u0259 bu kontekstd\u0259 T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n katibi Armen Qriqoryan\u0131n \u0130ctimai Televiziyaya m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 2020-2024-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistana silah t\u0259dar\u00fck\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 sazi\u015fl\u0259rd\u0259 Rusiyan\u0131n pay\u0131n\u0131n 96%-d\u0259n 10%-d\u0259n daha a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc bar\u0259d\u0259 b\u0259yanat\u0131n\u0131 xat\u0131rlatmaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r.<\/p>\n<p>A\u0130 v\u0259 Erm\u0259nistan A\u0130-nin Erm\u0259nistandak\u0131 missiyas\u0131n\u0131n (EUMA) uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u00f6vcudlu\u011funu t\u0259min etm\u0259k v\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131 hesab\u0131na onun funksiyalar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>K\u0130V-d\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 A\u0130-nin Erm\u0259nistandak\u0131 missiyas\u0131n\u0131n monitorinq (oxu &#8211; \u00a0k\u0259\u015ffiyyat) funksiyalar\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fmayaca\u011f\u0131, h\u0259m d\u0259 NATO \u00f6lk\u0259l\u0259rinin (v\u0259 ya konkret bir \u00f6lk\u0259nin) tamh\u00fcquqlu h\u0259rbi bazas\u0131na \u00e7evrilm\u0259k potensial\u0131na malik olaca\u011f\u0131na dair m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131b. \u00a0Missiya hey\u0259tinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 onun funksiyalar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si is\u0259 bu perspektivi g\u00fccl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, AB\u015e-nin Erm\u0259nistandak\u0131 s\u0259firi Kristina Kuinnin bu yax\u0131nlarda b\u0259yan etdiyi kimi, Va\u015finqton h\u0259l\u0259lik A\u0130 missiyas\u0131na qo\u015fulma\u011f\u0131 m\u00fczakir\u0259 etm\u0259yib, lakin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu ehtimal\u0131 da istisna etmir.<\/p>\n<p>Hadis\u0259l\u0259rin bu c\u00fcr inki\u015faf\u0131 m\u00fctl\u0259q Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 qeyri-regional m\u00f6vcudlu\u011fun g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq ki, bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n haql\u0131 olaraq m\u00fc\u015fahid\u0259 missiyas\u0131n\u0131n himay\u0259si alt\u0131nda k\u0259\u015ffiyyat \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si kimi q\u0259bul edilir. Bu m\u0259qamlar is\u0259 h\u0259rbi bazalar v\u0259 s\u0259rh\u0259d\u00e7il\u0259r haqq\u0131nda yuxar\u0131da qeyd olunan m\u0259lumatlarla yana\u015f\u0131, regionda g\u0259rginliyi xeyli art\u0131racaq.<\/p>\n<p>A\u0130 Erm\u0259nistana Az\u0259rbaycanla s\u0259rh\u0259dd\u0259 m\u00fcdafi\u0259 infrastrukturunun, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u00fch\u0259ndis istehkamlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131nda yard\u0131m ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>A\u0130-nin Az\u0259rbaycanla \u015f\u0259rti, h\u0259l\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259mi\u015f s\u0259rh\u0259din tamh\u00fcquqlu c\u0259bh\u0259 x\u0259ttin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u00fch\u0259ndis istehkamlar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131n\u0131 v\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 at\u0259\u015f m\u00f6vqel\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u0259l\u0259lik \u0130r\u0259van\u0131 yeni qar\u015f\u0131durmaya it\u0259l\u0259m\u0259k kimi xarakteriz\u0259 etm\u0259k \u00e7\u0259tindir. Erm\u0259nistan v\u0259 A\u0130-nin s\u00fclh t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin\u0259 d\u0259st\u0259k b\u0259yanatlar\u0131na baxmayaraq, praktikada bu c\u00fcr add\u0131mlar Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 potensial h\u00fccumlar \u00fc\u00e7\u00fcn tramplin yarad\u0131lmas\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. Xat\u0131rladaq ki, Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u00f6z Konstitusiyas\u0131nda t\u0259sbit olunmu\u015f \u0259razi iddialar\u0131ndan h\u0259l\u0259 d\u0259 \u0259l \u00e7\u0259km\u0259yib. Bu \u00f6lk\u0259 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 ekspansionist niyy\u0259tl\u0259rini institusional olaraq r\u0259dd etm\u0259d\u0259n onun h\u0259r hans\u0131 formada g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni q\u0131z\u0131\u015fd\u0131rmaq v\u0259 s\u00fclh prosesini pozma\u011fa b\u0259rab\u0259rdir.<\/p>\n<p>A\u0130 v\u0259 Erm\u0259nistan s\u0259rh\u0259d t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 n\u0259zar\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri Erm\u0259nistan Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Xidm\u0259tinin s\u0259rh\u0259d qo\u015funlar\u0131n\u0131n v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Xarici S\u0259rh\u0259d T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin birg\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f tutacaq.<\/p>\n<p>A\u0130 v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda \u201cFrontex\u201d (A\u0130 Avropa S\u0259rh\u0259d v\u0259 Sahil M\u00fchafiz\u0259si Agentliyi) vasit\u0259sil\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin maraqlar\u0131na qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f n\u00f6vb\u0259ti add\u0131m kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. A\u0130-d\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rin idar\u0259 edilm\u0259si v\u0259 miqrasiya xidm\u0259ti il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan \u201cFrontex\u201d ittifaq \u00f6lk\u0259l\u0259rinin xarici s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sind\u0259, n\u0259zar\u0259tind\u0259 v\u0259 qorunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Br\u00fcssel raz\u0131la\u015fmalar\u0131na \u0259sas\u0259n, \u201cFrontex\u201din f\u0259aliyy\u0259ti Erm\u0259nistan s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259ndiril\u0259c\u0259k. Haz\u0131rk\u0131 geosiyasi g\u0259rginlik kontekstind\u0259 bel\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q A\u0130-nin Erm\u0259nistanda Rusiyan\u0131n t\u0259sirini azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00f6vb\u0259ti c\u0259hdidir. Bu c\u00fcr h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r t\u0259kc\u0259 A\u0130-nin \u00f6z t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq strategiyas\u0131na xidm\u0259t etmir, h\u0259m d\u0259 qurumun Avropadan k\u0259narda m\u0259suliyy\u0259t zonas\u0131n\u0131\u00a0geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k ist\u0259yini n\u00fcmayi\u015f etdirir, bu is\u0259 Rusiyan\u0131n cavab t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>A\u0130-y\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r v\u0259 AB\u015e yeni yarad\u0131lm\u0131\u015f Erm\u0259nistan Xarici K\u0259\u015ffiyyat Xidm\u0259tinin t\u0259limin\u0259 v\u0259 t\u0259chizat\u0131na \u00f6z yard\u0131m\u0131n\u0131 t\u0259klif ed\u0259c\u0259k, D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Xidm\u0259tinin potensial\u0131n\u0131 v\u0259 t\u0259lim imkanlar\u0131n\u0131 art\u0131racaq.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n bu sah\u0259d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli texniki v\u0259 ekspert d\u0259st\u0259yi alaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir ki, bu da Erm\u0259nistan\u0131n yeni yarad\u0131lm\u0131\u015f Xarici K\u0259\u015ffiyyat Xidm\u0259tin\u0259 \u00f6z \u0259m\u0259liyyat imkanlar\u0131n\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k. A\u0130 v\u0259 AB\u015e il\u0259 k\u0259\u015ffiyyat sah\u0259sind\u0259 bu c\u00fcr d\u0259rin \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q Erm\u0259nistan\u0131n Xarici K\u0259\u015ffiyyat Xidm\u0259tinin Q\u0259rbin n\u0259zar\u0259tind\u0259 olan struktura \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq. Q\u0259rb texnikas\u0131ndan v\u0259 texnologiyalar\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 Erm\u0259nistan k\u0259\u015ffiyyat\u0131n\u0131n \u0259m\u0259liyyat s\u0259viyy\u0259sind\u0259 effektivliyini art\u0131rsa da, \u00a0onun m\u00fcst\u0259qillik d\u0259r\u0259c\u0259sini azaldacaq.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n Komp\u00fcter T\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 M\u00fcdaxil\u0259 Qrupunun v\u0259 Komp\u00fcter T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 \u0130nsidentl\u0259r\u0259 M\u00fcdaxil\u0259 Qrupunun strateji imkanlar\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn A\u0130-Erm\u0259nistan kiber dialoqu ba\u015flayacaq.<\/p>\n<p>XXI \u0259srd\u0259 kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin \u0259h\u0259miyy\u0259ti dan\u0131lmazd\u0131r v\u0259 bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, 2020-ci il m\u00fcharib\u0259sind\u0259n d\u0259rs alan Erm\u0259nistan az\u0259rbaycanl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin haz\u0131rl\u0131q s\u0259viyy\u0259sini d\u0259rk etmi\u015f olub. \u0130ndi Erm\u0259nistan Avropan\u0131n art\u0131q ona v\u0259d etdiyi d\u0259st\u0259yin\u0259 \u00fcmid edir. Kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik dialoqunun ba\u015flanmas\u0131 \u0130r\u0259van\u0131n Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t infrastrukturunun qorunmas\u0131 v\u0259 r\u0259q\u0259msal t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm hesab etdiyi kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik imkanlar\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p><strong>AB\u015e &#8211; Avropa \u0130ttifaq\u0131 &#8211; Erm\u0259nistan<\/strong><\/p>\n<p>AB\u015e v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 Erm\u0259nistana Atom Elektrik Stansiyalar\u0131n\u0131n deaktiv edilm\u0259si proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Metsamor Atom Elektrik Stansiyas\u0131n\u0131n s\u00f6k\u00fclm\u0259sind\u0259 \u0130r\u0259vana k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k. Metsamorun f\u0259aliyy\u0259ti dayand\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra yeni atom elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n qurulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 ayr\u0131lacaq.<\/p>\n<p>AB\u015e v\u0259 A\u0130 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 Erm\u0259nistana Metsamor AES-in l\u0259\u011fvi v\u0259 yeni n\u00fcv\u0259 enerjisi layih\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131 vasit\u0259sil\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Bu, t\u0259kc\u0259 AES-in k\u00f6hn\u0259lm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 potensial ekoloji v\u0259 texnoloji riskl\u0259rini minimuma endirm\u0259y\u0259 hesablanmay\u0131b, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Rusiyan\u0131n enerji resurslar\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltma\u011fa y\u00f6n\u0259lib. Bu c\u00fcr add\u0131mlar, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, Rusiyan\u0131n Erm\u0259nistandak\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli maraqlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, Moskvan\u0131n cavab add\u0131mlar\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq. AB\u015e v\u0259 A\u0130 b\u00fct\u00fcn bu m\u00fcmk\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259rini d\u0259rk ed\u0259r\u0259k, Erm\u0259nistana laz\u0131mi d\u0259st\u0259yin g\u00f6st\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259al i\u015fl\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>AB\u015e v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik proqram\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259k, onu \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn birg\u0259 h\u0259rbi v\u0259 i\u015f\u00e7i qrup yaradacaq.<\/p>\n<p>AB\u015e, A\u0130 v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda bel\u0259 bir i\u015f\u00e7i qrupunun yarad\u0131lmas\u0131 beyn\u0259lxalq h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00fcmumi q\u0259bul edilmi\u015f t\u0259cr\u00fcb\u0259dir. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs daha \u0259vv\u0259l qeyd etdiyimiz bir s\u0131ra f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u0259rbi t\u0259lim, infrastrukturun t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 yeni m\u00fcdafi\u0259 texnologiyalar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. \u0130\u015f\u00e7i qrupun \u0259sas m\u0259qs\u0259di s\u0259m\u0259r\u0259li qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259ni t\u0259min etm\u0259k v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi inki\u015faf proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 qar\u015f\u0131ya qoyulan v\u0259zif\u0259l\u0259rin icras\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kdir.<\/p>\n<p>Sonda bir ne\u00e7\u0259 \u0259sas m\u0259qama diqq\u0259t yetirm\u0259k ist\u0259rdik.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n g\u00fcn AB\u015e-nin \u0130r\u0259vandak\u0131 s\u0259firi Kristina Kuinn s\u0259firlikd\u0259 Erm\u0259nistan M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi il\u0259 f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259c\u0259k h\u0259rbi m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7inin d\u0259 \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan edib. Eyni zamanda Erm\u0259nistan AB\u015e-d\u0259n zirehli t\u0259cili yard\u0131m ma\u015f\u0131nlar\u0131 ist\u0259yib v\u0259 \u00e7ox g\u00fcman ki, onlar\u0131 tezlikl\u0259 alacaq. Bunu s\u0259fir Kristina Kuinn d\u0259 t\u0259sdiql\u0259yib. Baxmayaraq ki, art\u0131q qeyd etdiyimiz kimi, Br\u00fcsseld\u0259 ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015f \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 r\u0259smi Bak\u0131n\u0131 \u0259min etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar ki, AB\u015e-A\u0130-Erm\u0259nistan dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131nda, \u201c\u00fcmumiyy\u0259tl\u0259\u201d h\u0259rbi komponent yoxdur. Amma h\u0259l\u0259 aprelin 3-d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etdiyimiz kimi, reall\u0131q ba\u015fqa c\u00fcr oldu.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 qeyd etm\u0259diyimiz, lakin aprelin 5-d\u0259 Br\u00fcsseld\u0259 d\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lan bir m\u00fch\u00fcm m\u0259qam\u0131 da vur\u011fulamaq laz\u0131md\u0131r: A\u0130 v\u0259 AB\u015e Erm\u0259nistana \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc silahlar\u0131n verilm\u0259sin\u0259 dair raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259libl\u0259r. \u00dcst\u0259lik, h\u00fccum silahlar\u0131n\u0131n t\u0259dar\u00fck\u00fc g\u00f6zl\u0259nilir. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u0130r\u0259van Q\u0259rbin G\u00fcrc\u00fcstana bel\u0259 verm\u0259diyini v\u0259 uzun ill\u0259r Ukraynaya verm\u0259kd\u0259n imtina etdiyi silahlar\u0131 alacaq.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan ordusunun NATO standartlar\u0131na tam uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259ki rus h\u0259rb\u00e7il\u0259rinin v\u0259 rusiyap\u0259r\u0259st elementl\u0259rin Erm\u0259nistandan s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 &#8211; b\u00fct\u00fcn bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r Erm\u0259nistan\u0131n ortam\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 NATO-ya \u00fczv olmas\u0131na haz\u0131rl\u0131qdan x\u0259b\u0259r verir. B\u00fct\u00fcn bu f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 Q\u0259rb \u00f6z silah bazar\u0131n\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 a\u00e7\u0131r v\u0259 bu silahlar\u0131n Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fc maliyy\u0259l\u0259\u015fdirir. Bu g\u00fcn Erm\u0259nistan son d\u0259r\u0259c\u0259 riskli, onun \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck faci\u0259 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259c\u0259k oyuna ba\u015f qo\u015fub. Sanki Nikol Pa\u015finyan alud\u0259\u00e7i kimi \u00f6lk\u0259sini geosiyasi qumara qoyaraq onu daha b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qoyur. Biz \u0130r\u0259van\u0131n v\u0259 onun yeni himay\u0259darlar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn add\u0131mlar\u0131ndan x\u0259b\u0259rdar\u0131q v\u0259 \u0259min ed\u0259 bil\u0259rik ki, xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rin \u201cregionda q\u00fcvv\u0259l\u0259r balans\u0131n\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z n\u0259zar\u0259t\u00e7i itini yaratmaq c\u0259hdl\u0259ri yaln\u0131z itin \u00f6z\u00fcn\u00fcn axtalanmas\u0131 il\u0259 ba\u015fa \u00e7atacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aprelin 3-d\u0259, y\u0259ni aprelin 5-d\u0259 Br\u00fcsseld\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan Erm\u0259nistan-A\u0130-AB\u015e format\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n d\u00fcz\u00a0iki g\u00fcn \u0259vv\u0259l\u00a0Caliber.Az-\u0131n redaksiyas\u0131n\u0131n diplomatik dair\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verib ki, Br\u00fcsseld\u0259 Nikol Pa\u015finyan, Ursula fon der Lyayen v\u0259 Antoni Blinken \u0130r\u0259van\u0131n Avro-Atlantik m\u0259kana inteqrasiyas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 siyasi, iqtisadi v\u0259 humanitar sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 sazi\u015f\u00a0imzalamaq niyy\u0259tind\u0259dirl\u0259r. \u018fn \u0259sas\u0131 is\u0259 ba\u011fl\u0131 qap\u0131lar arxas\u0131nda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 MDB \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f h\u0259rbi pakt ba\u011flanacaq. Bir g\u00fcn \u0259vv\u0259l elan etdiyimiz kimi,\u00a0Caliber.Az-\u0131n redaksiyas\u0131 AB\u015e v\u0259 A\u0130 t\u0259r\u0259find\u0259n Erm\u0259nistana h\u0259rbi-siyasi d\u0259st\u0259yin konkret olaraq nec\u0259 veril\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0m\u0259lumat\u00a0\u0259ld\u0259 edibl\u0259r. H\u0259min m\u0259lumatlar\u0131 \u0259trafl\u0131 t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k geni\u015f ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":712196,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/D\u00a1D\u00bdD\u00b8D\u00bcD\u00beDo-N_DoN_D\u00b0D\u00bdD\u00b0-2024-04-17-114538.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/D\u00a1D\u00bdD\u00b8D\u00bcD\u00beDo-N_DoN_D\u00b0D\u00bdD\u00b0-2024-04-17-114538.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/D\u00a1D\u00bdD\u00b8D\u00bcD\u00beDo-N_DoN_D\u00b0D\u00bdD\u00b0-2024-04-17-114538.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/D\u00a1D\u00bdD\u00b8D\u00bcD\u00beDo-N_DoN_D\u00b0D\u00bdD\u00b0-2024-04-17-114538-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/D\u00a1D\u00bdD\u00b8D\u00bcD\u00beDo-N_DoN_D\u00b0D\u00bdD\u00b0-2024-04-17-114538-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/D\u00a1D\u00bdD\u00b8D\u00bcD\u00beDo-N_DoN_D\u00b0D\u00bdD\u00b0-2024-04-17-114538.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/D\u00a1D\u00bdD\u00b8D\u00bcD\u00beDo-N_DoN_D\u00b0D\u00bdD\u00b0-2024-04-17-114538.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/D\u00a1D\u00bdD\u00b8D\u00bcD\u00beDo-N_DoN_D\u00b0D\u00bdD\u00b0-2024-04-17-114538.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/D\u00a1D\u00bdD\u00b8D\u00bcD\u00beDo-N_DoN_D\u00b0D\u00bdD\u00b0-2024-04-17-114538-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/D\u00a1D\u00bdD\u00b8D\u00bcD\u00beDo-N_DoN_D\u00b0D\u00bdD\u00b0-2024-04-17-114538.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Aprelin 3-d\u0259, y\u0259ni aprelin 5-d\u0259 Br\u00fcsseld\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan Erm\u0259nistan-A\u0130-AB\u015e format\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n d\u00fcz\u00a0iki g\u00fcn \u0259vv\u0259l\u00a0Caliber.Az-\u0131n redaksiyas\u0131n\u0131n diplomatik dair\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verib ki, Br\u00fcsseld\u0259 Nikol Pa\u015finyan, Ursula fon der Lyayen v\u0259 Antoni Blinken \u0130r\u0259van\u0131n Avro-Atlantik m\u0259kana inteqrasiyas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 siyasi, iqtisadi v\u0259 humanitar sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 sazi\u015f\u00a0imzalamaq niyy\u0259tind\u0259dirl\u0259r. \u018fn \u0259sas\u0131 is\u0259 ba\u011fl\u0131 qap\u0131lar arxas\u0131nda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 MDB&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/712195"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=712195"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/712195\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/712196"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=712195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=712195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=712195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}