{"id":714468,"date":"2024-04-23T14:24:00","date_gmt":"2024-04-23T10:24:00","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=714468"},"modified":"2024-04-23T14:24:00","modified_gmt":"2024-04-23T10:24:00","slug":"moldovali-siyas%c9%99tci-qaqauz-yerini-z%c9%99rb%c9%99-altinda-qoyurlar-s%c9%99rh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=714468","title":{"rendered":"Moldoval\u0131 siyas\u0259t\u00e7i: \u201cQaqauz Yerini z\u0259rb\u0259 alt\u0131nda qoyurlar\u201d &#8211; \u015e\u018fRH"},"content":{"rendered":"<p>Moldova Respublikas\u0131n\u0131n t\u00fcrk b\u00f6lg\u0259si &#8211; Qaqauziyan\u0131n muxtar \u0259razi qurumu (Qaqauz Yeri) &#8211; Komrat (Qaqauziyan\u0131n paytaxt\u0131) il\u0259 Ki\u015fineu aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin pisl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n sonra postsovet m\u0259kan\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn ekspert icmas\u0131n\u0131n diqq\u0259tini c\u0259lb edib. S\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri bu il oktyabr\u0131n 20-d\u0259 prezident se\u00e7kisi v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczvl\u00fckl\u0259 ba\u011fl\u0131 referendumun ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar olub.<\/p>\n<p>Qaqauziya Ba\u015fqan\u0131 Yevgeniya Qutsul bildirib ki, Moldovan\u0131n Avropa \u0130ttifaq\u0131na inteqrasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 referendum respublika Prezidenti Maya Sandu t\u0259r\u0259find\u0259n hakimiyy\u0259td\u0259 qalmaq \u00fc\u00e7\u00fcn siyasi manipulyasiyad\u0131r. Amma qaqauzlar bunun \u0259leyhin\u0259 s\u0259s verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn orada i\u015ftirak ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Yevgeniya Qutsul Ki\u015fineunun Buxarest il\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 q\u0259rar ver\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259 Qaqauziyan\u0131n Moldovan\u0131 t\u0259rk ed\u0259c\u0259yini bildirib (daha \u0259vv\u0259l Rum\u0131niyan\u0131n Ba\u015f naziri Marsel \u00c7iolaku \u00f6lk\u0259sinin Moldova il\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259sinin lehin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdi). Moldova A\u0130-y\u0259 daxil olarsa, Komrat xarici siyas\u0259t kursunu m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k h\u00fcququnu \u00f6z\u00fcnd\u0259 saxlay\u0131r.<\/p>\n<p>Daha sonra aprelin 21-d\u0259 Moskvada Avropa \u0130ttifaq\u0131na inteqrasiyaya qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xan Moldova m\u00fcxalif\u0259t siyas\u0259t\u00e7il\u0259rinin qurultay\u0131 ke\u00e7irildi v\u0259 orada \u201cQ\u0259l\u0259b\u0259\u201d (Victorie) siyasi blokunun yarad\u0131lmas\u0131 elan edildi. Bu forumun \u0259sas simas\u0131, Yevgeniya Qutsuldan ba\u015fqa, Moldovada axtar\u0131\u015fa verilmi\u015f v\u0259 Moldova hakimiyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n \u015eor Partiyas\u0131 qada\u011fan edilmi\u015f oliqarx \u0130lan \u015eor idi.<\/p>\n<p>V\u0259ziyy\u0259ti\u00a0<strong>Oxu.Az<\/strong>-a tarix\u00e7i, politoloq, Moldova Respublikas\u0131 parlamentinin deputat\u0131 (2010-14), postsovet m\u0259kan\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan, \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 Moldovan\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 12 kitab\u0131n m\u00fc\u0259llifi\u00a0<strong>Zurab Todua\u00a0<\/strong>\u015f\u0259rh edib:<\/p>\n<p>&#8211; Moldova Respublikas\u0131ndak\u0131 Qaqauz Muxtariyy\u0259ti \u0259traf\u0131nda v\u0259ziyy\u0259t, h\u0259qiq\u0259t\u0259n, pisl\u0259\u015fir. Moldova m\u00fcxalif\u0259tinin Moskvada ke\u00e7iril\u0259n qondarma qurultay\u0131 is\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259ni bir az da q\u0131z\u0131\u015fd\u0131rd\u0131. \u0130\u015f buras\u0131ndad\u0131r ki, konqres v\u0259 onun n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f \u201cQ\u0259l\u0259b\u0259\u201d bloku yaln\u0131z i\u015f adam\u0131 \u0130lan \u015eorla \u0259laq\u0259si olan siyasi t\u0259\u015fkilatlar\u0131 birl\u0259\u015fdirib. Bunlar \u0259vv\u0259ll\u0259r Moldova hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n qada\u011fan edilmi\u015f \u015eor Partiyas\u0131 \u0259sas\u0131nda yarad\u0131lm\u0131\u015f d\u00f6rd partiyad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015f adam\u0131 \u0130lan \u015eorun emiqrasiyada olmas\u0131 t\u0259sad\u00fcfi deyil. Moldovada birinci instansiya m\u0259hk\u0259m\u0259si onu \u00fc\u00e7 d\u00f6vl\u0259t bank\u0131ndan milyard dollar\u0131n o\u011furlanmas\u0131nda i\u015ftirak ittiham\u0131 il\u0259 yeddi il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259hrum edib. Bu bax\u0131mdan yarad\u0131lm\u0131\u015f blokun prezident se\u00e7kisind\u0259 i\u015ftirak perspektivl\u0259ri \u00e7ox qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>Birincisi, yuxar\u0131da ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n \u015eor Partiyas\u0131 il\u0259 eyni s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 \u201cQ\u0259l\u0259b\u0259\u201d bloku ist\u0259nil\u0259n vaxt qada\u011fan edil\u0259 bil\u0259r. \u018fg\u0259r bu al\u0131nmazsa, o dem\u0259kdir ki, m\u00fcxalif\u0259td\u0259n \u201ckremlp\u0259r\u0259st, korrupsioner, cinay\u0259tkar\u201d v\u0259 s. kimi t\u0259qdim edil\u0259 bil\u0259n namiz\u0259din olmas\u0131 iqtidar \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rf\u0259lidir. Bu fon son iki ild\u0259 s\u0131ralar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azalm\u0131\u015f Maya Sandu t\u0259r\u0259fdarlar\u0131n\u0131n birl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox uy\u011fun g\u0259lir.<\/p>\n<p>PAS partiyas\u0131n\u0131n hakimiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu d\u00f6vr (2020-ci ild\u0259n) davaml\u0131 u\u011fursuzluqlar v\u0259 qalmaqallarla yadda qal\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 insanlar\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259r etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn vasit\u0259 v\u0259 \u00fcsullardan istifad\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n se\u00e7kisi v\u0259 Moldovan\u0131n Avropa \u0130ttifaq\u0131na daxil olmas\u0131na m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 referendumun birl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259n. Lakin h\u0259l\u0259 he\u00e7 kim Moldovan\u0131 A\u0130-y\u0259 d\u0259v\u0259t etmir. S\u00f6hb\u0259t n\u0259z\u0259ri v\u0259 \u00e7ox uzaq g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259n gedir.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, \u201cQ\u0259l\u0259b\u0259\u201d bloku sol\u00e7u, sol m\u0259rk\u0259z\u00e7i v\u0259 sa\u011f\u00e7\u0131 m\u00fcxalif\u0259tin &#8211; Maya Sandu v\u0259 onun t\u0259r\u0259fdarlar\u0131ndan naraz\u0131 olan b\u00fct\u00fcn partiyalar\u0131n birl\u0259\u015fm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alacaq. Onlar\u0131n, az qala ham\u0131 il\u0259 aras\u0131 d\u0259yib.<\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u0130lon \u015eorun b\u00fct\u00fcn bu n\u00fcmayi\u015fkaran\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri Qaqauziyan\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ciddi z\u0259rb\u0259 alt\u0131nda qoyur. \u0130st\u0259r h\u00f6kum\u0259td\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 parlamentd\u0259 muxtariyy\u0259tin l\u0259\u011fv olunmas\u0131 arzusunda olan m\u0259murlar, deputatlar \u00e7oxdur. S\u0259b\u0259b d\u0259 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir: Qaqauziya \u201cbir oliqarx t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7irilib\u201d.<\/p>\n<p>R\u0259smi K\u0130V muxtariyy\u0259ti g\u00f6zd\u0259n salma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Hakimiyy\u0259tin q\u0131c\u0131qlanmas\u0131 onunla izah olunur ki, Qaqauz Yeri Muxtariyy\u0259tinin m\u0259c\u0259ll\u0259sind\u0259 (Konstitusiyas\u0131nda) Moldova d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyini itir\u0259rs\u0259, Qaqauziyan\u0131n \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yin etm\u0259k h\u00fcququ t\u0259sbit olunub. 2014-c\u00fc ild\u0259 Qaqauziyada \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yinetm\u0259 h\u00fcququ il\u0259 ba\u011fl\u0131 referendum ke\u00e7irilib. Daha \u0259vv\u0259l, 2006-c\u0131 ild\u0259 Dnestryan\u0131da m\u00fcst\u0259qillik v\u0259 daha sonra Rusiyaya birl\u0259\u015fdirilm\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 referendum ke\u00e7irilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Moldova Respublikas\u0131n\u0131n hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n planla\u015fd\u0131r\u0131lan referendum pay\u0131zda ba\u015f tutsa, bu, Moldovan\u0131n Dnestr \u00e7ay\u0131 boyunca son par\u00e7alanmas\u0131na v\u0259 sa\u011f sahild\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Qaqauziya \u0259traf\u0131nda g\u0259rginliyin k\u0259skin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Moldova Respublikas\u0131n\u0131n t\u00fcrk b\u00f6lg\u0259si &#8211; Qaqauziyan\u0131n muxtar \u0259razi qurumu (Qaqauz Yeri) &#8211; Komrat (Qaqauziyan\u0131n paytaxt\u0131) il\u0259 Ki\u015fineu aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin pisl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n sonra postsovet m\u0259kan\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn ekspert icmas\u0131n\u0131n diqq\u0259tini c\u0259lb edib. S\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri bu il oktyabr\u0131n 20-d\u0259 prezident se\u00e7kisi v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczvl\u00fckl\u0259 ba\u011fl\u0131 referendumun ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar olub. Qaqauziya Ba\u015fqan\u0131 Yevgeniya Qutsul bildirib ki, Moldovan\u0131n Avropa \u0130ttifaq\u0131na inteqrasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 referendum respublika Prezidenti Maya Sandu t\u0259r\u0259find\u0259n hakimiyy\u0259td\u0259 qalmaq \u00fc\u00e7\u00fcn siyasi manipulyasiyad\u0131r. Amma qaqauzlar bunun \u0259leyhin\u0259 s\u0259s verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn orada i\u015ftirak ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, Yevgeniya Qutsul Ki\u015fineunun Buxarest il\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 q\u0259rar&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":714469,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/N_D\u00beN_D\u00be-1.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/N_D\u00beN_D\u00be-1.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/N_D\u00beN_D\u00be-1.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/N_D\u00beN_D\u00be-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/N_D\u00beN_D\u00be-1-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/N_D\u00beN_D\u00be-1.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/N_D\u00beN_D\u00be-1.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/N_D\u00beN_D\u00be-1.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/N_D\u00beN_D\u00be-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/N_D\u00beN_D\u00be-1.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Moldova Respublikas\u0131n\u0131n t\u00fcrk b\u00f6lg\u0259si &#8211; Qaqauziyan\u0131n muxtar \u0259razi qurumu (Qaqauz Yeri) &#8211; Komrat (Qaqauziyan\u0131n paytaxt\u0131) il\u0259 Ki\u015fineu aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin pisl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n sonra postsovet m\u0259kan\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn ekspert icmas\u0131n\u0131n diqq\u0259tini c\u0259lb edib. S\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri bu il oktyabr\u0131n 20-d\u0259 prezident se\u00e7kisi v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczvl\u00fckl\u0259 ba\u011fl\u0131 referendumun ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar olub. Qaqauziya Ba\u015fqan\u0131 Yevgeniya Qutsul bildirib ki, Moldovan\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/714468"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=714468"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/714468\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/714469"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=714468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=714468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=714468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}