{"id":715821,"date":"2024-04-26T13:18:41","date_gmt":"2024-04-26T09:18:41","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=715821"},"modified":"2024-04-26T13:18:41","modified_gmt":"2024-04-26T09:18:41","slug":"az%c9%99rbaycanda-latin-%c9%99lifbasi-il%c9%99-yazilan-ilk-%c9%99lyazmanin-saxlanildigi-muzeyd%c9%99n-reportaj-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=715821","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda lat\u0131n \u0259lifbas\u0131 il\u0259 yaz\u0131lan ilk \u0259lyazman\u0131n saxlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 muzeyd\u0259n REPORTAJ &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda lat\u0131n qrafikal\u0131 \u0259lifban\u0131n ilk \u0259lyazmas\u0131 bu muzeyd\u0259 qorunur. S\u00f6z\u00fcged\u0259n muzey q\u0259dim \u015e\u0259kid\u0259 yerl\u0259\u015fir, dahi m\u00fct\u0259f\u0259kkir M.F.Axundzad\u0259nin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 xatir\u0259 ev muzeyi kimi 85 il \u0259vv\u0259l t\u0259\u015fkil olunub.<\/p>\n<p>Bizim.Media-n\u0131n yerli b\u00fcrosu x\u0259b\u0259r verir ki, Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131-dramaturq, filosof, ictimai xadim, Az\u0259rbaycan dramaturgiyas\u0131n\u0131n banisidir. O, 1812-ci il iyunun 30-da Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim \u0259yal\u0259tl\u0259rind\u0259n olan \u015e\u0259kid\u0259 anadan olub.<\/p>\n<p><strong>Filosof alimin v\u0259fat\u0131ndan is\u0259 146 il \u00f6t\u00fcr<\/strong><\/p>\n<p>Muzeyin direktoru Ulduz X\u0259lilova dahi m\u00fct\u0259f\u0259kkirin h\u0259yat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015fark\u0259n bildirib\u00a0ki, Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259 13 ya\u015f\u0131nad\u0259k ail\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015fay\u0131b. 1825-ci ild\u0259 anas\u0131 il\u0259 \u015e\u0259kiy\u0259 qay\u0131d\u0131b.<\/p>\n<p>F\u0259t\u0259linin ruhani olmas\u0131n\u0131 ist\u0259y\u0259n anas\u0131n\u0131n \u0259misi Axund Hac\u0131 \u018fl\u0259sg\u0259r 1832-ci ild\u0259 onu G\u0259nc\u0259y\u0259 apar\u0131r. G\u0259nc F\u0259t\u0259li burada m\u0259ntiq v\u0259 fiqh elml\u0259rini, habel\u0259 dahi Az\u0259rbaycan \u015fair v\u0259 filosofu Mirz\u0259 \u015e\u0259fi Vazehd\u0259n x\u0259ttatl\u0131q s\u0259n\u0259tini \u00f6yr\u0259nir. Lakin Mirz\u0259 \u015e\u0259finin g\u0259nc F\u0259t\u0259liy\u0259 t\u0259siri bununla bitmir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f Mirz\u0259 F\u0259t\u0259linin h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, onun bir m\u00fct\u0259f\u0259kkir kimi formala\u015fmas\u0131na ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Ulduz xan\u0131m onu da \u0259lav\u0259 edir ki, d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn m\u00fcasir elml\u0259ri il\u0259 maraqlanan Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li 1833-c\u00fc ild\u0259 \u015e\u0259kid\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f rus m\u0259kt\u0259bin\u0259 daxil olur v\u0259 bir il burada t\u0259hsil al\u0131r. 1834-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 o, Tiflis\u0259 gedir, Qafqaz cani\u015fininin ba\u015f d\u0259ft\u0259rxanas\u0131nda m\u00fclki i\u015fl\u0259r sah\u0259sind\u0259 \u015e\u0259rq dill\u0259ri m\u00fct\u0259rcimi t\u0259yin olunur v\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r bu v\u0259zif\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. 1873-c\u00fc ild\u0259 ona h\u0259rbi r\u00fctb\u0259-polkovnik r\u00fctb\u0259si verilir.<\/p>\n<p>1851-ci ild\u0259 Rus Co\u011frafiya C\u0259miyy\u0259tinin Qafqaz \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 \u00fczv se\u00e7il\u0259n Axundzad\u0259 sonralar Qafqaz Arxeoqrafiya Komissiyas\u0131nda t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rin\u0259 c\u0259lb olunur. O, \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0259zetinin n\u0259\u015frin\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t verir, onun s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 \u201cV\u0259kili Mill\u0259ti-Nam\u0259lum\u201d imzas\u0131 il\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259r d\u0259rc etdirir.<\/p>\n<p>Xatir\u0259 ev muzeyi iki hiss\u0259d\u0259n &#8211; Axundzad\u0259nin do\u011fuldu\u011fu evd\u0259n v\u0259 eksponatlar\u0131n n\u00fcmayi\u015f etdirildiyi s\u0259rgi salonundan ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, muzeyd\u0259 600-\u0259 yax\u0131n eksponat n\u00fcmayi\u015f etdirilir. Onlar\u0131n s\u0131ras\u0131nda el\u0259 bir nadir eksponat var ki, qiym\u0259ti, d\u0259y\u0259ri \u0259v\u0259zolunmazd\u0131r. Bu eksponat dahi m\u00fct\u0259f\u0259kkirin \u0259l yaz\u0131s\u0131 \u015f\u0259klind\u0259dir. \u00c7oxlar\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 bilmir ki, dahi m\u00fct\u0259f\u0259kkir h\u0259m d\u0259 lat\u0131n qrafikal\u0131 \u0259lifban\u0131n ilk m\u00fc\u0259llifi hesab olunur. Muzeyd\u0259ki \u0259n qiym\u0259tli eksponatlardan biri d\u0259 m\u0259hz M.F.Axundzad\u0259nin ilk d\u0259f\u0259 lat\u0131n \u0259lifbas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 layih\u0259dir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, M.F.Axundzad\u0259 \u00f6z yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda h\u0259mi\u015f\u0259 d\u00fcnya maarif\u00e7iliyin\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m verib. 1878-ci ilin mart ay\u0131nda \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259liyind\u0259n Tiflisd\u0259 v\u0259fat ed\u0259n filosof alim el\u0259 h\u0259min \u015f\u0259h\u0259rin m\u00fcs\u0259lman q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda d\u0259fn olunub. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, dahi m\u00fct\u0259f\u0259kkirin \u0259ziz xatir\u0259si Tiflisd\u0259 d\u0259 h\u0259r zaman ehtiramla an\u0131l\u0131r. Haz\u0131rda bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 Axundzad\u0259nin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan M\u0259d\u0259niyy\u0259t M\u0259rk\u0259zi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"gallery\">\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDQvMjYvMDkvMzUvMjMvNDBmZjNjZjMtY2YzNC00Yjc5LTk4YzgtNGNlNWQzNzVjMmQ5LzE3MTQwMzA3OTlfcGhvdG9fNTI4Mjg3Mzc2NTI1Mzk5NTA4Ml95LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=5203d8aafe994c9a\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDQvMjYvMDkvMzUvMjIvZmFkMGQ2ZjktMjg4NS00YjcwLTk0ZDUtZTM4ODZmZTg0YjMzLzE3MTQwMzA3MjlfcGhvdG9fNTI4Mjg3Mzc2NTI1Mzk5NTA4M195LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=57e620ee2428984b\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDQvMjYvMDkvMzUvMjIvOGNhNjg0MzEtOGQ1Mi00MjE0LWIyMjUtOGZkZTliMWNhNjNlLzE3MTQwMzA3NTVfcGhvdG9fNTI4Mjg3Mzc2NTI1Mzk5NTA3N195LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=db0306a293a2a5bc\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDQvMjYvMDkvMzUvMjIvODY4YmQ1YzUtNzhlZC00ODFjLWE1ZGUtYWRkN2UyNjNhN2FiLzE3MTQwMzA3MzFfcGhvdG9fNTI4Mjg3Mzc2NTI1Mzk5NTA3OF95LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=880ddbb485283790\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDQvMjYvMDkvMzUvMjIvNzhhZTE0YTItOTRmZC00NTRkLTg0MmYtNmVjZWMyMzk2M2M2LzE3MTQwMzA3MjJfcGhvdG9fNTI4Mjg3Mzc2NTI1Mzk5NTA4MF95LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=385e6685a5a664a7\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDQvMjYvMDkvMzUvMjIvMjc2YWZlZGItNDVhMS00ZDdmLTljMDQtNzYwMzVjNzIzY2RhLzE3MTQwMzA3ODZfcGhvdG9fNTI4Mjg3Mzc2NTI1Mzk5NTA4MV95LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=9f0e72e7903fa48d\" alt=\"\" \/><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda lat\u0131n qrafikal\u0131 \u0259lifban\u0131n ilk \u0259lyazmas\u0131 bu muzeyd\u0259 qorunur. S\u00f6z\u00fcged\u0259n muzey q\u0259dim \u015e\u0259kid\u0259 yerl\u0259\u015fir, dahi m\u00fct\u0259f\u0259kkir M.F.Axundzad\u0259nin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 xatir\u0259 ev muzeyi kimi 85 il \u0259vv\u0259l t\u0259\u015fkil olunub. Bizim.Media-n\u0131n yerli b\u00fcrosu x\u0259b\u0259r verir ki, Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131-dramaturq, filosof, ictimai xadim, Az\u0259rbaycan dramaturgiyas\u0131n\u0131n banisidir. O, 1812-ci il iyunun 30-da Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim \u0259yal\u0259tl\u0259rind\u0259n olan \u015e\u0259kid\u0259 anadan olub. Filosof alimin v\u0259fat\u0131ndan is\u0259 146 il \u00f6t\u00fcr Muzeyin direktoru Ulduz X\u0259lilova dahi m\u00fct\u0259f\u0259kkirin h\u0259yat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015fark\u0259n bildirib\u00a0ki, Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259 13 ya\u015f\u0131nad\u0259k ail\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015fay\u0131b. 1825-ci ild\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":715822,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/FotoJet-1-33.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/FotoJet-1-33.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/FotoJet-1-33.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/FotoJet-1-33-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/FotoJet-1-33-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/FotoJet-1-33.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/FotoJet-1-33.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/FotoJet-1-33.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/FotoJet-1-33-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/FotoJet-1-33.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycanda lat\u0131n qrafikal\u0131 \u0259lifban\u0131n ilk \u0259lyazmas\u0131 bu muzeyd\u0259 qorunur. S\u00f6z\u00fcged\u0259n muzey q\u0259dim \u015e\u0259kid\u0259 yerl\u0259\u015fir, dahi m\u00fct\u0259f\u0259kkir M.F.Axundzad\u0259nin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 xatir\u0259 ev muzeyi kimi 85 il \u0259vv\u0259l t\u0259\u015fkil olunub. Bizim.Media-n\u0131n yerli b\u00fcrosu x\u0259b\u0259r verir ki, Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131-dramaturq, filosof, ictimai xadim, Az\u0259rbaycan dramaturgiyas\u0131n\u0131n banisidir. O, 1812-ci il iyunun 30-da Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim \u0259yal\u0259tl\u0259rind\u0259n olan \u015e\u0259kid\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715821"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=715821"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715821\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/715822"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=715821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=715821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=715821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}