{"id":716992,"date":"2024-04-30T15:12:15","date_gmt":"2024-04-30T11:12:15","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=716992"},"modified":"2024-04-30T15:12:15","modified_gmt":"2024-04-30T11:12:15","slug":"ev-yoxsa-market-tursusu-yey%c9%99k-z%c9%99h%c9%99rl%c9%99nm%c9%99-t%c9%99hluk%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=716992","title":{"rendered":"Ev, yoxsa market tur\u015fusu yey\u0259k &#8211; z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259si&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ekspertl\u0259rd\u0259n SOS: &#8220;Ev tur\u015fular\u0131 d\u00fczg\u00fcn haz\u0131rlanmazsa, ail\u0259l\u0259r m\u0259hv ola bil\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>Aprelin 15-d\u0259 Zaqatala rayon sakini Murad Ramazan o\u011flu Ramazanov \u201cBotulizm (tur\u015fu) z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si\u201d diaqnozu il\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri Kliniki Tibbi M\u0259rk\u0259zin Toksikologiya \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 daxil olub. Ba\u015f Prokurorluqdan veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Zaqatala sakini aprelin 25-d\u0259 saat 23:00 rad\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcalic\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 x\u0259st\u0259xanan\u0131n Toksikologiya \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 v\u0259fat edib.<\/p>\n<p>\u0130lkin ara\u015fd\u0131rma zaman\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, M.Ramazanov pomidor tur\u015fusu yedikd\u0259n sonra \u00f6z\u00fcn\u00fc narahat hiss etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259st\u0259xanaya m\u00fcraci\u0259t edib. Ara\u015fd\u0131rma apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259llidir ki, pomidor-xiyar tur\u015fusu yay-q\u0131\u015f Az\u0259rbaycan m\u0259tb\u0259xinin d\u0259 ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259sidir. B\u0259s ba\u011flama tur\u015funun z\u0259h\u0259r m\u0259nb\u0259yi oldu\u011funu nec\u0259 bilm\u0259k olar? N\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, botulizm kimi qorxulu halla \u00fczl\u0259\u015fm\u0259y\u0259k? Marketd\u0259ki, yoxsa ev \u015f\u0259raitind\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f tur\u015fulara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259li?<\/p>\n<p>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi r\u0259smil\u0259ri \u0259haliy\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259 daha \u00e7ox istehsalat \u015f\u0259raitind\u0259 haz\u0131rlanan konservl\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259hsullardan istifad\u0259 etm\u0259yi israrla t\u00f6vsiy\u0259 edir.\u00a0 Bildirirl\u0259r ki, konservl\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259hsullar\u0131n normalara cavab verm\u0259diyini yaln\u0131z laboratoriya \u015f\u0259raitind\u0259 a\u015fkarlamaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ev \u015f\u0259raitind\u0259 \u00e7oxlar\u0131 n\u0259yi nec\u0259 etm\u0259yi, tutman\u0131 nec\u0259 haz\u0131rlama\u011f\u0131 bilmirl\u0259r. B\u0259z\u0259n d\u00fczg\u00fcn sterilizasiya aparm\u0131rlar, el\u0259 bilirl\u0259r ki, tutma ba\u011flamaq \u00e7ox asand\u0131r. Amma \u0259slind\u0259 tutma haz\u0131rlayark\u0259n diqq\u0259t edilm\u0259li \u00e7ox m\u0259qamlar var. M\u0259s\u0259l\u0259n, t\u0259r\u0259v\u0259z d\u0259, tutman\u0131n ba\u011flanaca\u011f\u0131 qab da t\u0259miz suyla yax\u015f\u0131-yax\u015f\u0131 yuyulmal\u0131d\u0131r. Qabda torpaq q\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131, toz hiss\u0259cikl\u0259ri qalmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bel\u0259 hiss\u0259cikl\u0259r qald\u0131qda z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 ba\u015f verir.<\/p>\n<p><strong>Ekspertl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, konservl\u0259\u015fdirm\u0259 zaman\u0131 banka v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z t\u0259miz yuyulmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 bel\u0259 hallar qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r. Bu zaman bankada yaranan botulizm mikrobu inki\u015faf edir v\u0259 qidalanma zaman\u0131 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 gedir. Bu da m\u00fcxt\u0259lif insanlarda \u00f6z\u00fcn\u00fc bir c\u00fcr b\u00fcruz\u0259 verir. \u018fg\u0259r insan\u0131n orqanizmi mikroba tab g\u0259tirirs\u0259, o, \u00f6l\u00fcmd\u0259n qurtula bilir, amma orqanizm z\u0259ifdirs\u0259, z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 \u00f6l\u00fcml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/pravda.az\/cdn\/2022\/august\/15\/eyyub66.jpg\" alt=\"Eyyub H\u00fcseynov: &quot;Bu c\u00fcr ticar\u0259t yerl\u0259ri v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 pozmaqla  d\u00f6vl\u0259tin sosial siyas\u0259tin\u0259 d\u0259 z\u0259rb\u0259 endirir&quot; Pravda.az\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>Eyyub H\u00fcseynov\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u0130stehlak\u00e7\u0131 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi Eyyub H\u00fcseynov m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dedi ki, Az\u0259rbaycan m\u0259tb\u0259xind\u0259 ciddi bir qida m\u0259d\u0259niyy\u0259tsizliyi var: \u201cNe\u00e7\u0259 ildir ki, biz bununla m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r\u0131q. Torpaq b\u00fct\u00fcn nem\u0259tl\u0259rin m\u0259nb\u0259yi oldu\u011fu kimi \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li mikroorqanizml\u0259rin d\u0259 m\u0259nb\u0259yidir. Evd\u0259 tur\u015fu haz\u0131rlanan zaman bu c\u00fcr t\u0259hl\u00fck\u0259li mikroorqanizml\u0259r tur\u015funun t\u0259rkibind\u0259 g\u0259lib s\u00fcfr\u0259y\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Bu, yolverilm\u0259zdir. H\u0259tta bazarlarda tur\u015fular\u0131n sat\u0131lmas\u0131n\u0131n \u015fahidi oluruq. Q\u0259fild\u0259n \u00f6ld\u00fcrm\u0259 olmasa da, t\u0259dric\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 g\u0259tir\u0259 bil\u0259r. Az\u0259rbaycanda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f s\u0259hv bir\u00a0 \u0259n\u0259n\u0259dir. \u018fg\u0259r insanlar tur\u015fu ist\u0259yirs\u0259, s\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f tur\u015fulardan ala bil\u0259rl\u0259r. Azad \u0130stehlak\u00e7\u0131lar Birliyi ill\u0259r boyu ev \u015f\u0259raitind\u0259 haz\u0131rlanan\u00a0 qidalar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bilm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn 2023-c\u00fc ild\u0259 Prezident yan\u0131nda Qeyri-H\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyin\u0259 r\u0259smi m\u00fcraci\u0259t etdi, biz\u0259 qrant ayr\u0131ld\u0131. Bu ilin may ay\u0131nda regionlarda ev \u015f\u0259raitind\u0259 haz\u0131rlanan tur\u015fular\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259siz haz\u0131rlanmas\u0131 treninql\u0259rini ke\u00e7ir\u0259c\u0259yik. Bu, y\u00fcz\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halini \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k, el\u0259c\u0259 d\u0259 onlar\u0131n etiketl\u0259nm\u0259si v\u0259 bazara \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq ed\u0259c\u0259yik ki, t\u0259hl\u00fck\u0259siz ev \u015f\u0259raitind\u0259 haz\u0131rlanan m\u0259hsullar bazara \u00e7\u0131xar\u0131ls\u0131n. \u018flb\u0259tt\u0259, ev \u015f\u0259raitind\u0259 haz\u0131rlanan tur\u015fular\u0131n \u0259leyhin\u0259yik, amma qar\u015f\u0131s\u0131s\u0131n\u0131 ala bilm\u0259diyimiz \u00fc\u00e7\u00fcn biz bunlar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259siz istehsal\u0131na nail olmaq ist\u0259yirik. Bu layih\u0259 5 ay davam ed\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p>\u0130nvaziv a\u011fr\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Z\u00fclf\u00fcqar Yusifov da deyib ki, evd\u0259 haz\u0131rlanan tur\u015fular daha t\u0259hl\u00fck\u0259li olur: \u201c\u00c7\u00fcnki s\u0259naye \u00fcsulunda b\u00fct\u00fcn protokollar, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik g\u00f6zl\u0259nilir. Lakin evd\u0259 tur\u015fu haz\u0131rlanark\u0259n prosesd\u0259ki t\u0259mizlik i\u015fl\u0259rin\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259m\u0259l olunmas\u0131 sual alt\u0131nda olur. T\u0259bii ki, h\u0259r k\u0259s \u00f6z qabiliyy\u0259tin\u0259 uy\u011fun i\u015f g\u00f6r\u00fcr. N\u0259tic\u0259d\u0259 b\u0259z\u0259n tur\u015fu m\u0259hsullar\u0131ndan m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq infeksiyalar\u0131 yaran\u0131r, bu da m\u00fc\u0259yy\u0259n f\u0259sadlara yol a\u00e7\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00e7al\u0131\u015fmaq laz\u0131md\u0131r ki, tur\u015fulardan, konservl\u0259\u015fdirilmi\u015f, his\u0259 verilmi\u015f m\u0259hsullardan uzaq olaq. Bu, m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq, b\u00f6yr\u0259k-sidik sistemin\u0259 t\u0259sir edir. Bu bax\u0131mdan daha \u00e7ox t\u0259z\u0259 qidalardan istifad\u0259 etm\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 edilir&#8221;.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ednews.net\/uploads\/news\/8970\/0b56851e-d3bb-44bf-9ac3-ef858bf026ea.jpg\" alt=\"Bizim n\u0259n\u0259 babalar\u0131m\u0131z trans ya\u011f yem\u0259yib\u201d - Qida eksperti A\u011fa Salamov\" \/><\/p>\n<p><strong>A\u011fa Salamov<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qida texnoloqu A\u011fa Salamov ev \u015f\u0259raitind\u0259 \u015fo<\/strong><strong>raba haz\u0131rlayan zaman diqq\u0259t edilm\u0259li m\u0259qamlardan dan\u0131\u015f\u0131b: \u201c<\/strong>\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rin t\u0259mizliyin\u0259 diqq\u0259t edilm\u0259lidir. \u018fks halda, botulizm z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki bu bakteriyalar torpaqda ya\u015fay\u0131r. Eyni zamanda tur\u015fu \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunacaq meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r suda saxlanmal\u0131d\u0131r. Suya sirk\u0259 qatmaq olmaz. 10 litr suya 3,5 litr\u0259 2 x\u00f6r\u0259k qa\u015f\u0131\u011f\u0131 \u00e7ay sodas\u0131 miqdar\u0131 istifad\u0259 etm\u0259k olar. T\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259ri 15 d\u0259qiq\u0259 sodal\u0131 suda saxlay\u0131b, durulay\u0131b i\u00e7in\u0259 \u00e7iy su t\u00f6km\u0259m\u0259k \u015f\u0259rti il\u0259 bi\u015firib ba\u011flaya bil\u0259rl\u0259r. \u015eoraban\u0131n a\u011fz\u0131n\u0131n d\u00fczg\u00fcn ba\u011flanmas\u0131 da \u015f\u0259rtdir\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, 2023-c\u00fc il \u00fczr\u0259 qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rinin statistikas\u0131 a\u00e7\u0131qlan\u0131b. Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyind\u0259n bildirilib ki, 2023-c\u00fc ild\u0259 qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 763 n\u0259f\u0259r olub. Onlardan 143-\u00fc t\u0259sdiqini tapm\u0131\u015f z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 fakt\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar qeydiyyata al\u0131nm\u0131\u015flar\u0131n say\u0131 1 128 n\u0259f\u0259rdir. T\u0259sdiq olunmu\u015f qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si il\u0259 z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin say\u0131 is\u0259 285 n\u0259f\u0259r t\u0259\u015fkil edir. Z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259d\u0259n \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 iki n\u0259f\u0259r olub.<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r onu da qeyd edir ki, qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259ri\u00a0 m\u0259hsullar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan mikroorqanizml\u0259rd\u0259n ifraz olunan toksinl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Onlar\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi intoksikasiyalardan botulizm v\u0259 stafilakokk z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rini g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. Stafilakokklar \u0259sas\u0259n m\u0259hsullara i\u015f\u00e7il\u0259rin (a\u015fpaz,sa\u011f\u0131c\u0131lar v\u0259 s.) \u0259ll\u0259rind\u0259ki yaralardan, b\u0259d\u0259nd\u0259ki irinli-iltihab prosesl\u0259rind\u0259n ke\u00e7\u0259 bil\u0259r. \u00c7ox vaxt stafilokokk intoksikasiyalar\u0131 s\u00fcd, s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 (k\u0259smik, pendir, dondurma), kremli q\u0259nnad\u0131 m\u0259mulatlar\u0131 \u0259t v\u0259 bal\u0131q m\u0259mulatlar\u0131, bi\u015fmi\u015f kolbasa, ya\u011fda haz\u0131rlanm\u0131\u015f bal\u0131q konservl\u0259ri v\u0259 s. yedikd\u0259 ba\u015f verir. Botulizm is\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 a\u011f\u0131r qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sidir. Qida il\u0259 insan\u0131n ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259 toksin qana daxil olub, \u00fcr\u0259k-damar v\u0259 m\u0259rk\u0259zi sinir sistemini z\u0259ifl\u0259dir. Ad\u0259t\u0259n inkubasiya d\u00f6vr\u00fc 12-d\u0259n 24 saata q\u0259d\u0259r davam edir, lakin \u00e7ox az v\u0259 \u00e7ox uzun m\u00fcdd\u0259td\u0259 d\u0259 ola bil\u0259r. X\u0259st\u0259liyin \u0259sas \u0259lam\u0259tl\u0259ri: g\u00f6rm\u0259nin, nitqin pozulmas\u0131, \u0259z\u0259l\u0259nin iflic olmas\u0131d\u0131r. Botulizmd\u0259n \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 y\u00fcks\u0259kdir. M\u00fcalic\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn effektiv vasit\u0259 antitoksik z\u0259rdab\u0131n t\u0259tbiq (serum) edilm\u0259sidir. Z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olan m\u0259hsullar m\u00fcxt\u0259lif ola bil\u0259r. Buna \u0259sas\u0259n tur\u015fulu\u011fu a\u015fa\u011f\u0131 olan ev \u015f\u0259raitind\u0259 haz\u0131rlanan bitki konservl\u0259ri, z\u0259if duzlanm\u0131\u015f \u0259t v\u0259 bal\u0131qlar, his\u0259 verilmi\u015f m\u0259hsullar aiddir. Konserv s\u0259nayesind\u0259 sterilizasiya rejimin\u0259 v\u0259 sanitar t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 riay\u0259t etdikd\u0259, bal\u0131\u011f\u0131n emal\u0131 v\u0259 saxlanmas\u0131nda laz\u0131mi texniki v\u0259 sanitar t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irildikd\u0259 bu x\u0259st\u0259lik \u00e7ox az hallarda m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Evd\u0259 haz\u0131rlanan (meyv\u0259, t\u0259r\u0259v\u0259z, g\u00f6b\u0259l\u0259k) konservl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etdikd\u0259, h\u0259m\u00e7inin qaxac bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131n\u0131n evd\u0259 his\u0259 verilm\u0259si v\u0259 duzlanmas\u0131n\u0131n botulizm hadis\u0259l\u0259ri m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Bunun s\u0259b\u0259bi m\u0259hsulun t\u0259miz yuyulmamas\u0131, konservan\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r termik emal olunmamas\u0131 v\u0259 saxlanmamas\u0131, x\u00fcsusil\u0259 y\u00fcks\u0259k tur\u015fulu\u011fun olmamas\u0131 (pH 4,6 yuxar\u0131), laz\u0131mi termik rejim\u0259 \u0259m\u0259l olunmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Qida infeksiyalar\u0131n\u0131 is\u0259 \u0259sas\u0259n mikroorqanizml\u0259rin \u00f6zl\u0259ri yarad\u0131r. \u018fn \u00e7ox qida toksikoinfeksiyas\u0131 yaradan salmonellad\u0131r. \u0130nsanlarda ba\u015f ver\u0259n salmonelloz toksikoinfeksiyalar \u0259sas\u0259n \u0259t-\u0259t m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehlak\u0131 zaman\u0131 ba\u015f verir. Qidadan z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n ola bil\u0259r. Z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259ni t\u0259bi\u0259tc\u0259 z\u0259h\u0259rli olan qidalar (b\u0259zi n\u00f6v bal\u0131q, g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r, meyv\u0259 v\u0259 s.) v\u0259 yaxud qidaya d\u00fc\u015f\u0259n z\u0259h\u0259rli madd\u0259l\u0259r (mis, sink, qur\u011fu\u015fun, arsen v\u0259 s.) t\u00f6r\u0259d\u0259 bil\u0259r. Z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 h\u0259m\u00e7inin qidan\u0131n x\u00fcsusi n\u00f6v mikroblarla v\u0259 yaxud onlar\u0131n z\u0259h\u0259rl\u0259ri il\u0259 yoluxmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verir. Statistika g\u00f6st\u0259rir ki, qidadan z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259r ba\u015fl\u0131ca olaraq mikrob t\u0259bi\u0259tli z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259r hesab\u0131na olur. Onlar mikrobla yoluxmu\u015f qidan\u0131 q\u0259bul etdikd\u0259n sonra k\u0259skin ke\u00e7m\u0259si v\u0259 tez ba\u015f verm\u0259si (15 d\u0259qiq\u0259d\u0259n tutmu\u015f 24 saata q\u0259d\u0259r) il\u0259 olur. Bu zaman qar\u0131nda a\u011fr\u0131lar, \u00fcr\u0259kbulanma, qusma olur, bundan sonra ishal, \u00fcmumi z\u0259iflik ba\u015f verir, \u00fcr\u0259k-damar sisteminin f\u0259aliyy\u0259ti z\u0259ifl\u0259yir v\u0259 h\u0259r bir z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakter olan ba\u015fqa \u0259lam\u0259tl\u0259r olur.<\/p>\n<p>\u0130st\u0259nil\u0259n qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si zaman\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131 vaxt\u0131nda al\u0131nmazsa, \u00e7ox ciddi f\u0259sadlar ver\u0259 bil\u0259r, h\u0259tta \u00f6l\u00fcm t\u0259hl\u00fck\u0259si bel\u0259 var. Odur ki, qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n temperatur rejiml\u0259rin\u0259, istehsal tarixl\u0259rin\u0259, saxlanma v\u0259 t\u0259krar istifad\u0259 qaydalar\u0131na, sanitar-gigiyena qaydalar\u0131na d\u00fczg\u00fcn riay\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekspertl\u0259rd\u0259n SOS: &#8220;Ev tur\u015fular\u0131 d\u00fczg\u00fcn haz\u0131rlanmazsa, ail\u0259l\u0259r m\u0259hv ola bil\u0259r Aprelin 15-d\u0259 Zaqatala rayon sakini Murad Ramazan o\u011flu Ramazanov \u201cBotulizm (tur\u015fu) z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si\u201d diaqnozu il\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri Kliniki Tibbi M\u0259rk\u0259zin Toksikologiya \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 daxil olub. Ba\u015f Prokurorluqdan veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Zaqatala sakini aprelin 25-d\u0259 saat 23:00 rad\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcalic\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 x\u0259st\u0259xanan\u0131n Toksikologiya \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 v\u0259fat edib. \u0130lkin ara\u015fd\u0131rma zaman\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, M.Ramazanov pomidor tur\u015fusu yedikd\u0259n sonra \u00f6z\u00fcn\u00fc narahat hiss etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259st\u0259xanaya m\u00fcraci\u0259t edib. Ara\u015fd\u0131rma apar\u0131l\u0131r. B\u0259llidir ki, pomidor-xiyar tur\u015fusu yay-q\u0131\u015f Az\u0259rbaycan m\u0259tb\u0259xinin d\u0259 ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259sidir. B\u0259s ba\u011flama tur\u015funun z\u0259h\u0259r m\u0259nb\u0259yi oldu\u011funu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":716993,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/425e9fcae2501f4eb24d12960343e2a0.jpg",700,460,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/425e9fcae2501f4eb24d12960343e2a0.jpg",700,460,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/425e9fcae2501f4eb24d12960343e2a0.jpg",700,460,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/425e9fcae2501f4eb24d12960343e2a0-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/425e9fcae2501f4eb24d12960343e2a0-555x365.jpg",555,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/425e9fcae2501f4eb24d12960343e2a0.jpg",640,421,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/425e9fcae2501f4eb24d12960343e2a0.jpg",700,460,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/425e9fcae2501f4eb24d12960343e2a0.jpg",700,460,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/425e9fcae2501f4eb24d12960343e2a0-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/425e9fcae2501f4eb24d12960343e2a0.jpg",700,460,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Ekspertl\u0259rd\u0259n SOS: &#8220;Ev tur\u015fular\u0131 d\u00fczg\u00fcn haz\u0131rlanmazsa, ail\u0259l\u0259r m\u0259hv ola bil\u0259r Aprelin 15-d\u0259 Zaqatala rayon sakini Murad Ramazan o\u011flu Ramazanov \u201cBotulizm (tur\u015fu) z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si\u201d diaqnozu il\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri Kliniki Tibbi M\u0259rk\u0259zin Toksikologiya \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 daxil olub. Ba\u015f Prokurorluqdan veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Zaqatala sakini aprelin 25-d\u0259 saat 23:00 rad\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcalic\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 x\u0259st\u0259xanan\u0131n Toksikologiya \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 v\u0259fat edib. \u0130lkin ara\u015fd\u0131rma zaman\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/716992"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=716992"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/716992\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/716993"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=716992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=716992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=716992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}