{"id":717267,"date":"2024-05-01T09:51:00","date_gmt":"2024-05-01T05:51:00","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=717267"},"modified":"2024-05-01T09:51:00","modified_gmt":"2024-05-01T05:51:00","slug":"1-may-bayrami-az%c9%99rbaycan-bu-bayramdan-n%c9%99-zaman-v%c9%99-niy%c9%99-imtina-edib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=717267","title":{"rendered":"1 May bayram\u0131 &#8211; Az\u0259rbaycan bu bayramdan n\u0259 zaman v\u0259 niy\u0259 imtina edib?"},"content":{"rendered":"<p>1 may bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u201cBeyn\u0259lxalq z\u0259hm\u0259tke\u015fl\u0259r bayram\u0131\u201d kimi qeyd olunur.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n 100-d\u0259n art\u0131q \u00f6lk\u0259sind\u0259 ictimai bayram kimi, 70-\u0259 yax\u0131n \u00f6lk\u0259sind\u0259 is\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 r\u0259smi bayram g\u00fcn\u00fc olaraq qeyd edilir. Onlar\u0131n aras\u0131nda Rusiyan\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n i\u015fsizliyin daha \u00e7ox yer ald\u0131\u011f\u0131 \u0130spaniya, Portuqaliya, Yunan\u0131stan, h\u0259m\u00e7inin \u00c7exiyan\u0131 qeyd etm\u0259k olar. AB\u015e v\u0259 Yaponiyada 1 may bug\u00fcnk\u00fc tarixd\u0259 deyil, ba\u015fqa t\u0259qvimd\u0259 qeyd edilir.<\/p>\n<p><strong>Qeyd ed\u0259k ki,<\/strong>\u00a0\u0259ks\u0259r 1 May n\u00fcmayi\u015fl\u0259ri dinc \u015f\u0259kild\u0259 v\u0259 insidentsiz ba\u015fa \u00e7atsa da, b\u0259z\u0259n planl\u0131 qar\u015f\u0131durmalar da m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bayram g\u00fcn\u00fc n\u00fcmayi\u015f\u0259 \u00e7\u0131xan i\u015f\u00e7il\u0259rin qan\u0131 t\u00f6k\u00fcl\u00fcr. \u0130ndiy\u0259 kimi 1 May n\u00fcmayi\u015fl\u0259rind\u0259 1000-d\u0259n \u00e7ox insan \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p><strong>1 May\u0131n tarixi n\u0259 zaman yarand\u0131?<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/5b11f3329c30d3239ee82275b9e59b9c.jpg\" \/><\/strong><\/p>\n<p>\u0130lk d\u0259f\u0259 1856-c\u0131 ild\u0259 Avstraliyada 8 saatl\u0131q i\u015f g\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259tbiq edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 proletar bayram\u0131n\u0131n qeyd olunmas\u0131 ortaya \u00e7\u0131x\u0131b. Bu \u00f6lk\u0259d\u0259 yerli i\u015f\u00e7il\u0259r art\u0131q toplant\u0131 v\u0259 \u0259yl\u0259nc\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar s\u0259kkiz saatl\u0131q i\u015f g\u00fcn\u00fcn\u00fcn lehin\u0259 n\u00fcmayi\u015f olaraq bir g\u00fcnl\u00fck \u00f6zl\u0259rini tamamil\u0259 i\u015fd\u0259n azad etm\u0259yi q\u0259rara al\u0131blar. Bununla da proletar bayram\u0131 ortaya \u00e7\u0131x\u0131b, daha sonra dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 yay\u0131l\u0131b v\u0259 getdikc\u0259 b\u00fct\u00fcn proletar d\u00fcnyas\u0131n\u0131 f\u0259th edib. Avstraliyal\u0131 \u0259m\u0259k\u00e7il\u0259rin bu n\u00fcmun\u0259sini daha sonra amerikal\u0131lar t\u0259krarlay\u0131b. Bel\u0259 ki, 1 may 1886-c\u0131 ild\u0259, dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn s\u0259naye m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259 \u2013 Nyu-York, \u00c7ikaqo, Filadelfiya v\u0259 Baltimorda 200 mind\u0259n \u00e7ox i\u015f\u00e7i boykota ba\u015flay\u0131b. \u00c7ikaqoda 80 min f\u0259hl\u0259 haqlar\u0131 olan &#8220;8 saatl\u0131q i\u015f g\u00fcn\u00fc&#8221; t\u0259l\u0259bi alt\u0131nda s\u0131x s\u0131ralarla m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m y\u00fcr\u00fc\u015f ke\u00e7irib.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli boykotun v\u0259 aksiyalar\u0131n yay\u0131lmas\u0131ndan qorxan sahibkarlar silahl\u0131 \u0259sg\u0259rl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 casus provakatorlar tutaraq h\u00fccuma ke\u00e7ib. 3 may g\u00fcn\u00fc &#8220;McCormic&#8221; fabrikinin qar\u015f\u0131s\u0131nda onlara qat\u0131lmayan dig\u0259r i\u015f\u00e7il\u0259ri boykota qo\u015fulma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131ran silahs\u0131z i\u015f\u00e7il\u0259r\u0259 at\u0259\u015f a\u00e7\u0131l\u0131b v\u0259 bir i\u015f\u00e7i \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb. \u0130\u015f\u00e7il\u0259r bu qanl\u0131 hadis\u0259ni protest etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn mitinq ke\u00e7irm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259libl\u0259r.<\/p>\n<p>4 may g\u00fcn\u00fc i\u015f\u00e7il\u0259r daha g\u00fccl\u00fc bir mitinq t\u0259\u015fkil edibl\u0259r. Mitinqin qurtarmas\u0131na az qalm\u0131\u015f y\u00fczl\u0259rl\u0259 polis meydana girib. Bir az sonra is\u0259 m\u0259n\u015f\u0259yi v\u0259 haradan g\u0259ldiyi b\u0259lli olmayan bir bomba polisl\u0259rin oldu\u011fu yer\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. Bomba at\u0131landan sonra mitinq b\u00f6lg\u0259si qanl\u0131 sava\u015f meydan\u0131na \u00e7evrilib. \u0130\u015f\u00e7il\u0259r g\u00fcll\u0259 ya\u011f\u0131\u015f\u0131na tutulublar. 4 i\u015f\u00e7i v\u0259 7 polis \u00f6l\u00fcb, onlarla i\u015f\u00e7i is\u0259 yaralan\u0131b. H\u0259mkarlar ittifaqlar\u0131n\u0131n s\u0259drl\u0259ri v\u0259 i\u015f\u00e7i h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n 8 lideri tutulub.<\/p>\n<p>M\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259n sonra f\u0259hl\u0259 h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n liderl\u0259rind\u0259n olan 4 \u015f\u0259xs \u2013 Avgust Spies, Albert Parsons, Corc Engel v\u0259 Adolf Fi\u015fer edama m\u0259hkum edilibl\u0259r.<\/p>\n<p>1889-cu ilin iyulunda Parisd\u0259 toplanan II \u0130nternasional\u0131n 1-ci Konqresind\u0259 1 May tarixi d\u00fcnya z\u0259hm\u0259tke\u015fl\u0259rinin birlik, m\u00fcbariz\u0259 g\u00fcn\u00fc olaraq q\u0259bul edilib. H\u0259r ilin 1 may tarixini mitinql\u0259r, aksiyalar v\u0259 boykotlarla qeyd etm\u0259k q\u0259rar\u0131 al\u0131n\u0131b. Sovet \u0130ttifaq\u0131nda bu bayram d\u00fcnyada \u0259n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m s\u0259viyy\u0259d\u0259 ke\u00e7irilirdi. May\u0131n 1-d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck n\u00fcmayi\u015fl\u0259r ke\u00e7iril\u0259r, m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m bayram \u0259hval-ruhiyy\u0259si h\u00f6km s\u00fcr\u0259rdi. Pe\u015f\u0259sind\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n \u0259m\u0259k\u00e7il\u0259r\u0259 m\u00fckafatlar, f\u0259xri adlar veril\u0259r, Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n paytaxt\u0131na \u2013 Moskvaya d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n d\u0259v\u0259t olunan qonaqlara sosializmin n\u0259y\u0259 qadir oldu\u011fu n\u00fcmayi\u015f etdiril\u0259rdi.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan bu bayramdan n\u0259 zaman v\u0259 niy\u0259 imtina edib?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Xat\u0131rladaq ki,<\/strong>\u00a0Az\u0259rbaycanda 1920-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq, 1 May Az\u0259rbaycanda da r\u0259smi bayram g\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunub. Lakin h\u0259l\u0259 1919-cu ild\u0259 \u0259m\u0259k\u00e7il\u0259r 1 May bayram\u0131 qeyd edil\u0259nd\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 ADR h\u00f6kum\u0259ti bu bayramda f\u0259al i\u015ftirak edib. Onlar bu bayram\u0131n sinfi qar\u015f\u0131durma yaradan amil kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sini r\u0259dd edirdil\u0259r.<\/p>\n<p>1992-ci ild\u0259 m\u0259rhum sabiq prezident \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259yin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 1 May\u0131n r\u0259smi s\u0259viyy\u0259d\u0259 qeyd edilm\u0259sin\u0259 son qoyulub &#8211; sovet ideologiyas\u0131n\u0131n atributlar\u0131ndan biri oldu\u011funa g\u00f6r\u0259. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 bu tarixi sad\u0259c\u0259 kommunist partiyalar\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri ki\u00e7ik bir y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259 qeyd edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1 may bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u201cBeyn\u0259lxalq z\u0259hm\u0259tke\u015fl\u0259r bayram\u0131\u201d kimi qeyd olunur. Haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n 100-d\u0259n art\u0131q \u00f6lk\u0259sind\u0259 ictimai bayram kimi, 70-\u0259 yax\u0131n \u00f6lk\u0259sind\u0259 is\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 r\u0259smi bayram g\u00fcn\u00fc olaraq qeyd edilir. Onlar\u0131n aras\u0131nda Rusiyan\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n i\u015fsizliyin daha \u00e7ox yer ald\u0131\u011f\u0131 \u0130spaniya, Portuqaliya, Yunan\u0131stan, h\u0259m\u00e7inin \u00c7exiyan\u0131 qeyd etm\u0259k olar. AB\u015e v\u0259 Yaponiyada 1 may bug\u00fcnk\u00fc tarixd\u0259 deyil, ba\u015fqa t\u0259qvimd\u0259 qeyd edilir. Qeyd ed\u0259k ki,\u00a0\u0259ks\u0259r 1 May n\u00fcmayi\u015fl\u0259ri dinc \u015f\u0259kild\u0259 v\u0259 insidentsiz ba\u015fa \u00e7atsa da, b\u0259z\u0259n planl\u0131 qar\u015f\u0131durmalar da m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bayram g\u00fcn\u00fc n\u00fcmayi\u015f\u0259 \u00e7\u0131xan i\u015f\u00e7il\u0259rin qan\u0131 t\u00f6k\u00fcl\u00fcr. \u0130ndiy\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":717268,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/b8ca52f9b0df71c5caab2a80aa6a0e83.jpg",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/b8ca52f9b0df71c5caab2a80aa6a0e83.jpg",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/b8ca52f9b0df71c5caab2a80aa6a0e83.jpg",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/b8ca52f9b0df71c5caab2a80aa6a0e83-450x280.jpg",450,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/b8ca52f9b0df71c5caab2a80aa6a0e83.jpg",450,300,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/b8ca52f9b0df71c5caab2a80aa6a0e83.jpg",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/b8ca52f9b0df71c5caab2a80aa6a0e83.jpg",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/b8ca52f9b0df71c5caab2a80aa6a0e83.jpg",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/b8ca52f9b0df71c5caab2a80aa6a0e83-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/b8ca52f9b0df71c5caab2a80aa6a0e83.jpg",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"1 may bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u201cBeyn\u0259lxalq z\u0259hm\u0259tke\u015fl\u0259r bayram\u0131\u201d kimi qeyd olunur. Haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n 100-d\u0259n art\u0131q \u00f6lk\u0259sind\u0259 ictimai bayram kimi, 70-\u0259 yax\u0131n \u00f6lk\u0259sind\u0259 is\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 r\u0259smi bayram g\u00fcn\u00fc olaraq qeyd edilir. Onlar\u0131n aras\u0131nda Rusiyan\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n i\u015fsizliyin daha \u00e7ox yer ald\u0131\u011f\u0131 \u0130spaniya, Portuqaliya, Yunan\u0131stan, h\u0259m\u00e7inin \u00c7exiyan\u0131 qeyd etm\u0259k olar. AB\u015e v\u0259 Yaponiyada 1 may bug\u00fcnk\u00fc&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/717267"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=717267"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/717267\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/717268"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=717267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=717267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=717267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}