{"id":719442,"date":"2024-05-07T14:21:19","date_gmt":"2024-05-07T10:21:19","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=719442"},"modified":"2024-05-07T14:21:19","modified_gmt":"2024-05-07T10:21:19","slug":"kisil%c9%99r-niy%c9%99-tez-olurl%c9%99r-h%c9%99kim-ilginc-s%c9%99b%c9%99bl%c9%99ri-aciqladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=719442","title":{"rendered":"Ki\u015fil\u0259r niy\u0259 tez \u00f6l\u00fcrl\u0259r? &#8211; H\u0259kim \u0130LG\u0130NC S\u018fB\u018fBL\u018fR\u0130 A\u00c7IQLADI"},"content":{"rendered":"<p>M\u00fcharib\u0259 v\u0259 q\u0259zalar\u0131 saymasaq, son ill\u0259r Az\u0259rbaycanda ki\u015fil\u0259r f\u0259rqli s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015firl\u0259r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc pensiya\u00e7\u0131lar aras\u0131nda da qad\u0131nlar \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edirl\u0259r.<\/p>\n<p>B\u0259s ki\u015fil\u0259r niy\u0259 tez \u00f6l\u00fcr?<\/p>\n<p>Terapevt S\u00fcbhan Hac\u0131yev Bak\u0131vaxt\u0131.az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, n\u0259inki Az\u0259rbaycanda, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fcl\u0259r aras\u0131nda qad\u0131nlar h\u0259r zaman \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edibl\u0259r. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu, tarix\u0259n bel\u0259 olub:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"gallery\">\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjQvMDUvMDcvMTEvNDcvMDkvNWI4Yzc1NTYtMDIyYi00MTcwLTg3NTctZmFkOTY5MzA3ZWNiL3N1Ymhhbi0yICgxKS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=f53460dba1029c00\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>\u201cT\u0259sad\u00fcfi deyil ki, bu g\u00fcn d\u00fcnya statistikas\u0131nda uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fcl\u0259r siyah\u0131s\u0131nda ilk onluqda ki\u015fi ad\u0131na rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bunun h\u0259m tibbi, h\u0259m sosial, h\u0259m d\u0259 \u0259sasl\u0131 v\u0259 \u0259sass\u0131z s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Sosial s\u0259b\u0259bl\u0259ri h\u0259r k\u0259s bilir. Tarix\u0259n ki\u015fil\u0259r daha riskli, h\u0259yat\u0131 t\u0259hdid ed\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. Bu i\u015fl\u0259rin h\u0259r biri stres\u00a0hormonu olan kortizolu art\u0131r\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259\u00a0bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259r vaxt\u0131ndan tez yaran\u0131r. \u018ffsuslar olsun ki, ki\u015fil\u0259rd\u0259 z\u0259r\u0259rli v\u0259rdi\u015fl\u0259r d\u0259 qad\u0131nlara nisb\u0259t\u0259n daha \u00e7oxdur. Bura t\u00fct\u00fcn, spirtli i\u00e7kil\u0259r, m\u00fcxt\u0259lif psixotrop v\u0259 narkotik madd\u0259l\u0259rin q\u0259bulu aiddir\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259kim qeyd edib ki, ki\u015fil\u0259rd\u0259 bir \u00e7ox cinsi yolla ke\u00e7\u0259n infeksiyalara qad\u0131nlara nisb\u0259t\u0259n daha \u00e7ox rast g\u0259linir:<\/p>\n<p>\u201cN\u0259d\u0259ns\u0259 ki\u015fil\u0259rd\u0259 h\u0259kim\u0259 getm\u0259k, \u00fcmumi m\u00fcayin\u0259l\u0259rd\u0259n ke\u00e7m\u0259k kimi bir d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 olmur. \u018fks\u0259r ki\u015fil\u0259rimiz a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f bir x\u0259st\u0259likl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259yinc\u0259 tibb ocaqlar\u0131na \u00fcz tutmurlar. B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, tibbi y\u00f6nd\u0259n \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f s\u0259b\u0259bl\u0259r d\u0259 var. Bu s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 ki\u015fil\u0259rd\u0259 XY, qad\u0131nlarda is\u0259 XX xromosomunun olmas\u0131 aiddir. Y\u0259ni qad\u0131nlarda h\u0259r bir DNT t\u0259krarlan\u0131r. Sad\u0259 dill\u0259 des\u0259k, h\u0259r hans\u0131 DNT s\u0131radan \u00e7\u0131xd\u0131qda t\u0259krar\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox ciddi a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f v\u0259 genetik x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmirl\u0259r. Lakin ki\u015fil\u0259rd\u0259 bu c\u00fcr olmur\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz bildirib ki, q\u0131z u\u015faqlar\u0131 o\u011flanlara nisb\u0259t\u0259n daha g\u00fccl\u00fc v\u0259 daha sa\u011flam do\u011fulurlar. B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, qad\u0131nl\u0131q hormonu olan estrogen orqanizmd\u0259 bir n\u00f6v g\u0259ncl\u0259\u015fm\u0259 funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259r\u0259k antioksidant t\u0259siri ba\u011f\u0131\u015flay\u0131r. Antioksidant t\u0259sir s\u0259rb\u0259st radikallar\u0131n orqanizmd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131nda, z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259rin t\u0259mizl\u0259nm\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cBel\u0259likl\u0259, h\u00fcceyr\u0259 v\u0259 toxumalar\u0131n daim yenil\u0259nm\u0259sinin situmulla\u015fmas\u0131nda pay\u0131 var. Ki\u015fil\u0259rd\u0259 olan testesteron hormonu daha \u00e7ox pis xolesterinin art\u0131m\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Bu da damarlar\u0131 t\u0131xayaraq miokard infarkt\u0131, beyin infarkt\u0131 v\u0259 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b olur\u201d.<\/p>\n<p>\u201cB\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, ki\u015fil\u0259rin qad\u0131nlardan \u00e7ox ya\u015fama \u015fans\u0131n\u0131n az oldu\u011funu h\u0259r birimiz g\u00f6r\u0259 bilirik\u201d, &#8211; dey\u0259 S\u00fcbhan Hac\u0131yev vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcharib\u0259 v\u0259 q\u0259zalar\u0131 saymasaq, son ill\u0259r Az\u0259rbaycanda ki\u015fil\u0259r f\u0259rqli s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015firl\u0259r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc pensiya\u00e7\u0131lar aras\u0131nda da qad\u0131nlar \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edirl\u0259r. B\u0259s ki\u015fil\u0259r niy\u0259 tez \u00f6l\u00fcr? Terapevt S\u00fcbhan Hac\u0131yev Bak\u0131vaxt\u0131.az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, n\u0259inki Az\u0259rbaycanda, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fcl\u0259r aras\u0131nda qad\u0131nlar h\u0259r zaman \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edibl\u0259r. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu, tarix\u0259n bel\u0259 olub: &nbsp; \u201cT\u0259sad\u00fcfi deyil ki, bu g\u00fcn d\u00fcnya statistikas\u0131nda uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fcl\u0259r siyah\u0131s\u0131nda ilk onluqda ki\u015fi ad\u0131na rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bunun h\u0259m tibbi, h\u0259m sosial, h\u0259m d\u0259 \u0259sasl\u0131 v\u0259 \u0259sass\u0131z s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Sosial s\u0259b\u0259bl\u0259ri h\u0259r k\u0259s bilir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":719443,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Screenshot-2024-05-07-114640.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Screenshot-2024-05-07-114640.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Screenshot-2024-05-07-114640.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Screenshot-2024-05-07-114640-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Screenshot-2024-05-07-114640-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Screenshot-2024-05-07-114640.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Screenshot-2024-05-07-114640.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Screenshot-2024-05-07-114640.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Screenshot-2024-05-07-114640-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Screenshot-2024-05-07-114640.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u00fcharib\u0259 v\u0259 q\u0259zalar\u0131 saymasaq, son ill\u0259r Az\u0259rbaycanda ki\u015fil\u0259r f\u0259rqli s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015firl\u0259r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc pensiya\u00e7\u0131lar aras\u0131nda da qad\u0131nlar \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edirl\u0259r. B\u0259s ki\u015fil\u0259r niy\u0259 tez \u00f6l\u00fcr? Terapevt S\u00fcbhan Hac\u0131yev Bak\u0131vaxt\u0131.az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, n\u0259inki Az\u0259rbaycanda, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fcl\u0259r aras\u0131nda qad\u0131nlar h\u0259r zaman \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edibl\u0259r. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu, tarix\u0259n bel\u0259 olub:&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/719442"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=719442"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/719442\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/719443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=719442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=719442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=719442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}