{"id":722306,"date":"2024-05-16T09:32:48","date_gmt":"2024-05-16T05:32:48","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=722306"},"modified":"2024-05-16T09:32:48","modified_gmt":"2024-05-16T05:32:48","slug":"anomal-havalar-aqrar-sah%c9%99y%c9%99-ciddi-ziyan-vurur-fermerl%c9%99rin-cixis-yolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=722306","title":{"rendered":"Anomal havalar aqrar sah\u0259y\u0259 ciddi ziyan vurur &#8211; fermerl\u0259rin \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu"},"content":{"rendered":"<p><strong>G\u00fcz\u0259\u015ftli s\u0131\u011forta b\u00fct\u00fcn m\u0259qamlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131rm\u0131? D\u00f6vl\u0259t 41 n\u00f6v bitkinin s\u0131\u011fortas\u0131na d\u0259st\u0259k verir, s\u0131\u011forta haqq\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lay\u0131r<\/strong><\/p>\n<p><em>Aprel-may aylar\u0131nda Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n anomal hava \u015f\u0259raiti \u00f6lk\u0259nin k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na ciddi z\u0259r\u0259r vurmaqdad\u0131r. Aprel ay\u0131n\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan isti k\u00fcl\u0259kl\u0259r x\u00fcsusil\u0259 \u015fimal b\u00f6lg\u0259sind\u0259 a\u011faclar\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259yini yand\u0131raraq, bar tutumunu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 azald\u0131b. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 Quba-Qusar-Xa\u00e7maz b\u00f6lg\u0259sind\u0259n yay\u0131lan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259rd\u0259n ayd\u0131n olur ki, \u0259sas\u0259n gilas, gil\u0259nar kimi meyv\u0259l\u0259rin \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rinin l\u0259\u00e7\u0259kl\u0259ri vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l qaral\u0131b, \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rd\u0259 bar tutumuna imkan olmay\u0131b. Bir \u00e7ox fermerl\u0259r b\u00f6lg\u0259d\u0259 meyv\u0259 istehsal\u0131n\u0131n k\u0259skin azalaca\u011f\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r.\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Aprelin sonlar\u0131ndan ba\u015flayan v\u0259 indi d\u0259 davam ed\u0259n k\u0259skin ya\u011f\u0131nt\u0131l\u0131, soyuq hava \u015f\u0259raiti bu d\u00f6vrd\u0259 \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259y\u0259n pay\u0131zl\u0131q meyv\u0259l\u0259r\u0259, tax\u0131l, t\u0259r\u0259v\u0259z, bostan \u0259kinl\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259r vurur. Bundan \u0259lav\u0259, bir \u00e7ox rayonlarda \u0259kin sah\u0259l\u0259ri sel sular\u0131n\u0131n alt\u0131nda qal\u0131r. Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyinin may\u0131n 15-d\u0259 a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 \u015fim\u015f\u0259k \u00e7ax\u0131b, ara-bir ya\u011f\u0131\u015f ya\u011f\u0131b, ayr\u0131-ayr\u0131 yerl\u0259rd\u0259 ya\u011f\u0131nt\u0131lar leysan xarakterli intensiv olub, \u015eahda\u011fa v\u0259 G\u0259d\u0259b\u0259yin y\u00fcks\u0259k da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rin\u0259 qar ya\u011f\u0131b. Havan\u0131n minimal temperaturu Bak\u0131da v\u0259 Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131nda 12, Nax\u00e7\u0131van MR-da 6-11, Aran rayonlar\u0131nda 12, da\u011fl\u0131q rayonlarda 0-4 d\u0259r\u0259c\u0259 isti olub. Nazirlik bildirir ki, \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan qeyri-sabit, ya\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 hava \u015f\u0259raitinin may\u0131n 18-d\u0259k davam ed\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>Davaml\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar tax\u0131l\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259k d\u00f6vr\u00fcn\u0259 t\u0259sad\u00fcf etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 fermerl\u0259r m\u0259hsulun az olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, ya\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 hava \u015f\u0259raiti kartof, t\u0259r\u0259v\u0259z, bostan \u0259kinl\u0259rini z\u0259r\u0259rvericil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 vaxt\u0131nda d\u0259rmanlama\u011fa imkan vermir. Ya\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 hava yaln\u0131z bitki\u00e7iliy\u0259 deyil, ar\u0131\u00e7\u0131l\u0131\u011fa da z\u0259r\u0259r vurur. Bel\u0259 ki, ya\u011f\u0131\u015f ar\u0131 ail\u0259l\u0259rini \u201ci\u015fl\u0259m\u0259y\u0259\u201d qoymur, ail\u0259l\u0259r m\u0259hv olur, x\u0259st\u0259likl\u0259r qazan\u0131rlar.<\/p>\n<p>Onu da qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda aqrar s\u0131\u011forta mexanizmi t\u0259tbiq olunur. D\u00f6vl\u0259t 41 n\u00f6v bitkinin s\u0131\u011fortas\u0131na d\u0259st\u0259k verir: s\u0131\u011forta haqq\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lay\u0131r. R\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu ilin yanvar-mart aylar\u0131nda Aqrar S\u0131\u011forta Fondu (ASF) t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0131\u011fortal\u0131 fermerl\u0259r\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlara d\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259rl\u0259r \u00fczr\u0259 1 milyon 752 min manat s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fi edilib.<\/p>\n<p><em>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d\u0131n fonda istinad\u0259n verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rinin 1 milyon 434 min manat\u0131 bitki\u00e7ilik, 318 min manat\u0131 heyvandarl\u0131q \u00fczr\u0259 edilib. \u00d6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rinin m\u0259bl\u0259\u011fi 2,2 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Bitki\u00e7ilik \u00fczr\u0259 s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri 2,5 d\u0259f\u0259, heyvandarl\u0131q \u00fczr\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r is\u0259 42\u00a0 faiz y\u00fcks\u0259lib.<\/em><\/p>\n<p><strong>Xat\u0131rladaq ki, 2023-c\u00fc ili yanvar-mart aylar\u0131nda Aqrar S\u0131\u011forta Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0131\u011fortal\u0131 fermerl\u0259r\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 799 min manat s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fi edilib.<\/strong><\/p>\n<p>Bu ilin I r\u00fcb\u00fcnd\u0259 ASF t\u0259r\u0259find\u0259n 323 min hektar \u0259kin sah\u0259si v\u0259 882 ba\u015f k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 heyvanlar\u0131 s\u0131\u011fortalan\u0131b. \u00d6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 s\u0131\u011fortalanan \u0259kin sah\u0259l\u0259ri 22 min hektar v\u0259 ya t\u0259qrib\u0259n 7 faiz art\u0131b. Hesabat d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bitki\u00e7ilik s\u0131\u011fortas\u0131 \u00fczr\u0259 6 milyon 815 min manat, heyvandarl\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n s\u0131\u011fortas\u0131 \u00fczr\u0259 537 min manat olmaqla, \u00fcmumilikd\u0259 7 milyon 352 min manat s\u0131\u011forta haqq\u0131 toplan\u0131b. Bu d\u00f6vrd\u0259 \u0259n \u00e7ox s\u0131\u011fortalanan k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 bitkil\u0259ri pay\u0131zl\u0131q bu\u011fda v\u0259 pay\u0131zl\u0131q arpa sah\u0259l\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 f\u0131nd\u0131q ba\u011flar\u0131 olub. S\u0131\u011fortalanan t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar \u00fczr\u0259 verilmi\u015f s\u0131\u011forta t\u0259minat\u0131n\u0131n h\u0259cmi 255 milyon manatdan art\u0131q olub.<\/p>\n<p>I r\u00fcbd\u0259 \u0259n \u00e7ox s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri f\u0131rt\u0131na, dolu v\u0259 subasma hadis\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib. Regionlar \u00fczr\u0259 \u0259n \u00e7ox s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri F\u00fczuli, \u015e\u0259ki v\u0259 A\u011fdam rayonlar\u0131ndak\u0131 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda olub.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Aqrar S\u0131\u011forta Fondu hava \u015f\u0259raitinin k\u0259skin d\u0259yi\u015fm\u0259si v\u0259 t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259rinin artmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq s\u0131\u011fortal\u0131 fermerl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib. M\u00fcraci\u0259td\u0259 \u0259kinl\u0259rini v\u0259 t\u0259srr\u00fcfatlar\u0131n\u0131 s\u0131\u011forta etdirmi\u015f fermerl\u0259rd\u0259n t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259rinin t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlara vurdu\u011fu z\u0259r\u0259r bar\u0259d\u0259 operativ \u015f\u0259kild\u0259 Aqrar S\u0131\u011forta Fonduna m\u0259lumat verm\u0259k xahi\u015f olunur: \u201cS\u0131\u011forta m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n, fermer hadis\u0259 ba\u015f verdikd\u0259n ke\u00e7\u0259n 10 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 Aqrar S\u0131\u011forta Fondunun 1651 \u00c7a\u011fr\u0131 M\u0259rk\u0259zin\u0259 m\u0259lumat verm\u0259lidir. T\u0259s\u0259rr\u00fcfatlara z\u0259r\u0259r d\u0259ym\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin vaxt\u0131nda edilm\u0259si d\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259rin q\u0131sa zamanda v\u0259 d\u0259qiq d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 imkan verir, h\u0259m\u00e7inin hadis\u0259l\u0259rin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si prosesini sad\u0259l\u0259\u015fdirir\u201d.<\/p>\n<p>May\u0131n 4-d\u0259n ba\u015flayaraq 8-d\u0259k Fondun \u00c7a\u011fr\u0131 m\u0259rk\u0259zin\u0259 10 rayon \u00fczr\u0259 30 m\u00fcraci\u0259t daxil olub. M\u00fcraci\u0259tl\u0259r K\u00fcrd\u0259mir, Beyl\u0259qan, A\u011fcab\u0259di, Bil\u0259suvar, Z\u0259rdab, Quba, Qusar, Xa\u00e7maz, \u0130mi\u015fli, Tovuz rayonlar\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n fermerl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n edilib v\u0259 arpa, bu\u011fda, pamb\u0131q \u0259kinl\u0259ri al\u00e7a v\u0259 gilas ba\u011flar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda fermerl\u0259rin m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n hadis\u0259d\u0259n z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlara aqrar s\u0131\u011forta ekspertl\u0259ri ezam edilir. Aqrar s\u0131\u011forta ekspertl\u0259ri s\u0131\u011fortalanm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlara d\u0259y\u0259n z\u0259r\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ilkin qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, bu ilin ilk r\u00fcb\u00fc \u0259rzind\u0259 Aqrar S\u0131\u011forta Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n fermerl\u0259r\u0259 dolu hadis\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 503 min manat, sel-subasmaya g\u00f6r\u0259 is\u0259 101 min manat s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fi edilib.<\/p>\n<p>ASF bu ild\u0259n etibar\u0259n pamb\u0131q \u0259kini il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan fermerl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn pamb\u0131q sah\u0259l\u0259rinin ya\u011f\u0131\u015fdan s\u0131\u011fortalanmas\u0131n\u0131 baza z\u0259rfin\u0259 aid edib. Fondun yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda m\u00fch\u00fcm bitkil\u0259rd\u0259n say\u0131lan pamb\u0131q sah\u0259l\u0259rinin s\u0131\u011fortas\u0131 m\u00f6vs\u00fcm\u00fc ba\u015flay\u0131b: \u201cPamb\u0131q Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259n ixracda \u0259h\u0259miyy\u0259tli paya malikdir. Az\u0259rbaycanda t\u0259qrib\u0259n 100 min hektara yax\u0131n \u0259razid\u0259 pamb\u0131q yeti\u015fdirilir, bu sah\u0259d\u0259 200 min n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox \u0259hali \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00d6lk\u0259d\u0259 pamb\u0131q 20-y\u0259 yax\u0131n rayonda \u0259kilir, \u0259n \u00e7ox pamb\u0131q bec\u0259ril\u0259n rayonlar Saatl\u0131, A\u011fcab\u0259di, Sabirabad, Beyl\u0259qan v\u0259 \u0130mi\u015flidir. Eyni zamanda pamb\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131n qeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 ixrac\u0131nda ilk be\u015flikd\u0259dir.<\/p>\n<p>S\u0259rf\u0259li bitki olmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, pamb\u0131q h\u0259m d\u0259 t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ssasd\u0131r. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi il\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n aqrar s\u0131\u011forta pamb\u0131q sah\u0259l\u0259rini \u00e7oxsayl\u0131 riskl\u0259rd\u0259n qoruyur. Bura dolu, sel-subasma, qas\u0131r\u011fa, f\u0131rt\u0131na, leysan ya\u011f\u0131\u015flar\u0131, ild\u0131r\u0131m vurmas\u0131, v\u0259h\u015fi heyvanlar\u0131n h\u00fccumu, 3-c\u00fc \u015f\u0259xsin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri v\u0259 sair hallar aiddir. D\u00f6vl\u0259tin s\u0131\u011forta haqq\u0131na g\u00f6st\u0259rdiyi 50 faizlik d\u0259st\u0259k say\u0259sind\u0259 fermerl\u0259r pamb\u0131q sah\u0259l\u0259rini c\u00fczi m\u0259bl\u0259\u011f \u00f6d\u0259m\u0259kl\u0259 s\u0131\u011forta ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Pamb\u0131q \u0259kini il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan fermer v\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar \u0259kinl\u0259rini b\u0259yan etdikd\u0259n sonra s\u0131\u011forta \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Fond m\u0259lumat verir ki, h\u0259r il ba\u015f ver\u0259n t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259ri pamb\u0131q sah\u0259l\u0259rin\u0259 z\u0259r\u0259r vurur. Bel\u0259 ki, 2022-2023-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Yevlax, Saatl\u0131, \u0130mi\u015fli, A\u011fcab\u0259di, Sabirabad v\u0259 B\u0259rd\u0259 rayonlar\u0131nda sel-subasma, ya\u011f\u0131\u015f, A\u011fdam v\u0259 A\u011fcab\u0259di rayonlar\u0131nda is\u0259 dolu hadis\u0259l\u0259ri pamb\u0131q sah\u0259l\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259r vurub:<\/strong>\u00a0\u201cBu il fermerl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm yenilik baza s\u0131\u011forta z\u0259rfin\u0259 ya\u011f\u0131\u015f riskinin d\u0259 \u0259lav\u0259 edilm\u0259sidir. Bel\u0259 ki, indiy\u0259d\u0259k pamb\u0131q \u0259kini il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan fermerl\u0259r leysan ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 \u00fczr\u0259 s\u0131\u011fortan\u0131 ayr\u0131ca \u0259ld\u0259 etm\u0259li idil\u0259r. B\u0259z\u0259n fermerl\u0259r m\u0259lumats\u0131zl\u0131qdan v\u0259 ya bu riskin o q\u0259d\u0259r d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r\u0259k sah\u0259l\u0259rini leysan ya\u011f\u0131\u015flar\u0131ndan s\u0131\u011fortalama\u011fa maraq g\u00f6st\u0259rmirdil\u0259r. Bununla yana\u015f\u0131, \u00f6t\u0259n il g\u00fccl\u00fc ya\u011f\u0131\u015flar pamb\u0131q sah\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 fermerl\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259r vurub. Bunu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq 2024-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n pamb\u0131q \u0259kinl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u011f\u0131\u015f riski d\u0259 baza z\u0259rfin\u0259 \u0259lav\u0259 edilib. N\u0259tic\u0259d\u0259 pamb\u0131q\u00e7\u0131 fermerl\u0259r baza z\u0259rfi il\u0259 s\u0131\u011fortaland\u0131qda ya\u011f\u0131\u015f riskind\u0259n d\u0259 qorunmu\u015f olacaqlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, pamb\u0131\u011f\u0131n \u0259n \u00e7ox yeti\u015fdirildiyi Mil-Mu\u011fan, M\u0259rk\u0259zi Aran v\u0259 Salyan-\u015eirvan iqtisadi rayonlar\u0131nda 1000 manatl\u0131q pamb\u0131\u011f\u0131n s\u0131\u011fortalanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn hesablanm\u0131\u015f s\u0131\u011forta haqq\u0131 14,2 manatd\u0131r, fermer bu m\u0259bl\u0259\u011fin yar\u0131s\u0131n\u0131 &#8211; 7,1 manat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259kl\u0259 \u00f6z m\u0259hsulunu s\u0131\u011fortalay\u0131r. M\u0259bl\u0259\u011fin qalan yar\u0131s\u0131n\u0131 fermer\u0259 d\u0259st\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t \u00f6z\u00fc \u00f6d\u0259yir\u201d.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Az\u0259rbaycanda aqrar s\u0131\u011forta mexanizmi hava \u015f\u0259raiti il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 hallarda vurulan z\u0259r\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftli s\u0131\u011fortalanman\u0131 \u0259hat\u0259 edir. Lakin \u015fimal b\u00f6lg\u0259si fermerl\u0259rinin dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, s\u0131\u011forta m\u0259hvolma hal\u0131na g\u00f6r\u0259 \u00f6d\u0259nilir. M\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n azalmas\u0131na g\u0259tir\u0259n hallar &#8211; m\u0259s\u0259l\u0259n, aprel ay\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olan anomal isti k\u00fcl\u0259kl\u0259rin t\u0259sirin\u0259 g\u00f6r\u0259 s\u0131\u011fortalanma apar\u0131lm\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bundan \u0259lav\u0259, h\u0259l\u0259lik g\u00fcz\u0259\u015ftli s\u0131\u011forta ar\u0131\u00e7\u0131l\u0131q sah\u0259sini \u0259hat\u0259 etmir. Bu ilin fevral\u0131nda Az\u0259rbaycan Ar\u0131\u00e7\u0131lar Assosiasiyas\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 ASF r\u0259hb\u0259rliyinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7irilib, ar\u0131 ail\u0259l\u0259rinin g\u00fcz\u0259\u015ftli s\u0131\u011forta mexanizmin\u0259 daxil edilm\u0259si m\u00fczakir\u0259 olunub. Lakin h\u0259l\u0259lik bu istiqam\u0259td\u0259 real add\u0131mlar\u0131n n\u0259 zaman at\u0131laca\u011f\u0131 mn\u0259lum deyil.<\/strong><\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycanda aqrar s\u0131\u011forta mexanizminin T\u00fcrkiy\u0259 modeli \u0259sas\u0131nda quruldu\u011fu bildirilir. Lakin Hesablama Palatas\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131rmas\u0131 g\u00f6st\u0259rib ki, qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin \u00e7ox u\u011furla t\u0259tbiq etdiyi modelin Az\u0259rbaycanda he\u00e7 d\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u00fcsb\u0259t t\u0259r\u0259fl\u0259ri t\u0259tbiq olunmay\u0131b. Hesablama Palatas\u0131n\u0131n aqrar s\u0131\u011forta f\u0259aliyy\u0259tinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0131si \u00fczr\u0259 ke\u00e7irdiyi auditin n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259 qeyd edilir ki, auditl\u0259 toplanm\u0131\u015f s\u00fcbutlar h\u00fcquqi aktlar\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l edilm\u0259y\u0259r\u0259k riskl\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n yaranan g\u0259lir ve z\u0259r\u0259rin b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 \u0259saslanan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sisteminin formala\u015fd\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u0131\u011forta xidm\u0259tl\u0259rinin hesabatl\u0131l\u0131q \u00f6hd\u0259likl\u0259rin\u0259 v\u0259 n\u0259zar\u0259t reqlamentl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l edilm\u0259diyini m\u00fc\u0259yy\u0259n edib: \u201cAqrar s\u0131\u011forta f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 baza kimi g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc b\u0259yan edil\u0259n beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259kmill sistem kimi ilk s\u0131ralarda tan\u0131nmaqla 15 ild\u0259n \u00e7ox u\u011furlu t\u0259cr\u00fcb\u0259si olan T\u00fcrkiy\u0259nin TARS\u0130M modelinin konseptual komponentl\u0259rind\u0259n \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin t\u0259tbiq edilm\u0259diyini g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k, idar\u0259etm\u0259 q\u0259rarlar\u0131n\u0131n q\u0259bulu prosesinin d\u00f6vl\u0259t-\u00f6z\u0259l t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131na, keyfiyy\u0259t v\u0259 pe\u015f\u0259karl\u0131q standartlar\u0131na cavab verm\u0259y\u0259n model kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 \u0259sas verib\u201d.<\/p>\n<p>HP \u0259lav\u0259 edib ki, qeyd edil\u0259n amill\u0259r aqrar s\u0131\u011forta m\u0259hsulu \u00fczr\u0259 b\u00fct\u00fcn idar\u0259etm\u0259 riskl\u0259rini d\u00f6vl\u0259tin, m\u00fcvafiq \u00f6hd\u0259likl\u0259ri is\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin \u00fcz\u0259rind\u0259 saxlamaqla aqrar s\u0131\u011forta bazar\u0131n\u0131n sabitliyi v\u0259 dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00f6vcud modelin perpektivsizliyini s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcz\u0259\u015ftli s\u0131\u011forta b\u00fct\u00fcn m\u0259qamlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131rm\u0131? D\u00f6vl\u0259t 41 n\u00f6v bitkinin s\u0131\u011fortas\u0131na d\u0259st\u0259k verir, s\u0131\u011forta haqq\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lay\u0131r Aprel-may aylar\u0131nda Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n anomal hava \u015f\u0259raiti \u00f6lk\u0259nin k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na ciddi z\u0259r\u0259r vurmaqdad\u0131r. Aprel ay\u0131n\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan isti k\u00fcl\u0259kl\u0259r x\u00fcsusil\u0259 \u015fimal b\u00f6lg\u0259sind\u0259 a\u011faclar\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259yini yand\u0131raraq, bar tutumunu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 azald\u0131b. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 Quba-Qusar-Xa\u00e7maz b\u00f6lg\u0259sind\u0259n yay\u0131lan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259rd\u0259n ayd\u0131n olur ki, \u0259sas\u0259n gilas, gil\u0259nar kimi meyv\u0259l\u0259rin \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rinin l\u0259\u00e7\u0259kl\u0259ri vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l qaral\u0131b, \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rd\u0259 bar tutumuna imkan olmay\u0131b. Bir \u00e7ox fermerl\u0259r b\u00f6lg\u0259d\u0259 meyv\u0259 istehsal\u0131n\u0131n k\u0259skin azalaca\u011f\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r.\u00a0 Aprelin sonlar\u0131ndan ba\u015flayan v\u0259 indi d\u0259 davam&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":722307,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/9342f7e5f2ac17bf4bc67d5281bfc641.jpg",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/9342f7e5f2ac17bf4bc67d5281bfc641.jpg",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/9342f7e5f2ac17bf4bc67d5281bfc641.jpg",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/9342f7e5f2ac17bf4bc67d5281bfc641-450x280.jpg",450,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/9342f7e5f2ac17bf4bc67d5281bfc641.jpg",450,300,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/9342f7e5f2ac17bf4bc67d5281bfc641.jpg",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/9342f7e5f2ac17bf4bc67d5281bfc641.jpg",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/9342f7e5f2ac17bf4bc67d5281bfc641.jpg",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/9342f7e5f2ac17bf4bc67d5281bfc641-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/9342f7e5f2ac17bf4bc67d5281bfc641.jpg",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"G\u00fcz\u0259\u015ftli s\u0131\u011forta b\u00fct\u00fcn m\u0259qamlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131rm\u0131? D\u00f6vl\u0259t 41 n\u00f6v bitkinin s\u0131\u011fortas\u0131na d\u0259st\u0259k verir, s\u0131\u011forta haqq\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lay\u0131r Aprel-may aylar\u0131nda Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n anomal hava \u015f\u0259raiti \u00f6lk\u0259nin k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na ciddi z\u0259r\u0259r vurmaqdad\u0131r. Aprel ay\u0131n\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan isti k\u00fcl\u0259kl\u0259r x\u00fcsusil\u0259 \u015fimal b\u00f6lg\u0259sind\u0259 a\u011faclar\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259yini yand\u0131raraq, bar tutumunu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 azald\u0131b. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 Quba-Qusar-Xa\u00e7maz b\u00f6lg\u0259sind\u0259n yay\u0131lan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/722306"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=722306"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/722306\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/722307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=722306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=722306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=722306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}