{"id":722335,"date":"2024-05-16T09:40:40","date_gmt":"2024-05-16T05:40:40","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=722335"},"modified":"2024-05-16T09:40:40","modified_gmt":"2024-05-16T05:40:40","slug":"qohum-evlilikl%c9%99ri-daslasmis-stereotipl%c9%99rd%c9%99n-nec%c9%99-yaxa-qurtaraq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=722335","title":{"rendered":"Qohum evlilikl\u0259ri: Da\u015fla\u015fm\u0131\u015f stereotipl\u0259rd\u0259n nec\u0259 yaxa qurtaraq?.."},"content":{"rendered":"<p><em><strong>N\u0259hay\u0259t, bu m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u00fcquqi v\u0259 genetik bax\u0131mdan ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 zidd oldu\u011funu anlamal\u0131y\u0131q<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Qohum nikahlarla ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r son d\u00f6vrl\u0259rin \u0259n aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Ekspertl\u0259rin q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu problem aradan qald\u0131r\u0131lmasa, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259slin inki\u015faf\u0131nda, formala\u015fmas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00e7\u0259tinlikl\u0259r olacaq. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yimizin m\u00f6hk\u0259m \u0259sas\u0131n\u0131n bununla ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu unutmamal\u0131, bu istiqam\u0259td\u0259 davaml\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. Bu bax\u0131mdan s\u00f6z\u00fcged\u0259n problemin &#8211; qohum nikahlarla ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259nin ictimai m\u00fczakir\u0259sinin apar\u0131lmas\u0131 m\u00fch\u00fcm \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>Problemin h\u0259llini l\u0259ngid\u0259n, \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n amill\u0259r var. Onlardan biri he\u00e7 bir elmi \u0259sas\u0131 olmayan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, bel\u0259 bir s\u00f6z var: \u018fmiq\u0131z\u0131 il\u0259 \u0259mio\u011flunun nikah\u0131 g\u00f6yd\u0259 k\u0259silir. Qohum nikahlar bar\u0259d\u0259 s\u00f6hb\u0259t a\u00e7\u0131landa \u00e7ox zaman bu fikir s\u0259sl\u0259ndirilir. Amma, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, da\u015fla\u015fm\u0131\u015f bu fikr\u0259 baxmayaraq problemin h\u0259llini daim diqq\u0259td\u0259 saxlamal\u0131, v\u0259ziyy\u0259td\u0259n xilas \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu axtarmal\u0131y\u0131q. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259y\u0259 geni\u015f meydan verilm\u0259li, qohum nikahlara r\u0259vac ver\u0259n valideynl\u0259r, g\u0259ncl\u0259rin do\u011fmalar\u0131 problemin do\u011furdu\u011fu f\u0259sadlar haqq\u0131nda m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Problemin h\u0259llind\u0259 jurnalistl\u0259r daha \u00e7ox f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259rm\u0259li, bu y\u00f6nd\u0259 \u0259sl h\u0259qiq\u0259ti c\u0259miyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmal\u0131, beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259nin \u00f6n\u0259mi il\u0259 ba\u011fl\u0131 materiallar\u0131n d\u0259rcini diqq\u0259td\u0259 saxlamal\u0131d\u0131rlar. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 qohum nikahlarla ba\u011fl\u0131 bir m\u0259qam\u0131 xat\u0131rlatmaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r. Bel\u0259 ki, qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin Trakya b\u00f6lg\u0259sind\u0259 qohumlar aras\u0131 evliliy\u0259 m\u00fcsb\u0259t r\u0259y verilmir. Orada g\u0259ncl\u0259r ancaq yeddinci n\u0259sild\u0259n sonra bir-biri il\u0259 evl\u0259nirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki yeddinci n\u0259sild\u0259n sonra insanlar yad say\u0131l\u0131rlar. Danimarkada is\u0259 h\u0259kiml\u0259r qohum nikahlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn qanunlar\u0131n s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259sini ist\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, ail\u0259 h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin, \u00fcmumilikd\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir. Qohum nikahlar\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn strateji problemdir. \u00c7\u00fcnki bu, bizim genefondumuza t\u0259sir edir. C\u0259miyy\u0259t bax\u0131m\u0131ndan is\u0259 \u00f6z g\u0259l\u0259c\u0259yimiz\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259dir. Bu evlilikl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 do\u011fulmu\u015f x\u0259st\u0259, \u0259lil u\u015faqlar iztirab \u00e7\u0259kirl\u0259r. X\u0259st\u0259 do\u011fulmu\u015f u\u015faq, h\u0259m\u00e7inin ail\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m m\u0259n\u0259vi, h\u0259m d\u0259 maddi \u00e7\u0259tinliyin yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Bu, n\u0259inki d\u00f6vl\u0259tin, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin problemidir.<\/p>\n<p>B\u0259s problemin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik? Bu sual \u0259traf\u0131nda apar\u0131lan m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ikinci v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259r\u0259c\u0259li qohum evlilikl\u0259rin\u0259 qada\u011fa qoyulmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirilir. Ancaq bu m\u0259s\u0259l\u0259nin sosial t\u0259r\u0259fini d\u0259 unutmamal\u0131y\u0131q. Problem ondad\u0131r ki, h\u0259r k\u0259s tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 insanlarla ail\u0259 qurma\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir. H\u0259tta bundan f\u0259xrl\u0259 dan\u0131\u015fanlar da var. Bununla ba\u011fl\u0131 \u00e7ox dan\u0131\u015fmaq olar. M\u0259s\u0259l\u0259nin \u0259sl m\u0259\u011fzi budur ki, \u0259mi, xala u\u015faqlar\u0131 aras\u0131nda evlilik qada\u011fan edilm\u0259lidir, yoxsa yox? \u00c7oxluq onun t\u0259r\u0259fdar\u0131d\u0131r ki, bu, qanunvericilik s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qada\u011fan olunmal\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259t v\u0259 c\u0259miyy\u0259t aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259t var. B\u0259z\u0259n c\u0259miyy\u0259t \u00f6n\u0259 ke\u00e7ib b\u0259zi aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 add\u0131mlar\u0131n\u0131 at\u0131r. B\u0259zi hallarda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, d\u00f6vl\u0259t \u00f6n\u0259 ke\u00e7m\u0259lidir v\u0259 c\u0259miyy\u0259ti \u00f6z arxas\u0131nca aparmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ail\u0259 c\u0259miyy\u0259tin \u00f6z\u0259yidir. Ail\u0259d\u0259 yeti\u015f\u0259n sa\u011flam f\u0259rdl\u0259r c\u0259miyy\u0259tin t\u0259minat\u0131d\u0131r. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Az\u0259rbaycanda ail\u0259nin d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fchafiz\u0259 edilm\u0259si Konstitusiyada t\u0259sbit olunub. D\u0259y\u0259rl\u0259rin a\u015f\u0131nmaya m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259 ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ri qorunub saxlan\u0131l\u0131b. Amma ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259tir\u0259n faktorlar var v\u0259 onlardan biri d\u0259 qohum evlilikl\u0259ridir. Bu, bizim q\u0259dim ail\u0259 ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizd\u0259n biridir. Biz ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 h\u00f6rm\u0259t etm\u0259liyik, onlar\u0131 q\u0259bul etm\u0259liyik v\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259liyik. Lakin yaln\u0131z stereotipl\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n ad\u0259tl\u0259rd\u0259n imtina etm\u0259yi bacarmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p>Ail\u0259 institutunun m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyi, vacibliyi ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 d\u00f6vl\u0259tin m\u00fcdaxil\u0259sinin az olmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, bizd\u0259 ail\u0259 qanunvericiliyind\u0259 nikah\u0131n qada\u011fan olundu\u011fu \u015f\u0259xsl\u0259r s\u0131yah\u0131s\u0131na birinci v\u0259 ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li qohumlar daxildir. D\u00f6vl\u0259t burada minimum t\u0259nziml\u0259m\u0259ni saxlay\u0131b, ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li qohumlar\u0131 yax\u0131n qohumlar siyah\u0131s\u0131na daxil etm\u0259yib. Lakin statistika g\u00f6st\u0259rir ki, qanun qada\u011fan ets\u0259 d\u0259, yax\u0131n qohumlar aras\u0131nda evlilikl\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 ba\u015f verir. T\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, bunun b\u00f6y\u00fck f\u0259sadlar\u0131 var. T\u0259bii ki, bu, sosial problem olsa da, qanunvericilik \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259ll olunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Qohumlar aras\u0131nda nikahlar Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sind\u0259 qada\u011fan edilir. Nazirl\u0259r Kabinetinin \u201cG\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda ail\u0259nin v\u0259 nikah\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti, onun qorunmas\u0131 v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259di il\u0259 erk\u0259n nikah\u0131n v\u0259 qohumlar aras\u0131nda nikah\u0131n m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair maarifl\u0259ndirm\u0259 Qaydas\u0131\u201d var. \u0130lk d\u0259f\u0259 olaraq bu Qaydada qohumlar aras\u0131nda nikah anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u015f\u0259rhi verilib. Qaydaya g\u00f6r\u0259, baba v\u0259 n\u0259n\u0259l\u0259ri eyni olan g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda ba\u011flanan nikah qohumlar aras\u0131nda nikah hesab edilir.<\/p>\n<p>Qohum evlilikl\u0259rinin s\u0259b\u0259bl\u0259ri aras\u0131nda bir \u00e7ox sosial v\u0259 m\u0259d\u0259ni amill\u0259rin oldu\u011fu m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. D\u00fcnyadak\u0131 nikahlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n 20 faizi qohum evlilikl\u0259ridir. Bel\u0259 nikahlar\u0131n nisb\u0259ti m\u00fcxt\u0259lif c\u0259miyy\u0259tl\u0259r aras\u0131nda f\u0259rqlidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, AB\u015e v\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 qohum evlilikl\u0259ri 0,1-0,4 faiz aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. \u015eimali Afrika, Yax\u0131n \u015e\u0259rq v\u0259 Q\u0259rbi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 bel\u0259 nikahlar 50 faizd\u0259n \u00e7oxdur. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 qohum evlilikl\u0259rinin nisb\u0259ti b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 20-40 faiz aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. MDB \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 qohum nikahlar\u0131na daha \u00e7ox Az\u0259rbaycanda v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 rast g\u0259linir.<\/p>\n<p>Bak\u0131, A\u011fsu, Astara, Beyl\u0259qan, C\u0259bray\u0131l, Da\u015fk\u0259s\u0259n, G\u0259nc\u0259, \u0130mi\u015fli, \u0130smay\u0131ll\u0131, L\u0259nk\u0259ran, Ming\u0259\u00e7evir, Qazax, Qobustan, Salyan, \u015eamax\u0131, \u015eirvan, Tovuz, X\u0131z\u0131, Yevlax, A\u011fdam, Q\u0259b\u0259l\u0259 rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin sakinl\u0259rinin i\u015ftirak etdiyi 1354 respondenti \u0259hat\u0259 ed\u0259n sor\u011fuda qohumla evl\u0259n\u0259nl\u0259rin 67,4 faizi qad\u0131nlar, 32,6 faizi is\u0259 ki\u015fil\u0259r olub. Qohum evlilikl\u0259ri aras\u0131nda day\u0131o\u011flu-bibiq\u0131z\u0131, bibio\u011flu-day\u0131q\u0131z\u0131 aras\u0131nda olan nikahlar\u0131n\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi (37,4 faiz) \u0259mio\u011flu v\u0259 \u0259miq\u0131z\u0131 (22,1 faiz), xala o\u011flu v\u0259 xala q\u0131z\u0131 (23,2 faiz), el\u0259c\u0259 d\u0259 qohum \u015f\u0259xsl\u0259rin (\u0259mi, bibi, day\u0131, xala) n\u0259v\u0259l\u0259ri (17,3 faiz) aras\u0131nda olan nikahlardan daha \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>Respondentl\u0259rin fikrinc\u0259, qohum evliliyinin bir s\u0131ra s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Onlar\u0131n 16,4 faizi \u201cya\u015fl\u0131 n\u0259slin t\u0259kid etm\u0259si, g\u0259ncl\u0259r\u0259 se\u00e7im haqq\u0131n\u0131n verilm\u0259m\u0259si\u201d, 36,4 faizi \u201cn\u0259sild\u0259n-n\u0259sl\u0259 ke\u00e7\u0259n g\u0259r\u0259ksiz ad\u0259tl\u0259r, stereotipl\u0259r\u201d, 14,3 faizi \u201cerk\u0259n nikah\u201d, 16,6 faizi \u201cg\u0259ncl\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sizliyi, yet\u0259rli q\u0259d\u0259r \u0259hat\u0259 dair\u0259sin\u0259 sahib olmamas\u0131, sosialla\u015fma probleml\u0259ri\u201d, 8,1 faizi \u201cail\u0259 quran insanlar\u0131n t\u0259hsilsizliyi, cahilliyi\u201d, 6,2 faizi \u201ckifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259lumat\u0131n olmamas\u0131\u201d cavablar\u0131n\u0131 qeyd edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Daha bir narahatedici m\u0259qam is\u0259 Az\u0259rbaycanda qohum evlilikl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 x\u0259st\u0259 do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n statistikas\u0131d\u0131r. Onlar aras\u0131nda \u0259liliyini r\u0259smil\u0259\u015fdir\u0259nl\u0259rin say\u0131 70 min\u0259 yax\u0131nd\u0131r. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirirl\u0259r ki, \u0259g\u0259r yad insanlar\u0131n evliliyi zaman\u0131 onlar\u0131n u\u015faqlar\u0131n\u0131n q\u00fcsurlu olmas\u0131 riski 2-4 faizdirs\u0259, qohum evlilikl\u0259rd\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 4-8 faizdir. Y\u0259ni, qohum evlilikl\u0259rind\u0259 bu risk 2 d\u0259f\u0259 art\u0131r. Genetik x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n 8,4 faizi bu ail\u0259l\u0259rin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018fg\u0259r d\u00fcnyada \u0259ng\u0259lli do\u011fulan u\u015faqlar 1 faizdirs\u0259, qohum evlilkl\u0259rind\u0259 9 faizdir. Bu ail\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6l\u00fc v\u0259 yar\u0131m\u00e7\u0131q do\u011fu\u015flar\u0131n say\u0131 dig\u0259r evlilikl\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n 2 d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. Qohum evlilikl\u0259rind\u0259 \u0259n \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n qan x\u0259st\u0259likl\u0259ri, g\u00f6z, qulaq, \u0259z\u0259l\u0259sinir, \u00fcr\u0259k-damar v\u0259 \u015f\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259ri, a\u011f\u0131ldank\u0259mlik v\u0259 sairdir. Qan x\u0259st\u0259likl\u0259ri aras\u0131nda is\u0259 talassemiya, hemofiliya v\u0259 ba\u015fqa qan x\u0259st\u0259likl\u0259ri daha \u00e7ox yay\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar g\u00f6st\u0259rir ki, c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 tez-tez ba\u015f ver\u0259n qohum evlilikl\u0259rin\u0259 son qoyulmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu m\u0259s\u0259l\u0259 h\u00fcquqi v\u0259 genetik bax\u0131m\u0131ndan ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 ziddir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u0259hay\u0259t, bu m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u00fcquqi v\u0259 genetik bax\u0131mdan ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 zidd oldu\u011funu anlamal\u0131y\u0131q Qohum nikahlarla ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r son d\u00f6vrl\u0259rin \u0259n aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Ekspertl\u0259rin q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu problem aradan qald\u0131r\u0131lmasa, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259slin inki\u015faf\u0131nda, formala\u015fmas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00e7\u0259tinlikl\u0259r olacaq. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yimizin m\u00f6hk\u0259m \u0259sas\u0131n\u0131n bununla ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu unutmamal\u0131, bu istiqam\u0259td\u0259 davaml\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. Bu bax\u0131mdan s\u00f6z\u00fcged\u0259n problemin &#8211; qohum nikahlarla ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259nin ictimai m\u00fczakir\u0259sinin apar\u0131lmas\u0131 m\u00fch\u00fcm \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r. Problemin h\u0259llini l\u0259ngid\u0259n, \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n amill\u0259r var. Onlardan biri he\u00e7 bir elmi \u0259sas\u0131 olmayan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, bel\u0259 bir s\u00f6z var: \u018fmiq\u0131z\u0131 il\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":722336,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/37f65c06161812347469976830910434159.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/37f65c06161812347469976830910434159.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/37f65c06161812347469976830910434159.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/37f65c06161812347469976830910434159-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/37f65c06161812347469976830910434159-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/37f65c06161812347469976830910434159-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/37f65c06161812347469976830910434159.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/37f65c06161812347469976830910434159.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/37f65c06161812347469976830910434159-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/37f65c06161812347469976830910434159.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"N\u0259hay\u0259t, bu m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u00fcquqi v\u0259 genetik bax\u0131mdan ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 zidd oldu\u011funu anlamal\u0131y\u0131q Qohum nikahlarla ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r son d\u00f6vrl\u0259rin \u0259n aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Ekspertl\u0259rin q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu problem aradan qald\u0131r\u0131lmasa, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259slin inki\u015faf\u0131nda, formala\u015fmas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00e7\u0259tinlikl\u0259r olacaq. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yimizin m\u00f6hk\u0259m \u0259sas\u0131n\u0131n bununla ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu unutmamal\u0131, bu istiqam\u0259td\u0259 davaml\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. Bu bax\u0131mdan s\u00f6z\u00fcged\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/722335"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=722335"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/722335\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/722336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=722335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=722335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=722335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}