{"id":722782,"date":"2024-05-17T10:56:13","date_gmt":"2024-05-17T06:56:13","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=722782"},"modified":"2024-05-17T10:56:13","modified_gmt":"2024-05-17T06:56:13","slug":"mayin-17-si-umumdunya-arterial-hipertoniya-il%c9%99-mubariz%c9%99-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=722782","title":{"rendered":"May\u0131n 17-si \u00dcmumd\u00fcnya Arterial Hipertoniya il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>Arterial hipertoniya arterial t\u0259zyiqin 140\/90 millimetr civ\u0259 s\u00fctunundan yuxar\u0131 qalxmas\u0131 hal\u0131d\u0131r. Birinci d\u0259r\u0259c\u0259li arterial hipertoniya ayr\u0131ca x\u0259st\u0259lik say\u0131l\u0131r. Onun \u0259sas v\u0259 apar\u0131c\u0131 \u0259lam\u0259ti arterial t\u0259zyiqin y\u00fcks\u0259lm\u0259sidir. \u0130kinci d\u0259r\u0259c\u0259li arterial hipertoniya simptomatik olur v\u0259 bu zaman t\u0259zyiqin y\u00fcks\u0259lm\u0259si ba\u015fqa x\u0259st\u0259likl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, 2005-ci ild\u0259n h\u0259r il may\u0131n 17-si \u00dcmumd\u00fcnya Hipertoniya il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 Liqas\u0131 v\u0259 Beyn\u0259lxalq Hipertoniya C\u0259miyy\u0259tinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya Arterial Hipertoniya il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc qeyd edilir.<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 60 ya\u015f\u0131ndan yuxar\u0131 olan \u0259halinin 50 faizind\u0259n \u00e7oxu y\u00fcks\u0259k arterial t\u0259zyiq\u0259 malikdir. Hipertoniyadan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin \u00fc\u00e7d\u0259biri m\u00fcalic\u0259 al\u0131r v\u0259 onlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n 12 faizi tibbi n\u0259zar\u0259t alt\u0131ndad\u0131r, x\u0259st\u0259l\u0259rin t\u0259xmin\u0259n 45 faizi arterial t\u0259zyiqin y\u00fcks\u0259k oldu\u011fundan x\u0259b\u0259rsizdir.<\/p>\n<p>Arterial t\u0259zyiq g\u00fcnd\u0259 iki d\u0259f\u0259 &#8211; s\u0259h\u0259r v\u0259 ax\u015fam fiziki i\u015f, qida, \u00e7ay v\u0259 ya q\u0259hv\u0259 q\u0259bulundan \u0259n az\u0131 30 d\u0259qiq\u0259 sonra \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Onu \u00f6l\u00e7m\u0259k masada rahat v\u0259ziyy\u0259td\u0259 oturmaq, \u0259li onun \u00fcst\u00fcnd\u0259 \u00fcr\u0259yin s\u0259viyy\u0259sind\u0259 tutmaq, t\u0259zyiq\u00f6l\u00e7\u0259n aparat\u0131n manjetini dirs\u0259kd\u0259n 2 santimetr yuxar\u0131ya sar\u0131y\u0131b hava il\u0259 tam doldurandan sonra \u00f6l\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r. Arterial t\u0259zyiqi 1-2 d\u0259qiq\u0259 fasil\u0259 il\u0259 iki-\u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 \u00f6l\u00e7m\u0259k m\u0259sl\u0259h\u0259tdir. Bir \u0259ld\u0259 apar\u0131lan bel\u0259 \u00f6l\u00e7m\u0259d\u0259n sonra arterial t\u0259zyiqin d\u0259qiq s\u0259viyy\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Duzlu, ya\u011fl\u0131 qidalar v\u0259 alkoqoldan istifad\u0259 ed\u0259n, xroniki stress ya\u015fayan, siqaret \u00e7\u0259k\u0259n, fiziki aktivliyi az olanlarda qan t\u0259zyiqi tez-tez y\u00fcks\u0259lir. Hipertoniya d\u00fcnyada \u00fcr\u0259k v\u0259 insult x\u0259st\u0259likl\u0259rinin \u0259n ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bi say\u0131l\u0131r. N\u0259zar\u0259t edilm\u0259y\u0259n hipertoniya infarkta, \u00fcr\u0259yin geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 \u00fcr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Hipertoniya, h\u0259m\u00e7inin b\u00f6yr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, beyin qan d\u00f6vran\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Y\u00fcks\u0259k qan t\u0259zyiqi olanlar qida il\u0259 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 \u00e7ox natrium-xlorid istehlak edirl\u0259r. \u00c7\u0259kil\u0259n siqaret qan t\u0259zyiqinin 10-30 millimetr civ\u0259 s\u00fctunu artmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. B\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kisinin artmas\u0131 il\u0259 t\u0259zyiq art\u0131r. Art\u0131q \u00e7\u0259ki t\u0259zyiqi 1-3 millimetr civ\u0259 s\u00fctunu art\u0131r\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arterial hipertoniya arterial t\u0259zyiqin 140\/90 millimetr civ\u0259 s\u00fctunundan yuxar\u0131 qalxmas\u0131 hal\u0131d\u0131r. Birinci d\u0259r\u0259c\u0259li arterial hipertoniya ayr\u0131ca x\u0259st\u0259lik say\u0131l\u0131r. Onun \u0259sas v\u0259 apar\u0131c\u0131 \u0259lam\u0259ti arterial t\u0259zyiqin y\u00fcks\u0259lm\u0259sidir. \u0130kinci d\u0259r\u0259c\u0259li arterial hipertoniya simptomatik olur v\u0259 bu zaman t\u0259zyiqin y\u00fcks\u0259lm\u0259si ba\u015fqa x\u0259st\u0259likl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, 2005-ci ild\u0259n h\u0259r il may\u0131n 17-si \u00dcmumd\u00fcnya Hipertoniya il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 Liqas\u0131 v\u0259 Beyn\u0259lxalq Hipertoniya C\u0259miyy\u0259tinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya Arterial Hipertoniya il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc qeyd edilir. Bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 60 ya\u015f\u0131ndan yuxar\u0131 olan \u0259halinin 50 faizind\u0259n \u00e7oxu y\u00fcks\u0259k arterial t\u0259zyiq\u0259 malikdir. Hipertoniyadan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin \u00fc\u00e7d\u0259biri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":722783,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1715927911191594238_1200x630.jpg",923,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1715927911191594238_1200x630.jpg",923,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1715927911191594238_1200x630.jpg",923,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1715927911191594238_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1715927911191594238_1200x630-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1715927911191594238_1200x630-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1715927911191594238_1200x630.jpg",923,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1715927911191594238_1200x630.jpg",923,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1715927911191594238_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1715927911191594238_1200x630-923x620.jpg",923,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Arterial hipertoniya arterial t\u0259zyiqin 140\/90 millimetr civ\u0259 s\u00fctunundan yuxar\u0131 qalxmas\u0131 hal\u0131d\u0131r. Birinci d\u0259r\u0259c\u0259li arterial hipertoniya ayr\u0131ca x\u0259st\u0259lik say\u0131l\u0131r. Onun \u0259sas v\u0259 apar\u0131c\u0131 \u0259lam\u0259ti arterial t\u0259zyiqin y\u00fcks\u0259lm\u0259sidir. \u0130kinci d\u0259r\u0259c\u0259li arterial hipertoniya simptomatik olur v\u0259 bu zaman t\u0259zyiqin y\u00fcks\u0259lm\u0259si ba\u015fqa x\u0259st\u0259likl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, 2005-ci ild\u0259n h\u0259r il may\u0131n 17-si \u00dcmumd\u00fcnya Hipertoniya il\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/722782"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=722782"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/722782\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/722783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=722782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=722782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=722782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}