{"id":723451,"date":"2024-05-21T09:50:17","date_gmt":"2024-05-21T05:50:17","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=723451"},"modified":"2024-05-21T09:50:17","modified_gmt":"2024-05-21T05:50:17","slug":"q%c9%99rbi-az%c9%99rbaycanimiz-xatir%c9%99l%c9%99rd%c9%99-yasayan-d%c9%99r%c9%99l%c9%99y%c9%99z","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=723451","title":{"rendered":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131z &#8211; Xatir\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fayan D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Vaxtil\u0259 d\u00f6rd bir yan\u0131m\u0131z\u0131 sarm\u0131\u015f d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rimiz mar\u0131qda yataraq \u00f6lk\u0259mizin z\u0259ifl\u0259diyi bir vaxtda-Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlara b\u00f6l\u00fcn\u0259nd\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 ordular\u0131 il\u0259 h\u00fccum \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k onu be\u015f hiss\u0259y\u0259 par\u00e7alam\u0131\u015flar. H\u0259min i\u015f\u011fallardan sonra dilimizd\u0259 yeni ifad\u0259l\u0259r yaranm\u0131\u015fd\u0131r-C\u0259nubi Az\u0259rbaycan, \u015eimali Az\u0259rbaycan, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan. G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razisin\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f Bor\u00e7al\u0131 mahal\u0131 v\u0259 Rusiya \u0259razisin\u0259 daxil edilmi\u015f D\u0259mir qap\u0131 D\u0259rb\u0259nd mahal\u0131. Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan qovulanlar\u0131n \u00f6vladlar\u0131, n\u0259v\u0259-n\u0259tic\u0259l\u0259ri indi d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcxt\u0259lif rayonlar\u0131na s\u0259p\u0259l\u0259nmi\u015f halda\u00a0\u00a0 ya\u015famaqdad\u0131r. \u0130ran v\u0259 Rusiya imperiyalar\u0131n\u0131n par\u00e7alad\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 dediyimiz kimi, xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259lind\u0259n silah g\u00fcc\u00fcn\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Lakin o yerl\u0259rd\u0259 do\u011fulub ya\u015fam\u0131\u015f v\u0259 deportasiya olunmu\u015f ata-babalar\u0131m\u0131z do\u011fma yurdlar\u0131n\u0131 he\u00e7 vaxt unutmam\u0131\u015f, yurd-yuvalar\u0131na qay\u0131tma\u011f\u0131n h\u0259sr\u0259ti il\u0259 ya\u015fam\u0131\u015flar. Bu ayr\u0131l\u0131q, do\u011fma yurda qovu\u015fmaq h\u0259sr\u0259ti tariximizd\u0259, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zda, folklorumuzda m\u0259d\u0259niyy\u0259timizd\u0259 d\u0259 ifad\u0259 edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>D\u0259d\u0259 \u018fl\u0259sg\u0259r erm\u0259nil\u0259rin 1918-ci ild\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri\u00a0 soyq\u0131r\u0131m\u0131 vaxt\u0131nda m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq G\u00f6y\u00e7\u0259d\u0259n ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr. Qoca a\u015f\u0131q h\u0259sr\u0259t\u0259 d\u00f6zm\u00fcr, \u201cDa\u011flar\u201d \u015feirind\u0259 deyir:<\/p>\n<p><em>H\u0259s\u0259nn\u0259n\u0259, H\u0259s\u0259nbaba qo\u015fad\u0131r,<\/em><\/p>\n<p><em>Xo\u015fbulaq yayla\u011f\u0131 xo\u015f tama\u015fad\u0131r,<\/em><\/p>\n<p><em>Ars\u0131z a\u015f\u0131q elsiz niy\u0259 ya\u015fad\u0131?<\/em><\/p>\n<p><em>\u00d6ls\u00fcn \u018fl\u0259sg\u0259rt\u0259k qullar\u0131n, da\u011flar!<\/em><\/p>\n<p>\u018fsl\u0259n d\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zli olan istedadl\u0131 \u015fairmiz Tofiq Yusif \u015feirl\u0259rind\u0259 &#8220;yeraz&#8221; k\u0259lm\u0259sin\u0259 naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z k\u00fcsk\u00fcnl\u00fcy\u00fc il\u0259 if\u015fa edirdi:<\/p>\n<p><em>Qa\u00e7q\u0131nam, k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u0259m, ya h\u0259r n\u0259y\u0259ms\u0259,<\/em><\/p>\n<p><em>\u00d6z do\u011fma yurdumdan did\u0259rgin\u0259ms\u0259,<\/em><\/p>\n<p><em>V\u0259t\u0259nd\u0259n V\u0259t\u0259n\u0259 m\u0259n s\u00fcrg\u00fcn\u0259ms\u0259,<\/em><\/p>\n<p><em>N\u0259 olar, deyirsiz &#8220;yerazd\u0131&#8221; deyin!<\/em><\/p>\n<p>1948-ci id\u0259 D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zd\u0259n zorla deportasiya olunmu\u015f Mehdi Mehdiyev riyaziyyat m\u00fc\u0259llimi olsa da el i\u00e7ind\u0259 a\u015f\u0131q kimi tan\u0131n\u0131rd\u0131. \u00dcmummilli Liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyev A\u015f\u0131q Mehdinin \u015feirl\u0259rini b\u0259y\u0259nir, t\u0259qdir edirdi. X\u00fcsusil\u0259 onun oxudu\u011fu \u201c416-n\u0131n \u0259sg\u0259riy\u0259m m\u0259n\u201d \u015feiri dahi r\u0259hb\u0259rin xo\u015funa g\u0259lirdi. A\u015f\u0131q Mehdi D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zd\u0259n k\u00f6\u00e7\u00fcb T\u0259rt\u0259r rayonunun S\u0259hl\u0259bad k\u0259ndind\u0259 m\u0259skunla\u015fsa da h\u0259r il do\u011fuldu\u011fu \u018fzizb\u0259yov rayonunun Herher k\u0259ndin\u0259, G\u00f6y\u00e7\u0259y\u0259, Gorusa, Vediy\u0259 g\u0259zm\u0259y\u0259, m\u00fcq\u0259dd\u0259s torpa\u011f\u0131 ziyar\u0259t\u0259 gedirdi. Qay\u0131danda o yerl\u0259r\u0259 \u015feirl\u0259r h\u0259sr edirdi. 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u015fair-a\u015f\u0131qda pessimist fikir yaranm\u0131\u015fd\u0131 ki, d\u0259d\u0259-baba yurduna yol bird\u0259f\u0259lik ba\u011fland\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00fcmidsizlik onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na da siray\u0259t etmi\u015fdi. \u015eeirl\u0259rinin birind\u0259 d\u0259rin t\u0259\u0259ss\u00fcf hissi il\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131:<\/p>\n<p><em>Bizim oyla\u011f\u0131m\u0131z o c\u0259nn\u0259t yerl\u0259r<\/em><\/p>\n<p><em>Heyif ki,\u00a0 Xa\u00e7oya, Vanoya qald\u0131.<\/em><\/p>\n<p>A\u015f\u0131q Mehdinin filologiya elml\u0259ri doktoru, professor, Milli M\u0259clisin deputat\u0131 d\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zli m\u0259rhum H\u0259s\u0259n Mirz\u0259 il\u0259 \u201cD\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zd\u0259\u201d deyi\u015fm\u0259si oxucuda qiym\u0259tli bir epopeya t\u0259siri ba\u011f\u0131\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zlil\u0259r do\u011fma torpa\u011fa o q\u0259d\u0259r ba\u011fl\u0131 idil\u0259r ki, s\u00f6hb\u0259t o yerl\u0259rd\u0259n d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 k\u00f6vr\u0259lir, q\u0259h\u0259rl\u0259nirdil\u0259r. Onlar D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zd\u0259 \u00e7\u00f6lm\u0259kl\u0259rd\u0259 bi\u015firil\u0259n yem\u0259kl\u0259rd\u0259n, \u0259rik, \u00fcz\u00fcm, alma, armud qaxlar\u0131ndan, bald\u0131r\u011fan v\u0259 \u00e7a\u015f\u0131r \u015forabalar\u0131ndan, s\u0259rin sulu bulaqlardan, da\u011flardan, me\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n el\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar ki&#8230;Ov h\u0259v\u0259skarlar\u0131 k\u0259klik, alapaxta, ceyran, c\u00fcy\u00fcr ovundan maraql\u0131 s\u00f6hb\u0259tl\u0259r ed\u0259rdil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fsl\u0259n Herher k\u0259ndind\u0259n olan H\u00fcseyn Manafov II D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi \u015f\u00fcca\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 orden v\u0259 medallarla t\u0259ltif edilmi\u015f, s\u0131ravilikd\u0259n zabit r\u00fctb\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lmi\u015fdi. P\u0259hl\u0259van c\u00fcss\u0259li, yara\u015f\u0131ql\u0131 idi. Rayonda ham\u0131 onu tan\u0131y\u0131r, h\u00f6rm\u0259t b\u0259sl\u0259yirdi. T\u0259dbirl\u0259r\u0259 d\u0259v\u0259t edir, yuxar\u0131 ba\u015fda yer verirdil\u0259r. Torpa\u011f\u0131n\u0131 sev\u0259n, yurdunu unutmayan, onu m\u00fcq\u0259dd\u0259s sayan bir adam idi. H\u0259yat yolda\u015f\u0131na y\u00fcks\u0259k \u0259m\u0259k nailiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 o zaman Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131 verilmi\u015fdi. Adl\u0131-sanl\u0131 pamb\u0131q\u00e7\u0131 idi, haqq\u0131nda mahn\u0131 da b\u0259st\u0259l\u0259nmi\u015fdi. 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Sara Q\u0259dimova, \u015e\u00f6vk\u0259t \u018fl\u0259kb\u0259rova, M\u0259mm\u0259dba\u011f\u0131r Ba\u011f\u0131rzad\u0259, Zeyn\u0259b Xanlarova v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 \u201cMaral\u201d mahn\u0131s\u0131n\u0131 \u015f\u00f6vql\u0259 ifa edirdil\u0259r.<\/p>\n<p>H\u00fcseyn day\u0131 h\u0259r il ail\u0259sini ma\u015f\u0131na y\u0131\u011faraq D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z\u0259 ged\u0259rdi. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn son ill\u0259rind\u0259 x\u0259st\u0259likd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kdiyind\u0259n ata-baba yurduna ged\u0259 bilmirdi. Bir g\u00fcn bac\u0131s\u0131 o\u011flu Valid (haz\u0131rda B\u0259rd\u0259 Rayon \u0130cra Hakimiyy\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259yir) onlara g\u0259lib D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z\u0259 ged\u0259c\u0259yini deyir v\u0259 soru\u015fur ki, \u00fcr\u0259yin n\u0259 ist\u0259yirs\u0259 oradan\u00a0 g\u0259tirim. H\u00fcseyn day\u0131 k\u0259ndd\u0259n aral\u0131da \u201ct\u0259k armud\u201d\u00a0\u00a0\u00a0 deyil\u0259n a\u011facdan meyv\u0259 d\u0259rib g\u0259tirm\u0259sini tap\u015f\u0131r\u0131r. Valid is\u0259 gedib oralar\u0131 g\u0259zib-dola\u015fandan sonra geri qay\u0131d\u0131r. Gorusa \u00e7atanda day\u0131s\u0131n\u0131n tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 yad\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u00c7ox uzaqla\u015fd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 geri qay\u0131tma\u011fa \u0259rinir v\u0259 bazardan \u00fc\u00e7 kilo armud al\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, \u0259\u015fi, n\u0259 bil\u0259c\u0259k armud armuddu da. Gun g\u00fcnortadan ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra S\u0259hl\u0259bada \u00e7at\u0131r. Birba\u015fa day\u0131s\u0131gil\u0259 yollan\u0131r. Hal-\u0259hval tutandan sonra Valid kirimi\u015fc\u0259 armudlar\u0131 day\u0131s\u0131na uzad\u0131r. Ki\u015fi birini g\u00f6t\u00fcr\u00fcb birc\u0259 di\u015fl\u0259k al\u0131r, d\u0259rhal da \u00fcz\u00fcn\u00fc tur\u015fudur. &#8220;Bu, &#8220;t\u0259k armud&#8221;dan deyil&#8221;-deyib meyv\u0259ni qaba qoyur.<\/p>\n<p>D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zlil\u0259r indi d\u0259 o yerl\u0259rin nem\u0259tl\u0259rinin dad\u0131ndan-duzundan dan\u0131\u015f\u0131rlar. \u0130n\u015fallah, do\u011fma yurdlara qay\u0131tma\u011f\u0131n vaxt\u0131 yeti\u015fir. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bu istiqam\u0259td\u0259 f\u0259al siyas\u0259t yeridir v\u0259 yax\u0131n zamanda konkret n\u0259tic\u0259sini g\u00f6r\u0259c\u0259yik. D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zlil\u0259r 76 il \u0259vv\u0259l t\u0259zyiql\u0259rl\u0259 qovulduqlar\u0131 yurdlar\u0131na \u0259b\u0259dilik d\u00f6n\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vaxtil\u0259 d\u00f6rd bir yan\u0131m\u0131z\u0131 sarm\u0131\u015f d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rimiz mar\u0131qda yataraq \u00f6lk\u0259mizin z\u0259ifl\u0259diyi bir vaxtda-Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlara b\u00f6l\u00fcn\u0259nd\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 ordular\u0131 il\u0259 h\u00fccum \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k onu be\u015f hiss\u0259y\u0259 par\u00e7alam\u0131\u015flar. H\u0259min i\u015f\u011fallardan sonra dilimizd\u0259 yeni ifad\u0259l\u0259r yaranm\u0131\u015fd\u0131r-C\u0259nubi Az\u0259rbaycan, \u015eimali Az\u0259rbaycan, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan. G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razisin\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f Bor\u00e7al\u0131 mahal\u0131 v\u0259 Rusiya \u0259razisin\u0259 daxil edilmi\u015f D\u0259mir qap\u0131 D\u0259rb\u0259nd mahal\u0131. Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan qovulanlar\u0131n \u00f6vladlar\u0131, n\u0259v\u0259-n\u0259tic\u0259l\u0259ri indi d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcxt\u0259lif rayonlar\u0131na s\u0259p\u0259l\u0259nmi\u015f halda\u00a0\u00a0 ya\u015famaqdad\u0131r. \u0130ran v\u0259 Rusiya imperiyalar\u0131n\u0131n par\u00e7alad\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 dediyimiz kimi, xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259lind\u0259n silah g\u00fcc\u00fcn\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Lakin o yerl\u0259rd\u0259 do\u011fulub ya\u015fam\u0131\u015f v\u0259 deportasiya olunmu\u015f ata-babalar\u0131m\u0131z do\u011fma yurdlar\u0131n\u0131 he\u00e7 vaxt unutmam\u0131\u015f,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":723452,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4ae67a7d168303736130308129710462264-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4ae67a7d168303736130308129710462264-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4ae67a7d168303736130308129710462264-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4ae67a7d168303736130308129710462264-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4ae67a7d168303736130308129710462264-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4ae67a7d168303736130308129710462264-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4ae67a7d168303736130308129710462264-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4ae67a7d168303736130308129710462264-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4ae67a7d168303736130308129710462264-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/4ae67a7d168303736130308129710462264-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Vaxtil\u0259 d\u00f6rd bir yan\u0131m\u0131z\u0131 sarm\u0131\u015f d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rimiz mar\u0131qda yataraq \u00f6lk\u0259mizin z\u0259ifl\u0259diyi bir vaxtda-Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlara b\u00f6l\u00fcn\u0259nd\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 ordular\u0131 il\u0259 h\u00fccum \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k onu be\u015f hiss\u0259y\u0259 par\u00e7alam\u0131\u015flar. H\u0259min i\u015f\u011fallardan sonra dilimizd\u0259 yeni ifad\u0259l\u0259r yaranm\u0131\u015fd\u0131r-C\u0259nubi Az\u0259rbaycan, \u015eimali Az\u0259rbaycan, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan. G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razisin\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f Bor\u00e7al\u0131 mahal\u0131 v\u0259 Rusiya \u0259razisin\u0259 daxil edilmi\u015f D\u0259mir qap\u0131 D\u0259rb\u0259nd mahal\u0131. Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan qovulanlar\u0131n \u00f6vladlar\u0131, n\u0259v\u0259-n\u0259tic\u0259l\u0259ri indi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/723451"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=723451"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/723451\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/723452"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=723451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=723451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=723451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}