{"id":723636,"date":"2024-05-21T15:10:10","date_gmt":"2024-05-21T11:10:10","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=723636"},"modified":"2024-05-21T15:10:10","modified_gmt":"2024-05-21T11:10:10","slug":"c%c9%99zalar-s%c9%99rtl%c9%99sdirils%c9%99-erk%c9%99n-nikahlarin-sayi-azalacaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=723636","title":{"rendered":"C\u0259zalar s\u0259rtl\u0259\u015fdirils\u0259, erk\u0259n nikahlar\u0131n say\u0131 AZALACAQ?"},"content":{"rendered":"<p>Parlamentd\u0259 Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 152\u2011ci madd\u0259sind\u0259 t\u00f6vsif edil\u0259n \u0259m\u0259lin (on alt\u0131 ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan \u015f\u0259xsl\u0259 cinsi \u0259laq\u0259d\u0259 olma v\u0259 ya seksual xarakterli dig\u0259r h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r etm\u0259) on s\u0259kkiz ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 madd\u0259y\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259si t\u0259klif olunur.<\/p>\n<p>Eyni zamanda nikah ya\u015f\u0131n\u0131n 18 ya\u015f oldu\u011fu n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayalarla qeyri\u2011r\u0259smi nikaha daxil olan \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 buna \u015f\u0259rait yardan valideynl\u0259r bar\u0259sind\u0259 \u0130nzibati X\u0259talar M\u0259c\u0259ll\u0259si v\u0259 Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sind\u0259 m\u0259suliyy\u0259t t\u0259dbirl\u0259rinin \u0259ks olunmas\u0131 ist\u0259nilir.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayanlar\u0131n dini nikaha daxil olmas\u0131na \u015f\u0259rait yaradan din xadiml\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259suliyy\u0259tin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si vacib say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259klifl\u0259r s\u0131ras\u0131nda u\u015faq h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 dini nikahlar\u0131n qeydiyyata al\u0131nmas\u0131 qaydalar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si, u\u015faq evlilikl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si, qeyri\u2011r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n din xadiml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n dini nikah m\u0259rasiml\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si hallar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si d\u0259 \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, qanunvericilik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib.<\/p>\n<p>B\u0259s, c\u0259zalar s\u0259rtl\u0259\u015fdirils\u0259, erk\u0259n nikahlar\u0131n say\u0131 azalacaq?<\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rini Bizim.Media il\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259n sosioloq \u00dczeyir \u015e\u0259fiyev bildirib ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259m h\u00fcquqi, h\u0259m d\u0259 sosial m\u00fcst\u0259vid\u0259 t\u0259dbirl\u0259r apar\u0131lmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 onu qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan u\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 beyn\u0259lxalq konvensiyaya qo\u015fulub. Konvensiyadan ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259ri \u00f6lk\u0259miz yerin\u0259 yetirir v\u0259 qanunlar\u0131 da bu konvensiyaya uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131r. Bu konvensiyaya g\u00f6r\u0259, nikah ya\u015f\u0131 18 ya\u015f olaraq uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycanda da nikah ya\u015f\u0131 2011-ci ild\u0259n b\u0259ri 18 ya\u015f kimi qeyd olunur. Amma istisna hallar var ki, 17 ya\u015fda da nikaha icaz\u0259 verilir.<\/p>\n<p>B\u0259zi valideynl\u0259r is\u0259 17 ya\u015f faktorundan istifad\u0259 edirl\u0259r. N\u0259inki 17 ya\u015f, bundan da a\u015fa\u011f\u0131 ya\u015f\u0131nda u\u015faqlar\u0131 nikaha c\u0259lb edirl\u0259r. Bu h\u0259m \u0259xlaqa, h\u0259m d\u0259 h\u00fcquqa zidd davran\u0131\u015fd\u0131r. Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sind\u0259 16 ya\u015fl\u0131 biri il\u0259 cinsi m\u00fcnasib\u0259td\u0259 olmaq h\u00fcquqi m\u0259suliyy\u0259t yarad\u0131r. Eyni zamanda, Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sind\u0259 d\u0259 nikaha m\u0259cburetm\u0259 v\u0259 erk\u0259n nikahla ba\u011fl\u0131 ayr\u0131ca h\u00fcquqi m\u0259suliyy\u0259t var.<\/p>\n<p>Fikrimc\u0259, bu h\u00fcquqi m\u0259suliyy\u0259t bir q\u0259d\u0259r d\u0259 s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259li, qanunvericiliyin icras\u0131na n\u0259zar\u0259t g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259lidir. H\u00fcquqi m\u00fcst\u0259vid\u0259 t\u0259dbirl\u0259r s\u0259rt olmal\u0131, kampaniya xarakteri da\u015f\u0131mamal\u0131, icra olunmal\u0131d\u0131r. Erk\u0259n nikaha c\u0259lbetm\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 valideynl\u0259r h\u00fcquqi m\u0259suliyy\u0259tini ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259li, onlar aras\u0131nda maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131lmal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>\u00dczeyir \u015e\u0259fiyev hesab edir ki, m\u0259s\u0259l\u0259nin ba\u015fqa t\u0259r\u0259fl\u0259ri d\u0259 var:<\/p>\n<p>&#8220;Statistikaya baxd\u0131qda 2011-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r nikah ya\u015f\u0131 qeyd edilm\u0259d\u0259n evlilikl\u0259rin say\u0131 daha \u00e7ox idi. Ondan sonra erk\u0259n nikahla ba\u011fl\u0131 statistika t\u0259qrib\u0259n 50% azald\u0131. Ancaq bu g\u00fcn 2 mind\u0259n \u00e7ox u\u015faq 17 ya\u015fa q\u0259d\u0259r analar t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00fcnyaya g\u0259tirilirs\u0259, bu o dem\u0259kdir ki, bu problem h\u0259l\u0259 d\u0259 var v\u0259 bununla m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu kimi hallar x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 regionlarda daha \u00e7ox ba\u015f verir. H\u0259l\u0259 d\u0259 k\u00f6hn\u0259 stereotipl\u0259rl\u0259 ya\u015fayan valideynl\u0259r var. Onlara el\u0259 g\u0259lir ki, q\u0131zlar\u0131n\u0131 evl\u0259ndirm\u0259s\u0259l\u0259r, evd\u0259 qalacaqlar. Etiraf ed\u0259k ki, k\u0259ndl\u0259rd\u0259 demoqrafik v\u0259ziyy\u0259t bir az ba\u015fqad\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>H\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd edib ki, regionlarda q\u0131zlar 9-cu sinifd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r v\u0259 ba\u015flar\u0131 ail\u0259 qurmaq f\u0259ls\u0259f\u0259si il\u0259 doldurulur:<\/p>\n<p>&#8220;Biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Az\u0259rbaycanda ali t\u0259hsillil\u0259rin statistikas\u0131 el\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck deyil. O c\u00fcml\u0259d\u0259n q\u0131zlar\u0131n da ali t\u0259hsild\u0259ki pay\u0131 da \u00e7ox azd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00e7ox yax\u015f\u0131 olar ki, orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 q\u0131zlar\u0131n ali t\u0259hsil\u0259 motivasiya edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn add\u0131mlar at\u0131ls\u0131n. Bu yolla onlar erk\u0259n nikaha meyill\u0259nm\u0259kd\u0259n daha \u00e7ox, c\u0259miyy\u0259t\u0259 v\u0259 \u00f6zl\u0259rin\u0259 daha faydal\u0131 insan olmaq haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 v\u0259 \u00f6z h\u0259yatlar\u0131n\u0131 bel\u0259 planlaya bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu kompleks i\u015fdir, h\u0259m h\u00fcquqi m\u00fcst\u0259vid\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259r s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir, h\u0259m d\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 sosial maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri d\u0259 paralel apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. G\u00fcman edir\u0259m ki, buna ehtiyac var. Nikah zaman\u0131 istisna ya\u015f aradan qald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmadan ni\u015fanlama v\u0259 adaxlama da h\u00fcquqi m\u0259suliyy\u0259t yarats\u0131n v\u0259 Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 daxil edilsin.<\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n valideynl\u0259r &#8220;ni\u015fanlam\u0131\u015f\u0131q, evl\u0259ndirm\u0259mi\u015fik&#8221; kimi \u0259sas g\u0259tirirl\u0259r. 18 ya\u015fa \u00e7atmayanlar\u0131n erk\u0259n nikaha c\u0259lb edilm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 onlara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n huquqazidd \u0259m\u0259ll\u0259r daha \u00e7ox insanlar\u0131n h\u00fcquqi savads\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan, huquqi maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rinin z\u0259if apar\u0131lmas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir. Yax\u015f\u0131 olar ki, orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq u\u015faq v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r\u0259 h\u00fcquqi bilikl\u0259r a\u015f\u0131lans\u0131n, valideynl\u0259rl\u0259, x\u00fcsusil\u0259 erk\u0259n nikah b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 olan valideynl\u0259rl\u0259 h\u00fcquqi maarifl\u0259ndirm\u0259, sosial-psixoloji i\u015f apar\u0131ls\u0131n&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Parlamentd\u0259 Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 152\u2011ci madd\u0259sind\u0259 t\u00f6vsif edil\u0259n \u0259m\u0259lin (on alt\u0131 ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan \u015f\u0259xsl\u0259 cinsi \u0259laq\u0259d\u0259 olma v\u0259 ya seksual xarakterli dig\u0259r h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r etm\u0259) on s\u0259kkiz ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 madd\u0259y\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259si t\u0259klif olunur. Eyni zamanda nikah ya\u015f\u0131n\u0131n 18 ya\u015f oldu\u011fu n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayalarla qeyri\u2011r\u0259smi nikaha daxil olan \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 buna \u015f\u0259rait yardan valideynl\u0259r bar\u0259sind\u0259 \u0130nzibati X\u0259talar M\u0259c\u0259ll\u0259si v\u0259 Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sind\u0259 m\u0259suliyy\u0259t t\u0259dbirl\u0259rinin \u0259ks olunmas\u0131 ist\u0259nilir. H\u0259m\u00e7inin yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayanlar\u0131n dini nikaha daxil olmas\u0131na \u015f\u0259rait yaradan din xadiml\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259suliyy\u0259tin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si vacib say\u0131l\u0131r. T\u0259klifl\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":723637,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1716283316_1.jpg",700,394,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1716283316_1.jpg",700,394,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1716283316_1.jpg",700,394,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1716283316_1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1716283316_1-648x365.jpg",648,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1716283316_1.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1716283316_1.jpg",700,394,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1716283316_1.jpg",700,394,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1716283316_1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1716283316_1.jpg",700,394,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Parlamentd\u0259 Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 152\u2011ci madd\u0259sind\u0259 t\u00f6vsif edil\u0259n \u0259m\u0259lin (on alt\u0131 ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan \u015f\u0259xsl\u0259 cinsi \u0259laq\u0259d\u0259 olma v\u0259 ya seksual xarakterli dig\u0259r h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r etm\u0259) on s\u0259kkiz ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 madd\u0259y\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259si t\u0259klif olunur. Eyni zamanda nikah ya\u015f\u0131n\u0131n 18 ya\u015f oldu\u011fu n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayalarla qeyri\u2011r\u0259smi nikaha daxil olan \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/723636"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=723636"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/723636\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/723637"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=723636"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=723636"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=723636"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}