{"id":724044,"date":"2024-05-23T08:54:37","date_gmt":"2024-05-23T04:54:37","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=724044"},"modified":"2024-05-23T08:54:37","modified_gmt":"2024-05-23T04:54:37","slug":"covid-19-yayda-yeni-stamla-qayidir-koronanin-2-ci-n%c9%99f%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=724044","title":{"rendered":"COV\u0130D-19 yayda yeni \u015ftamla qay\u0131d\u0131r? &#8211; koronan\u0131n \u201c2-ci n\u0259f\u0259si\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>H\u0259kim: \u201cHaz\u0131rda koronavirusla ba\u011fl\u0131 epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t stabildir, yayda&#8230;\u201d<\/strong><\/p>\n<p>COV\u0130D-in FLiRT variant\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n bu yay AB\u015e-da koronavirus yoluxmas\u0131nda s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Bu bar\u0259d\u0259 \u201cFinancial Times\u201d Amerika X\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 N\u0259zar\u0259t v\u0259 Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin (CDC) m\u0259lumatlar\u0131na istinad\u0259n yaz\u0131b.<\/p>\n<p>Materialda qeyd edilir ki, haz\u0131rda AB\u015e-da FLiRT qrupuna daxil olan KR.2 \u015ftamm\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. CDC-nin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, may\u0131n 11-d\u0259 ba\u015fa \u00e7atan \u0259n son iki h\u0259ft\u0259lik hesabat d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 COV\u0130D-19 yoluxmalar\u0131n 28,2 faizini t\u0259\u015fkil edib. Maraql\u0131d\u0131r ki, mart\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 bu r\u0259q\u0259m c\u0259mi 3,8 faiz olub. Son h\u0259ft\u0259l\u0259rd\u0259 ikinci \u0259n \u00e7ox yay\u0131lm\u0131\u015f \u015ftamm KR.1 \u015ftamm\u0131 (7,6 faiz) olub. \u201cBundan \u0259vv\u0259l \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 14 Avropa \u00f6lk\u0259sind\u0259 v\u0259 \u0130sraild\u0259 FLiRT variantlar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edildiyini bildirmi\u015fdi. Bununla bel\u0259, h\u0259l\u0259 ki orada az sayda yeni yoluxma hallar\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b\u201d, &#8211; n\u0259\u015fr \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n<p>Ox\u015far t\u0259hl\u00fck\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 da g\u00f6zl\u0259yirmi? Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 epidemioloji durum nec\u0259dir? Koronaya yoluxanlar varm\u0131 v\u0259 hans\u0131 \u015ftamma? Yayla ba\u011fl\u0131 g\u00f6zl\u0259nti n\u0259dir?<\/p>\n<p><strong>Bu arada, Rusiyada da FLiRT koronavirus variant\u0131 a\u015fkarlan\u0131b, lakin bu, b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259 yaratm\u0131r. Rospotrebnadzor bildirib ki, \u201cOmicron\u201d dominant \u015ftam olaraq qal\u0131r. \u201cDavam ed\u0259n monitorinq biz\u0259 h\u0259tta t\u0259k yeni genovariantlar\u0131 da m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259y\u0259 imkan verir. B\u00fct\u00fcn monitorinq d\u00f6vr\u00fc \u0259rzind\u0259 178 yeni FLiRT variant\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n KP.2 (\u00fc\u00e7 hal), KP.1.1 (be\u015f hal), KS.1 (170 hal) variantlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 dig\u0259r n\u00f6vl\u0259rind\u0259n daha b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259 yaratm\u0131r\u201d, &#8211; dey\u0259 idar\u0259d\u0259n bildirilib.<\/strong><\/p>\n<p>FLiRT variantlar\u0131n\u0131n simptomlar\u0131 \u201cOmicron\u201d simptomlar\u0131na b\u0259nz\u0259yir &#8211; h\u0259rar\u0259t, \u00f6sk\u00fcr\u0259k, bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131, z\u0259iflik, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, \u0259z\u0259l\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131, dad v\u0259 ya qoxu itkisi. Rospotrebnadzor izah edib ki, COV\u0130D-19-a yoluxma hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 insanlar\u0131n bayram g\u00fcnl\u0259rind\u0259 bir-biri il\u0259 daha tez-tez \u00fcnsiyy\u0259t qurmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r profilaktik t\u0259dbirl\u0259r\u0259 riay\u0259t etm\u0259y\u0259 &#8211; \u0259ll\u0259ri daha tez-tez yuma\u011fa, m\u0259nzill\u0259ri havaland\u0131rma\u011fa, i\u015f yerind\u0259 s\u0259thl\u0259ri v\u0259 qadcetl\u0259ri dezinfeksiya etm\u0259y\u0259, x\u0259st\u0259lik \u0259lam\u0259tl\u0259ri olan insanlarla t\u0259masdan qa\u00e7ma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131blar.<\/p>\n<p>Daha \u0259vv\u0259l departament qeyd edib ki, beyn\u0259lxalq GISAID m\u0259lumat bazas\u0131na \u0259sas\u0259n, m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 FLiRT variantlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni KP.2 x\u0259ttind\u0259 art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u0130lkin m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, KP.2 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada dominant ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Tibb elml\u0259ri namiz\u0259di Olqa Ulankina deyib ki, FLiRT il\u0259 yoluxma simptomlar\u0131 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 b\u00fct\u00fcn \u0259vv\u0259lki \u015ftammlarla eynidir: h\u0259rar\u0259t, titr\u0259m\u0259, n\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131, n\u0259f\u0259s almaqda \u00e7\u0259tinlik, \u00f6sk\u00fcr\u0259k, bo\u011faz v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131, burun t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, qoxu v\u0259 dad\u0131n itirilm\u0259si, b\u0259z\u0259n \u00fcr\u0259kbulanma v\u0259 qusma. A\u011f\u0131r formada infeksiya toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 azalm\u0131\u015f, xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259ri (\u00fcr\u0259k-damar patologiyalar\u0131, b\u0259dxass\u0259li \u015fi\u015fl\u0259r, x\u0259r\u00e7\u0259ng, diabet, astma) olan insanlarda ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Risk qrupuna h\u0259m d\u0259 art\u0131q \u00e7\u0259kid\u0259n v\u0259 piyl\u0259nm\u0259d\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n insanlar daxildir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Virusoloq, biologiya elml\u0259ri doktoru Aleksey Aqranovski is\u0259 bildirib ki, Rusiyada koronavirus x\u0259st\u0259likl\u0259rinin tezliyi immunitet t\u0259b\u0259q\u0259sinin v\u0259 peyv\u0259nd kampaniyas\u0131n\u0131n azalmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n arta bil\u0259r. Bundan \u0259vv\u0259l koronavirus infeksiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00fczr\u0259 operativ q\u0259rargah may\u0131n 13-d\u0259n may\u0131n 19-d\u0259k COV\u0130D-19-a yoluxma hallar\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lki h\u0259ft\u0259 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 14,7% artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cX\u0259st\u0259lik zamanla d\u0259yi\u015fir, immunitet t\u0259b\u0259q\u0259si azal\u0131r, daha \u00e7ox x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxanlar m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Dig\u0259r amill\u0259r d\u0259 var: peyv\u0259nd kampaniyas\u0131n\u0131n azalmas\u0131 &#8211; insanlar peyv\u0259nd etm\u0259yi v\u0259 t\u0259krar peyv\u0259nd (revaksinasiya) etm\u0259yi dayand\u0131r\u0131rlar, bu da yeni virusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259 bilir. \u00dcmumilikd\u0259 is\u0259 qeyri-adi bir \u015feyin ba\u015f verdiyini s\u00f6yl\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bu, normal bir v\u0259ziyy\u0259tdir, narahat olma\u011fa d\u0259ym\u0259z\u201d, &#8211; virusoloq deyib.<\/p>\n<p>Aleksey Aqranovskinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, AB\u015e-da \u0259n \u00e7ox yay\u0131lan FLiRT adl\u0131 koronavirus \u015ftamm\u0131 he\u00e7 bir x\u00fcsusi t\u0259hl\u00fck\u0259 yaratm\u0131r. \u201cBildiyim q\u0259d\u0259r, yeni t\u0259hl\u00fck\u0259li g\u0259rginlik variasiyalar\u0131 yoxdur\u201d, &#8211; dey\u0259 alim izah edir. &#8220;\u0130ndi \u201cOmicron\u201d qrupunun \u015ftamlar\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir, lakin bu, \u201cOmicron\u201dun subvariant\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n bir ortaq c\u0259h\u0259ti var: \u00e7ox yoluxucudur, lakin az adam \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. N\u0259tic\u0259l\u0259r bizim \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r sad\u0259dir: qoy ekspertl\u0259r v\u0259ziyy\u0259t\u0259 n\u0259zar\u0259t etsinl\u0259r, h\u0259l\u0259 ki narahat olacaq he\u00e7 n\u0259 yoxdur. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, epidemiyan\u0131n \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li hiss\u0259si arxada qal\u0131b&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/tibbiportal.az\/media\/images\/press_release\/5214d0743bf29e604208b8a293c2c55c5d1b39b1b5d4e.png\" alt=\"M\u0259rdan \u018fliyev il\u0259 &quot;Hepatit C&quot; virusu haqq\u0131nda m\u00fcsahib\u0259\" width=\"701\" height=\"350\" \/><\/p>\n<p><strong>M\u0259rdan \u018fliyev\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130nfeksionist-hepatoloq M\u0259rdan \u018fliyev m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da fikil\u0259rini bildirdi:<\/strong>\u00a0\u201cAmerikada, Avropada koronavirusun bu variant\u0131 yay\u0131lma\u011fa ba\u015flay\u0131b, orada havalar h\u0259l\u0259 soyuq ke\u00e7ir. Bu c\u00fcr yoluxuculuq bununla \u0259laq\u0259lidir. Virus qrip\u0259 ox\u015far \u0259lam\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. \u018fsas\u0259n burun axmas\u0131, iybilm\u0259, dadbilm\u0259nin itm\u0259si. Amma bunun patogen, virulentliyi d\u0259qiq \u00f6yr\u0259nilm\u0259yib dey\u0259 letall\u0131\u011f\u0131 da bilinmir. H\u0259r halda, yeni \u015ftamlar daha y\u00fcng\u00fcl gedi\u015f\u0259 malikdir. Bu virusun yay\u0131lmas\u0131 daha s\u00fcr\u0259tlidir. Peyv\u0259ndl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 bir az davaml\u0131d\u0131r. Amma peyv\u0259ndl\u0259rd\u0259 olan modifikasiyalar &#8211; d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r bunun da \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259k. Bununla bel\u0259, yoluxub sa\u011falanlar immunitet \u0259ld\u0259 edibl\u0259r. Peyv\u0259nd olunanlar da immunitet \u0259ld\u0259 edib. Bu da virusu y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7irm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u0130nfeksionist hesab edir ki, virus Az\u0259rbaycanda yay\u0131lmayacaq:<\/strong>\u00a0\u201cBizd\u0259 art\u0131q havalar da istidir. Bundan sonra havalar\u0131n daha da istil\u0259\u015f\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir. G\u00fcn\u0259\u015fin aktivliyinin artmas\u0131, insanlar\u0131n a\u00e7\u0131q havada daha \u00e7ox olmas\u0131 bu x\u0259st\u0259liyin yoluxmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. H\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259r k\u0259s bu virusa yoluxub sa\u011fal\u0131b. Yoluxma olan hallarda da x\u0259st\u0259lik daha y\u00fcng\u00fcl gedi\u015f\u0259 malik olur. Haz\u0131rda koronavirusla ba\u011fl\u0131 epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t \u00e7ox yax\u015f\u0131d\u0131r. Yoluxanlar varsa da y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7irirl\u0259r. \u018fks\u0259riyy\u0259t x\u0259st\u0259liyi y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7irir v\u0259 h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmir dey\u0259 r\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259 d\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131r. Yax\u0131n aylarda da ciddi problemin olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259mir\u0259m. Amerikada, Avropada da yaya do\u011fru virusun s\u0259ngim\u0259 ehtimal\u0131 var\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259kim: \u201cHaz\u0131rda koronavirusla ba\u011fl\u0131 epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t stabildir, yayda&#8230;\u201d COV\u0130D-in FLiRT variant\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n bu yay AB\u015e-da koronavirus yoluxmas\u0131nda s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Bu bar\u0259d\u0259 \u201cFinancial Times\u201d Amerika X\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 N\u0259zar\u0259t v\u0259 Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin (CDC) m\u0259lumatlar\u0131na istinad\u0259n yaz\u0131b. Materialda qeyd edilir ki, haz\u0131rda AB\u015e-da FLiRT qrupuna daxil olan KR.2 \u015ftamm\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. CDC-nin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, may\u0131n 11-d\u0259 ba\u015fa \u00e7atan \u0259n son iki h\u0259ft\u0259lik hesabat d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 COV\u0130D-19 yoluxmalar\u0131n 28,2 faizini t\u0259\u015fkil edib. Maraql\u0131d\u0131r ki, mart\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 bu r\u0259q\u0259m c\u0259mi 3,8 faiz olub. Son h\u0259ft\u0259l\u0259rd\u0259 ikinci \u0259n \u00e7ox yay\u0131lm\u0131\u015f \u015ftamm KR.1 \u015ftamm\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":724045,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/24cc5c3bd99da4fc050b4db5e7abab3a.jpg",640,426,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/24cc5c3bd99da4fc050b4db5e7abab3a.jpg",640,426,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/24cc5c3bd99da4fc050b4db5e7abab3a.jpg",640,426,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/24cc5c3bd99da4fc050b4db5e7abab3a-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/24cc5c3bd99da4fc050b4db5e7abab3a-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/24cc5c3bd99da4fc050b4db5e7abab3a.jpg",640,426,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/24cc5c3bd99da4fc050b4db5e7abab3a.jpg",640,426,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/24cc5c3bd99da4fc050b4db5e7abab3a.jpg",640,426,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/24cc5c3bd99da4fc050b4db5e7abab3a-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/24cc5c3bd99da4fc050b4db5e7abab3a.jpg",640,426,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259kim: \u201cHaz\u0131rda koronavirusla ba\u011fl\u0131 epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t stabildir, yayda&#8230;\u201d COV\u0130D-in FLiRT variant\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n bu yay AB\u015e-da koronavirus yoluxmas\u0131nda s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Bu bar\u0259d\u0259 \u201cFinancial Times\u201d Amerika X\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 N\u0259zar\u0259t v\u0259 Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin (CDC) m\u0259lumatlar\u0131na istinad\u0259n yaz\u0131b. Materialda qeyd edilir ki, haz\u0131rda AB\u015e-da FLiRT qrupuna daxil olan KR.2 \u015ftamm\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. CDC-nin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/724044"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=724044"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/724044\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/724045"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=724044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=724044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=724044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}