{"id":724814,"date":"2024-05-24T20:27:13","date_gmt":"2024-05-24T16:27:13","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=724814"},"modified":"2024-05-24T20:27:13","modified_gmt":"2024-05-24T16:27:13","slug":"s%c9%99rqin-ilk-demokratik-respublikasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=724814","title":{"rendered":"\u015e\u0259rqin ilk demokratik respublikas\u0131"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>28 may 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Milli \u015euras\u0131 \u201c\u0130stiqlaliyy\u0259t B\u0259yannam\u0259si\u201dni q\u0259bul ed\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259nin m\u00fcst\u0259qilliyini elan etmi\u015fdir. \u00a0Bununla da 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal torpaqlar\u0131nda Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti yarand\u0131.\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259, t\u00fcrk v\u0259 islam d\u00fcnyas\u0131nda ilk parlamentli respublika, ilk demokratik, h\u00fcquqi v\u0259 d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259tdir. \u201c\u0130stiqlaliyy\u0259t B\u0259yannam\u0259si\u201dn\u0259\u00a0 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan qon\u015fu xalqlar v\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 dostluq m\u00fcnasib\u0259ti quracaqd\u0131r. \u00a0M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin t\u0259\u015fkil idar\u0259si Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti, \u00a0mill\u0259t, \u00a0m\u0259zh\u0259b, \u00a0sinif v\u0259 cins f\u0259rqi g\u00f6rm\u00fcr v\u0259 b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n siyasi h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti q\u0131sa bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 &#8211; 23 ay m\u00f6vcud \u00a0olmu\u015fdur. Ancaq bu q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 bir s\u0131ra nailiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir. Bel\u0259 ki, ilk d\u0259f\u0259 burada qad\u0131nlara se\u00e7im h\u00fcququ tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r, y\u0259ni qad\u0131n-ki\u015fi b\u0259rab\u0259rliyi t\u0259min edilmi\u015fdir. C\u00fcmhuriyy\u0259tin milli ordusu, milli valyutas\u0131 v\u0259 milli bank\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>M\u0259lumdur ki, \u00a0Az\u0259rbaycan \u00a0Xalq \u00a0C\u00fcmhuriyy\u0259ti \u00e7\u0259tin ictimai-siyasi \u015f\u0259raitd\u0259 \u00a0f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f,\u00a0 28 aprel 1920-ci ild\u0259 bol\u015fevikl\u0259rin h\u0259rbi h\u00fccumuna m\u0259ruz qalaraq devrilmi\u015fdir. Sovetl\u0259r birliyi Az\u0259rbaycan\u0131 m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z t\u0259rkibin\u0259 daxil etdi. Ancaq Az\u0259rbaycan yenid\u0259n \u00a0m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t olmaq ruhunu \u00f6z\u00fcnd\u0259 ya\u015fatd\u0131. Sovet \u0130mperiyas\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u00a018 oktyabr 1991-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdi.<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qillik b\u0259rpa olunsa da, o d\u00f6vr hakimiyy\u0259tinin s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi yen\u0259 d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda qald\u0131. Bel\u0259 ki, h\u0259rc-m\u0259rclik,\u00a0 xaos, \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r d\u00f6vl\u0259ti u\u00e7uruma apar\u0131rd\u0131. Xalq\u0131 yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyev kimi dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t bu t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259n xilas ed\u0259 bil\u0259rdi. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u0259suliyy\u0259ti, siyasi \u00a0irad\u0259si v\u0259 f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyini qoruya bildi.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev demi\u015fdir: \u201c28 May g\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259ziz g\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki 1918-ci ild\u0259 m\u0259hz 28 Mayda Az\u0259rbaycan\u0131n qabaqc\u0131l insanlar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00a0m\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda istiqlal b\u0259yannam\u0259sini q\u0259bul edibl\u0259r v\u0259 ondan sonra da Az\u0259rbaycan \u00a0Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti qurulubdur.\u201d<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin 15 oktyabr 2021-ci il tarixind\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cM\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fc haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu\u201dna \u0259sas\u0259n 28 May tarixi \u201cM\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fc\u201d, 18 Oktyabr tarixi \u201cM\u00fcst\u0259qilliyin B\u0259rpas\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d \u00a0elan edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong>Bahar M\u0259mm\u0259dova,<\/strong><br \/>\n<em>YAP X\u0259tai rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n &#8220;General \u015e\u0131xlinski 56\/2&#8221; \u00fcnvan\u0131 \u0259razi partiya t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n s\u0259dri<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>28 may 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Milli \u015euras\u0131 \u201c\u0130stiqlaliyy\u0259t B\u0259yannam\u0259si\u201dni q\u0259bul ed\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259nin m\u00fcst\u0259qilliyini elan etmi\u015fdir. \u00a0Bununla da 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal torpaqlar\u0131nda Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti yarand\u0131.\u00a0 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259, t\u00fcrk v\u0259 islam d\u00fcnyas\u0131nda ilk parlamentli respublika, ilk demokratik, h\u00fcquqi v\u0259 d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259tdir. \u201c\u0130stiqlaliyy\u0259t B\u0259yannam\u0259si\u201dn\u0259\u00a0 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan qon\u015fu xalqlar v\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 dostluq m\u00fcnasib\u0259ti quracaqd\u0131r. \u00a0M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin t\u0259\u015fkil idar\u0259si Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti, \u00a0mill\u0259t, \u00a0m\u0259zh\u0259b, \u00a0sinif v\u0259 cins f\u0259rqi g\u00f6rm\u00fcr v\u0259 b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n siyasi h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259lidir. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti q\u0131sa bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 &#8211; 23 ay m\u00f6vcud \u00a0olmu\u015fdur. Ancaq bu q\u0131sa&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":724815,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/912e79cd163350368725159899210244786.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/912e79cd163350368725159899210244786.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/912e79cd163350368725159899210244786.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/912e79cd163350368725159899210244786-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/912e79cd163350368725159899210244786-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/912e79cd163350368725159899210244786-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/912e79cd163350368725159899210244786.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/912e79cd163350368725159899210244786.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/912e79cd163350368725159899210244786-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/912e79cd163350368725159899210244786.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"28 may 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Milli \u015euras\u0131 \u201c\u0130stiqlaliyy\u0259t B\u0259yannam\u0259si\u201dni q\u0259bul ed\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259nin m\u00fcst\u0259qilliyini elan etmi\u015fdir. \u00a0Bununla da 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal torpaqlar\u0131nda Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti yarand\u0131.\u00a0 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259, t\u00fcrk v\u0259 islam d\u00fcnyas\u0131nda ilk parlamentli respublika, ilk demokratik, h\u00fcquqi v\u0259 d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259tdir. \u201c\u0130stiqlaliyy\u0259t B\u0259yannam\u0259si\u201dn\u0259\u00a0 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan qon\u015fu xalqlar v\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 dostluq m\u00fcnasib\u0259ti quracaqd\u0131r.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/724814"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=724814"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/724814\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/724815"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=724814"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=724814"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=724814"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}