{"id":725165,"date":"2024-05-26T10:34:26","date_gmt":"2024-05-26T06:34:26","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=725165"},"modified":"2024-05-26T10:34:26","modified_gmt":"2024-05-26T06:34:26","slug":"gun%c9%99s-%c9%99vv%c9%99l-yaranib-yoxsa-su-aliml%c9%99r-sirri-acdilar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=725165","title":{"rendered":"G\u00fcn\u0259\u015f \u0259vv\u0259l yaran\u0131b, yoxsa su? &#8211; Aliml\u0259r sirri a\u00e7d\u0131lar"},"content":{"rendered":"<p><strong>Aliml\u0259r \u201cNature\u201d jurnal\u0131nda suyun ulduzlar\u0131n do\u011fuldu\u011fu qaz buludlar\u0131ndan planetl\u0259r\u0259 \u00e7atmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rma d\u0259rc edibl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p><b>ARANTV.AZ <\/b>x\u0259b\u0259r verir ki, ara\u015fd\u0131rmada qeyd olunur ki, yer\u0259 g\u0259l\u0259n su G\u00fcn\u0259\u015fin g\u00f6r\u00fcnm\u0259sind\u0259n milyardlarla il \u0259vv\u0259l meydana \u00e7\u0131x\u0131b. \u201cSky at Night Magazine\u201d yaz\u0131r ki, bu n\u0259tic\u0259l\u0259r bizd\u0259n 1300 i\u015f\u0131q ili m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n V883 Orionis protostar ulduzunu \u0259hat\u0259 ed\u0259n qaz v\u0259 toz diskini ALMA radioteleskopundan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k t\u0259dqiq etm\u0259kl\u0259 \u0259ld\u0259 edilib.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259ri V883 Orionis protostar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n protoplanetar diski, planetl\u0259rin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259ldiyi qaz v\u0259 toz buludunu t\u0259dqiq edibl\u0259r. Protostarlar nisb\u0259t\u0259n yax\u0131nlarda yaranm\u0131\u015f v\u0259 h\u0259l\u0259 adi ulduza \u00e7evrilm\u0259mi\u015f obyektl\u0259rdir. T\u0259xmin\u0259n 4,6 milyard il \u0259vv\u0259l G\u00fcn\u0259\u015fimiz proto-ulduz idi, onun \u0259traf\u0131nda b\u00fct\u00fcn m\u0259lum planetl\u0259r, asteroidl\u0259r v\u0259 kometalar cazib\u0259 q\u00fcvv\u0259sinin t\u0259siri alt\u0131nda qaz v\u0259 tozdan yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat zaman\u0131 aliml\u0259r protoplanetar diskd\u0259 olan suyun kimy\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini v\u0259 ulduzun g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc buluddan g\u0259l\u0259c\u0259k planetl\u0259r\u0259 ged\u0259n yolunu \u00f6l\u00e7\u00fcbl\u0259r. Yerd\u0259ki su 1 oksigen atomu v\u0259 2 hidrogen atomundan ibar\u0259t olsa da, aliml\u0259r hidrogen atomlar\u0131ndan birinin hidrogenin a\u011f\u0131r izotopu olan deuterium il\u0259 \u0259v\u0259z olundu\u011fu suyun daha a\u011f\u0131r versiyas\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131blar. Adi v\u0259 a\u011f\u0131r su m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259raitd\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259ldiyi \u00fc\u00e7\u00fcn aliml\u0259r suyun n\u0259 vaxt v\u0259 harada meydana g\u0259ldiyini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onun nisb\u0259tind\u0259n istifad\u0259 edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Aliml\u0259rin fikrinc\u0259, V883 Orionis \u0259traf\u0131ndak\u0131 diskd\u0259ki suyun t\u0259rkibi G\u00fcn\u0259\u015f sistemind\u0259ki kometl\u0259rd\u0259ki suyun t\u0259rkibin\u0259 \u00e7ox ox\u015fard\u0131r.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rma zaman\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r ilk ulduzun \u0259traf\u0131ndak\u0131 suyun qaz hal\u0131nda olmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n onu a\u015fkar ed\u0259 bilibl\u0259r, \u00e7\u00fcnki su \u0259sas\u0259n protoplanetar diskl\u0259rd\u0259 buz \u015f\u0259klind\u0259dir. Bel\u0259 su buzu, qaz v\u0259 toz diskinin k\u0259nar\u0131nda m\u00f6vcuddur, lakin qaz hal\u0131nda olan su, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q temperaturun onun donmas\u0131na mane olan ilk ulduza daha yax\u0131n bir yerd\u0259 k\u0259\u015ff edilib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r \u201cNature\u201d jurnal\u0131nda suyun ulduzlar\u0131n do\u011fuldu\u011fu qaz buludlar\u0131ndan planetl\u0259r\u0259 \u00e7atmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rma d\u0259rc edibl\u0259r. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, ara\u015fd\u0131rmada qeyd olunur ki, yer\u0259 g\u0259l\u0259n su G\u00fcn\u0259\u015fin g\u00f6r\u00fcnm\u0259sind\u0259n milyardlarla il \u0259vv\u0259l meydana \u00e7\u0131x\u0131b. \u201cSky at Night Magazine\u201d yaz\u0131r ki, bu n\u0259tic\u0259l\u0259r bizd\u0259n 1300 i\u015f\u0131q ili m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n V883 Orionis protostar ulduzunu \u0259hat\u0259 ed\u0259n qaz v\u0259 toz diskini ALMA radioteleskopundan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k t\u0259dqiq etm\u0259kl\u0259 \u0259ld\u0259 edilib. T\u0259dqiqat\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259ri V883 Orionis protostar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n protoplanetar diski, planetl\u0259rin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259ldiyi qaz v\u0259 toz buludunu t\u0259dqiq edibl\u0259r. Protostarlar nisb\u0259t\u0259n yax\u0131nlarda yaranm\u0131\u015f v\u0259 h\u0259l\u0259 adi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":725166,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/gunesss-ezgif.com-webp-to-jpg-converter.jpg",400,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/gunesss-ezgif.com-webp-to-jpg-converter.jpg",400,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/gunesss-ezgif.com-webp-to-jpg-converter.jpg",400,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/gunesss-ezgif.com-webp-to-jpg-converter-400x280.jpg",400,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/gunesss-ezgif.com-webp-to-jpg-converter.jpg",400,300,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/gunesss-ezgif.com-webp-to-jpg-converter.jpg",400,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/gunesss-ezgif.com-webp-to-jpg-converter.jpg",400,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/gunesss-ezgif.com-webp-to-jpg-converter.jpg",400,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/gunesss-ezgif.com-webp-to-jpg-converter-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/gunesss-ezgif.com-webp-to-jpg-converter.jpg",400,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Aliml\u0259r \u201cNature\u201d jurnal\u0131nda suyun ulduzlar\u0131n do\u011fuldu\u011fu qaz buludlar\u0131ndan planetl\u0259r\u0259 \u00e7atmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rma d\u0259rc edibl\u0259r. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, ara\u015fd\u0131rmada qeyd olunur ki, yer\u0259 g\u0259l\u0259n su G\u00fcn\u0259\u015fin g\u00f6r\u00fcnm\u0259sind\u0259n milyardlarla il \u0259vv\u0259l meydana \u00e7\u0131x\u0131b. \u201cSky at Night Magazine\u201d yaz\u0131r ki, bu n\u0259tic\u0259l\u0259r bizd\u0259n 1300 i\u015f\u0131q ili m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n V883 Orionis protostar ulduzunu \u0259hat\u0259 ed\u0259n qaz v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/725165"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=725165"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/725165\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/725166"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=725165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=725165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=725165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}