{"id":726040,"date":"2024-05-30T09:16:02","date_gmt":"2024-05-30T05:16:02","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=726040"},"modified":"2024-05-30T09:16:02","modified_gmt":"2024-05-30T05:16:02","slug":"yagintinin-k%c9%99ndliy%c9%99-vurdugu-z%c9%99r%c9%99r-getdikc%c9%99-artir-cixis-yolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=726040","title":{"rendered":"Ya\u011f\u0131nt\u0131n\u0131n k\u0259ndliy\u0259 vurdu\u011fu z\u0259r\u0259r getdikc\u0259 art\u0131r &#8211; \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu"},"content":{"rendered":"<p><strong>H\u0259l\u0259lik Az\u0259rbaycanda aqrar s\u0131\u011forta il\u0259 \u0259hat\u0259 olunma s\u0259viyy\u0259si qaneedici deyil<\/strong><\/p>\n<p>May ay\u0131 ba\u015fa \u00e7atmaqda olsa da, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259ks\u0259r \u0259razil\u0259rind\u0259 ya\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 hava \u015f\u0259raiti davam edir. Aprelin sonu-may\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259n b\u0259ri \u00f6lk\u0259d\u0259, h\u0259m\u00e7inin qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nan g\u00fccl\u00fc ya\u011f\u0131\u015flar \u00e7oxsayl\u0131 sel v\u0259 da\u015fq\u0131nlara s\u0259b\u0259b olub. N\u0259tic\u0259d\u0259 y\u00fcz hektarlarla sah\u0259l\u0259ri su bas\u0131b, fermer v\u0259 f\u0259rdi t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sahiblarin\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259r d\u0259yib.<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox \u0259razil\u0259rd\u0259 arams\u0131z ya\u011f\u0131\u015flar yeti\u015fm\u0259kd\u0259 olan meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z m\u0259hsullar\u0131n\u0131 zay edib, dig\u0259r yerl\u0259rd\u0259 sel \u0259kinl\u0259ri yuyub, bir s\u0131ra \u0259razil\u0259rd\u0259 is\u0259 ya\u011f\u0131\u015f \u0259kil\u0259n bitkil\u0259ri x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 vaxt\u0131nda d\u0259rmanlama\u011fa imkan verm\u0259yib. Q\u0259rb zonas\u0131ndan q\u0259zetimiz\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, kartof sah\u0259l\u0259rinin vaxt\u0131nda d\u0259rmanlanmamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 x\u0259st\u0259lik sah\u0259l\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259r vurub, kartofun ya\u015f\u0131l g\u00f6vd\u0259si qaralaraq \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>Aran v\u0259 c\u0259nub b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 tax\u0131l v\u0259 dig\u0259r \u0259kin sah\u0259l\u0259rini sel sular\u0131 yuyub, \u015fimal b\u00f6lg\u0259sind\u0259 tax\u0131l\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259y\u0259n vaxt\u0131 d\u00fc\u015f\u0259n ya\u011f\u0131\u015flar m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n k\u0259skin\u00a0 azalmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b. M\u0259rk\u0259zi Aran, c\u0259nub b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 meyv\u0259l\u0259rin yeti\u015f\u0259n vaxt\u0131 g\u00fccl\u00fc ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n ya\u011fmas\u0131 \u0259rik, gilas v\u0259 gilanar meyv\u0259l\u0259rinin \u00e7atlayaraq \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, aprel ay\u0131n\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan isti k\u00fcl\u0259kl\u0259r x\u00fcsusil\u0259 \u015fimal b\u00f6lg\u0259sind\u0259 a\u011faclar\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259yini yand\u0131raraq, bar tutumunu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 azald\u0131b. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 Quba-Qusar-Xa\u00e7maz b\u00f6lg\u0259sind\u0259n yay\u0131lan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259rd\u0259n ayd\u0131n olur ki, \u0259sas\u0259n gilas, gil\u0259nar kimi meyv\u0259l\u0259rin \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rinin l\u0259\u00e7\u0259kl\u0259ri vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l qaral\u0131b, \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rd\u0259 bar tutumuna imkan olmay\u0131b. Bir \u00e7ox fermerl\u0259r b\u00f6lg\u0259d\u0259 meyv\u0259 istehsal\u0131n\u0131n k\u0259skin azalaca\u011f\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r.<\/p>\n<p>Aprelin sonlar\u0131ndan ba\u015flayan v\u0259 indi d\u0259 davam ed\u0259n k\u0259skin ya\u011f\u0131nt\u0131l\u0131, soyuq hava \u015f\u0259raiti bu d\u00f6vrd\u0259 \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259y\u0259n pay\u0131zl\u0131q meyv\u0259l\u0259r\u0259, tax\u0131l, t\u0259r\u0259v\u0259z, bostan \u0259kinl\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259r vurur. Davaml\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar tax\u0131l\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259k d\u00f6vr\u00fcn\u0259 t\u0259sad\u00fcf etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 fermerl\u0259r m\u0259hsulun az olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>Ya\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 hava yaln\u0131z bitki\u00e7iliy\u0259 deyil, ar\u0131\u00e7\u0131l\u0131\u011fa da z\u0259r\u0259r vurur. Bel\u0259 ki, ya\u011f\u0131\u015f ar\u0131 ail\u0259l\u0259rini \u201ci\u015fl\u0259m\u0259y\u0259\u201d qoymur, ail\u0259l\u0259r m\u0259hv olur, x\u0259st\u0259likl\u0259r qazan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ya\u011f\u0131\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259kli hava h\u0259m\u00e7inin t\u0259bii bi\u00e7\u0259n\u0259k sah\u0259l\u0259rind\u0259 otun s\u00fcr\u0259tl\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259r\u0259k \u201cyatmas\u0131na\u201d, bi\u00e7in \u00fc\u00e7\u00fcn yarars\u0131z hala g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. Suvar\u0131lan sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259kil\u0259n yonca sah\u0259l\u0259rini ya\u011f\u0131\u015fa g\u00f6r\u0259 bi\u00e7m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmur. \u018fks\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n bu m\u00f6vs\u00fcmd\u0259 ot ba\u011flamalar\u0131n\u0131n k\u0259skin bahala\u015faca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir.<\/strong><\/p>\n<p>Onu da qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda aqrar s\u0131\u011forta mexanizmi t\u0259tbiq olunur. D\u00f6vl\u0259t 41 n\u00f6v bitkinin s\u0131\u011fortas\u0131na d\u0259st\u0259k verir: s\u0131\u011forta haqq\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lay\u0131r. R\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu ilin yanvar-mart aylar\u0131nda Aqrar S\u0131\u011forta Fondu (ASF) t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0131\u011fortal\u0131 fermerl\u0259r\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlara d\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259rl\u0259r \u00fczr\u0259 1 milyon 752 min manat s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fi edilib.<\/p>\n<p>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d\u0131n fonda istinad\u0259n verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rinin 1 milyon 434 min manat\u0131 bitki\u00e7ilik, 318 min manat\u0131 heyvandarl\u0131q \u00fczr\u0259 edilib. \u00d6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rinin m\u0259bl\u0259\u011fi 2,2 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Bitki\u00e7ilik \u00fczr\u0259 s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri 2,5 d\u0259f\u0259, heyvandarl\u0131q \u00fczr\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r is\u0259 42\u00a0 faiz y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, 2023-c\u00fc ili yanvar-mart aylar\u0131nda Aqrar S\u0131\u011forta Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0131\u011fortal\u0131 fermerl\u0259r\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 799 min manat s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fi edilib.<\/p>\n<p>Bu ilin I r\u00fcb\u00fcnd\u0259 ASF t\u0259r\u0259find\u0259n 323 min hektar \u0259kin sah\u0259si v\u0259 882 ba\u015f k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 heyvanlar\u0131 s\u0131\u011fortalan\u0131b. \u00d6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 s\u0131\u011fortalanan \u0259kin sah\u0259l\u0259ri 22 min hektar v\u0259 ya t\u0259qrib\u0259n 7 faiz art\u0131b. Hesabat d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bitki\u00e7ilik s\u0131\u011fortas\u0131 \u00fczr\u0259 6 milyon 815 min manat, heyvandarl\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n s\u0131\u011fortas\u0131 \u00fczr\u0259 537 min manat olmaqla, \u00fcmumilikd\u0259 7 milyon 352 min manat s\u0131\u011forta haqq\u0131 toplan\u0131b. Bu d\u00f6vrd\u0259 \u0259n \u00e7ox s\u0131\u011fortalanan k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 bitkil\u0259ri pay\u0131zl\u0131q bu\u011fda v\u0259 pay\u0131zl\u0131q arpa sah\u0259l\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 f\u0131nd\u0131q ba\u011flar\u0131 olub. S\u0131\u011fortalanan t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar \u00fczr\u0259 verilmi\u015f s\u0131\u011forta t\u0259minat\u0131n\u0131n h\u0259cmi 255 milyon manatdan art\u0131q olub.<\/p>\n<p>M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, birinci r\u00fcbd\u0259 \u0259n \u00e7ox s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri f\u0131rt\u0131na, dolu v\u0259 subasma hadis\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib. Regionlar \u00fczr\u0259 \u0259n \u00e7ox s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri F\u00fczuli, \u015e\u0259ki v\u0259 A\u011fdam rayonlar\u0131ndak\u0131 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda olub.<\/p>\n<p><strong>May\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Aqrar S\u0131\u011forta Fondu hava \u015f\u0259raitinin k\u0259skin d\u0259yi\u015fm\u0259si v\u0259 t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259rinin artmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq s\u0131\u011fortal\u0131 fermerl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib. M\u00fcraci\u0259td\u0259 \u0259kinl\u0259rini v\u0259 t\u0259srr\u00fcfatlar\u0131n\u0131 s\u0131\u011forta etdirmi\u015f fermerl\u0259rd\u0259n t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259rinin t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlara vurdu\u011fu z\u0259r\u0259r bar\u0259d\u0259 operativ \u015f\u0259kild\u0259 Aqrar S\u0131\u011forta Fonduna m\u0259lumat verm\u0259k xahi\u015f olunur: \u201cS\u0131\u011forta m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n, fermer hadis\u0259 ba\u015f verdikd\u0259n ke\u00e7\u0259n 10 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 Aqrar S\u0131\u011forta Fondunun 1651 \u00c7a\u011fr\u0131 M\u0259rk\u0259zin\u0259 m\u0259lumat verm\u0259lidir. T\u0259s\u0259rr\u00fcfatlara z\u0259r\u0259r d\u0259ym\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin vaxt\u0131nda edilm\u0259si d\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259rin q\u0131sa zamanda v\u0259 d\u0259qiq d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 imkan verir, h\u0259m\u00e7inin hadis\u0259l\u0259rin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si prosesini sad\u0259l\u0259\u015fdirir\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, bu ilin ilk r\u00fcb\u00fc \u0259rzind\u0259 Aqrar S\u0131\u011forta Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n fermerl\u0259r\u0259 dolu hadis\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 503 min manat, sel-subasmaya g\u00f6r\u0259 is\u0259 101 min manat s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fi edilib.<\/p>\n<p>ASF bu ild\u0259n etibar\u0259n pamb\u0131q \u0259kini il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan fermerl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn pamb\u0131q sah\u0259l\u0259rinin ya\u011f\u0131\u015fdan s\u0131\u011fortalanmas\u0131n\u0131 baza z\u0259rfin\u0259 aid edib. Fondun yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda m\u00fch\u00fcm bitkil\u0259rd\u0259n say\u0131lan pamb\u0131q sah\u0259l\u0259rinin s\u0131\u011fortas\u0131 m\u00f6vs\u00fcm\u00fc ba\u015flay\u0131b: \u201cPamb\u0131q Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259n ixracda \u0259h\u0259miyy\u0259tli paya malikdir. Az\u0259rbaycanda t\u0259qrib\u0259n 100 min hektara yax\u0131n \u0259razid\u0259 pamb\u0131q yeti\u015fdirilir, bu sah\u0259d\u0259 200 min n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox \u0259hali \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00d6lk\u0259d\u0259 pamb\u0131q 20-y\u0259 yax\u0131n rayonda \u0259kilir, \u0259n \u00e7ox pamb\u0131q bec\u0259ril\u0259n rayonlar Saatl\u0131, A\u011fcab\u0259di, Sabirabad, Beyl\u0259qan v\u0259 \u0130mi\u015flidir. Eyni zamanda pamb\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131n qeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 ixrac\u0131nda ilk be\u015flikd\u0259dir.<\/p>\n<p>S\u0259rf\u0259li bitki olmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, pamb\u0131q h\u0259m d\u0259 t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ssasd\u0131r. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi il\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n aqrar s\u0131\u011forta pamb\u0131q sah\u0259l\u0259rini \u00e7oxsayl\u0131 riskl\u0259rd\u0259n qoruyur. Bura dolu, sel-subasma, qas\u0131r\u011fa, f\u0131rt\u0131na, leysan ya\u011f\u0131\u015flar\u0131, ild\u0131r\u0131m vurmas\u0131, v\u0259h\u015fi heyvanlar\u0131n h\u00fccumu, 3-c\u00fc \u015f\u0259xsin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri v\u0259 sair hallar aiddir. D\u00f6vl\u0259tin s\u0131\u011forta haqq\u0131na g\u00f6st\u0259rdiyi 50 faizlik d\u0259st\u0259k say\u0259sind\u0259 fermerl\u0259r pamb\u0131q sah\u0259l\u0259rini c\u00fczi m\u0259bl\u0259\u011f \u00f6d\u0259m\u0259kl\u0259 s\u0131\u011forta ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Pamb\u0131q \u0259kini il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan fermer v\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar \u0259kinl\u0259rini b\u0259yan etdikd\u0259n sonra s\u0131\u011forta \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidir&#8221;.<\/p>\n<p>Fond m\u0259lumat verir ki, h\u0259r il ba\u015f ver\u0259n t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259ri pamb\u0131q sah\u0259l\u0259rin\u0259 z\u0259r\u0259r vurur. Bel\u0259 ki, 2022-2023-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Yevlax, Saatl\u0131, \u0130mi\u015fli, A\u011fcab\u0259di, Sabirabad v\u0259 B\u0259rd\u0259 rayonlar\u0131nda sel-subasma, ya\u011f\u0131\u015f, A\u011fdam v\u0259 A\u011fcab\u0259di rayonlar\u0131nda is\u0259 dolu hadis\u0259l\u0259ri pamb\u0131q sah\u0259l\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259r vurub.<\/p>\n<p><strong>ASF-nin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si \u018fli \u018fhm\u0259dovun \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, son bir ayda hava \u015f\u0259raiti il\u0259 \u0259laq\u0259dar s\u0131\u011forta hadis\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259r k\u0259skin art\u0131b: \u201cSon bir ayda 35 rayon \u00fczr\u0259 400-d\u0259n \u00e7ox s\u0131\u011forta hadis\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u00fcraci\u0259t daxil olub, bu proses davam edir. M\u00fcraci\u0259tl\u0259r arpa, bu\u011fda, pamb\u0131q, t\u00fct\u00fcn, g\u00fcn\u0259baxan sah\u0259l\u0259ri, albal\u0131, gilas, xurma, f\u0131nd\u0131q, al\u00e7a, badam, \u015faftal\u0131, nektarin, gaval\u0131, armud, t\u00fct\u00fcn, qoz, \u0259rik, \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131na z\u0259r\u0259r d\u0259ym\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Haz\u0131rda m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin qeydiyyat\u0131 davam edir. D\u0259y\u0259n z\u0259r\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131m\u0131 zaman\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k, \u00e7\u00fcnki s\u0131\u011forta m\u0259hsula g\u00f6r\u0259 apar\u0131l\u0131r\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Hava \u015f\u0259raitinin yaratd\u0131\u011f\u0131 f\u0259sadlar\u0131n aqrar istehsal\u00e7\u0131lara bir m\u00fcsb\u0259t t\u0259siri olub ki, o da onlar\u0131n \u00f6z \u0259kinl\u0259rini s\u0131\u011forta etdirm\u0259l\u0259ridir: \u201cYa\u011f\u0131\u015f\u0131n z\u0259r\u0259ri art\u0131qca s\u0131\u011fortaya m\u00fcraci\u0259tl\u0259r d\u0259 k\u0259skin art\u0131b. \u00c7ox sayda fermer indi m\u00fcraci\u0259t edir ki, sah\u0259l\u0259rini s\u0131\u011fortalats\u0131n. Biz, \u0259lb\u0259tt\u0259, b\u00fct\u00fcn m\u00fcraci\u0259tl\u0259ri qanunauy\u011fun formada d\u0259y\u0259rl\u0259ndiririk, ham\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u0259c\u0259k, m\u00fcvafiq s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fm\u0259 apar\u0131lacaq. Lakin ham\u0131 bilm\u0259lidir ki, s\u0131\u011fortalanmadan \u0259vv\u0259l d\u0259y\u0259n z\u0259r\u0259ri s\u0131\u011forta qar\u015f\u0131lam\u0131r. S\u0131\u011forta m\u00fcqavil\u0259si imzalanana q\u0259d\u0259r ya\u011f\u0131\u015flar v\u0259 yaxud dig\u0259r hadis\u0259l\u0259rd\u0259n \u0259kin\u0259, m\u0259hsula d\u0259y\u0259n z\u0259r\u0259r indi ba\u011flanacaq m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin predmeti olmayacaq\u201d.<\/p>\n<p><strong>ASF r\u0259smisi bildirir ki, f\u0259rdi t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlardak\u0131 \u0259kinl\u0259ri, ba\u011flar\u0131 da s\u0131\u011forta etdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min \u0259kinl\u0259rin elektron sistemd\u0259 b\u0259yan edilm\u0259si \u0259sas \u015f\u0259rtdir.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u018f.\u018fhm\u0259dovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, fermerl\u0259r\u0259 t\u0259klif olunan \u015f\u0259rtl\u0259r \u00e7ox \u0259lveri\u015flidir: \u201cSuvar\u0131lan torpaqda 1 ha tax\u0131l\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si minimum 600-700 manata ba\u015fa g\u0259lir, onun s\u0131\u011fortas\u0131 c\u0259mi 40 manat edir, bunun da\u00a0 yar\u0131s\u0131n\u0131 d\u00f6vl\u0259t \u00f6d\u0259yir. S\u0131\u011forta haqq\u0131 v\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fi sah\u0259d\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u0259hsula g\u00f6r\u0259 hesablan\u0131r. Bir \u00e7ox hallarda fermerl\u0259r az s\u0131\u011forta haqq\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, 1 hektar \u0259rik ba\u011f\u0131ndan \u0259ld\u0259 edirs\u0259 25 min manat, g\u00f6st\u0259rir 15 min. Sonra ba\u011fa z\u0259r\u0259r d\u0259yib m\u0259hsul m\u0259hv olanda real m\u0259hsula g\u00f6r\u0259 deyil, g\u00f6st\u0259rdiyi m\u0259hsula g\u00f6r\u0259 s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fi hesablan\u0131r. Son iki ild\u0259 bu kimi hallar \u00e7ox olub. \u0130ndi-indi v\u0259ziyy\u0259ti real qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259nl\u0259r, m\u0259hsul v\u0259 ondan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259liri d\u00fczg\u00fcn qeyd etm\u0259yin faydas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alanlar \u00e7oxal\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, meyv\u0259 ba\u011flar\u0131 \u00fczr\u0259 iki s\u0131\u011forta var. Biri d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n veril\u0259n t\u0259minat, bir d\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc. K\u00f6n\u00fcll\u00fc t\u0259minat keyfiyy\u0259t t\u0259minat\u0131d\u0131r. Y\u0259ni hava \u015f\u0259rtl\u0259rinin m\u0259hsulun keyfiyy\u0259tin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sirind\u0259n s\u0131\u011fortalanma k\u00f6n\u00fcll\u00fcd\u00fcr.\u00a0 Bunu adi bir misalla bel\u0259 izah etm\u0259k olar: tutal\u0131m ki, ya\u011f\u0131\u015f armud ba\u011f\u0131nda m\u0259hsulu tamamil\u0259 m\u0259hv etm\u0259yib, amma onun \u00fcz\u0259rind\u0259 yaralar\u0131n, xallar\u0131n yaranmas\u0131na &#8211; y\u0259ni keyfiyy\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. Bu halda keyfiyy\u0259t s\u0131\u011fortas\u0131 varsa, m\u0259hsulun sat\u0131\u015f\u0131ndan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lirin m\u0259bl\u0259\u011find\u0259ki azalman\u0131 s\u0131\u011forta qar\u015f\u0131lay\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259lik Az\u0259rbaycanda aqrar s\u0131\u011forta il\u0259 \u0259hat\u0259 olunma s\u0259viyy\u0259si qaneedici deyil. \u00dcmumi sah\u0259l\u0259rin 30 faizi bel\u0259 s\u0131\u011forta il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmay\u0131b. Bu is\u0259 hava \u015f\u0259raiti \u00fcz\u00fcnd\u0259n f\u0259rdi t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlara, fermerl\u0259r\u0259 d\u0259y\u0259n z\u0259r\u0259rin \u00e7ox b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sinin kompensasiya olunmayaca\u011f\u0131 dem\u0259kdir&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259l\u0259lik Az\u0259rbaycanda aqrar s\u0131\u011forta il\u0259 \u0259hat\u0259 olunma s\u0259viyy\u0259si qaneedici deyil May ay\u0131 ba\u015fa \u00e7atmaqda olsa da, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259ks\u0259r \u0259razil\u0259rind\u0259 ya\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 hava \u015f\u0259raiti davam edir. Aprelin sonu-may\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259n b\u0259ri \u00f6lk\u0259d\u0259, h\u0259m\u00e7inin qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nan g\u00fccl\u00fc ya\u011f\u0131\u015flar \u00e7oxsayl\u0131 sel v\u0259 da\u015fq\u0131nlara s\u0259b\u0259b olub. N\u0259tic\u0259d\u0259 y\u00fcz hektarlarla sah\u0259l\u0259ri su bas\u0131b, fermer v\u0259 f\u0259rdi t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sahiblarin\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259r d\u0259yib. Bir \u00e7ox \u0259razil\u0259rd\u0259 arams\u0131z ya\u011f\u0131\u015flar yeti\u015fm\u0259kd\u0259 olan meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z m\u0259hsullar\u0131n\u0131 zay edib, dig\u0259r yerl\u0259rd\u0259 sel \u0259kinl\u0259ri yuyub, bir s\u0131ra \u0259razil\u0259rd\u0259 is\u0259 ya\u011f\u0131\u015f \u0259kil\u0259n bitkil\u0259ri x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 vaxt\u0131nda d\u0259rmanlama\u011fa imkan verm\u0259yib. Q\u0259rb zonas\u0131ndan q\u0259zetimiz\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":726041,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17fe7f682d9578e219647fc426f349cc.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17fe7f682d9578e219647fc426f349cc.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17fe7f682d9578e219647fc426f349cc.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17fe7f682d9578e219647fc426f349cc-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17fe7f682d9578e219647fc426f349cc-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17fe7f682d9578e219647fc426f349cc-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17fe7f682d9578e219647fc426f349cc.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17fe7f682d9578e219647fc426f349cc.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17fe7f682d9578e219647fc426f349cc-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17fe7f682d9578e219647fc426f349cc.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259l\u0259lik Az\u0259rbaycanda aqrar s\u0131\u011forta il\u0259 \u0259hat\u0259 olunma s\u0259viyy\u0259si qaneedici deyil May ay\u0131 ba\u015fa \u00e7atmaqda olsa da, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259ks\u0259r \u0259razil\u0259rind\u0259 ya\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 hava \u015f\u0259raiti davam edir. Aprelin sonu-may\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259n b\u0259ri \u00f6lk\u0259d\u0259, h\u0259m\u00e7inin qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nan g\u00fccl\u00fc ya\u011f\u0131\u015flar \u00e7oxsayl\u0131 sel v\u0259 da\u015fq\u0131nlara s\u0259b\u0259b olub. N\u0259tic\u0259d\u0259 y\u00fcz hektarlarla sah\u0259l\u0259ri su bas\u0131b, fermer v\u0259 f\u0259rdi t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sahiblarin\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/726040"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=726040"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/726040\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/726041"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=726040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=726040"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=726040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}