{"id":726066,"date":"2024-05-30T09:35:18","date_gmt":"2024-05-30T05:35:18","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=726066"},"modified":"2024-05-30T09:35:18","modified_gmt":"2024-05-30T05:35:18","slug":"aqrar-sigortaya-maraq-niy%c9%99-azdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=726066","title":{"rendered":"Aqrar s\u0131\u011fortaya maraq niy\u0259 azd\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>T\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259rd\u0259n s\u0131\u011fotalanmaq fermerl\u0259rin iflas olmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259dir<\/strong><\/em><\/p>\n<p>D\u00fcnyada k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck risk iqlim \u015f\u0259raitidir. Bundan ba\u015fqa, plans\u0131z istehsal, d\u0259yi\u015f\u0259n birja, a\u015fa\u011f\u0131 m\u0259hsul qiym\u0259tl\u0259ri bu sah\u0259d\u0259 dig\u0259r b\u00f6y\u00fck riskl\u0259rd\u0259ndir. Yaln\u0131z riskl\u0259ri diqq\u0259td\u0259 saxlayaraq bundan s\u0131\u011fortalanma\u011f\u0131 bacaran fermerl\u0259r u\u011fur qazana bilirl\u0259r. Son g\u00fcnl\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259\u00a0 havalar\u0131n qeyri-sabit ke\u00e7m\u0259si, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na ciddi ziyan vurub. X\u00fcsusil\u0259, aprel -may aylar\u0131nda\u00a0 davaml\u0131\u00a0 ya\u011fan ya\u011f\u0131\u015flar, dolu d\u00fc\u015fm\u0259l\u0259ri, \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tlisi is\u0259 sel sular\u0131n\u0131n b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259\u0259kin sah\u0259l\u0259rini\u00a0 basmas\u0131 meyv\u0259 a\u011faclar\u0131n\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rini,\u00a0 t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 bostan bitkil\u0259rinin \u015fitill\u0259rini yarars\u0131z hala sal\u0131b. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259 fermerl\u0259rinin yeti\u015fdirdikl\u0259r k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si m\u0259hv olub.\u00a0 T\u0259bii ki, bunun \u0259n b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259ri ferm\u0259rl\u0259r\u0259 d\u0259ys\u0259 d\u0259 h\u0259m d\u0259\u00a0 bazarlarda q\u0131tl\u0131q v\u0259 bahal\u0131q ya\u015fanacaq.<\/p>\n<p>M\u0259hz havalar\u0131n qeyri-sabit ke\u00e7m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na d\u0259y\u0259n ziyandan sonra s\u0131\u011forta m\u0259s\u0259l\u0259si aktualla\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131b. X\u00fcs\u00fcsil\u0259 fermerl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin s\u0131\u011fortas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qda ziyan\u0131 \u00f6zl\u0259ri qar\u015f\u0131lamal\u0131 olacaqlar. B\u0259s n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259l\u0259 d\u0259 aqrar sah\u0259d\u0259 s\u0131\u011fortaya ciddi maraq yoxdur? Ax\u0131 bu istiqam\u0259td\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin qanunlar\u0131 m\u00f6vcuddur. Bel\u0259 ki, \u00abAqrar s\u0131\u011forta haqq\u0131nda\u00bb Qanun 2019-cu ilin iyun ay\u0131nda q\u0259bul edilib. 2020-ci ilin yanvar\u0131n 1-d\u0259 is\u0259 h\u0259min qanun q\u00fcvv\u0259y\u0259 minib. Aqrar S\u0131\u011forta Fondunun nizamnam\u0259 kapital\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 2019-cu ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n 1 milyon manat ayr\u0131l\u0131b. Xat\u0131rladaq ki, 2022-ci ild\u0259 aqrar s\u0131\u011forta hadis\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 s\u0131\u011fortal\u0131 fermerl\u0259r\u0259 2,4 milyon manat \u00f6d\u0259ni\u015f edilmi\u015fdis\u0259,\u00a02023-ci ild\u0259 bu sah\u0259y\u0259 s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri 4 milyon 406 min manat t\u0259\u015fkil edib ki, bu da 2022-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2 milyon manat v\u0259 ya 80 faiz art\u0131qd\u0131r.<\/p>\n<p>2024-c\u00fc ilin birinci r\u00fcb\u00fcnd\u0259 is\u0259 Aqrar S\u0131\u011forta Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n 323 min hektar \u0259kin sah\u0259si v\u0259 882 ba\u015f k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 heyvanlar\u0131 s\u0131\u011fortalan\u0131b. \u00d6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 s\u0131\u011fortalanan \u0259kin sah\u0259l\u0259ri 22 min hektar v\u0259 ya t\u0259qrib\u0259n 7 faiz art\u0131b. Bir s\u00f6zl\u0259, 2024-c\u00fc ilin yanvar-mart aylar\u0131nda Aqrar S\u0131\u011forta Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0131\u011fortal\u0131 fermerl\u0259r\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlara d\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259rl\u0259r \u00fczr\u0259 1 milyon 752 min manat s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fi edilib. H\u0259min m\u00fcdd\u0259td\u0259 bitki\u00e7ilik s\u0131\u011fortas\u0131 \u00fczr\u0259 6 milyon 815 min manat, heyvandarl\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n s\u0131\u011fortas\u0131 \u00fczr\u0259 537 min manat olmaqla, \u00fcmumilikd\u0259 7 milyon 352 min manat s\u0131\u011forta haqq\u0131 toplan\u0131b. Bu d\u00f6vrd\u0259 \u0259n \u00e7ox s\u0131\u011fortalanan k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 bitkil\u0259ri pay\u0131zl\u0131q bu\u011fda v\u0259 pay\u0131zl\u0131q arpa sah\u0259l\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 f\u0131nd\u0131q ba\u011flar\u0131 olub. S\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rinin 1 milyon 434 min manat\u0131 bitki\u00e7iliy\u0259, 318 min manat\u0131 is\u0259 heyvandarl\u0131\u011fa edilib. \u00d6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rinin m\u0259bl\u0259\u011fi 2,2 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Bitki\u00e7ilik \u00fczr\u0259 s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri 2,5 d\u0259f\u0259, heyvandarl\u0131q \u00fczr\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r is\u0259 42 faiz y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, 2024-c\u00fc ilin 1-ci r\u00fcb\u00fcnd\u0259 \u0259n \u00e7ox s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri F\u00fczuli, \u015e\u0259ki v\u0259 A\u011fdam rayonlar\u0131ndak\u0131 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda olub. R\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, fermerl\u0259rimizin az hiss\u0259si aqrar s\u0131\u011fortaya maraq g\u00f6st\u0259rir. Onlar \u0259g\u0259r m\u0259hsullar\u0131n\u0131 s\u0131\u011fortalasayd\u0131lar s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri\u00a0 y\u00fcz milyonlarla manat t\u0259\u015fkil ed\u0259rdi.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda s\u0131\u011forta olduqca vacibdir. \u00c7\u00fcnki k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha riskli sah\u0259 oldu\u011fundan burada s\u0131\u011fortas\u0131z g\u0259lir \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00e7\u0259tindir. T\u0259bii ki bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 aqrar sektor istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 normal s\u0131\u011forta t\u0259minat\u0131 \u0259ld\u0259 ets\u0259l\u0259r, onlar\u0131n investisiya c\u0259lbedicilyi artacaq v\u0259 sektora b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 kredit qoyulu\u015fu ba\u015f ver\u0259c\u0259k. Aqrar sah\u0259d\u0259 risk d\u0259r\u0259c\u0259si y\u00fcks\u0259k oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 sahibkarlar\u0131 m\u00fcvafiq riskl\u0259rd\u0259n arzuedil\u0259n s\u0259viyy\u0259d\u0259 qorunmas\u0131 \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir. Riskl\u0259r s\u0131\u011fortalanarsa kreditl\u0259\u015fm\u0259, investisiya qoyulu\u015fu stimulla\u015facaq. He\u00e7 bir \u00f6lk\u0259d\u0259 s\u0131\u011forta sistemi olmadan aqrar sah\u0259y\u0259 k\u00fctl\u0259vi v\u0259 davaml\u0131 kredit qoyulu\u015fu olmur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 s\u0131\u011forta sisteminin i\u015fl\u0259m\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, aqrar s\u0131\u011forta sisteminin normal i\u015fl\u0259m\u0259si qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q\u00a0 m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Birincisi, mexanizm t\u0259kmil olmaqla k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaranmal\u0131d\u0131r. Dig\u0259r vacib olan m\u0259s\u0259l\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal prosesinin keyfiyy\u0259tli t\u0259\u015fkil olunmas\u0131d\u0131r. Ke\u00e7iril\u0259n sor\u011fulara g\u00f6r\u0259, fermerl\u0259r, istehsal\u00e7\u0131lar \u00f6z t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131nda maraql\u0131d\u0131r. Lakin s\u0131\u011forta \u015firk\u0259tl\u0259ri aqrar sah\u0259nin s\u0131\u011fortalanmas\u0131na maraq g\u00f6st\u0259rmirl\u0259r. Onlar\u0131n da haql\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. \u00c7\u00fcnki aqrar sektor \u00e7ox riskli sah\u0259dir.<\/p>\n<p>Aqrar s\u0131\u011fortan\u0131n beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 diqq\u0259t ets\u0259k g\u00f6r\u0259rik ki, s\u0131\u011forta b\u00fcdc\u0259si bax\u0131m\u0131ndan n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259yimiz \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n\u00a0 AB\u015e -da k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n s\u0131\u011forta haqq\u0131 9,3 milyard, \u00c7ind\u0259 5,4 milyard, Hindistanda 2,8 milyard v\u0259 Kanadada 1,3 milyard avrodur. Qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259d\u0259\u00a0 is\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 478 milyon avrodur.<\/p>\n<p><strong>El\u00e7in Zaman, \u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259rd\u0259n s\u0131\u011fotalanmaq fermerl\u0259rin iflas olmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259dir D\u00fcnyada k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck risk iqlim \u015f\u0259raitidir. Bundan ba\u015fqa, plans\u0131z istehsal, d\u0259yi\u015f\u0259n birja, a\u015fa\u011f\u0131 m\u0259hsul qiym\u0259tl\u0259ri bu sah\u0259d\u0259 dig\u0259r b\u00f6y\u00fck riskl\u0259rd\u0259ndir. Yaln\u0131z riskl\u0259ri diqq\u0259td\u0259 saxlayaraq bundan s\u0131\u011fortalanma\u011f\u0131 bacaran fermerl\u0259r u\u011fur qazana bilirl\u0259r. Son g\u00fcnl\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259\u00a0 havalar\u0131n qeyri-sabit ke\u00e7m\u0259si, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na ciddi ziyan vurub. X\u00fcsusil\u0259, aprel -may aylar\u0131nda\u00a0 davaml\u0131\u00a0 ya\u011fan ya\u011f\u0131\u015flar, dolu d\u00fc\u015fm\u0259l\u0259ri, \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tlisi is\u0259 sel sular\u0131n\u0131n b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259\u0259kin sah\u0259l\u0259rini\u00a0 basmas\u0131 meyv\u0259 a\u011faclar\u0131n\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rini,\u00a0 t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 bostan bitkil\u0259rinin \u015fitill\u0259rini yarars\u0131z hala sal\u0131b. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259 fermerl\u0259rinin yeti\u015fdirdikl\u0259r k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":726067,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/07f75d91171699095657069943510871369.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/07f75d91171699095657069943510871369.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/07f75d91171699095657069943510871369.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/07f75d91171699095657069943510871369-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/07f75d91171699095657069943510871369-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/07f75d91171699095657069943510871369-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/07f75d91171699095657069943510871369.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/07f75d91171699095657069943510871369.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/07f75d91171699095657069943510871369-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/07f75d91171699095657069943510871369.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"T\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259rd\u0259n s\u0131\u011fotalanmaq fermerl\u0259rin iflas olmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259dir D\u00fcnyada k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck risk iqlim \u015f\u0259raitidir. Bundan ba\u015fqa, plans\u0131z istehsal, d\u0259yi\u015f\u0259n birja, a\u015fa\u011f\u0131 m\u0259hsul qiym\u0259tl\u0259ri bu sah\u0259d\u0259 dig\u0259r b\u00f6y\u00fck riskl\u0259rd\u0259ndir. Yaln\u0131z riskl\u0259ri diqq\u0259td\u0259 saxlayaraq bundan s\u0131\u011fortalanma\u011f\u0131 bacaran fermerl\u0259r u\u011fur qazana bilirl\u0259r. Son g\u00fcnl\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259\u00a0 havalar\u0131n qeyri-sabit ke\u00e7m\u0259si, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na ciddi ziyan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/726066"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=726066"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/726066\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/726067"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=726066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=726066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=726066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}