{"id":726432,"date":"2024-05-31T10:03:33","date_gmt":"2024-05-31T06:03:33","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=726432"},"modified":"2024-05-31T10:03:33","modified_gmt":"2024-05-31T06:03:33","slug":"h%c9%99yat-t%c9%99rzinizi-d%c9%99yisin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=726432","title":{"rendered":"H\u0259yat t\u0259rzinizi d\u0259yi\u015fin&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Oturaq h\u0259yat ke\u00e7ir\u0259nl\u0259r insanlar\u0131n qan\u0131nda \u015f\u0259k\u0259r, xolesterin art\u0131r, art\u0131q \u00e7\u0259ki meydana g\u0259lir ki, bu da \u00fcr\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ziyand\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n ba\u015f ver\u0259n \u00f6l\u00fcm ya\u015f\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq \u0259n \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n hallardan biridir. \u0130ndi bir \u00e7oxlar\u0131 g\u0259rgin i\u015f rejimind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. H\u0259tta bu rejim d\u0259 s\u0259h\u0259rd\u0259n gec\u0259 saatlar\u0131nad\u0259k oturaq i\u015fl\u0259y\u0259n insanlar var.<\/p>\n<p><em>G\u00f6r\u0259s\u0259n bel\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259yin \u00fcr\u0259y\u0259 hans\u0131 t\u0259sirl\u0259ri var? \u00dcr\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fczg\u00fcn h\u0259yat f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 qida v\u0259rdi\u015fl\u0259ri nec\u0259 olmal\u0131d\u0131r?<\/em><\/p>\n<p><em><strong>Oturaq h\u0259yat t\u0259rzi sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin Elmi-T\u0259dqiqat Kardiologiya \u0130nstitutunun direktoru, professor G\u00fclnaz Dada\u015fova \u201c\u0130ki sahil\u201d\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki,\u00a0<\/strong><\/em>uzun m\u00fcdd\u0259t, fasil\u0259siz oturmaq insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir: \u201c\u00c7\u00fcnki 2-3 saatdan \u00e7ox \u0259yl\u0259\u015fm\u0259k damarlar\u0131n s\u0131x\u0131lmas\u0131na v\u0259 qan d\u00f6vran\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Eyni zamanda, limfa dur\u011funlu\u011funa da g\u0259tirir. Bu is\u0259 ayaqlarda \u015fi\u015fkinliy\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u0130\u015fin x\u00fcsusiyy\u0259ti d\u0259 olsa, bel\u0259 i\u015f f\u0259aliyy\u0259ti \u00fcr\u0259y\u0259 ciddi ziyan vurur. Oturaq h\u0259yat ke\u00e7ir\u0259n insanlar\u0131n qan\u0131nda \u015f\u0259k\u0259r, xolesterin art\u0131r, art\u0131q \u00e7\u0259ki meydana g\u0259lir. Bu v\u0259ziyy\u0259t \u00fcr\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, bel-dayaq sistemin\u0259 d\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. B\u00f6y\u00fck Britaniya aliml\u0259rinin apard\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131na g\u00f6r\u0259 oturaq h\u0259yat t\u0259rzi d\u0259rin venoz trombuna, piyl\u0259nm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olur ki, piy d\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 \u00fcr\u0259yi qanla t\u0259min etm\u0259y\u0259 mane olur. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00e7\u0259ki art\u0131r, \u00e7\u0259kinin artmas\u0131 is\u0259 qan t\u0259zyiqini y\u00fcks\u0259ldir. Bu is\u0259 hipertoniya x\u0259st\u0259liyini qa\u00e7\u0131lmaz edir. El\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n bu insanlar qida rasionlar\u0131na ciddi diqq\u0259t yetirm\u0259lidirl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><em><strong>H\u0259r saatda bir d\u0259f\u0259, \u0259n az\u0131 be\u015f d\u0259qiq\u0259lik fasil\u0259 verin<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Professorun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, oturaq h\u0259yat t\u0259rzinin t\u00f6r\u0259tdiyi x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259lc\u0259 i\u015f rejimi oturaq olan insanlar h\u0259r saatdan bir, \u0259n az\u0131 be\u015f d\u0259qiq\u0259lik fasil\u0259 etm\u0259lidir: \u201cEyni zamanda, g\u00fcn \u0259rzind\u0259 q\u0259t etdiyiniz ki\u00e7ik m\u0259saf\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259qliyyatdan istifad\u0259 etm\u0259m\u0259k, y\u00fcng\u00fcl idman h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri etm\u0259k, g\u0259zm\u0259k, t\u0259miz havaya \u00e7\u0131xmaq sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn yarana bil\u0259c\u0259k probleml\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda yard\u0131m\u00e7\u0131 ola bil\u0259r. \u018fn \u00f6n\u0259mli m\u0259qamlardan biri is\u0259 minimum 7 saat olmaqla keyfiyy\u0259tli yuxu rejimin\u0259 diqq\u0259t edilm\u0259lidir. Pis v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n uzaq olmaq da vacibdir. \u00c7\u00fcnki siqaretin t\u0259rkibind\u0259 olan nikotin qan damarlar\u0131n\u0131 spazm edir, buna g\u00f6r\u0259 qan t\u0259zyiqi y\u00fcks\u0259lir, damar divarlar\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259nir v\u0259 onlar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rinin \u0259sas s\u0259b\u0259bi olan l\u00f6vh\u0259l\u0259r \u00e7\u00f6k\u00fcr. Siqaret \u00e7\u0259k\u0259nin \u015f\u0259xsin \u0259n \u00e7ox beyni \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. Bel\u0259 ki, h\u0259min \u015f\u0259xsin yadda\u015f\u0131 pozulur, h\u0259tta iflic bel\u0259 ola bil\u0259r. Ba\u015fqa bir z\u0259r\u0259rverici v\u0259rdi\u015f is\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q i\u00e7m\u0259kdir\u201d.<\/p>\n<p><em><strong>\u201cFast-food\u201d yem\u0259yi dayand\u0131r\u0131n, \u015firniyyat\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131n, m\u00f6vs\u00fcmi t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 meyv\u0259l\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verin<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Professor G\u00fclnaz Dada\u015fovan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00fcr\u0259yin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn qida rasionunda kalorisi az, vitamin v\u0259 mikroelementl\u0259ri z\u0259ngin m\u0259hsullar daxil edilm\u0259lidir: \u201cMeyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z\u0259 daha \u00e7ox \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259lidir. Energetik i\u00e7kil\u0259rin istifad\u0259sini kofein istifad\u0259sini m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmal\u0131, alkoqollu i\u00e7kil\u0259rd\u0259n sui-istifad\u0259 edilm\u0259m\u0259lidir. \u201cFast-food\u201d yem\u0259yi dayand\u0131rmaq, \u015firniyyatlar\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq, m\u00f6vs\u00fcmi t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 meyv\u0259l\u0259r yem\u0259k, daha \u00e7ox su i\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r. G\u0259rgin i\u015f rejimind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan v\u0259 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 sad\u0259c\u0259 2 d\u0259f\u0259 y\u00fcng\u00fcl yem\u0259k yem\u0259y\u0259 f\u00fcrs\u0259t tapan insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn bu hal \u00e7ox yax\u015f\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki 2-3 d\u0259f\u0259 y\u00fcng\u00fcl yem\u0259k h\u0259zm prosesin\u0259 k\u00f6m\u0259k edir, karbohidratlar\u0131n m\u0259nims\u0259nilm\u0259sini asanla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>H\u0259yat t\u0259rzinizi d\u0259yi\u015fin<\/strong><\/em><\/p>\n<p>H\u0259kim qeyd etdi ki, \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 ya m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259k \u00f6n\u0259mli n\u00fcanslardan biri ideal \u00e7\u0259kiy\u0259 sahib olmaqd\u0131r: \u201cBunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259lc\u0259 h\u0259yat t\u0259rzi d\u0259yi\u015fikliyi ed\u0259r\u0259k, y\u00fcng\u00fcl v\u0259 balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f qidalanmaya diqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Sa\u011flam b\u0259d\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259k bir qidadan fayda g\u00f6zl\u0259m\u0259k t\u0259bii ki, m\u00fcmk\u00fcn deyil. Lakin \u00fcr\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na dig\u0259rl\u0259rind\u0259n daha \u00e7ox t\u00f6hf\u0259 ver\u0259n b\u0259zi qidalar m\u00f6vcuddur. Bel\u0259 ki, t\u0259rkibind\u0259 omeqa-3 ya\u011f tur\u015fular\u0131, paxlal\u0131lar, y\u00fcks\u0259k lif, sterol v\u0259 ya\u011f t\u0259rkibi say\u0259sind\u0259 xolesterolun udulmas\u0131n\u0131 azald\u0131r, \u00fcr\u0259k v\u0259 damar x\u0259st\u0259likl\u0259rini aradan qald\u0131r\u0131r. Bal\u0131q v\u0259 \u0259t m\u0259hsullar\u0131, meyv\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z, qoz, f\u0131nd\u0131q, badam, sitrus meyv\u0259l\u0259r, ispanaq v\u0259 brokoli kimi ya\u015f\u0131l t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r kalium, lif, fol tur\u015fusu, kalsium v\u0259 C vitamini il\u0259 z\u0259ngin \u00fcr\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rdir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Sayal\u0131 Abasova, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oturaq h\u0259yat ke\u00e7ir\u0259nl\u0259r insanlar\u0131n qan\u0131nda \u015f\u0259k\u0259r, xolesterin art\u0131r, art\u0131q \u00e7\u0259ki meydana g\u0259lir ki, bu da \u00fcr\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ziyand\u0131r. Bu g\u00fcn \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n ba\u015f ver\u0259n \u00f6l\u00fcm ya\u015f\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq \u0259n \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n hallardan biridir. \u0130ndi bir \u00e7oxlar\u0131 g\u0259rgin i\u015f rejimind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. H\u0259tta bu rejim d\u0259 s\u0259h\u0259rd\u0259n gec\u0259 saatlar\u0131nad\u0259k oturaq i\u015fl\u0259y\u0259n insanlar var. G\u00f6r\u0259s\u0259n bel\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259yin \u00fcr\u0259y\u0259 hans\u0131 t\u0259sirl\u0259ri var? \u00dcr\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fczg\u00fcn h\u0259yat f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 qida v\u0259rdi\u015fl\u0259ri nec\u0259 olmal\u0131d\u0131r? Oturaq h\u0259yat t\u0259rzi sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin Elmi-T\u0259dqiqat Kardiologiya \u0130nstitutunun direktoru, professor G\u00fclnaz Dada\u015fova \u201c\u0130ki sahil\u201d\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":726433,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/a7bc2acf9ca8cd8e67048f4318fac75d_17588_43.png",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/a7bc2acf9ca8cd8e67048f4318fac75d_17588_43.png",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/a7bc2acf9ca8cd8e67048f4318fac75d_17588_43.png",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/a7bc2acf9ca8cd8e67048f4318fac75d_17588_43-500x280.png",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/a7bc2acf9ca8cd8e67048f4318fac75d_17588_43-660x365.png",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/a7bc2acf9ca8cd8e67048f4318fac75d_17588_43-840x465.png",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/a7bc2acf9ca8cd8e67048f4318fac75d_17588_43.png",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/a7bc2acf9ca8cd8e67048f4318fac75d_17588_43.png",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/a7bc2acf9ca8cd8e67048f4318fac75d_17588_43-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/a7bc2acf9ca8cd8e67048f4318fac75d_17588_43.png",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Oturaq h\u0259yat ke\u00e7ir\u0259nl\u0259r insanlar\u0131n qan\u0131nda \u015f\u0259k\u0259r, xolesterin art\u0131r, art\u0131q \u00e7\u0259ki meydana g\u0259lir ki, bu da \u00fcr\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ziyand\u0131r. Bu g\u00fcn \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n ba\u015f ver\u0259n \u00f6l\u00fcm ya\u015f\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq \u0259n \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n hallardan biridir. \u0130ndi bir \u00e7oxlar\u0131 g\u0259rgin i\u015f rejimind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. H\u0259tta bu rejim d\u0259 s\u0259h\u0259rd\u0259n gec\u0259 saatlar\u0131nad\u0259k oturaq i\u015fl\u0259y\u0259n insanlar var. G\u00f6r\u0259s\u0259n bel\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/726432"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=726432"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/726432\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/726433"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=726432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=726432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=726432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}