{"id":727974,"date":"2024-06-06T09:57:17","date_gmt":"2024-06-06T05:57:17","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=727974"},"modified":"2024-06-06T09:57:17","modified_gmt":"2024-06-06T05:57:17","slug":"baki-enerji-h%c9%99ft%c9%99sind%c9%99n-baxis-turkiy%c9%99-az%c9%99rbaycan-%c9%99m%c9%99kdasligi-avropanin-enerji-t%c9%99hluk%c9%99sizliyin%c9%99-on%c9%99mli-tohf%c9%99l%c9%99r-verir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=727974","title":{"rendered":"Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259sind\u0259n bax\u0131\u015f: T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 \u00f6n\u0259mli t\u00f6hf\u0259l\u0259r verir"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259brik m\u0259ktubunda bir daha bildirdi ki, b\u0259rpaolunan enerjid\u0259, yeni texnologiyalarda v\u0259 enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 iki \u00f6lk\u0259 olaraq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fccl\u0259ndiririk<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259\u015fkil edildiyi m\u0259rk\u0259z kimi tan\u0131n\u0131r. BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131-COP29 kimi m\u00f6t\u0259b\u0259r bir t\u0259dbirin t\u0259\u015fkilinin Az\u0259rbaycana h\u0259val\u0259 edilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin d\u00fcnyada beyn\u0259lxalq v\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin u\u011furlu t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131 statusunu bir daha s\u00fcbut edir. Bu m\u00fch\u00fcm t\u0259dbir\u0259 haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259rinin getdiyi bir zamanda enerji sektoru n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rini bir araya g\u0259tir\u0259n Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n bu sah\u0259d\u0259ki rolunu v\u0259 d\u00fcnya enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259ni bir daha n\u00fcmayi\u015f etdirdi. \u0130st\u0259r t\u0259dbir i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259brik m\u0259ktublar\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n enerji siyas\u0259tinin u\u011furlar\u0131, \u0440\u0435\u0441\u043f\u0443\u0431\u043b\u0438\u043a\u0430\u043c\u044b\u0437\u044b\u043d i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00e7\u00fcs\u00fc oldu\u011fu layih\u0259l\u0259rin \u00f6lk\u0259l\u0259r, xalqlar aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc roluna etdiyi \u0259lav\u0259l\u0259r t\u0259qdir edildi.<\/p>\n<p>Ke\u00e7iril\u0259n h\u0259r bir beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259dbir t\u0259r\u0259fda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin bug\u00fcnk\u00fc inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sin\u0259 i\u015f\u0131q sal\u0131r. Regionda sabitliyin, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin qarant\u0131 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259n Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 dostlu\u011fu, qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 enerji sektorunda da \u00f6z\u00fcn\u00fc qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 b\u00fcruz\u0259 verir. Reall\u0131q budur ki, Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin birg\u0259 s\u0259yl\u0259ri, siyasi irad\u0259si v\u0259 q\u0259tiyy\u0259ti say\u0259sind\u0259 reall\u0131\u015fan enerji layih\u0259l\u0259ri b\u00f6lg\u0259y\u0259 s\u00fclh, sabitlik g\u0259tir\u0259r\u0259k d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, xalqlar aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc rolunu oynay\u0131r. \u018fvv\u0259ll\u0259r regional \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 ba\u015flanan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 co\u011frafiyas\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndir\u0259r\u0259k \u00e7oxt\u0259r\u0259fli formata \u00e7evrilib. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum neft-qaz k\u0259m\u0259rl\u0259rinin, iqtisadi \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 onlardan geri qalmayan Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu layih\u0259sinin reall\u0131\u011fa \u00e7evrilm\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan regional inki\u015faf\u0131n apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259sin\u0259, d\u00fcnyan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evrildi. Az\u0259rbaycan t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00e7\u00fcs\u00fc v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fu enerji layih\u0259l\u0259rinin u\u011furlu icras\u0131 il\u0259 d\u00fcnyan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259sini yenid\u0259n t\u0259rtib etdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 u\u011furla inki\u015faf edir. Qeyd etdiyimiz kimi, m\u0259hz iki d\u00f6vl\u0259tin siyasi irad\u0259si, q\u0259tiyy\u0259ti say\u0259sind\u0259 reall\u0131\u011fa \u00e7evril\u0259n enerji layih\u0259l\u0259ri regionda sabitliyi, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, d\u00fcnyan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259l\u0259r verir. H\u0259r zaman qeyd etdiyimiz kimi, Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 eyni k\u00f6kl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259n ulu bir \u00e7inara b\u0259nz\u0259dil\u0259r\u0259k vur\u011fulan\u0131r ki, h\u0259min \u00e7inar\u0131n k\u00f6lg\u0259si h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n layih\u0259l\u0259rl\u0259 bu g\u00fcn Qafqazdan Avropayad\u0259k bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r uzan\u0131r. \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n regional \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xaraq co\u011frafiyas\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259si fonunda C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin icras\u0131n\u0131n tam \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u201cStar\u201d neft emal\u0131 zavodunun i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si v\u0259 sair kimi biri-birind\u0259n \u00f6n\u0259mli hadis\u0259l\u0259r Qafqazdan Avropayad\u0259k uzanan k\u00f6lg\u0259nin t\u0259qdimatlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si bir daha iki dost, qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin- Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin d\u00fcn\u0259ni, bu g\u00fcn\u00fc v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr yaratd\u0131. Bel\u0259 ki, T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 t\u0259brik m\u0259ktubunda Enerji H\u0259ft\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259\u015fkil olunan b\u00fct\u00fcn t\u0259dbirl\u0259rin m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 yol a\u00e7mas\u0131n\u0131 dil\u0259di, bu m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirin \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmas\u0131n\u0131, b\u00f6lg\u0259mizd\u0259ki s\u00fclh\u0259 v\u0259 sabitliy\u0259 t\u00f6hf\u0259l\u0259r verm\u0259sini arzulad\u0131. Bu m\u00fch\u00fcm m\u0259qam da x\u00fcsusi qeyd edilirdi ki, Can Az\u0259rbaycan il\u0259 yax\u0131n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, enerji sah\u0259sind\u0259 d\u0259 g\u00fccl\u00fcd\u00fcr. Uzun ill\u0259r\u0259 \u0259saslanan v\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri v\u0259 TANAP kimi infrastruktur layih\u0259l\u0259ri il\u0259 tacland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u0259kc\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycana deyil, b\u00f6lg\u0259nin v\u0259 Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 d\u0259 \u00f6n\u0259mli t\u00f6hf\u0259l\u0259r verib. T\u00fcrkm\u0259nistan qaz\u0131n\u0131n ortaq s\u0259yl\u0259rimizl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 Avropaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, TANAP-\u0131n imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si art\u0131q zaman m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Bu sah\u0259l\u0259rd\u0259ki f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rimizin \u00e7ox yax\u0131n vaxtlarda b\u0259hr\u0259 verm\u0259si, \u015f\u00fcbh\u0259siz, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n daha bir ortaq u\u011furu olacaq. B\u0259rpaolunan enerjid\u0259, yeni texnologiyalarda v\u0259 enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 iki \u00f6lk\u0259 olaraq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fccl\u0259ndiririk. Nax\u00e7\u0131van vasit\u0259sil\u0259 elektrik enerjisi ixrac\u0131 v\u0259 \u0130\u011fd\u0131r-Nax\u00e7\u0131van t\u0259bii qaz boru k\u0259m\u0259ri layih\u0259l\u0259rini \u0259n yax\u0131n zamanda ba\u015fa \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yirik. 2024-c\u00fc ilin 11-22 noyabr tarixl\u0259rind\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259c\u0259k BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131na &#8211; COP29-a ev sahibliyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 qarda\u015f Az\u0259rbaycan\u0131 bir daha t\u0259brik ed\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti konfransa haz\u0131rl\u0131q prosesind\u0259 h\u0259r c\u00fcr d\u0259st\u0259yi verm\u0259y\u0259 haz\u0131r oldu\u011funu vur\u011fulad\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ki \u00f6lk\u0259nin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 y\u00fcks\u0259l\u0259n x\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir. Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 regionun \u0259n u\u011furlu v\u0259 etibarl\u0131 enerji t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 kimi tan\u0131n\u0131rlar. Enerji sek\u00adtorunda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin m\u00fch\u00fcm qolunu t\u0259\u015f\u00adkil edir.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, dostlu\u011fumuzun, qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015fi olan fikirl\u0259r n\u0259inki d\u00f6vl\u0259t r\u0259smil\u0259ri, sad\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar t\u0259r\u0259find\u0259n bel\u0259 s\u0259sl\u0259ndirilir, dilimizin \u0259zb\u0259rin\u0259 \u00e7evrilib. \u00c7\u00fcnki bu dostluq, qarda\u015fl\u0131q b\u00f6y\u00fck tarix\u0259 s\u00f6yk\u0259nir, bir mill\u0259tin iki d\u00f6vl\u0259tinin biri-biri il\u0259 s\u0131x tell\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirir. Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 dostlu\u011fu tarixin s\u0131naqlar\u0131ndan \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 \u00e7\u0131xan v\u0259 bu g\u00fcn d\u00fcnyaya n\u00fcmun\u0259 olan birlik, h\u0259mr\u0259ylikdir. Bu fikir daim b\u00f6y\u00fck q\u00fcrur hissi il\u0259 qeyd edilir ki, d\u00fcnyada Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 q\u0259d\u0259r biri-birin\u0259 yax\u0131n \u00f6lk\u0259l\u0259r yoxdur. Bu birlik b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 qurulub v\u0259 n\u00fcmun\u0259dir. Qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin Prezidentinin qeyd etdiyi kimi, ortaq tariximizd\u0259n ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilhamla aram\u0131zdak\u0131 dostluq v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259ti daha da sa\u011flamla\u015fd\u0131r\u0131r, birlik v\u0259 b\u0259rab\u0259rliyimizi daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndiririk.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259nin energetika v\u0259 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r naziri\u00a0Alparslan Bayraktar 29-cu Beyn\u0259lxalq X\u0259z\u0259r Neft v\u0259 Qaz &#8211; \u201cCaspian Oil&amp;Gas\u201d v\u0259 12-ci X\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq Energetika v\u0259 Ya\u015f\u0131l Enerji &#8211; \u201cCaspian Power\u201d s\u0259rgil\u0259rinin r\u0259smi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimind\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda qeyd etdi ki, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 nail olmaq bizim qar\u015f\u0131m\u0131zda duran b\u00f6y\u00fck m\u0259qs\u0259ddir: \u00abHe\u00e7 bir \u00f6lk\u0259 bunu t\u0259kba\u015f\u0131na \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilm\u0259z. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn dayan\u0131ql\u0131 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q z\u0259ruridir. Bildiyiniz kimi, regionda neft, qaz, b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00fccl\u00fc potensial var. Biz birlikd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaqla, sinerji yaratmaqla, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu resurslardan daha s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 faydalana v\u0259 bundan daha \u00e7ox yararlana bil\u0259rik.\u00bb<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259r bu bax\u0131mdan s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair \u00e7ox parlaq bir n\u00fcmun\u0259dir v\u0259 bu, g\u00f6st\u0259rir ki, biz bu yolla nec\u0259 b\u00f6y\u00fck faydalar \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. \u018flaq\u0259l\u0259rimiz tarixi, strateji \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 \u0259saslan\u0131r. Enerji sektoru, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bizim qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259mizin \u0259sas daya\u011f\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259kd\u0259dir. Bunlar\u0131n aras\u0131nda Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan boru k\u0259m\u0259rini v\u0259 dig\u0259rl\u0259rini qeyd ed\u0259 bil\u0259r\u0259m. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, qlobal neft bazar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi bu bax\u0131mdan regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir. Bu strateji t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs n\u0259inki T\u00fcrkiy\u0259nin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini art\u0131r\u0131b, eyni zamanda, Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini v\u0259 xalqlar\u0131m\u0131z aras\u0131nda geosiyasi \u0259laq\u0259l\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirib.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 enerji layih\u0259l\u0259rinin regionda \u0259sas vasit\u0259\u00e7isi kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Bel\u0259 ki, T\u00fcrkiy\u0259 \u015e\u0259rq il\u0259 Q\u0259rb aras\u0131nda unikal m\u00f6vqed\u0259 yerl\u0259\u015fir. Regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 daha da t\u0259\u015fviq etm\u0259kl\u0259, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini prioritet kimi g\u00f6rm\u0259kl\u0259 biz dayan\u0131ql\u0131 v\u0259 dinamik enerji land\u015faft\u0131 qura bil\u0259rik ki, bu da g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 xidm\u0259t ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda enerji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 is\u0259 \u00f6t\u0259n \u0259s\u00adrin 90-c\u0131 ill\u0259rinin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00f6lk\u0259miz tarixi m\u00fcst\u0259qilliyini \u0259ld\u0259 etdikd\u0259n sonra qoyulub. H\u0259min vaxt \u0259b\u0259di m\u00fcst\u0259qilli\u00adyin\u0259 qovu\u015fan g\u0259nc Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259nin timsal\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259n yax\u0131n v\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131n\u0131 tap\u0131b. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu yeni neft stra\u00adtegiyas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131 olan \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin TPAO \u015firk\u0259\u00adti d\u0259 yer al\u0131b. Ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n \u015firk\u0259t sonralar Az\u0259rbaycanda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n bir s\u0131ra dig\u0259r qlobal enerji layih\u0259l\u0259rinin d\u0259 \u0259sas i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilib.\u00a0Bununla yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fc\u00adn\u00fcn karbohidrogen ehtiyatlar\u0131n\u0131n Av\u00adropa v\u0259 d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lma\u00ads\u0131nda \u0259sas mar\u015frut kimi m\u0259hz qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259nin \u0259razisini se\u00e7ib. Az\u0259r\u00adbaycan\u0131n xarici \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d ya\u00adtaqlar blokunda hasil edil\u0259n xam neft Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac boru k\u0259m\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131xa\u00adr\u0131l\u0131r. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Az\u0259rbaycan\u2013T\u00fcrkiy\u0259 enerji \u0259m\u0259kda\u015f\u00adl\u0131\u011f\u0131n\u0131n u\u011furlu n\u0259tic\u0259si olan Bak\u0131-Tbili\u00adsi-Ceyhan layih\u0259sind\u0259n bu g\u00fcn dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 faydalan\u0131rlar.<\/p>\n<p>2007-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcr\u00adkiy\u0259nin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 daha bir ixrac mar\u015f\u00adrutu\u2013Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259ri istismara burax\u0131l\u0131b. \u0130lk ill\u0259rd\u0259 bu k\u0259m\u0259r\u00adl\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201dd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lan \u201cmavi ya\u00adnacaq\u201d T\u00fcrkiy\u0259 s\u0259rh\u0259dini ke\u00e7s\u0259 d\u0259, sonradan bu yataqda hasilat\u0131n xeyli art\u00admas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar daha geni\u015f imkanlara malik boru k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si laz\u0131m g\u0259lib. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 oradan da Avropan\u0131n d\u0259r\u00adnlikl\u0259rin\u0259 gedib \u00e7atmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi v\u0259 onun \u0259sas seqmentl\u0259\u00adri say\u0131lan Trans-Anadolu (TANAP) v\u0259 Trans-Adriatik (TAP) boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri sistemi yarad\u0131l\u0131b. Art\u0131q 6 ild\u0259n \u00e7oxdur ki, TANAP vasit\u0259sil\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d qaz\u0131 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 n\u0259ql olunur. Avropan\u0131n ener\u00adji x\u0259rit\u0259sini z\u0259nginl\u0259\u015fdir\u0259n TAP k\u0259m\u0259ri is\u0259 2020-ci ilin dekabr ay\u0131ndan etibar\u0259n Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131za \u00e7atd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcr\u00adkiy\u0259nin energetika sektoruna y\u00f6n\u0259ltdiyi s\u0259rmay\u0259 d\u0259 iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n enerji sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015f\u00adl\u0131\u011f\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259l\u0259r verib. Yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 is\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz \u201cya\u00ad\u015f\u0131l enerji\u201d sah\u0259sind\u0259 d\u0259 f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259c\u0259kl\u0259r.\u00a0Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda enerji sektorunda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha da geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259yin\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259minlik var. \u018fvv\u0259ld\u0259 d\u0259 qeyd etdiyimiz kimi, iyunun 4-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti (SOCAR) il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin BOTA\u015e \u015firk\u0259ti aras\u0131nda t\u0259bii qaz t\u0259chizat\u0131, n\u0259qli v\u0259 tranziti sah\u0259sind\u0259 bir s\u0131ra m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzaland\u0131. \u0130mzalanan m\u00fcqavil\u0259l\u0259r iki \u00f6lk\u0259 h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda bu ilin may\u0131n 14-d\u0259 imzalanm\u0131\u015f \u201cT\u0259bii qaz sah\u0259sind\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda\u201d Sazi\u015fd\u0259n ir\u0259li g\u0259lm\u0259kl\u0259, SOCAR t\u0259r\u0259find\u0259n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 t\u0259bii qaz t\u0259chizat\u0131, Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 vasit\u0259sil\u0259 Bolqar\u0131stan bazar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, Nax\u00e7\u0131vana qaz t\u0259chizat\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 T\u00fcrkm\u0259n qaz\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6lk\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 n\u0259qli il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcdd\u0259alar\u0131 \u0259hat\u0259 edir. M\u0259rasimd\u0259, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan Qaz T\u0259chizat\u0131 \u015eirk\u0259ti v\u0259 BOTA\u015e aras\u0131nda &#8220;\u015eahd\u0259niz&#8221; yata\u011f\u0131ndan qaz\u0131n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 t\u0259chizat\u0131n\u0131n davam etdirilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan m\u00fcqavil\u0259 imzalan\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130ki qarda\u015f \u00f6lk\u0259 haz\u0131rk\u0131 d\u00f6vr\u00fcn \u0259sas \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 olan b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 investisiyalar\u0131n yat\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131n\u0131n u\u011furla yerin\u0259 yetirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u00f6vcud imkanlardan maksimum istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 s\u0259y g\u00f6st\u0259rir. Az\u0259rbaycan\u0131n bu ilin noyabr\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbirin\u0259 ev sahibliyi qarda\u015f \u00f6lk\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck sevinc hissi il\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131r. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 artan n\u00fcfuzunun, h\u0259m\u00e7inin iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin yaratd\u0131\u011f\u0131 probleml\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 beyn\u0259lxalq h\u0259mr\u0259yliyin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259rin t\u0259qdimat\u0131d\u0131r. \u00d6lk\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 ke\u00e7id prosesini daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir. Bu bax\u0131mdan, Az\u0259rbaycan\u0131n yax\u0131n vaxtlarda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fczr\u0259 2030-cu il\u0259d\u0259k b\u0259rpaolunan enerji tutumunu 3 d\u0259f\u0259, enerji s\u0259m\u0259r\u0259liliyini is\u0259 2 d\u0259f\u0259 art\u0131rma\u011fa dair Qlobal \u00d6hd\u0259liy\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fczr\u0259 cari onillik \u0259rzind\u0259 metan emissiyalar\u0131n\u0131 minimum 30 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r azaltma\u011fa dair Qlobal Metan \u00d6hd\u0259liyin\u0259 qo\u015fulmas\u0131 t\u0259dbird\u0259 t\u0259qdir edildi.<\/p>\n<p><strong>Yegan\u0259 \u018fliyeva, \u00ab\u0130ki sahil\u00bb\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259brik m\u0259ktubunda bir daha bildirdi ki, b\u0259rpaolunan enerjid\u0259, yeni texnologiyalarda v\u0259 enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 iki \u00f6lk\u0259 olaraq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fccl\u0259ndiririk Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259\u015fkil edildiyi m\u0259rk\u0259z kimi tan\u0131n\u0131r. BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131-COP29 kimi m\u00f6t\u0259b\u0259r bir t\u0259dbirin t\u0259\u015fkilinin Az\u0259rbaycana h\u0259val\u0259 edilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin d\u00fcnyada beyn\u0259lxalq v\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin u\u011furlu t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131 statusunu bir daha s\u00fcbut edir. Bu m\u00fch\u00fcm t\u0259dbir\u0259 haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259rinin getdiyi bir zamanda enerji sektoru n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rini bir araya g\u0259tir\u0259n Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n bu sah\u0259d\u0259ki rolunu v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":727975,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/4f649b16170836158811429952510186391.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/4f649b16170836158811429952510186391.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/4f649b16170836158811429952510186391.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/4f649b16170836158811429952510186391-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/4f649b16170836158811429952510186391-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/4f649b16170836158811429952510186391-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/4f649b16170836158811429952510186391.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/4f649b16170836158811429952510186391.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/4f649b16170836158811429952510186391-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/4f649b16170836158811429952510186391.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan Bak\u0131 Enerji H\u0259ft\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259brik m\u0259ktubunda bir daha bildirdi ki, b\u0259rpaolunan enerjid\u0259, yeni texnologiyalarda v\u0259 enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 iki \u00f6lk\u0259 olaraq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fccl\u0259ndiririk Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259\u015fkil edildiyi m\u0259rk\u0259z kimi tan\u0131n\u0131r. BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131-COP29 kimi m\u00f6t\u0259b\u0259r bir t\u0259dbirin t\u0259\u015fkilinin Az\u0259rbaycana h\u0259val\u0259 edilm\u0259si&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/727974"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=727974"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/727974\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/727975"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=727974"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=727974"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=727974"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}