{"id":728859,"date":"2024-06-10T11:35:09","date_gmt":"2024-06-10T07:35:09","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=728859"},"modified":"2024-06-10T11:35:09","modified_gmt":"2024-06-10T07:35:09","slug":"turk-dunyasinin-birliyinin-t%c9%99zahuru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=728859","title":{"rendered":"T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birliyinin t\u0259zah\u00fcr\u00fc"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Parlament Assambleyas\u0131 (T\u00dcRKPA), \u0259vv\u0259lki ad\u0131 il\u0259 T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin Parlament Assambleyas\u0131, 21 noyabr 2008-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin \u0130stanbul \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Dolmabax\u00e7a Saray\u0131nda Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 parlament r\u0259hb\u0259rl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015f sazi\u015f \u0259sas\u0131nda t\u0259sis edilmi\u015fdir. T\u00dcRKPA-n\u0131n m\u0259qs\u0259di, d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda siyasi dialoqun inki\u015faf etdirilm\u0259si v\u0259 parlamentl\u0259raras\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn parlament diplomatiyas\u0131 vasit\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kdir<\/p>\n<p>29 sentyabr 2009-cu ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 T\u00dcRKPA-n\u0131n birinci plenar sessiyas\u0131 ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bu sessiyada T\u00dcRKPA-n\u0131n Reqlamenti, Katibliyin \u018fsasnam\u0259si v\u0259 Bak\u0131 B\u0259yannam\u0259si q\u0259bul edilmi\u015fdir. H\u0259m\u00e7inin, Katibliyin Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 daimi \u0259sasda yerl\u0259\u015fm\u0259si bar\u0259d\u0259 q\u0259rar verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>T\u00dcRKPA-n\u0131n s\u0259drliyi rotasiya \u00fcsulu il\u0259 ingilis \u0259lifbas\u0131 s\u0131ras\u0131 \u00fczr\u0259 ild\u0259 bir d\u0259f\u0259 bir \u00f6lk\u0259d\u0259n dig\u0259rin\u0259 ke\u00e7ir. T\u00dcRKPA Katibliyi Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fir v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat statusuna malikdir.<\/p>\n<p>T\u00dcRKPA-n\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r:<\/p>\n<p><em><strong>Parlamentl\u0259raras\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259si olan parlament diplomatiyas\u0131 vasit\u0259l\u0259rinin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda siyasi dialoqun daha da inki\u015faf etdirilm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259k;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>Tarix, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 dil \u00fcmumiliyin\u0259 \u0259saslanaraq milli qanunvericilikl\u0259rin yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 parlamentl\u0259raras\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin daha da s\u0131xla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r region d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 sur\u0259td\u0259 faydal\u0131 v\u0259 b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259k;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>T\u0259r\u0259f \u00f6lk\u0259l\u0259rin qanunvericilikl\u0259rinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259d\u0259ni irsin v\u0259 tarix, inc\u0259s\u0259n\u0259t, \u0259d\u0259biyyat v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunmas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f qanunvericilikl\u0259rinin yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r verm\u0259k;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>T\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda siyasi, sosial-iqtisadi, m\u0259d\u0259ni, humanitar, h\u00fcquqi v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf etdirilm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rir;<\/strong><\/em><\/p>\n<p>T\u00dcRKPA, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin parlament diplomatiyas\u0131na \u0259saslanan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q strukturlar\u0131 aras\u0131nda x\u00fcsusi m\u00f6vqey\u0259 malikdir v\u0259 XXI \u0259srin ilk beyn\u0259lxalq t\u00fcrk qurumudur. T\u00dcRKPA, bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259ld\u0259 etdiyi u\u011fur v\u0259 t\u0259r\u0259qqi say\u0259sind\u0259 n\u00fcmun\u0259vi beyn\u0259lxalq parlament t\u0259\u015fkilat\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir. T\u00dcRKPA, t\u0259kc\u0259 parlament birliyi kimi deyil, h\u0259m d\u0259 u\u011furlu regional beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00fcbut etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat\u0131n u\u011furla f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si onu yaratmaqdan daha \u00e7\u0259tindir. T\u00dcRKPA, yarand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u0259n b\u0259ri inki\u015faf ed\u0259r\u0259k, g\u00fccl\u0259n\u0259r\u0259k v\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u0259ld\u0259 ed\u0259r\u0259k \u00f6z u\u011furunu s\u00fcbut etmi\u015fdir. Dig\u0259r t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131 kimi T\u00dcRKPA v\u0259 ona veril\u0259n d\u0259st\u0259k, bu qarda\u015fl\u0131q ruhunun v\u0259 \u00fcmumi g\u0259l\u0259c\u0259k qurmaq irad\u0259sinin \u0259n konkret ifad\u0259sidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n n\u00fcfuzunun qalxmas\u0131na h\u0259mi\u015f\u0259 layiqli t\u00f6hf\u0259l\u0259r verir. T\u00dcRKPA-n\u0131n Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n iclas\u0131, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u015eu\u015fada g\u00f6zl\u0259nil\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin daha da inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k. Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00dcRKPA-ya s\u0259drliyi is\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n n\u00fcfuzunu bir q\u0259d\u0259r d\u0259 art\u0131racaq.<\/p>\n<p><strong>K\u0259mal\u0259 \u018fhm\u0259dova,<\/strong><br \/>\n<em>YAP X\u0259tai rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n &#8220;Telnov 6&#8221; \u00fcnvan\u0131 \u00fczr\u0259 \u0259razi partiya t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Parlament Assambleyas\u0131 (T\u00dcRKPA), \u0259vv\u0259lki ad\u0131 il\u0259 T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin Parlament Assambleyas\u0131, 21 noyabr 2008-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin \u0130stanbul \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Dolmabax\u00e7a Saray\u0131nda Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 parlament r\u0259hb\u0259rl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015f sazi\u015f \u0259sas\u0131nda t\u0259sis edilmi\u015fdir. T\u00dcRKPA-n\u0131n m\u0259qs\u0259di, d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda siyasi dialoqun inki\u015faf etdirilm\u0259si v\u0259 parlamentl\u0259raras\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn parlament diplomatiyas\u0131 vasit\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kdir 29 sentyabr 2009-cu ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 T\u00dcRKPA-n\u0131n birinci plenar sessiyas\u0131 ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bu sessiyada T\u00dcRKPA-n\u0131n Reqlamenti, Katibliyin \u018fsasnam\u0259si v\u0259 Bak\u0131 B\u0259yannam\u0259si q\u0259bul edilmi\u015fdir. H\u0259m\u00e7inin, Katibliyin Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 daimi \u0259sasda yerl\u0259\u015fm\u0259si bar\u0259d\u0259 q\u0259rar verilmi\u015fdir. T\u00dcRKPA-n\u0131n s\u0259drliyi rotasiya \u00fcsulu il\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":728860,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/c9f029a6171800376056635565910561405.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/c9f029a6171800376056635565910561405.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/c9f029a6171800376056635565910561405.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/c9f029a6171800376056635565910561405-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/c9f029a6171800376056635565910561405-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/c9f029a6171800376056635565910561405-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/c9f029a6171800376056635565910561405.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/c9f029a6171800376056635565910561405.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/c9f029a6171800376056635565910561405-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/c9f029a6171800376056635565910561405.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Parlament Assambleyas\u0131 (T\u00dcRKPA), \u0259vv\u0259lki ad\u0131 il\u0259 T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin Parlament Assambleyas\u0131, 21 noyabr 2008-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin \u0130stanbul \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Dolmabax\u00e7a Saray\u0131nda Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 parlament r\u0259hb\u0259rl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015f sazi\u015f \u0259sas\u0131nda t\u0259sis edilmi\u015fdir. T\u00dcRKPA-n\u0131n m\u0259qs\u0259di, d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda siyasi dialoqun inki\u015faf etdirilm\u0259si v\u0259 parlamentl\u0259raras\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn parlament diplomatiyas\u0131 vasit\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kdir 29 sentyabr&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/728859"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=728859"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/728859\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/728860"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=728859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=728859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=728859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}