{"id":729305,"date":"2024-06-11T13:51:44","date_gmt":"2024-06-11T09:51:44","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=729305"},"modified":"2024-06-11T13:51:44","modified_gmt":"2024-06-11T09:51:44","slug":"yangin-v%c9%99-dasqin-arasinda-qalan-turkiy%c9%99-%c9%99jdahalar-vurusur-ziyan-%c9%99trafa-d%c9%99yir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=729305","title":{"rendered":"&#8220;Yan\u011f\u0131n\u201d v\u0259 \u201cda\u015fq\u0131n\u201d aras\u0131nda qalan T\u00fcrkiy\u0259 &#8211; &#8220;\u018fjdahalar&#8221; vuru\u015fur, ziyan \u0259trafa d\u0259yir"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259nin sonunda T\u00fcrkiy\u0259nin xarici i\u015fl\u0259r naziri Hakan Fidan\u0131n Rusiya v\u0259 \u00c7inin dominantl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 qurulmu\u015f BR\u0130CS adlanan t\u0259\u015fkilata qo\u015fulmaq niyy\u0259tind\u0259 oldu\u011funu b\u0259yan etm\u0259si Rusiyada da, AB\u015e v\u0259 Avopada da s\u00fcrpriz kimi qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f, mediada \u00f6n\u0259mli x\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdu.<\/strong><\/p>\n<p>Bu, ona g\u00f6r\u0259 bel\u0259ydi ki, BR\u0130CS AB\u015e-nin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f iqtisadi t\u0259\u015fkilatlara alternativ t\u0259\u015fkilatd\u0131r, bir n\u00f6v ona sin\u0259 g\u0259rm\u0259k, onun irad\u0259sinin alt\u0131na girm\u0259m\u0259k, ona qar\u015f\u0131 balans yaratmaq s\u0259ciyy\u0259si da\u015f\u0131y\u0131r. NATO-da AB\u015e-nin m\u00fctt\u0259fiqi olan T\u00fcrkiy\u0259nin AB\u015e il\u0259 ya a\u00e7\u0131q d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik aparan, ya da onun \u0259lalt\u0131s\u0131 olmaq ist\u0259m\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 qo\u015fulmaq ist\u0259m\u0259si, t\u0259bii ki, s\u0131radan bir ist\u0259k deyil.<\/p>\n<p>BR\u0130CS abbreviaturad\u0131r, bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259tin ingilisc\u0259d\u0259ki adlar\u0131n\u0131n ba\u015f h\u0259rfl\u0259rind\u0259n d\u00fcz\u0259lib: B &#8211; Braziliya Federativ Respublikas\u0131, R &#8211; Rusiya Federasiyas\u0131, \u0130 &#8211; Hindistan Respublikas\u0131, C &#8211; \u00c7in Xalq Respublikas\u0131 v\u0259 S &#8211; C\u0259nubi Afrika Respublikas\u0131.<\/p>\n<p>Son 6 ayda BR\u0130CS-\u0259 qo\u015fulmaq ist\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 art\u0131r. Bu, t\u0259biidir. Ona g\u00f6r\u0259 ki, bu t\u0259\u015fkilatda b\u00f6y\u00fck insan v\u0259 t\u0259bii resurslar\u0131 olan, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda n\u0259h\u0259ng d\u00f6vl\u0259tl\u0259r birl\u0259\u015fib. Ki\u00e7ik \u00f6lk\u0259l\u0259r onlar\u0131n b\u00f6yr\u00fcn\u0259 q\u0131s\u0131laraq inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 maraql\u0131d\u0131rlar. T\u0259kc\u0259 iqtisadi m\u00f6c\u00fcz\u0259si il\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 1 n\u00f6mr\u0259li d\u00f6vl\u0259tin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259 olan \u00c7inin ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rd\u0259n, yard\u0131mlardan faydalanmaq imkan\u0131 3-c\u00fc d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin g\u00f6z\u00fcn\u00fc qama\u015fd\u0131rma\u011fa qadirdir.<\/p>\n<p>Son x\u0259b\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, T\u00fcrkiy\u0259nin xarici siyas\u0259t idar\u0259sinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 art\u0131q BR\u0130CS+ nazirl\u0259rinin toplant\u0131s\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiyaya s\u0259f\u0259r edib. G\u00fcman olunur ki, onun s\u0259f\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm kontekst Moskva il\u0259 Ankara aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 yaranan n\u00f6vb\u0259ti g\u0259rginlikdir. Bu yax\u0131nlarda prezident Vladimir Putinin T\u00fcrkiy\u0259 lideri R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n iqtisadi komandas\u0131n\u0131n Q\u0259rb maliyy\u0259 institutlar\u0131ndan resurslar c\u0259lb etm\u0259sin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259si v\u0259 naraz\u0131l\u0131q ifad\u0259 etm\u0259si Rusiya-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259ki g\u0259rginlikd\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Moskva T\u00fcrkiy\u0259nin bank sektorunda Rusiyaya qar\u015f\u0131 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r\u0259 haz\u0131r olmas\u0131ndan \u0259ndi\u015f\u0259lidir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259nin mahiyy\u0259ti budur ki, T\u00fcrkiy\u0259 obrazl\u0131 des\u0259k, odla (Rusiya) su (AB\u015e) aras\u0131nda qal\u0131b. H\u0259m d\u0259 bu od adi od deyil, d\u0259h\u015f\u0259tli me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131n\u0131 kimidir, su is\u0259 Amazon da\u015fq\u0131n\u0131n\u0131n b\u0259nz\u0259ridir, ikisi d\u0259 m\u0259hvedici bi\u00e7imd\u0259dir. T\u00fcrkiy\u0259 n\u0259 odda yanmaq, n\u0259 d\u0259 suda batmaq ist\u0259mir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Ankara h\u0259m AB\u015e il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini taraz saxlamaq fikrind\u0259dir, h\u0259m d\u0259 Rusiya il\u0259.<\/p>\n<p>T\u0259rs kimi, \u00e7\u0259ki\u015f\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259rin ikisi d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nlik t\u0259l\u0259b edir, Ankaran\u0131n se\u00e7im etm\u0259sini ist\u0259yir. Bu durum he\u00e7 v\u0259chl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 s\u0259rf etmir, \u00f6lk\u0259nin istiqbal\u0131, rifah\u0131, g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rd\u0259n v\u0259 AB\u015e kimi q\u00fcdr\u0259tli t\u0259r\u0259fda\u015flarla yax\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n \u00e7ox as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Putin ayr\u0131ca Ankaran\u0131n b\u0259zi sah\u0259l\u0259rd\u0259 Kiyevl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan da naraz\u0131d\u0131r. Putin bu x\u00fcsusda etdiyi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda qeyd edib ki, Ukrayna T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qaz n\u0259ql ed\u0259n qaz k\u0259m\u0259rl\u0259rin\u0259 h\u00fccum etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 bu, zarafat, \u015fi\u015firtm\u0259 deyil.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 mart ay\u0131nda \u201cH\u00fcrriyet\u201d q\u0259zeti yazm\u0131\u015fd\u0131 ki, Ankara Va\u015finqtonla birlikd\u0259 Moskvaya qar\u015f\u0131 \u201csanksiyalara riay\u0259t etm\u0259k sxemi\u201d h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn raz\u0131la\u015f\u0131b. X\u00fcsusil\u0259, plana g\u00f6r\u0259, AB\u015e Rusiya il\u0259 kommersiya f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259\u015fkil etm\u0259kd\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259li bilin\u0259n t\u00fcrk \u015firk\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 Ankaraya m\u0259lumat verm\u0259li, T\u00fcrkiy\u0259 bu c\u00fcr firmalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini m\u00fcst\u0259qil \u015f\u0259kild\u0259 ara\u015fd\u0131rmal\u0131 v\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi m\u0259lumatlar\u0131 AB\u015e-a bildirm\u0259lidir. Bundan sonra AB\u015e \u00f6z\u00fc t\u0259dbir g\u00f6r\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bu durum ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Rusiya aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n soyuqla\u015fma yarad\u0131b. Xarici ekspertl\u0259r indiy\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcnt\u0259z\u0259m \u015f\u0259kild\u0259 bir-birinin \u00f6lk\u0259sin\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259r ed\u0259n \u018frdo\u011fan v\u0259 Putinin ke\u00e7\u0259n il v\u0259 bu il h\u0259r iki \u00f6lk\u0259d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259n \u0259vv\u0259l v\u0259 sonra bir-birini ziyar\u0259t etm\u0259m\u0259sin\u0259 diqq\u0259t yetirir, bunu aradak\u0131 soyuqla\u015fma il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r. Qeyd olunur ki, bu, prezidentl\u0259rin i\u015f qrafikind\u0259 probleml\u0259rin oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 deyil, s\u0131rf Kremlin Ankaran\u0131n Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259sin\u0259 t\u0259pkisi \u00fcz\u00fcnd\u0259ndir.<\/p>\n<p>AB\u015e prezidenti Cozef Baydenin \u00f6t\u0259n ilin dekabr\u0131nda Rusiya il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259n banklara qar\u015f\u0131 sanksiyalar t\u0259tbiq etm\u0259k q\u0259rar\u0131ndan sonra bu il yanvar\u0131n 1-d\u0259n Rusiyadan T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 geriy\u0259 pul k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r yaran\u0131b v\u0259 bu da Rusiyan\u0131 naraz\u0131 sal\u0131b. T\u00fcrkiy\u0259 banklar\u0131n\u0131n is\u0259 se\u00e7im variant\u0131 yoxdur, onlar AB\u015e-nin sanksiyalar\u0131na m\u0259ruz qalsalar, daha b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r. Bundan \u00e7ox narahat olan Moskva RF prezidentin\u0131n k\u00f6m\u0259k\u00e7isi Dmitri Peskovun a\u011fz\u0131 il\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259ll edil\u0259c\u0259yin\u0259 \u00fcmidvar oldu\u011funu bildirib, T\u00fcrkiy\u0259 r\u0259smil\u0259ri d\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259llin\u0259 dair v\u0259d verib, amma bu istiqam\u0259td\u0259 d\u0259yi\u015fiklik olmay\u0131b.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259d\u0259 Rusiya v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 biznesl\u0259ri \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir, ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si azal\u0131r v\u0259 bu, h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin r\u0259hb\u0259rliyini narahat edir.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan hesab olunur ki, Hakan Fidan\u0131n BR\u0130CS t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n sammitind\u0259 i\u015ftirak\u0131 Rusiya r\u0259smil\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb ortam\u0131 yum\u015faltmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. Ancaq Moskva il\u0259 nec\u0259s\u0259 raz\u0131la\u015f\u0131b m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri normalla\u015fd\u0131ran kimi Ankara il\u0259 Va\u015finqtonun m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri g\u0259rginl\u0259\u015f\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bel\u0259c\u0259, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 onun durumunda olan xeyli \u00f6lk\u0259 iki \u201c\u0259jdaha\u201dn\u0131n s\u00fcp\u00fcrl\u0259\u015fm\u0259si \u00fcz\u00fcnd\u0259n ziyan \u00e7\u0259km\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>Araz Altayl\u0131, Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259nin sonunda T\u00fcrkiy\u0259nin xarici i\u015fl\u0259r naziri Hakan Fidan\u0131n Rusiya v\u0259 \u00c7inin dominantl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 qurulmu\u015f BR\u0130CS adlanan t\u0259\u015fkilata qo\u015fulmaq niyy\u0259tind\u0259 oldu\u011funu b\u0259yan etm\u0259si Rusiyada da, AB\u015e v\u0259 Avopada da s\u00fcrpriz kimi qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f, mediada \u00f6n\u0259mli x\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdu. Bu, ona g\u00f6r\u0259 bel\u0259ydi ki, BR\u0130CS AB\u015e-nin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f iqtisadi t\u0259\u015fkilatlara alternativ t\u0259\u015fkilatd\u0131r, bir n\u00f6v ona sin\u0259 g\u0259rm\u0259k, onun irad\u0259sinin alt\u0131na girm\u0259m\u0259k, ona qar\u015f\u0131 balans yaratmaq s\u0259ciyy\u0259si da\u015f\u0131y\u0131r. NATO-da AB\u015e-nin m\u00fctt\u0259fiqi olan T\u00fcrkiy\u0259nin AB\u015e il\u0259 ya a\u00e7\u0131q d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik aparan, ya da onun \u0259lalt\u0131s\u0131 olmaq ist\u0259m\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 qo\u015fulmaq ist\u0259m\u0259si, t\u0259bii ki, s\u0131radan bir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":729306,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/db15595faba11b4ae20e5734f76ecf2d.jpg",450,311,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/db15595faba11b4ae20e5734f76ecf2d.jpg",450,311,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/db15595faba11b4ae20e5734f76ecf2d.jpg",450,311,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/db15595faba11b4ae20e5734f76ecf2d-450x280.jpg",450,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/db15595faba11b4ae20e5734f76ecf2d.jpg",450,311,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/db15595faba11b4ae20e5734f76ecf2d.jpg",450,311,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/db15595faba11b4ae20e5734f76ecf2d.jpg",450,311,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/db15595faba11b4ae20e5734f76ecf2d.jpg",450,311,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/db15595faba11b4ae20e5734f76ecf2d-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/db15595faba11b4ae20e5734f76ecf2d.jpg",450,311,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=7\" rel=\"category\">D\u00fcnya<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259nin sonunda T\u00fcrkiy\u0259nin xarici i\u015fl\u0259r naziri Hakan Fidan\u0131n Rusiya v\u0259 \u00c7inin dominantl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 qurulmu\u015f BR\u0130CS adlanan t\u0259\u015fkilata qo\u015fulmaq niyy\u0259tind\u0259 oldu\u011funu b\u0259yan etm\u0259si Rusiyada da, AB\u015e v\u0259 Avopada da s\u00fcrpriz kimi qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f, mediada \u00f6n\u0259mli x\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdu. Bu, ona g\u00f6r\u0259 bel\u0259ydi ki, BR\u0130CS AB\u015e-nin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f iqtisadi t\u0259\u015fkilatlara alternativ t\u0259\u015fkilatd\u0131r, bir n\u00f6v ona sin\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/729305"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=729305"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/729305\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/729306"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=729305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=729305"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=729305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}