{"id":729920,"date":"2024-06-13T12:16:29","date_gmt":"2024-06-13T08:16:29","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=729920"},"modified":"2024-06-13T12:16:29","modified_gmt":"2024-06-13T08:16:29","slug":"yaxin-qohum-evliliyinin-yasaqlanmasina-reaksiyalar-c%c9%99miyy%c9%99ti-maarifl%c9%99ndirm%c9%99k-effekt-verm%c9%99y%c9%99nd%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=729920","title":{"rendered":"Yax\u0131n qohum evliliyinin yasaqlanmas\u0131na reaksiyalar &#8211; c\u0259miyy\u0259ti maarifl\u0259ndirm\u0259k effekt verm\u0259y\u0259nd\u0259&#8230;."},"content":{"rendered":"<p><strong>Ekspertl\u0259rd\u0259n SOS!: \u201c\u0130kinci v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259r\u0259c\u0259li qohumlar\u0131n evliliyi qada\u011fan edilm\u0259zs\u0259&#8230;\u201d<\/p>\n<p><\/strong><em>Az\u0259rbaycanda nikah\u0131n ba\u011flanmas\u0131na mane olan hallar art\u0131r\u0131l\u0131r. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, bu, Milli M\u0259clisin Ail\u0259, qad\u0131n v\u0259 u\u015faq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri komit\u0259sinin iclas\u0131nda art\u0131q m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 t\u0259klif edil\u0259n d\u0259yi\u015fiklikd\u0259 \u0259ksini tap\u0131b.\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, nikah\u0131n ba\u011flanmas\u0131na mane olan hallar\u0131n s\u0131ras\u0131na qarda\u015flar\u0131n v\u0259 (v\u0259 ya) bac\u0131lar\u0131n \u00fcmumi bioloji baba v\u0259 (v\u0259 ya) n\u0259n\u0259si olan u\u015faqlar\u0131, bioloji qohumlu\u011fu olan \u0259mi (day\u0131) v\u0259 qarda\u015f (bac\u0131) q\u0131z\u0131, h\u0259m\u00e7inin bibi (xala) v\u0259 qarda\u015f (bac\u0131) o\u011flu daxil edilir. Qeyd edilib ki, d\u00fcnya \u0259halisinin bir qismi kimi, Az\u0259rbaycanda da qan qohumlar\u0131 aras\u0131nda ba\u011flanan nikahlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 do\u011fulan u\u015faqlarda genetik x\u0259st\u0259likl\u0259rin olmas\u0131 riski olduqca y\u00fcks\u0259kdir. M\u0259hz bu problemin h\u0259lli m\u0259qs\u0259dil\u0259 Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 12-ci madd\u0259sind\u0259 (nikah\u0131n ba\u011flanmas\u0131na mane olan hallar) yax\u0131n qohumlarla yana\u015f\u0131 qarda\u015flar\u0131n v\u0259 (v\u0259 ya) bac\u0131lar\u0131n \u00fcmumi bioloji baba v\u0259 (v\u0259 ya) n\u0259n\u0259si olan u\u015faqlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bioloji qohumlu\u011fu olan \u0259mi (day\u0131) v\u0259 qarda\u015f (bac\u0131) q\u0131z\u0131, h\u0259m\u00e7inin bibi (xala) v\u0259 qarda\u015f (bac\u0131) o\u011flu aras\u0131nda nikah\u0131n ba\u011flanmas\u0131na yol verilm\u0259y\u0259n yeni norman\u0131n t\u0259sbit edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. H\u0259m\u00e7inin, qanuna edil\u0259n d\u0259yi\u015fikl\u0259, yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayanlar\u0131n k\u0259binini k\u0259s\u0259n mollalar c\u0259rim\u0259l\u0259n\u0259c\u0259k, nikah ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan \u015f\u0259xsi erk\u0259n evliliy\u0259 daxil olma\u011fa m\u0259cbur ed\u0259nl\u0259r h\u0259bs olunacaq, toy v\u0259 ni\u015fan m\u0259rasiml\u0259rini ke\u00e7ir\u0259nl\u0259r is\u0259 13 min manat c\u0259rim\u0259l\u0259n\u0259c\u0259k. Eyni zamanda m\u00f6vcud qanunvericilikd\u0259 \u0259ksini tapan, nikah ya\u015f\u0131n\u0131n 1 il azald\u0131lmas\u0131na yol veril\u0259n hal aradan qald\u0131r\u0131l\u0131r. Erk\u0259n evlilikl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259rasiml\u0259rin ke\u00e7irildiyi restoran v\u0259 \u015fadl\u0131q saraylar\u0131 da c\u0259rim\u0259l\u0259n\u0259c\u0259k. Bu qaydalar h\u0259m tibbi, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi bax\u0131mdan \u0259ks\u0259riyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259qdir edilir. Uzun m\u00fcdd\u0259t bununla ba\u011fl\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131ld\u0131, ancaq faktlar g\u00f6st\u0259rir ki, ciddi n\u0259tic\u0259 hasil olmad\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 s\u0259rt qaydalar\u0131n t\u0259tbiqi \u015f\u0259rt\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>B\u0259zil\u0259ri bunu insan haqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirs\u0259 d\u0259, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r radikal add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131d\u0131r. M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, AB\u015e-\u0131n 24 \u015ftat\u0131nda, \u00c7in, C\u0259nubi Koreya, T\u00fcrkiy\u0259, Estoniya, Ukrayna, Tacikistan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda baba, yaxud n\u0259n\u0259 \u00fcmumi olan \u015f\u0259xsl\u0259r aras\u0131nda nikah\u0131n ba\u011flanmas\u0131 qada\u011fan edilib.<\/p>\n<p>\u018fdliyy\u0259 Nazirliyind\u0259n veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, qohum hesab edil\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r aras\u0131nda qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f nikahlar\u0131n say\u0131 2021-ci ild\u0259 2 min 363, 2022-ci ild\u0259 2 min 542 olub, bel\u0259 nikahlar\u0131n pozulmas\u0131n\u0131n say\u0131 2021-ci ild\u0259 204 olub, 2022-ci ild\u0259 is\u0259 608-\u0259 y\u00fcks\u0259lib. \u018fn \u00e7ox qohum nikahlar Bak\u0131da (742), Mil-Mu\u011fan (296) v\u0259 L\u0259nk\u0259ran-Astara (274) regionlar\u0131nda qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p><strong>D\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n r\u0259smi a\u00e7\u0131qlamalar\u0131nda qeyd edilir ki, \u0259lilliyi r\u0259smil\u0259\u015fdiril\u0259nl\u0259rin say\u0131 70 min\u0259 yax\u0131nd\u0131r. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirirl\u0259r ki, \u0259g\u0259r yad insanlar\u0131n evliliyi zaman\u0131 onlar\u0131n u\u015faqlar\u0131n\u0131n q\u00fcsurlu olmas\u0131 riski 2-4 faizdirs\u0259, qohum evlilikl\u0259rd\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 4-8 faizdir. Y\u0259ni bu risk 2 d\u0259f\u0259 art\u0131r. Genetik x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n 8,4 faizi bu ail\u0259l\u0259rin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018fg\u0259r d\u00fcnyada \u0259ng\u0259lli do\u011fulan u\u015faqlar 1 faizdirs\u0259, qohum evlilikl\u0259rind\u0259 9 faizdir. Bu ail\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6l\u00fc v\u0259 yar\u0131m\u00e7\u0131q do\u011fu\u015flar\u0131n say\u0131 dig\u0259r evlilikl\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n 2 d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. Qohum evlilikl\u0259rind\u0259 \u0259n \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n qan x\u0259st\u0259likl\u0259ri, g\u00f6z, qulaq, \u0259z\u0259l\u0259-sinir, \u00fcr\u0259k-damar v\u0259 \u015f\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259ri, a\u011f\u0131ldank\u0259mlik v\u0259 s.-dir. Qan x\u0259st\u0259likl\u0259ri aras\u0131nda is\u0259 talassemiya, hemofiliya v\u0259 ba\u015fqa qan x\u0259st\u0259likl\u0259ri daha \u00e7ox yay\u0131l\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Milli Hematologiya v\u0259 Transfuziologiya M\u0259rk\u0259zinin Talassemiya b\u00f6lm\u0259sinin ba\u015f h\u0259kimi Xuraman C\u0259f\u0259rova a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda qan x\u0259st\u0259likl\u0259rinin, h\u0259m\u00e7inin q\u00fcsurlu u\u015faqlar\u0131n say\u0131n\u0131n artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib. Qeyd edib ki, h\u0259r iki valideyn talassemiya da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olduqda x\u0259st\u0259 u\u015faqlar\u0131n do\u011fulma ehtimal\u0131 b\u00f6y\u00fck olur. Burada b\u00f6y\u00fck faiz qohum nikahlar\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/1news.az\/images\/2022\/04\/07\/20220407030651569\/thumb.jpg?2022-12-30+16%3A13%3A37\" alt=\"Mehriban Zeynalova: \u201cAnas\u0131 q\u0131z\u0131n\u0131 \u0259ri il\u0259 bar\u0131\u015fma\u011fa m\u0259cbur etdi,  s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131m\u0131zdan ged\u0259nd\u0259n sonra da \u0259ri onu \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u201d - M\u00dcSAH\u0130B\u018f | 1news.az |  X\u0259b\u0259rl\u0259r\" \/><\/p>\n<p><strong>Mehriban Zeynalova<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201cT\u0259miz D\u00fcnya\u201d Qad\u0131nlara Yard\u0131m \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dri Mehriban Zeynalova is\u0259 hesab edir ki, qohum nikahlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n\u00a0 qada\u011falarla al\u0131nmas\u0131 ist\u0259nil\u0259n n\u0259tic\u0259ni verm\u0259y\u0259 bil\u0259r:<\/strong>\u00a0\u201cBirinci ondan ba\u015flayaq ki, xala, bibi \u0259r\u0259 ged\u0259nd\u0259 soyad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir v\u0259 ya d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edilir. Eynil\u0259 day\u0131 ba\u015fqa soyadda olur, qal\u0131r \u0259mi. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, nikaha daxil olan \u015f\u0259xsl\u0259rin qohumluq m\u00fcnasib\u0259tinin statistikas\u0131 nec\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub? M\u0259nc\u0259, bu qada\u011falardansa, TV-l\u0259r\u0259 aliml\u0259ri d\u0259v\u0259t edib insanlar\u0131 faktla, elml\u0259 inand\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Eyni zamanda nikaha daxil olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nl\u0259r bir ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259li, daha sonra q\u0259rar verm\u0259lidir. Qohum nikahlar \u0259srl\u0259rd\u0259n b\u0259ri g\u0259l\u0259n ad\u0259tl\u0259r oldu\u011fundan, onun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 s\u0259rt deyil, yum\u015faq, inand\u0131rma \u00fcsulu il\u0259 almaq daha u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Qohum nikah\u0131na daxil olmaq genetik x\u0259st\u0259liy\u0259 malik u\u015fa\u011f\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bunu\u00a0 h\u0259kim-nevroloq Aynur Zeynalova deyir. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan \u0259halisi, x\u00fcsusil\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fayanlar qohum nikahlar\u0131na daha \u00e7ox \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r:<\/strong>\u00a0\u201cQ\u0131z ad\u0259t\u0259n qohumdan al\u0131n\u0131r v\u0259 qohuma da verilir. H\u0259tta qohumla yenid\u0259n qohum olma ist\u0259yi o q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fcd\u00fcr ki, valideyn ail\u0259 qurmu\u015f \u00f6vlad\u0131n\u0131n ail\u0259sini da\u011f\u0131tmaqdan bel\u0259 \u00e7\u0259kinmir. Amma qohum nikahlar genetik x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00f6n\u0259mli amill\u0259rd\u0259n biridir.\u00a0 Nevroloq olaraq g\u00fcn \u0259rzind\u0259 bir \u00e7ox pasiyent m\u00fcayin\u0259 edir\u0259m. Onlar\u0131n 10-dan \u00e7oxu qohum nikah\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 do\u011fulan k\u00f6rp\u0259l\u0259rdir. \u018fn k\u0259d\u0259rlisi d\u0259 budur ki, onlar metabolik v\u0259 ya genetik x\u0259st\u0259likd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. Psixomotor l\u0259ngim\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131 epileptik tutmalardan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n k\u00f6rp\u0259l\u0259r he\u00e7 n\u0259d\u0259n x\u0259b\u0259rsizdir. H\u0259tta autizm kimi maskalanan metabolik x\u0259st\u0259likl\u0259rin say\u0131 da \u00e7oxdur. Valideynl\u0259r h\u0259m maddi, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi bax\u0131mdan \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olurlar. \u018fn ac\u0131nacaql\u0131s\u0131 bir ail\u0259d\u0259n iki \u00f6vlad\u0131 x\u0259st\u0259 olanlard\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 qohum nikah\u0131na son dey\u0259k. Daha dem\u0259y\u0259k ki, filank\u0259s \u0259mio\u011flu il\u0259 ail\u0259 qurub, sa\u011flam \u00f6vlad\u0131 var. Yaxud da filank\u0259s yad insanla ail\u0259 qurub x\u0259st\u0259 \u00f6vlad\u0131 var. Ox\u015far gen\u0259 malik insanlar\u0131n ail\u0259 qurmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 genetik x\u0259st\u0259likl\u0259rin \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xma faizi y\u00fcks\u0259kdir\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/44gun.org\/uploads\/posts\/2022-09\/1662284642_yenigundem_bcea063b6e87865d975ad5399c501454_gh7j6e8x0b1smt9y5uc3.jpeg\" alt=\"Aynur Musayeva: \u201cAta-baba yurdum La\u00e7\u0131nda m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r a\u00e7\u0131b, \u0259halinin i\u015fl\u0259  t\u0259min olunmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259m\u201d \u00bb 44Gun.Org\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0Aynur Musayeva<\/strong><\/p>\n<p><strong>U\u015faq \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri Aynur Musayeva da qeyd edir ki, Az\u0259rbaycanda qohumlar aras\u0131nda nikahlar\u0131n say\u0131 art\u0131r v\u0259 bu, ciddi genetik f\u0259sadlara s\u0259b\u0259b olur:<\/strong>\u00a0\u201cM\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, qohum evlilikl\u0259r \u00f6vladlar \u00fc\u00e7\u00fcn potensial sa\u011flaml\u0131q riski da\u015f\u0131y\u0131r. Bel\u0259 nikahlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 do\u011fulan u\u015faqlar bir \u00e7ox hallarda m\u00fcxt\u0259lif qan x\u0259st\u0259likl\u0259rinin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131, fiziki c\u0259h\u0259td\u0259n q\u00fcsurlu olur, \u0259lil\u0259 \u00e7evirilirl\u0259r. Yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259t d\u00f6vl\u0259tin bu sah\u0259y\u0259 m\u00fcdaxil\u0259sini qa\u00e7\u0131lmaz edir. Bu bax\u0131mdan, ikinci v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259r\u0259c\u0259li qohumlar aras\u0131nda nikahlar\u0131n ba\u011flanmas\u0131 qanunvericilikl\u0259 q\u0259ti qada\u011fan edilm\u0259lidir. Haz\u0131rda c\u0259miyy\u0259td\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 apar\u0131lan m\u00fczakir\u0259l\u0259r olduqca aktuald\u0131r v\u0259 bu qada\u011fa t\u0259klifi b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k qazanmaqla m\u00fcvafiq qanunda \u00f6z \u0259ksini tapmal\u0131d\u0131r. \u018fks halda, xalq\u0131m\u0131z\u0131n genefondu ciddi ziyana u\u011frayacaq. T\u0259bii ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t valideynl\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018fvv\u0259ll\u0259r c\u0259miyy\u0259td\u0259 qohum nikahlar\u0131n f\u0259sadlar\u0131 bar\u0259d\u0259 daha az m\u0259lumat var idis\u0259, bu g\u00fcn bel\u0259 deyil. Qohum nikahlar\u0131n c\u0259zas\u0131n\u0131 x\u0259st\u0259, \u0259lil u\u015faqlar\u0131n \u00e7\u0259kdiyin\u0259 dair \u00e7oxsayl\u0131 ac\u0131 faktlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259 olmas\u0131na baxmayaraq, yen\u0259 d\u0259 \u0259mi, xala, day\u0131, bibi u\u015faqlar\u0131n\u0131n evl\u0259nm\u0259si hallar\u0131 adi hal almaqdad\u0131r. Bu evlilikl\u0259r \u00e7ox vaxt m\u0259hz valideynl\u0259r v\u0259 qohumlar\u0131n t\u0259klifi v\u0259 t\u0259kidi il\u0259 ba\u015f tutur. Bununla da valideynl\u0259r \u00f6z \u00f6vladlar\u0131n\u0131 bil\u0259-bil\u0259 bu &#8220;qohum nikah\u0131&#8221; u\u00e7urumuna it\u0259l\u0259yirl\u0259r. Bu, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, onlar\u0131n iqtisadi maraqlar\u0131ndan, s\u0259rv\u0259tl\u0259rini qorumaq, \u201cmal-m\u00fclk\u00fcm kim\u0259 qalacaq\u201d narahatl\u0131\u011f\u0131ndan, h\u0259m\u00e7inin \u201ctan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z ail\u0259\u201d arqumentl\u0259rind\u0259n qaynaqlan\u0131r. \u0130nsanlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, pul qazan\u0131rsa, onun var-d\u00f6vl\u0259ti yad q\u0131z\u0131na yox, \u00f6z qohumuna qism\u0259t olmal\u0131d\u0131r. Bu, absurd yana\u015fmad\u0131r. Art\u0131q c\u0259miyy\u0259t olaraq bu yana\u015fmalara son qoymal\u0131y\u0131q. Qanunda qada\u011fa t\u0259tbiqi m\u00fctl\u0259qdir. Nec\u0259 ki, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r qohum nikahlar\u0131n\u0131 qanunla q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 qada\u011fan edibl\u0259r, Az\u0259rbaycanda da bu add\u0131m at\u0131lmal\u0131d\u0131r. Amma paralel olaraq bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n, \u00f6vladlar\u0131n\u0131 evl\u0259ndirm\u0259k ist\u0259y\u0259n yax\u0131n qohumlara qar\u015f\u0131 ictimai q\u0131naq da g\u00fccl\u0259nm\u0259lidir. Qohum nikahlara son qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u00fcurlarda inqilab olmal\u0131d\u0131r. Yax\u0131n qohum evlilikl\u0259ri cahillikdir, avaml\u0131qd\u0131r, savads\u0131zl\u0131qd\u0131r. Bu b\u0259ladan c\u0259miyy\u0259timiz tez bir zamanda qurtulmal\u0131, t\u0259mizl\u0259nm\u0259lidir. U\u015faqlar\u0131 bil\u0259-bil\u0259 x\u0259st\u0259 do\u011fulma\u011fa m\u0259hkum etm\u0259k cinay\u0259tdir! Ara\u015fd\u0131rmalar da t\u0259sdiq edir ki, \u0259g\u0259r d\u00fcnyada \u0259lil do\u011fulan u\u015faqlar 1 faizdirs\u0259, qohum evlilkl\u0259rind\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 9 faizdir. H\u0259min ail\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6l\u00fc v\u0259 yar\u0131m\u00e7\u0131q do\u011fu\u015flar\u0131n say\u0131 dig\u0259r evlilikl\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n 2 d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. Qohum evlilikl\u0259rd\u0259 \u0259n \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259rin is\u0259 qan x\u0259st\u0259likl\u0259ri, g\u00f6z, qulaq, \u0259z\u0259l\u0259 &#8211; sinir, \u00fcr\u0259k &#8211; damar v\u0259 \u015f\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259ri, a\u011f\u0131ldank\u0259mlik oldu\u011fu bildirilir. Qan x\u0259st\u0259likl\u0259ri aras\u0131nda talassemiya, hemofiliya v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 daha \u00e7ox yay\u0131l\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn ikinci v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259r\u0259c\u0259li qohumlar aras\u0131nda nikahlar\u0131n qada\u011fan olunmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan qanunlar, sosial normalar t\u0259tbiq edilm\u0259lidir&#8221;.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/c.files.bbci.co.uk\/BA05\/production\/_101012674_rty.png\" alt=\"\u018fsab\u0259li Mustafayev: &quot;Prokurorlu\u011fun v\u0259kild\u0259n qisas alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 d\u00fczg\u00fcn  deyil&quot; - BBC News Az\u0259rbaycanca\" \/><\/p>\n<p><strong>\u018fsab\u0259li Mustafayev\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201cBibiq\u0131z\u0131 il\u0259 day\u0131o\u011flu evl\u0259nirs\u0259, bunlar\u0131n qohumlu\u011fu nec\u0259 s\u00fcbut olunacaq\u201d, &#8211; dey\u0259 h\u00fcquq\u015f\u00fcnas \u018fsab\u0259li Mustafayev d\u0259 m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da fikil\u0259rini bildirib:<\/strong>\u00a0\u201cAta ayr\u0131, ana ayr\u0131, familiyalar, adlar \u00f6zg\u0259 ola bil\u0259r. Haradansa aray\u0131\u015f g\u0259tirm\u0259lidir ki, bibi o\u011flu deyil\u0259m. Bunu m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. Yax\u0131n qohumlarla ba\u011fl\u0131 ba\u015fad\u00fc\u015f\u00fcl\u0259ndir, bac\u0131 qarda\u015fd\u0131rlar, icaz\u0259 yoxdur, s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 valideynl\u0259rin familiyas\u0131 var. Dig\u0259rl\u0259ri b\u0259s nec\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259c\u0259k? Qurumlar bunu d\u0259rind\u0259n ara\u015fd\u0131rmal\u0131, s\u00fcbut etm\u0259lidir. Hesab edir\u0259m ki, bu, insan h\u00fcquqlar\u0131na zidd olan bir m\u0259s\u0259l\u0259dir, bunun h\u0259yata ke\u00e7m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn daha d\u0259rind\u0259n ara\u015fd\u0131rmaya v\u0259 s\u00fcbutlara ehtiyac var\u201d.<\/p>\n<p><strong>Afaq M\u0130RAY\u0130Q,<br \/>\n\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekspertl\u0259rd\u0259n SOS!: \u201c\u0130kinci v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259r\u0259c\u0259li qohumlar\u0131n evliliyi qada\u011fan edilm\u0259zs\u0259&#8230;\u201d Az\u0259rbaycanda nikah\u0131n ba\u011flanmas\u0131na mane olan hallar art\u0131r\u0131l\u0131r. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, bu, Milli M\u0259clisin Ail\u0259, qad\u0131n v\u0259 u\u015faq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri komit\u0259sinin iclas\u0131nda art\u0131q m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 t\u0259klif edil\u0259n d\u0259yi\u015fiklikd\u0259 \u0259ksini tap\u0131b.\u00a0 Bel\u0259 ki, nikah\u0131n ba\u011flanmas\u0131na mane olan hallar\u0131n s\u0131ras\u0131na qarda\u015flar\u0131n v\u0259 (v\u0259 ya) bac\u0131lar\u0131n \u00fcmumi bioloji baba v\u0259 (v\u0259 ya) n\u0259n\u0259si olan u\u015faqlar\u0131, bioloji qohumlu\u011fu olan \u0259mi (day\u0131) v\u0259 qarda\u015f (bac\u0131) q\u0131z\u0131, h\u0259m\u00e7inin bibi (xala) v\u0259 qarda\u015f (bac\u0131) o\u011flu daxil edilir. Qeyd edilib ki, d\u00fcnya \u0259halisinin bir qismi kimi,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":729921,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/b3bade9836c6e3644533d69629ea2893.jpg",660,437,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/b3bade9836c6e3644533d69629ea2893.jpg",660,437,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/b3bade9836c6e3644533d69629ea2893.jpg",660,437,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/b3bade9836c6e3644533d69629ea2893-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/b3bade9836c6e3644533d69629ea2893-551x365.jpg",551,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/b3bade9836c6e3644533d69629ea2893.jpg",640,424,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/b3bade9836c6e3644533d69629ea2893.jpg",660,437,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/b3bade9836c6e3644533d69629ea2893.jpg",660,437,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/b3bade9836c6e3644533d69629ea2893-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/b3bade9836c6e3644533d69629ea2893.jpg",660,437,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Ekspertl\u0259rd\u0259n SOS!: \u201c\u0130kinci v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259r\u0259c\u0259li qohumlar\u0131n evliliyi qada\u011fan edilm\u0259zs\u0259&#8230;\u201d Az\u0259rbaycanda nikah\u0131n ba\u011flanmas\u0131na mane olan hallar art\u0131r\u0131l\u0131r. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, bu, Milli M\u0259clisin Ail\u0259, qad\u0131n v\u0259 u\u015faq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri komit\u0259sinin iclas\u0131nda art\u0131q m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 t\u0259klif edil\u0259n d\u0259yi\u015fiklikd\u0259 \u0259ksini tap\u0131b.\u00a0 Bel\u0259 ki, nikah\u0131n ba\u011flanmas\u0131na mane olan hallar\u0131n s\u0131ras\u0131na qarda\u015flar\u0131n v\u0259 (v\u0259 ya) bac\u0131lar\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/729920"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=729920"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/729920\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/729921"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=729920"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=729920"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=729920"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}