{"id":730933,"date":"2024-06-17T16:10:24","date_gmt":"2024-06-17T12:10:24","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=730933"},"modified":"2024-06-17T16:10:24","modified_gmt":"2024-06-17T12:10:24","slug":"17-iyun-umumdunya-quraqliq-v%c9%99-s%c9%99hralasma-il%c9%99-mubariz%c9%99-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=730933","title":{"rendered":"17 iyun \u00dcmumd\u00fcnya Quraql\u0131q v\u0259 S\u0259hrala\u015fma il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>H\u0259r il iyunun 17-d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada qeyd olunan \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hrala\u015fma v\u0259 Quraql\u0131qla M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc 1994-c\u00fc ild\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sis edilib.<\/p>\n<p><a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, t\u0259qvimin tarixi Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n S\u0259hrala\u015fma il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n 1994-c\u00fc il iyunun 17-d\u0259 q\u0259bul edilm\u0259sinin ild\u00f6n\u00fcm\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar se\u00e7ilib. Konvensiya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n bu g\u00fcn\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tini s\u0259hrala\u015fmaya v\u0259 quraql\u0131\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n z\u0259ruriliyi, el\u0259c\u0259 d\u0259 S\u0259hrala\u015fma il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015f haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na h\u0259sr etm\u0259yi t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnyadak\u0131 torpaq ehtiyatlar\u0131n\u0131n 40 faiz\u0259 q\u0259d\u0259ri art\u0131q deqradasiyaya u\u011fram\u0131\u015f hesab edilir<\/strong><\/p>\n<p>S\u0259hrala\u015fma d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u0259n qorxulu qlobal ekoloji deqradasiya prosesl\u0259rind\u0259n biridir. D\u00fcnyadak\u0131 torpaq ehtiyatlar\u0131n\u0131n 40 faiz\u0259 q\u0259d\u0259ri art\u0131q deqradasiyaya u\u011fram\u0131\u015f hesab olunur v\u0259 1 milyarddan \u00e7ox insan\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259hdid edir.<\/p>\n<p>Quraql\u0131q geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f m\u0259hsul \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131 v\u0259 su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 kimi t\u0259sirl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 insan itkisi bax\u0131m\u0131ndan \u0259n da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. Torpa\u011f\u0131n deqradasiyas\u0131 v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 \u015fidd\u0259tl\u0259n\u0259n quraql\u0131qlar 2000-ci ild\u0259n b\u0259ri 29 faiz artaraq daha tez-tez v\u0259 \u015fidd\u0259tli olur v\u0259 h\u0259r il 55 milyon insana t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r quraql\u0131qlar d\u00fcnya \u0259halisinin t\u0259xmin\u0259n d\u00f6rdd\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. Ax\u0131, sa\u011flam torpaq bizi n\u0259inki 95 faiz qida il\u0259 t\u0259min edir, h\u0259m d\u0259 bizi geyindirir v\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaq verir, bizi i\u015f v\u0259 dolan\u0131\u015f\u0131q vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 t\u0259min edir, bizi daha da pisl\u0259\u015f\u0259n quraql\u0131qlardan, da\u015fq\u0131nlardan v\u0259 me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131ndan qoruyur.<\/p>\n<p>S\u0259hrala\u015fma problemi beyn\u0259lxalq ekoloji t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sistemi, yoxsullu\u011fun aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u0259yl\u0259ri, sosial-iqtisadi sabitlik v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 malik qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tli aktual problemdir. S\u0259hrala\u015fma v\u0259 quraql\u0131\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, acl\u0131q v\u0259 yoxsulluqdur. M\u00fcvafiq sosial, iqtisadi v\u0259 siyasi g\u0259rginlikl\u0259r m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259, daha da yoxsulla\u015fmaya v\u0259 torpa\u011f\u0131n deqradasiyas\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. D\u00fcnyada artan s\u0259hrala\u015fma yeni s\u0131\u011f\u0131nacaq v\u0259 dolan\u0131\u015f\u0131q vasit\u0259l\u0259ri axtarma\u011fa m\u0259cbur olan yoxsul insanlar\u0131n say\u0131n\u0131 milyonlarla art\u0131rmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si yarad\u0131r.<\/p>\n<p>S\u0259hrala\u015fman\u0131n azald\u0131lmas\u0131na me\u015f\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131, su ehtiyatlar\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li idar\u0259 olunmas\u0131, k\u00fcl\u0259k ke\u00e7irm\u0259y\u0259n \u0259kinl\u0259rd\u0259n v\u0259 x\u00fcsusi qum baryerl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 torpa\u011f\u0131n sabitl\u0259\u015fdirilm\u0259si, torpa\u011f\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 g\u00fcbr\u0259l\u0259nm\u0259si, t\u0259bii torpaq b\u0259rpas\u0131 \u00fcsullar\u0131 k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu il Quraql\u0131q v\u0259 S\u0259hrala\u015fma il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcn\u00fcn m\u00f6vzusu &#8211; \u201cTorpaq \u00fc\u00e7\u00fcn birl\u0259\u015f\u0259k. Bizim Miras\u0131m\u0131z. Bizim G\u0259l\u0259c\u0259yimiz\u201d d\u00fcnya \u00fczr\u0259 milyardlarla insan\u0131n sabitliyini v\u0259 rifah\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n qiym\u0259tli resursumuz olan torpaq idar\u0259\u00e7iliyinin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131na diqq\u0259t yetirir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r il iyunun 17-d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada qeyd olunan \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hrala\u015fma v\u0259 Quraql\u0131qla M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc 1994-c\u00fc ild\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sis edilib. AZ\u018fRTAC\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, t\u0259qvimin tarixi Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n S\u0259hrala\u015fma il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n 1994-c\u00fc il iyunun 17-d\u0259 q\u0259bul edilm\u0259sinin ild\u00f6n\u00fcm\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar se\u00e7ilib. Konvensiya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n bu g\u00fcn\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tini s\u0259hrala\u015fmaya v\u0259 quraql\u0131\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n z\u0259ruriliyi, el\u0259c\u0259 d\u0259 S\u0259hrala\u015fma il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015f haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na h\u0259sr etm\u0259yi t\u0259l\u0259b edir. D\u00fcnyadak\u0131 torpaq ehtiyatlar\u0131n\u0131n 40 faiz\u0259 q\u0259d\u0259ri art\u0131q deqradasiyaya u\u011fram\u0131\u015f hesab edilir S\u0259hrala\u015fma d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u0259n qorxulu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":730934,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/17186124744742321610_1200x630.jpg",923,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/17186124744742321610_1200x630.jpg",923,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/17186124744742321610_1200x630.jpg",923,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/17186124744742321610_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/17186124744742321610_1200x630-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/17186124744742321610_1200x630-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/17186124744742321610_1200x630.jpg",923,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/17186124744742321610_1200x630.jpg",923,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/17186124744742321610_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/17186124744742321610_1200x630-923x620.jpg",923,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259r il iyunun 17-d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada qeyd olunan \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hrala\u015fma v\u0259 Quraql\u0131qla M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc 1994-c\u00fc ild\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sis edilib. AZ\u018fRTAC\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, t\u0259qvimin tarixi Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n S\u0259hrala\u015fma il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n 1994-c\u00fc il iyunun 17-d\u0259 q\u0259bul edilm\u0259sinin ild\u00f6n\u00fcm\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar se\u00e7ilib. Konvensiya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n bu g\u00fcn\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tini s\u0259hrala\u015fmaya v\u0259 quraql\u0131\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/730933"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=730933"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/730933\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/730934"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=730933"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=730933"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=730933"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}