{"id":731412,"date":"2024-06-21T16:43:41","date_gmt":"2024-06-21T12:43:41","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=731412"},"modified":"2024-06-21T16:43:41","modified_gmt":"2024-06-21T12:43:41","slug":"pomidor-sir%c9%99sinin-el%c9%99-bir-faydasi-tapildi-ki-sok-arasdirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=731412","title":{"rendered":"Pomidor \u015fir\u0259sinin el\u0259 bir faydas\u0131 tap\u0131ld\u0131 ki&#8230; &#8211; \u015eOK ARA\u015eDIRMA"},"content":{"rendered":"<p><strong>Tokio Tibb v\u0259 Stomatoloji Universitetinin Mamal\u0131q v\u0259 Ginekologiya kafedras\u0131n\u0131n aliml\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, duzsuz pomidor suyu i\u00e7m\u0259k qan t\u0259zyiqini v\u0259 orqanizmd\u0259 &#8220;pis&#8221; xolesterinin s\u0259viyy\u0259sini azald\u0131r. Bu iki amil \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259liyi riskinizi art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7ard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri &#8220;Food Science &amp; Nutrition&#8221; (FSN) jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rmada 184 ki\u015fi v\u0259 297 qad\u0131n i\u015ftirak edib. Bir il \u0259rzind\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rd\u0259n artan miqdarda pomidor suyu istehlak etm\u0259l\u0259ri t\u0259l\u0259b olunub. Qeyd olunub ki, istehlak normas\u0131 h\u0259r bir subyekt t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6z m\u00fclahiz\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqatdan \u0259vv\u0259l v\u0259 sonra t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rd\u0259n qan t\u0259zyiqi v\u0259 qanda a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131xl\u0131ql\u0131 lipoprotein (LDL) s\u0259viyy\u0259l\u0259rinin iki m\u0259rh\u0259l\u0259li qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn qan n\u00fcmun\u0259l\u0259ri verm\u0259l\u0259rini xahi\u015f edibl\u0259r. LDL termini x\u00fcsusi a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131xl\u0131ql\u0131 molekullar t\u0259r\u0259find\u0259n da\u015f\u0131nan s\u00f6zd\u0259 &#8220;pis xolesterol&#8221;\u0259 aiddir. LDL xolesterolu &#8220;pis&#8221; hesab olunur, \u00e7\u00fcnki h\u0259ddind\u0259n art\u0131q olduqda, qan damarlar\u0131n\u0131n divarlar\u0131nda l\u00f6vh\u0259l\u0259r \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir, bu da damar vasit\u0259sil\u0259 qan\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tini m\u0259hdudla\u015fd\u0131ra bil\u0259r, bu da aterosklerozu t\u0259hdid edir v\u0259 \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259liyi riskini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131r (koronar arteriya x\u0259st\u0259liyi, infarkt v\u0259 insult).<\/p>\n<p>Qeyd edilib ki, bu c\u00fcr patologiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli risk faktoru y\u00fcks\u0259k qan t\u0259zyiqidir (hipertoniya).<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rib ki, pomidor suyu i\u00e7dikd\u0259n sonra m\u00fcalic\u0259 olunmam\u0131\u015f prehipertenziya v\u0259 ya hipertansiyonu olan 94 i\u015ftirak\u00e7\u0131da qan t\u0259zyiqi \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azal\u0131b. Sistolik qan t\u0259zyiqi orta hesabla 141,2-d\u0259n 137,0 mmHg-\u0259 q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb. 125 i\u015ftirak\u00e7\u0131da LDL xolesterinin s\u0259viyy\u0259si orta hesabla 155,0-dan 149,9 mq\/dL-\u0259 q\u0259d\u0259r azal\u0131b.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r \u0259lav\u0259 edibl\u0259r ki, bu faydal\u0131 t\u0259sirl\u0259r h\u0259m ki\u015fil\u0259rd\u0259, h\u0259m d\u0259 qad\u0131nlarda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. Bundan \u0259lav\u0259, pomidor suyu m\u00fcxt\u0259lif ya\u015f qruplar\u0131nda qan t\u0259zyiqi v\u0259 LDL s\u0259viyy\u0259l\u0259rini azaltmaqda t\u0259sirli olub. Bu o dem\u0259kdir ki, m\u0259hsul \u0259ks\u0259r insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. (Publika.az)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tokio Tibb v\u0259 Stomatoloji Universitetinin Mamal\u0131q v\u0259 Ginekologiya kafedras\u0131n\u0131n aliml\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, duzsuz pomidor suyu i\u00e7m\u0259k qan t\u0259zyiqini v\u0259 orqanizmd\u0259 &#8220;pis&#8221; xolesterinin s\u0259viyy\u0259sini azald\u0131r. Bu iki amil \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259liyi riskinizi art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7ard\u0131r. Ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri &#8220;Food Science &amp; Nutrition&#8221; (FSN) jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub. Ara\u015fd\u0131rmada 184 ki\u015fi v\u0259 297 qad\u0131n i\u015ftirak edib. Bir il \u0259rzind\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rd\u0259n artan miqdarda pomidor suyu istehlak etm\u0259l\u0259ri t\u0259l\u0259b olunub. Qeyd olunub ki, istehlak normas\u0131 h\u0259r bir subyekt t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6z m\u00fclahiz\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. T\u0259dqiqatdan \u0259vv\u0259l v\u0259 sonra t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rd\u0259n qan t\u0259zyiqi v\u0259 qanda a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131xl\u0131ql\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":731413,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/93dc5581bd119eed654cb6791ef6fba5.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/93dc5581bd119eed654cb6791ef6fba5.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/93dc5581bd119eed654cb6791ef6fba5.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/93dc5581bd119eed654cb6791ef6fba5-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/93dc5581bd119eed654cb6791ef6fba5-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/93dc5581bd119eed654cb6791ef6fba5-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/93dc5581bd119eed654cb6791ef6fba5.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/93dc5581bd119eed654cb6791ef6fba5.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/93dc5581bd119eed654cb6791ef6fba5-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/93dc5581bd119eed654cb6791ef6fba5.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Tokio Tibb v\u0259 Stomatoloji Universitetinin Mamal\u0131q v\u0259 Ginekologiya kafedras\u0131n\u0131n aliml\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, duzsuz pomidor suyu i\u00e7m\u0259k qan t\u0259zyiqini v\u0259 orqanizmd\u0259 &#8220;pis&#8221; xolesterinin s\u0259viyy\u0259sini azald\u0131r. Bu iki amil \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259liyi riskinizi art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7ard\u0131r. Ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri &#8220;Food Science &amp; Nutrition&#8221; (FSN) jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub. Ara\u015fd\u0131rmada 184 ki\u015fi v\u0259 297 qad\u0131n i\u015ftirak edib. Bir il \u0259rzind\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/731412"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=731412"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/731412\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/731413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=731412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=731412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=731412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}