{"id":734351,"date":"2024-07-03T16:48:14","date_gmt":"2024-07-03T12:48:14","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=734351"},"modified":"2024-07-03T16:48:14","modified_gmt":"2024-07-03T12:48:14","slug":"bir-qiza-t%c9%99hsil-verm%c9%99kl%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=734351","title":{"rendered":"Bir q\u0131za t\u0259hsil verm\u0259kl\u0259&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><u><em>M\u00fcsahibimiz professor Hicran H\u00fcseynovad\u0131r.<\/em><\/u><\/p>\n<p><strong>&#8211; T\u0259hsilin q\u0131zlar\u0131n h\u0259yat\u0131ndak\u0131 \u00f6n\u0259mini nec\u0259 ifad\u0259 ed\u0259rdiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, t\u0259hsil h\u0259r bir \u015f\u0259xsin h\u0259yat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. T\u0259hsil t\u0259kc\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir elmi \u00f6yr\u0259nm\u0259k, pe\u015f\u0259y\u0259, ixtisasa yiy\u0259l\u0259nm\u0259k deyil. T\u0259hsil h\u0259m d\u0259 insan\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi formala\u015fmas\u0131na, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sin\u0259,\u00a0 sosial m\u00fchitin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 v\u0259 onun bir par\u00e7as\u0131na \u00e7evrilm\u0259sin\u0259\u00a0 x\u00fcsusi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Bu bax\u0131mdan t\u0259hsil h\u0259r bir insan\u0131n h\u0259yat\u0131nda, x\u00fcsusi il\u0259 d\u0259 q\u0131zlar\u0131n h\u0259yat\u0131nda h\u0259lledici \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. \u00d6z d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli pedaqoqu, publisisti, ictimai-siyasi xadimi \u015e\u0259fiq\u0259 \u018ff\u0259ndizad\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u201cBir mill\u0259tin t\u0259r\u0259qqisinin g\u00f6st\u0259ricisi, o mill\u0259tin qad\u0131n\u0131d\u0131r, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 qad\u0131nlar t\u0259hsil almal\u0131, maarifl\u0259nm\u0259lidirl\u0259r\u201d. Vaxt\u0131 il\u0259 b\u00f6y\u00fck xeyriyy\u0259\u00e7i, Az\u0259rbaycanda t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rolu olan Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yev deyirdi: &#8220;Bir o\u011flana t\u0259hsil verm\u0259kl\u0259 t\u0259hsilli bir insan qazanars\u0131n\u0131z. Bir q\u0131za t\u0259hsil verm\u0259kl\u0259 is\u0259 t\u0259hsilli bir ail\u0259 qazanars\u0131n\u0131z&#8221;. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev is\u0259 deyirdi: \u201cBiz \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q ki, ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 v\u0259 texnikumlarda daha \u00e7ox qad\u0131n t\u0259hsil als\u0131n, elmi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olsun. X\u00fcsus\u0259n, k\u0259ndd\u0259 qad\u0131nlar v\u0259 u\u015faqlar aras\u0131nda b\u0259d\u0259n t\u0259rbiy\u0259si v\u0259 idman\u0131n daha da inki\u015faf etdirilm\u0259si probleml\u0259rin\u0259 biz diqq\u0259timizi xeyli art\u0131rmal\u0131y\u0131q\u201d.\u00a0 Bu misallar\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131rmaq olar v\u0259 onlar\u0131n h\u0259r birind\u0259 vacib bir mesaj var: Qad\u0131n t\u0259hsilli olmal\u0131, \u00f6z\u00fcn\u00fc ail\u0259d\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 t\u0259sdiq etm\u0259li, h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 aktiv i\u015ftirak etm\u0259li, r\u0259qab\u0259t\u0259dayan\u0131ql\u0131 olmal\u0131d\u0131r. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? \u00c7\u00fcnki, qad\u0131nlar\u0131n t\u0259hsilin\u0259 investisiya qoymaq \u00e7ox y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259l\u0259r do\u011furur: ya\u015fay\u0131\u015f yax\u015f\u0131la\u015f\u0131r, u\u015faq v\u0259 ana sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 inki\u015faf edir v\u0259 q\u0131zlar\u0131n t\u0259hsil\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 art\u0131r. Bel\u0259likl\u0259 savadl\u0131, bilikli v\u0259 pe\u015f\u0259kar qad\u0131nlar b\u00fct\u00fcn inki\u015faf faktorlar\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Haz\u0131rda biz\u00a0 m\u00fcasir, lakin son d\u0259r\u0259c\u0259 dinamik bir d\u00fcnyada ya\u015fay\u0131r\u0131q. H\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131nda intellekt, x\u00fcsusi il\u0259 s\u00fcni intellekt\u0259, informasiya v\u0259\u00a0 kommunikasiya texnologiyalar\u0131na, yeni elmi ixtiralara v\u0259 onlar\u0131n yarad\u0131c\u0131lar\u0131na ciddi ehtiyac yaran\u0131b. D\u00f6vl\u0259timiz t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n innovasiya siyas\u0259ti yeni bilik v\u0259 texnologiyalar\u0131n istehsal\u0131, yay\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259tbiq edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. C\u0259nab Prezident \u0130lham \u018fliyev d\u0259 \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda qeyd edir ki, yeni elmi texnologiyan\u0131n inki\u015faf\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t verilm\u0259lidir, \u00e7\u00fcnki g\u0259l\u0259c\u0259k elmi-texnoloji inki\u015fafla ba\u011fl\u0131d\u0131r: \u201cM\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 biz t\u0259hsil\u0259, elm\u0259 diqq\u0259t veririk, n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 daha da b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259tin u\u011furlu inki\u015faf\u0131 texnoloji t\u0259minata \u0259saslan\u0131r\u201d. Biz \u0259n m\u00fcasir texnologiyalar\u0131 Az\u0259rbaycanda t\u0259tbiq etm\u0259liyik. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rl\u0131ql\u0131 kadr potensial\u0131 olmal\u0131 v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259\u00a0 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir.\u00a0 G\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259\u00a0 \u0259ld\u0259 edil\u0259n t\u0259r\u0259qqi insan kapital\u0131n\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu prosesd\u0259 qad\u0131nlar\u0131n da \u00f6z pay\u0131 var.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/05\/31\/\/-716e1b8c168551464138072650510011293.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; Q\u0131zlar\u0131n t\u0259hsild\u0259n k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n f\u0259rdl\u0259r v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259ri n\u0259l\u0259rdir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n q\u0131zlar\u0131n t\u0259hsilinin vacibliyini qeyd etdim. S\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n d\u00fcnyam\u0131zda q\u0131zlar\u0131n t\u0259hsili v\u0259 onlar\u0131n elm sah\u0259sind\u0259 i\u015ftirak\u0131 yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara m\u00fcvafiq olmal\u0131d\u0131r. T\u0259hsil, elm v\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyi \u201cDayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf &#8211; 2030\u201d G\u00fcnd\u0259liyind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f inki\u015faf m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olmaq prosesinin t\u0259rkib elementl\u0259ridir. Son 15 ild\u0259 d\u00fcnya birliyi qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n elm\u0259 c\u0259lb edilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r\u0259 nail olmu\u015fdur. 2021-ci ild\u0259 ICESCO t\u0259r\u0259find\u0259n elan olunan \u201cQad\u0131nlar ili\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u201cQad\u0131nlar v\u0259 q\u0131zlar elmd\u0259\u201d Beyn\u0259lxalq G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 fevral\u0131n 11-d\u0259 videokonfrans format\u0131nda\u00a0 ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbird\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Respublikan\u0131n Birinci vitse-prezidenti Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva \u00f6lk\u0259mizd\u0259 qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n t\u0259hsil v\u0259 elmd\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin\u00a0 diqq\u0259tin\u0259 \u00f6n\u0259mli mesajlar \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259 ki, Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda qeyd edirdi: \u201cBu g\u00fcn \u0259n vacib m\u0259s\u0259l\u0259 q\u0131zlar v\u0259 g\u0259nc xan\u0131mlar\u0131n i\u015ftirak s\u0259viyy\u0259sinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n davam etdirilm\u0259si v\u0259 elm sah\u0259sind\u0259 gender bo\u015flu\u011funun doldurulmas\u0131d\u0131r\u201d. Bu g\u00fcn biz \u00e7ox f\u0259xrl\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, Az\u0259rbaycanda savadl\u0131l\u0131q s\u0259viyy\u0259si 100 faiz\u0259 yax\u0131nd\u0131r. 2022\/2023-c\u00fc t\u0259dris ilinin \u0259vv\u0259lind\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 qeyri-d\u00f6vl\u0259t ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 50 faiz olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0131zlar\u0131m\u0131z t\u0259kc\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 deyil, d\u00fcnyan\u0131n \u0259n n\u00fcfuzlu ali t\u0259hsil ocaqlar\u0131nda oxuyurlar. Dig\u0259r m\u00fch\u00fcm bir amil is\u0259 q\u0131zlar\u0131m\u0131z\u0131n elm, texnologiya, maliyy\u0259 v\u0259 bank sektoru, m\u00fch\u0259ndislik f\u0259nnl\u0259rin\u0259, ixtisaslar\u0131na daha \u00e7ox maraq g\u00f6st\u0259rm\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2024\/07\/03\/\/-8ca696ca172000793751617683410337210.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u018fvv\u0259ll\u0259r q\u0131zlar\u0131n pe\u015f\u0259 se\u00e7imi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n stereotipl\u0259r var idi. Q\u0131zlara m\u0259s\u0259l\u0259n, m\u00fc\u0259llim v\u0259 ya h\u0259kim pe\u015f\u0259l\u0259ri daha uy\u011fun hesab edilirdi. Bu g\u00fcn art\u0131q biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, iqtisadiyyat, idar\u0259etm\u0259, texniki v\u0259 texnologiya ixtisas qruplar\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259hsil alan q\u0131zlar\u0131m\u0131z\u0131n, o sah\u0259d\u0259 elml\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan qad\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n say\u0131 ilb\u0259il art\u0131r. Eyni zamanda, gender stereotipl\u0259rinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 pe\u015f\u0259 seqreqasiyas\u0131n\u0131n d\u00fczg\u00fcn t\u0259nziml\u0259nm\u0259si \u00e7ox vacibdir. Birm\u0259nal\u0131 olaraq bilm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, pe\u015f\u0259 se\u00e7imi insan cinsind\u0259n deyil, bacar\u0131q v\u0259 bilikl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 pe\u015f\u0259l\u0259rin \u0259m\u0259k bazar\u0131na, onun t\u0259labat\u0131na\u00a0 uy\u011fun se\u00e7ilm\u0259si d\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir ki, bu, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 insanlar\u0131n i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmas\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kdir. D\u00fcnyada elm, texnologiya, m\u00fch\u0259ndislik v\u0259 riyaziyyat f\u0259nl\u0259ri \u00fczr\u0259 t\u0259hsil alanlar\u0131n 35 faizi q\u0131zlard\u0131r. Bizim \u00f6lk\u0259d\u0259 bu r\u0259q\u0259m 40 faizdir, y\u0259ni orta d\u00fcnya g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n art\u0131qd\u0131r. \u0130ki n\u00fcmun\u0259 \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259rdim: Ke\u00e7\u0259n il, Masall\u0131n\u0131n Mahmudavar\u00a0k\u0259ndind\u0259n olan\u00a0D\u0259niz S\u0259ttarl\u0131 d\u00fcnyan\u0131n bir n\u00f6mr\u0259li universiteti olan Massachusetts Texnologiya Universitetin\u0259\u00a0q\u0259bul olub. D\u0259niz S\u0259ttarl\u0131 bununla yana\u015f\u0131 daha iki universitet\u0259 &#8211; d\u00fcnya reytinqind\u0259 12-ci yerd\u0259 olan Naynang Texnologiyalar\u0131 Universitetin\u0259 (Sinqapur) v\u0259 d\u00fcnya reytinqind\u0259 100-c\u00fc yerd\u0259 olan \u00c7apel-Hill \u015eimali Karolina Universitetin\u0259 (Amerika) q\u0259bul olub.\u00a0 Bu il G\u0259nc\u0259 Fizika, riyaziyyat v\u0259 informatika t\u0259may\u00fcll\u00fc liseyin 2023-c\u00fc il m\u0259zunu, haz\u0131rda \u0130ngilt\u0259r\u0259nin London Universitet Kollecind\u0259 (UCL) t\u0259hsil alan Fidan H\u00fcseynova d\u00fcnyan\u0131n \u0259n n\u00fcfuzlu ali m\u0259kt\u0259bin\u0259 &#8211; AB\u015e-\u0131n Massa\u00e7usets Texnologiya \u0130nstitutuna (MIT) q\u0259bul olunub. Bu q\u0131zlar orta t\u0259hsill\u0259rini paytaxta deyil, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259rind\u0259 al\u0131blar. Dem\u0259k, m\u0259s\u0259l\u0259 s\u0259nin \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 v\u0259 ya k\u0259ndd\u0259 t\u0259hsil alma\u011f\u0131ndan getmir. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 budur ki, s\u0259n\u0259 savadl\u0131 m\u00fc\u0259lliml\u0259r d\u0259rs deyir, m\u0259kt\u0259b m\u00fchitin \u0259lveri\u015flidir, ail\u0259n s\u0259n\u0259 d\u0259st\u0259k olur. Ancaq bununla yana\u015f\u0131, h\u0259l\u0259 d\u0259\u00a0 t\u0259hsild\u0259n k\u0259narda qalan u\u015faqlar\u0131m\u0131z, o c\u00fcml\u0259d\u0259n q\u0131zlar\u0131m\u0131z var. Bunun da m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Onlar\u0131n bir \u00e7oxu nikaha m\u0259cbur edilir, erk\u0259n ya\u015fda i\u015fl\u0259m\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 olan u\u015faqlar var, ail\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin fonunda u\u015faqlar n\u0259zar\u0259tsiz qal\u0131r v\u0259 s. Bunun is\u0259 \u00e7ox a\u011f\u0131r f\u0259sadlar\u0131 var.\u00a0 \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 h\u0259min u\u015fa\u011f\u0131n, f\u0259rq etm\u0259z q\u0131z v\u0259 ya o\u011flan olsun, inki\u015faf\u0131na,\u00a0 onun\u00a0 bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi formala\u015fmas\u0131na, c\u0259miyy\u0259td\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 q\u0131zlar\u0131n m\u0259kt\u0259b\u0259 q\u0259bulu, m\u0259kt\u0259bi t\u0259rk etm\u0259 nisb\u0259tl\u0259ri v\u0259 t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259sin\u0259 dair m\u00f6vcud m\u0259lumatlar v\u0259 statistikalarla ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t nec\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; T\u0259hsil almaq h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n konstitusion h\u00fcququdur. M\u00fcvafiq olaraq, u\u015faqlar\u0131m\u0131z\u00a0 m\u0259kt\u0259b\u0259 q\u0259bul olunurlar.\u00a0 Bildiyiniz kimi, D\u00f6vl\u0259t \u0130mtahan M\u0259rk\u0259zi t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan elmi-statistik t\u0259hlilin t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259ri kimi \u201cQ\u0259bul v\u0259 burax\u0131l\u0131\u015f imtahanlar\u0131n\u0131n gender aspektl\u0259ri\u201d adl\u0131 kitab\u00e7a\u00a0 haz\u0131rlan\u0131r. Biz orada g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, a\u015fa\u011f\u0131 sinifl\u0259rd\u0259 t\u0259hsil alanlar\u0131n faiz nisb\u0259tl\u0259ri, 9-cu v\u0259 11-ci sinifl\u0259r \u00fczr\u0259 t\u0259hsil alanlar\u0131n\u00a0 faiz nisb\u0259tl\u0259ri il\u0259 f\u0259rqli olur. Bir \u00e7ox hallarda o\u011flanlar\u0131n xeyrin\u0259. B\u0259zi regionlar\u0131m\u0131zda yuxar\u0131 sinifl\u0259rd\u0259 t\u0259hsil alan q\u0131zlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi azal\u0131r.\u00a0 Bunun da bir \u00e7ox s\u0259b\u0259bl\u0259ri var.\u00a0 \u018ffsuslar olsun ki, q\u0131zlar\u0131n t\u0259hsil almas\u0131na v\u0259 davam etdirm\u0259sin\u0259 bir \u00e7ox mane\u0259l\u0259r var. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259\u00a0 m\u00fctl\u0259q gender kontekstind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259l\u0259r aparmaq laz\u0131md\u0131r ki, m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259k ki,\u00a0 gender b\u0259rab\u0259rliyi hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259tbiq olunur? M\u00f6vcud stereotipl\u0259r aradan qald\u0131r\u0131l\u0131b, yoxsa, \u0259ksin\u0259 daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nib?\u00a0 Hans\u0131 mane\u0259l\u0259r var? Hans\u0131 b\u00f6lg\u0259d\u0259 daha \u00e7oxdur? Biz bunlar\u0131 ara\u015fd\u0131randan sonra, h\u0259d\u0259fl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edib, uy\u011fun i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcr\u00fck. M\u0259s\u0259l\u0259n, el\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259k t\u0259hsil sah\u0259sini. Bu g\u00fcn g\u0259ncl\u0259rin arasnda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r t\u0259hsilli, bacar\u0131ql\u0131, m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab ver\u0259n pe\u015f\u0259l\u0259ri bil\u0259n q\u0131zlar\u0131m\u0131z var. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 bel\u0259 bir yeni n\u0259slin formala\u015fmas\u0131 il\u0259 f\u0259xr edirik v\u0259\u00a0 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n bel\u0259 g\u0259ncl\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck\u00a0 diqq\u0259t yetirilir. Amma eyni zamanda, t\u0259hsild\u0259n k\u0259narda qalan q\u0131zlar\u0131m\u0131z da var. Onlar\u0131n valideynl\u0259ri il\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 i\u015f aparmaq laz\u0131md\u0131r. Bu bax\u0131mdan\u00a0 erk\u0259n nikahlar\u0131n, q\u0131zlar\u0131n t\u0259hsild\u0259n yay\u0131nmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131\u00a0 sah\u0259sind\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f yard\u0131m\u0131n g\u00f6st\u0259rilm\u0259sin\u0259 ehtiyac yaran\u0131r. Eyni zamanda, motivasiya m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 vacibdir. Niy\u0259 valideynl\u0259r hesab edirl\u0259r ki, u\u015faqlar\u0131n t\u0259hsil almas\u0131 vacib deyil? Niy\u0259 b\u0259zi hallarda u\u015faqlar\u0131 t\u0259hsild\u0259n ay\u0131r\u0131r, onlar\u0131 ba\u015fqa istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259ldirl\u0259r? Dem\u0259li, biz bu g\u0259nc q\u0131zlar\u0131n valideynl\u0259rini, ail\u0259sini maarifl\u0259ndirm\u0259liyik. Qeyd edim ki, m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti bu sah\u0259d\u0259 sistemli t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irirl\u0259r. M\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259r d\u0259 var. Biz \u00e7ox sayda q\u0131zlar\u0131 \u00f6z ist\u0259yin\u0259 uy\u011fun t\u0259hsil almas\u0131na, hans\u0131sa bir sah\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiq etm\u0259sin\u0259 d\u0259st\u0259k oluruq. \u018fg\u0259r bir rayonda, v\u0259 ya k\u0259ndd\u0259 g\u0259nc bir qad\u0131n hans\u0131sa u\u011fur \u0259ld\u0259 edirs\u0259, dig\u0259r ail\u0259l\u0259r d\u0259 \u00f6z q\u0131zlar\u0131n\u0131 bel\u0259 g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Biz\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirl\u0259r, halbuki, bu d\u0259st\u0259k ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ail\u0259d\u0259n g\u0259lm\u0259lidir. Valideynl\u0259r h\u0259r zaman q\u0131zlar\u0131na, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00f6vladlar\u0131na, onlar\u0131n biliyin\u0259 inanmal\u0131, arzular\u0131na h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2024\/07\/03\/\/-edb68485172000798479517251011039658.jpeg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; T\u0259hsild\u0259 gender f\u0259rqini effektiv \u015f\u0259kild\u0259 aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 siyas\u0259t d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri v\u0259 ya h\u00fcquqi t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259 bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259\u00a0 pedaqoji hey\u0259tin haz\u0131rl\u0131q s\u0259viyy\u0259sinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, onlara gender h\u0259ssas yana\u015fma davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n\u00a0 a\u015f\u0131lanmas\u0131 \u00e7ox m\u00fch\u00fcmd\u00fcr. M\u00fcvafiq olaraq bu sah\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7irilir. M\u0259kt\u0259b v\u0259 ail\u0259 -bu iki sosial institut s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259lidirl\u0259r. T\u0259hsild\u0259 yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar, yeni t\u0259l\u0259b v\u0259 reall\u0131qlar t\u0259hlil olunmal\u0131, maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri\u00a0 daha da g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259lidir.\u00a0 Ayr\u0131-ayr\u0131\u00a0 k\u0259nd, q\u0259s\u0259b\u0259, rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259d\u0259f qruplar\u0131 v\u0259 bo\u015fluqlar d\u00fczg\u00fcn t\u0259yin olunmal\u0131 v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. T\u0259hsill\u0259 ba\u011fl\u0131 qanunvericilik bazas\u0131 formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Lakin proses dayanm\u0131r v\u0259 davaml\u0131 olaraq t\u0259kmill\u0259\u015fdirilir.<\/p>\n<p><strong>Orxan Vahido\u011flu,<\/strong>\u00a0<em>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>Yaz\u0131 T\u0259hsilin \u0130nki\u015faf\u0131 Fondunun, Az\u0259rbaycan M\u0259tbuat \u015euras\u0131n\u0131n v\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan m\u00fc\u0259llimi\u201d q\u0259zetinin \u201cQ\u0131zlar\u0131n t\u0259hsilin\u0259 d\u0259st\u0259k\u201d m\u00fcsabiq\u0259sin\u0259 t\u0259qdim olunur<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcsahibimiz professor Hicran H\u00fcseynovad\u0131r. &#8211; T\u0259hsilin q\u0131zlar\u0131n h\u0259yat\u0131ndak\u0131 \u00f6n\u0259mini nec\u0259 ifad\u0259 ed\u0259rdiniz? &#8211; \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, t\u0259hsil h\u0259r bir \u015f\u0259xsin h\u0259yat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. T\u0259hsil t\u0259kc\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir elmi \u00f6yr\u0259nm\u0259k, pe\u015f\u0259y\u0259, ixtisasa yiy\u0259l\u0259nm\u0259k deyil. T\u0259hsil h\u0259m d\u0259 insan\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi formala\u015fmas\u0131na, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sin\u0259,\u00a0 sosial m\u00fchitin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 v\u0259 onun bir par\u00e7as\u0131na \u00e7evrilm\u0259sin\u0259\u00a0 x\u00fcsusi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Bu bax\u0131mdan t\u0259hsil h\u0259r bir insan\u0131n h\u0259yat\u0131nda, x\u00fcsusi il\u0259 d\u0259 q\u0131zlar\u0131n h\u0259yat\u0131nda h\u0259lledici \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. \u00d6z d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli pedaqoqu, publisisti, ictimai-siyasi xadimi \u015e\u0259fiq\u0259 \u018ff\u0259ndizad\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u201cBir mill\u0259tin t\u0259r\u0259qqisinin g\u00f6st\u0259ricisi, o mill\u0259tin qad\u0131n\u0131d\u0131r, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":734352,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/28ce9bc9172000782420043463910448186.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/28ce9bc9172000782420043463910448186.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/28ce9bc9172000782420043463910448186.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/28ce9bc9172000782420043463910448186-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/28ce9bc9172000782420043463910448186-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/28ce9bc9172000782420043463910448186-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/28ce9bc9172000782420043463910448186.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/28ce9bc9172000782420043463910448186.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/28ce9bc9172000782420043463910448186-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/28ce9bc9172000782420043463910448186.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u00fcsahibimiz professor Hicran H\u00fcseynovad\u0131r. &#8211; T\u0259hsilin q\u0131zlar\u0131n h\u0259yat\u0131ndak\u0131 \u00f6n\u0259mini nec\u0259 ifad\u0259 ed\u0259rdiniz? &#8211; \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, t\u0259hsil h\u0259r bir \u015f\u0259xsin h\u0259yat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. T\u0259hsil t\u0259kc\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir elmi \u00f6yr\u0259nm\u0259k, pe\u015f\u0259y\u0259, ixtisasa yiy\u0259l\u0259nm\u0259k deyil. T\u0259hsil h\u0259m d\u0259 insan\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi formala\u015fmas\u0131na, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sin\u0259,\u00a0 sosial m\u00fchitin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 v\u0259 onun bir par\u00e7as\u0131na \u00e7evrilm\u0259sin\u0259\u00a0 x\u00fcsusi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Bu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/734351"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=734351"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/734351\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/734352"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=734351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=734351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=734351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}