{"id":735804,"date":"2024-07-09T09:13:58","date_gmt":"2024-07-09T05:13:58","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=735804"},"modified":"2024-07-09T09:13:58","modified_gmt":"2024-07-09T05:13:58","slug":"z%c9%99h%c9%99rl%c9%99nm%c9%99l%c9%99r-t%c9%99hluk%c9%99li-qidalar-sahibkarlarin-m%c9%99murlarin-sui-istifad%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=735804","title":{"rendered":"Z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259r, t\u0259hl\u00fck\u0259li qidalar, sahibkarlar\u0131n, m\u0259murlar\u0131n sui-istifad\u0259si&#8230;"},"content":{"rendered":"<div class=\"text-content\" data-id=\"\" data-url=\"\">\n<p><strong>P\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri v\u0259 bazarlarda inhisarla\u015fman\u0131n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259si effektiv n\u0259zar\u0259t imkanlar\u0131n\u0131 xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya qlobal acl\u0131q t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 b\u0259rab\u0259r haz\u0131rda h\u0259m d\u0259 qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi probleminin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmaqdad\u0131r. Yer k\u00fcr\u0259sinin bir \u0259razisind\u0259 insanlar yem\u0259y\u0259 n\u0259l\u0259rs\u0259 tapmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kdikl\u0259ri bir d\u00f6vrd\u0259 dig\u0259r qismind\u0259 haz\u0131r qidalar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 probleml\u0259ri a\u015fma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bu, x\u00fcsusil\u0259 d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox qida israf ed\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc daha qabar\u0131q b\u00fcruz\u0259 verir. \u0130nsan h\u0259yat\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131ran, \u0259ziyy\u0259tsiz qidalanman\u0131 t\u0259min ed\u0259n \u00fcsullar \u00e7oxald\u0131qca, onlardan istifad\u0259 il\u0259 istehsal olunan m\u0259hsullar\u0131n orqanizm\u0259 z\u0259r\u0259rl\u0259ri d\u0259 art\u0131r. Bir \u00e7ox hallarda bel\u0259 qidalar\u0131n ba\u015fdansovdu istehsal\u0131, h\u0259m\u00e7inin saxlanma v\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131nda yol veril\u0259n n\u00f6qsanlar onlarla, y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan\u0131n h\u0259yat\u0131na a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259l\u0259r vurur.<\/p>\n<p>Bel\u0259 hallardan biri qida t\u0259minat\u0131nda d\u00fcnyada \u00f6nd\u0259 ged\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri olan Fransada ya\u015fan\u0131b. M\u0259hsullar\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n ma\u011fazalar\u0131nda \u0259l\u00e7atan olan &#8220;Nestle&#8221; firmas\u0131n\u0131n istehsal etdiyi \u201cBuitoni\u201d dondurulmu\u015f pizzas\u0131ndan k\u00fctl\u0259vi z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 ya\u015fan\u0131b. 2022-ci ild\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan x\u0259st\u0259xanalara ax\u0131\u015f\u0131b, 2 u\u015faq h\u0259yat\u0131n\u0131 itirib. Pizzan\u0131n i\u00e7ind\u0259 E.coli olub. \u201cBuitoni\u201d pizzas\u0131n\u0131n istehsal\u0131 o vaxtdan dayand\u0131r\u0131l\u0131b. 2023-c\u00fc ild\u0259 &#8220;Nestle&#8221; 63 qurban v\u0259 onlar\u0131n ail\u0259l\u0259ri il\u0259 kompensasiya raz\u0131la\u015fmas\u0131 \u0259ld\u0259 edib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/kaspi.az\/storage\/posts\/large\/62373a465004e.jpg\" alt=\"Qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si ba\u015f verdikd\u0259 BUNLARI ED\u0130N | Kaspi.az\" \/><\/p>\n<p>Lakin Fransa prokurorlu\u011fu 2022-ci ilin mart\u0131nda ba\u015flayan ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 davam etdirib v\u0259 prokurorlar \u201cBuitoni\u201d dondurulmu\u015f pizzas\u0131ndan k\u00fctl\u0259vi z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar &#8220;Nestle&#8221; \u015firk\u0259ti v\u0259 onun yerli t\u00f6r\u0259m\u0259si olan &#8220;Societe des Produits Alimentaires de Caudry&#8221;y\u0259 (SPAC) qar\u015f\u0131 q\u0259sd\u0259n adam \u00f6ld\u00fcrm\u0259 ittiham\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcbl\u0259r. \u0130sve\u00e7r\u0259 \u015firk\u0259tinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si bildirib ki, ittiham iyulun 2-d\u0259 v\u0259 4-d\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb, lakin istintaq davam edir, istintaq h\u0259l\u0259lik he\u00e7 bir n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmay\u0131b v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259nin vaxt\u0131 t\u0259yin edilm\u0259yib. Fabriki t\u0259hl\u00fck\u0259li pizza istehsal ed\u0259n SPAC bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259suliyy\u0259ti \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 oldu\u011funu elan edib.<\/p>\n<p><strong>&#8220;Nestle&#8221; n\u0259 q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r t\u0259zminat \u00f6d\u0259s\u0259 bel\u0259, ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, 2 u\u015fa\u011f\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Fransa qida s\u0259nayesind\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k texnologiyalara, keyfiyy\u0259t v\u0259 qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 dair \u0259n s\u0259rt t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 malik \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bel\u0259 bir \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259 &#8220;Nestle&#8221; kimi \u00e7ox m\u0259\u015fhur \u015firk\u0259tin m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 qida istehsal\u0131nda insan h\u0259yat\u0131na \u00f6l\u00fcmc\u00fcl t\u0259sir ed\u0259n n\u00f6qsana yol verilm\u0259si bir daha s\u00fcbut edir ki, qida s\u0259nayesin\u0259 &#8211; ilkin istehsaldan ba\u015flayaraq, idxala v\u0259 son sat\u0131\u015fa q\u0259d\u0259r \u00e7ox ciddi n\u0259zar\u0259t sistemi qurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu il may\u0131n 7-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Zaqatala rayonunda k\u00fctl\u0259vi z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Yerli x\u0259st\u0259xanaya 40 n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n sakin tibbi yard\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t edib, onlardan 15 n\u0259f\u0259ri u\u015faq olub. Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin apard\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259lum olub ki, sakinl\u0259rin z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sin\u0259 yedikl\u0259ri d\u00f6n\u0259r s\u0259b\u0259b olub. Bildirilib ki, z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin ifad\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda qida m\u0259hsulunun istehsal olundu\u011fu ia\u015f\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 (\u201c\u015eef D\u00f6n\u0259r\u201d) bax\u0131\u015f ke\u00e7irilib. M\u00fcayin\u0259l\u0259rin apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hsullardan v\u0259 qida il\u0259 t\u0259masda olan s\u0259thl\u0259rd\u0259n n\u00fcmun\u0259l\u0259r g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun m\u00fcvafiq laboratoriyalar\u0131na t\u0259qdim olunub. \u0130lkin ara\u015fd\u0131rma zaman\u0131 \u00e7iy d\u00f6n\u0259rin m\u00fc\u0259ssis\u0259nin daxilind\u0259 haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib.<\/p>\n<p>Faktla ba\u011fl\u0131 qanunvericiliy\u0259 uy\u011fun olaraq d\u00f6n\u0259rxanan\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Obyektl\u0259 ba\u011fl\u0131 dig\u0259r n\u0259zar\u0259t t\u0259dbirl\u0259ri apar\u0131lmaqdad\u0131r. Ara\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b d\u00f6n\u0259rl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 (o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00e7iy d\u00f6n\u0259rl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131) v\u0259 istehlak\u00e7\u0131lara t\u0259qdim edilm\u0259si zaman\u0131 ciddi sanitar-gigiyenik pozuntulara yol verilm\u0259si v\u0259 ikincili \u00e7irkl\u0259nm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7ox maraql\u0131d\u0131r ki, AQTA 2023-c\u00fc ild\u0259 \u201c\u015eef D\u00f6n\u0259r\u201din sahibini m\u0259hz qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259l\u0259bl\u0259rinin pozulmas\u0131 fakt\u0131 \u00fczr\u0259 c\u0259rim\u0259l\u0259yibmi\u015f: \u201cAgentlik t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259min \u00fcnvanda apar\u0131lan monitorinql\u0259r zaman\u0131 toyuq d\u00f6n\u0259rind\u0259 E.Coli a\u015fkar edildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn 2023-c\u00fc il 14 dekabr tarixind\u0259 &#8220;\u015eef D\u00f6n\u0259r&#8221; ictimai ia\u015f\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 plandank\u0259nar yoxlama ke\u00e7irilib, a\u015fkarlanm\u0131\u015f uy\u011funsuzluqlar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 icras\u0131 m\u0259cburi g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r verilib, m\u00fc\u0259ssis\u0259nin sahibin\u0259 c\u0259rim\u0259 t\u0259tbiq edilib&#8221;.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/sia.az\/storage\/2022\/04\/11\/67f4d74156fd46cab6ceaafcadb6189c.jpg\" alt=\"Qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si n\u0259dir v\u0259 nec\u0259 qorunaq?\" \/><\/p>\n<p>AQTA 2024-c\u00fc ilin may\u0131na q\u0259d\u0259r 58 d\u00f6n\u0259rxanada yoxlama apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131b. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, yoxlamalar zaman\u0131 18 d\u00f6n\u0259rxanada sanitar-gigiyenik v\u0259ziyy\u0259tin q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 a\u015fkarlan\u0131b. Uy\u011funsuzluq a\u015fkarlanan obyektl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcvafiq m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 q\u0259rarlar q\u0259bul edilib.<\/p>\n<p>Zaqatalada ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, AQTA-n\u0131n t\u0259tbiq etdiyi m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r, h\u0259tta c\u0259rim\u0259 problemi aradan qald\u0131rmay\u0131b. \u0130a\u015f\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259si yen\u0259 qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259l\u0259bl\u0259rini qulaqard\u0131na vurma\u011fa davam edib. Bu is\u0259 daha s\u0259rt add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 vacib edir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycanda yaln\u0131z d\u00f6n\u0259r v\u0259 ictimai ia\u015f\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 zaman\u0131 deyil, qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n da\u015f\u0131nmas\u0131, saxlanmas\u0131, h\u0259tta p\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l olunmamas\u0131 hallar\u0131 geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259nin bazar-d\u00fckanlar\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n saxlanma rejimin\u0259, \u015f\u0259raitin\u0259 \u0259m\u0259l olunmamas\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck probleml\u0259rd\u0259n biridir. X\u00fcsusil\u0259 \u0259t, bal\u0131q, toyuq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t daha pisdir. V\u0259 bu problem\u0259 h\u0259m a\u00e7\u0131q bazarlarda, h\u0259m d\u0259 iri supermarketl\u0259rd\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>\u018fg\u0259r bazarlarda bir \u00e7ox hallarda a\u00e7\u0131q formada, sanitar-gigiyenik t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l olunmadan m\u0259n\u015f\u0259yi m\u0259lum olmayan toyuq, bal\u0131q \u0259ti sat\u0131\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edirs\u0259, supermarketl\u0259rd\u0259 bunu soyutma sisteminin d\u00fczg\u00fcn i\u015finin t\u0259min edilm\u0259m\u0259si, m\u0259hsullar\u0131n birlikd\u0259 saxlanma t\u0259l\u0259bl\u0259rinin pozulmas\u0131 hallar\u0131 daha \u00e7oxdur.\u00a0 Bir \u00e7ox hallarda h\u0259tta b\u00f6y\u00fck supermarketl\u0259rd\u0259 bel\u0259 elektrik enerjisin\u0259 q\u0259na\u0259t m\u0259qs\u0259dil\u0259 gec\u0259l\u0259r soyuducular s\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcr, s\u0259h\u0259r i\u015f\u0259 sal\u0131n\u0131r. Q\u0131\u015fda bu, el\u0259 d\u0259 ciddi f\u0259sad verm\u0259s\u0259 d\u0259, yay\u0131n isti g\u00fcnl\u0259rind\u0259 m\u0259hsullara b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259ri d\u0259yir. G\u00fcnd\u0259lik al\u0131\u015f-veri\u015f ed\u0259n h\u0259r k\u0259s b\u0259zi \u0259n m\u0259\u015fhur supermarketl\u0259rd\u0259 bel\u0259 k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131, \u015for v\u0259 sair m\u0259hsullar\u0131n ba\u011flamalar\u0131n\u0131n formas\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdiyini m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259 bil\u0259r. Eyni zamanda \u00e7ox tez-tez rast g\u0259lirik ki, buzlu, yaxud soyudulmu\u015f toyuq alanlar buzlu toyu\u011fun i\u00e7ind\u0259 iri buz par\u00e7as\u0131ndan, t\u0259z\u0259 toyuq alanlar is\u0259 \u0259tin q\u0131zarm\u0131\u015f olmas\u0131ndan naraz\u0131l\u0131q edir, istehsal\u00e7\u0131n\u0131 g\u00fcnahland\u0131r\u0131rlar. Lakin az adam bilir ki, h\u0259r iki problem toyuq \u0259ti saxlanan soyuducunun uzun m\u00fcdd\u0259t s\u00f6nd\u00fcr\u00fclm\u0259si zaman\u0131 yaran\u0131r&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Bir s\u0131ra m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bu kimi hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn sahibkarl\u0131q sah\u0259sind\u0259 yoxlamalar\u0131 qada\u011fan ed\u0259n qanunun l\u0259\u011fv olunmas\u0131n\u0131 t\u0259klif\u00a0 edirl\u0259r. Bildirilir ki, b\u0259zi sahibkarlar qanunun yaratd\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259n sui-istifad\u0259 ed\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/sia.az\/storage\/2022\/04\/11\/shutterstock_1148095643.jpg\" alt=\"Qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si n\u0259dir v\u0259 nec\u0259 qorunaq?\" \/><\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, 2015-ci\u00a0il noyabr\u0131n 1-d\u0259 q\u0259bul edil\u0259n \u201cSahibkarl\u0131q sah\u0259sind\u0259 apar\u0131lan yoxlamalar\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d qanun m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n sahibkarl\u0131q subyektl\u0259rind\u0259 apard\u0131qlar\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 yoxlamalar\u0131 (Ba\u015f Prokurorlu\u011fun korrupsiya cinay\u0259tl\u0259rinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 yoxlamalar istisna olmaqla) dayand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 qanuna \u00e7oxsayl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edil\u0259r\u0259k, yoxlamalar\u0131na icaz\u0259 veril\u0259n qurumlar\u0131n say\u0131 xeyli art\u0131r\u0131l\u0131b. Haz\u0131rda qanunun 2.1-ci madd\u0259sind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan yoxlamalar bunlard\u0131r:\u00a0 vergi yoxlamalar\u0131, maliyy\u0259 bazarlar\u0131 sah\u0259sind\u0259 apar\u0131lan yoxlamalar, g\u00f6mr\u00fck auditi, m\u00fcvafiq icra hakimiyy\u0259ti orqan\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6z\u0259l tibb f\u0259aliyy\u0259tinin subyektl\u0259rind\u0259 apar\u0131lan yoxlamalar, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u0259rman vasit\u0259l\u0259rinin keyfiyy\u0259ti, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi qaydalar\u0131na riay\u0259t edilm\u0259si v\u0259 qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 n\u0259zar\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yoxlamalar, yan\u011f\u0131n n\u0259zar\u0259ti, tikintiy\u0259 d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259ti, t\u0259hl\u00fck\u0259 potensiall\u0131 obyektl\u0259rin v\u0259 da\u011f-m\u0259d\u0259n sah\u0259l\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259siz istismar\u0131na n\u0259zar\u0259t v\u0259 radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 n\u0259zar\u0259t sah\u0259sind\u0259 yoxlamalar, enerji, su, istilik, kanalizasiya v\u0259 qaz t\u0259chizat\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin s\u0259lahiyy\u0259tli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n sahibkarl\u0131q subyektl\u0259rinin elektrik, su, istilik v\u0259 qaz say\u011faclar\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin oxunmas\u0131 zaman\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259n h\u0259min say\u011faclara m\u00fcdaxil\u0259, habel\u0259 say\u011facdan k\u0259nar paylay\u0131c\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259y\u0259 qanunsuz qo\u015fulma (t\u0259chizat m\u00fc\u0259ssis\u0259sinin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan \u015f\u0259b\u0259k\u0259y\u0259 qo\u015fulma) hallar\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yoxlamalar, \u201cCinay\u0259t yolu il\u0259 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f pul v\u0259saitl\u0259rinin v\u0259 ya dig\u0259r \u0259mlak\u0131n leqalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 terror\u00e7ulu\u011fun maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 haqq\u0131nda\u201d qanunun t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l edilm\u0259sin\u0259 n\u0259zar\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259min qanunla m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f n\u0259zar\u0259t orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n yoxlamalar, habel\u0259 insanlar\u0131n h\u0259yat v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na, d\u00f6vl\u0259tin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 v\u0259 iqtisadi maraqlar\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u0259hl\u00fck\u0259 yaradan hallar \u00fczr\u0259 siyah\u0131s\u0131 m\u00fcvafiq icra hakimiyy\u0259ti orqan\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259n yoxlamalar. H\u0259min yoxlamalar m\u00fcvafiq icra hakimiyy\u0259ti orqan\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259n m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Lakin n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 yoxlamalar\u0131 qanun qada\u011fan etmir, eyni zamanda AQTA-n\u0131n sahibkarl\u0131q subyektl\u0259rind\u0259 monitorinql\u0259r aparmaq s\u0259lahiyy\u0259ti var, onda yuxar\u0131da qeyd olunan qanunun \u00f6lk\u0259d\u0259 qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin qorunmas\u0131 prosesin\u0259 ciddi mane\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, qanunvericiliyin yaratd\u0131\u011f\u0131 imkanlardan sahibkarlar\u0131 bo\u011fmamaq \u015f\u0259rtil\u0259 effektiv \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259, qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi kimi \u00e7ox m\u00fch\u00fcm sah\u0259d\u0259 s\u0259rt n\u0259zar\u0259ti t\u0259min etm\u0259k vacibdir. Ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, Fransa t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz kimi, \u0259n inki\u015faf etmi\u015f mexanizml\u0259r\u0259 malik \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bel\u0259 n\u0259zar\u0259td\u0259n yay\u0131nma hallar\u0131na rast g\u0259lm\u0259k olur. Lakin Az\u0259rbaycanda p\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri v\u0259 bazarlarda inhisarla\u015fman\u0131n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259si effektiv n\u0259zar\u0259t imkanlar\u0131 xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r. Burada h\u0259m\u00e7inin qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n korrupsiyala\u015fma s\u0259viyy\u0259sinin d\u0259 rolu var. Son ill\u0259rd\u0259 AQTA-n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif strukturlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan \u015f\u0259xsl\u0259rin r\u00fc\u015fv\u0259t m\u00fcqabilind\u0259 saxtakarl\u0131\u011fa \u0259l atd\u0131qlar\u0131na dair faktlar da qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya SAK\u0130T,<br \/>\n\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"inner-social-box\">\n<div class=\"subs-in-social subs-whatsapp\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri v\u0259 bazarlarda inhisarla\u015fman\u0131n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259si effektiv n\u0259zar\u0259t imkanlar\u0131n\u0131 xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r D\u00fcnya qlobal acl\u0131q t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 b\u0259rab\u0259r haz\u0131rda h\u0259m d\u0259 qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi probleminin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmaqdad\u0131r. Yer k\u00fcr\u0259sinin bir \u0259razisind\u0259 insanlar yem\u0259y\u0259 n\u0259l\u0259rs\u0259 tapmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kdikl\u0259ri bir d\u00f6vrd\u0259 dig\u0259r qismind\u0259 haz\u0131r qidalar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 probleml\u0259ri a\u015fma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu, x\u00fcsusil\u0259 d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox qida israf ed\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc daha qabar\u0131q b\u00fcruz\u0259 verir. \u0130nsan h\u0259yat\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131ran, \u0259ziyy\u0259tsiz qidalanman\u0131 t\u0259min ed\u0259n \u00fcsullar \u00e7oxald\u0131qca, onlardan istifad\u0259 il\u0259 istehsal olunan m\u0259hsullar\u0131n orqanizm\u0259 z\u0259r\u0259rl\u0259ri d\u0259 art\u0131r. Bir \u00e7ox hallarda bel\u0259 qidalar\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":735805,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c086a3a76fb102971b84a4bcc02118fa.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c086a3a76fb102971b84a4bcc02118fa.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c086a3a76fb102971b84a4bcc02118fa.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c086a3a76fb102971b84a4bcc02118fa-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c086a3a76fb102971b84a4bcc02118fa-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c086a3a76fb102971b84a4bcc02118fa-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c086a3a76fb102971b84a4bcc02118fa.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c086a3a76fb102971b84a4bcc02118fa.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c086a3a76fb102971b84a4bcc02118fa-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c086a3a76fb102971b84a4bcc02118fa.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"P\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri v\u0259 bazarlarda inhisarla\u015fman\u0131n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259si effektiv n\u0259zar\u0259t imkanlar\u0131n\u0131 xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r D\u00fcnya qlobal acl\u0131q t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 b\u0259rab\u0259r haz\u0131rda h\u0259m d\u0259 qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi probleminin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmaqdad\u0131r. Yer k\u00fcr\u0259sinin bir \u0259razisind\u0259 insanlar yem\u0259y\u0259 n\u0259l\u0259rs\u0259 tapmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kdikl\u0259ri bir d\u00f6vrd\u0259 dig\u0259r qismind\u0259 haz\u0131r qidalar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 probleml\u0259ri a\u015fma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu, x\u00fcsusil\u0259 d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/735804"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=735804"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/735804\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/735805"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=735804"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=735804"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=735804"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}