{"id":736400,"date":"2024-07-11T09:57:47","date_gmt":"2024-07-11T05:57:47","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=736400"},"modified":"2024-07-11T09:57:47","modified_gmt":"2024-07-11T05:57:47","slug":"elektron-r%c9%99qab%c9%99t-informasiya-sistemi-v%c9%99t%c9%99ndaslara-v%c9%99-hokum%c9%99t%c9%99-n%c9%99-qazandiracaq-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=736400","title":{"rendered":"Elektron R\u0259qab\u0259t \u0130nformasiya Sistemi: v\u0259t\u0259nda\u015flara v\u0259 h\u00f6kum\u0259t\u0259 n\u0259 qazand\u0131racaq &#8211; t\u0259hlil"},"content":{"rendered":"<p><strong>R\u0259qab\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin i\u015fl\u0259k hala g\u0259lm\u0259si, \u00f6lk\u0259d\u0259ki r\u0259qab\u0259t m\u00fchitini d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259llini g\u00f6zl\u0259y\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><em>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 Elektron R\u0259qab\u0259t \u0130nformasiya Sistemi (ER\u0130S) yarad\u0131l\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyev iyulun 9-da bununla ba\u011fl\u0131 f\u0259rman imzalay\u0131b. F\u0259rmanla m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, ER\u0130S r\u0259qab\u0259t v\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si sah\u0259l\u0259rind\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n v\u0259 bazar subyektl\u0259rinin m\u00fcraci\u0259tl\u0259rinin (v\u0259sat\u0259tl\u0259rinin) q\u0259bulunu, emal\u0131n\u0131, onlara \u0259lav\u0259 edilm\u0259li olan s\u0259n\u0259dl\u0259rin v\u0259 ya m\u0259lumatlar\u0131n real vaxt rejimind\u0259 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131ndan (qurumlar\u0131ndan) sor\u011fu \u0259sas\u0131nda \u0259ld\u0259 olunmas\u0131n\u0131, h\u0259min m\u00fcraci\u0259tl\u0259r\u0259 (v\u0259sat\u0259tl\u0259r\u0259) dair q\u0259rarlar\u0131n v\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n elektron qaydada t\u0259qdim edilm\u0259sini, habel\u0259 qeyd olunan sah\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n istifad\u0259\u00e7il\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/em><\/p>\n<p>ER\u0130S-in sahibi funksiyalar\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130qtisadiyyat Nazirliyi, operatoru funksiyalar\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130qtisadiyyat Nazirliyi yan\u0131nda Antiinhisar v\u0259 \u0130stehlak Bazar\u0131na N\u0259zar\u0259t D\u00f6vl\u0259t Xidm\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7irir.<\/p>\n<p>ER\u0130S-in yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259rcl\u0259r Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130qtisadiyyat Nazirliyi yan\u0131nda Antiinhisar v\u0259 \u0130stehlak Bazar\u0131na N\u0259zar\u0259t D\u00f6vl\u0259t Xidm\u0259tinin b\u00fcdc\u0259d\u0259nk\u0259nar g\u0259lirl\u0259ri hesab\u0131na h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>Nazirl\u0259r Kabineti ER\u0130S haqq\u0131nda \u0259sasnam\u0259nin layih\u0259sini haz\u0131rlay\u0131b alt\u0131 ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidentin\u0259 t\u0259qdim etm\u0259li, bu f\u0259rmandan ir\u0259li g\u0259l\u0259n dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyat Nazirliyi alt\u0131 ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 ER\u0130S-in formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>R\u0259q\u0259msal \u0130nki\u015faf v\u0259 N\u0259qliyyat Nazirliyi \u201cD\u00f6vl\u0259t informasiya ehtiyatlar\u0131 v\u0259 sisteml\u0259rinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, apar\u0131lmas\u0131, inteqrasiyas\u0131 v\u0259 arxivl\u0259\u015fdirilm\u0259si Qaydalar\u0131\u201dn\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si v\u0259 elektron h\u00f6kum\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259zi t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda&#8221; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 2018-ci il 12 sentyabr tarixli 263 n\u00f6mr\u0259li F\u0259rman\u0131na uy\u011fun olaraq, ER\u0130S-in aidiyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259t informasiya ehtiyatlar\u0131 v\u0259 sisteml\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sini Elektron H\u00f6kum\u0259t \u0130nformasiya Sistemi vasit\u0259sil\u0259 t\u0259min etm\u0259li, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 2019-cu il 3 iyun tarixli 718 n\u00f6mr\u0259li F\u0259rman\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f \u201cH\u00f6kum\u0259t buludu\u201d (G-cloud) Konsepsiyas\u0131&#8221;na uy\u011fun olaraq, ER\u0130S-in \u201cH\u00f6kum\u0259t buludu\u201dnda yerl\u0259\u015fdirilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>X\u00fcsusi Rabit\u0259 v\u0259 \u0130nformasiya T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi D\u00f6vl\u0259t Xidm\u0259ti ER\u0130S-i m\u00fchafiz\u0259 olunan telekommunikasiya kanallar\u0131 il\u0259 t\u0259min etm\u0259li v\u0259 onun t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik meyarlar\u0131 \u00fczr\u0259 monitorinqini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259li, ER\u0130S-in informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 sahibi v\u0259 operatoru il\u0259 birlikd\u0259 z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>Qeyd ed\u0259k ki, ER\u0130S-in yarad\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycanda r\u0259qab\u0259t m\u00fchitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlardan biridir. \u0130yulun 1-d\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 R\u0259qab\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259si q\u00fcvv\u0259y\u0259 minib. M\u0259c\u0259ll\u0259nin tam i\u015fl\u0259k v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxlu sayda s\u0259n\u0259dl\u0259r, qaydalar haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. Prezidentin R\u0259qab\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin q\u00fcvv\u0259y\u0259 minm\u0259sin\u0259 dair f\u0259rman\u0131nda Nazirl\u0259r Kabinetin\u0259 R\u0259qab\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin pozulmas\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u0259suliyy\u0259t n\u00f6vl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n qanun layih\u0259sini alt\u0131 ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 haz\u0131rlay\u0131b,\u00a0 \u0130qtisadiyyat Nazirliyi yan\u0131nda Antiinhisar v\u0259 \u0130stehlak Bazar\u0131na N\u0259zar\u0259t D\u00f6vl\u0259t Xidm\u0259tinin f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 t\u0259min edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klifl\u0259rini bir ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 Prezident\u0259 t\u0259qdim etm\u0259si tap\u015f\u0131r\u0131l\u0131b.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Nazirl\u0259r Kabineti M\u0259c\u0259ll\u0259nin t\u0259l\u0259bl\u0259ri t\u0259tbiq edilm\u0259y\u0259n v\u0259 ya m\u0259hdud t\u0259tbiq edil\u0259 bil\u0259n hallar\u0131, f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259l\u0259rini v\u0259 m\u0259hsullar\u0131; sazi\u015fl\u0259rin r\u0259qab\u0259ti m\u0259hdudla\u015fd\u0131ran n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmas\u0131na v\u0259 ya ola bilm\u0259sin\u0259 dair meyarlar\u0131; sazi\u015fl\u0259rin h\u0259min M\u0259c\u0259ll\u0259nin 13.1-ci madd\u0259sind\u0259 qeyd olunan \u015f\u0259rtl\u0259r\u0259 cavab verm\u0259sin\u0259 dair meyarlar\u0131, h\u0259m\u00e7inin texnologiyan\u0131n transferti, bazar\u0131n t\u0259dqiqi v\u0259 inki\u015faf\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li sazi\u015fl\u0259rin istisna edilm\u0259sin\u0259 dair meyarlar\u0131; m\u00fcvafiq bazarda bazar paylar\u0131n\u0131n hesablanmas\u0131, m\u00fcvafiq bazar\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin, h\u0259cminin, strukturunun v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si qaydas\u0131n\u0131; m\u00fcvafiq bazarda sah\u0259l\u0259rin t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259 s\u0259viyy\u0259sinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si v\u0259 t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si qaydas\u0131n\u0131; r\u0259qab\u0259t orqan\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n bazar subyektl\u0259rind\u0259 v\u0259 t\u0259bii inhisar subyektl\u0259rind\u0259 yoxlamalar\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si qaydalar\u0131n\u0131; M\u0259c\u0259ll\u0259nin 65-ci madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f mallar\u0131n dig\u0259r m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259si, sat\u0131lmas\u0131, qaytar\u0131lmas\u0131, m\u0259hv edilm\u0259si v\u0259 ya d\u0259y\u0259rinin \u00f6d\u0259nilm\u0259si qaydalar\u0131n\u0131; M\u0259c\u0259ll\u0259nin 77.1-77.3-c\u00fc, 77.5-ci v\u0259 77.12-ci madd\u0259l\u0259rind\u0259 qeyd edilmi\u015f h\u0259r bir hal \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fin x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 uy\u011fun olaraq maliyy\u0259 sanksiyalar\u0131n\u0131n hesablanmas\u0131 v\u0259 t\u0259tbiqi meyarlar\u0131n\u0131 v\u0259 qaydalar\u0131n\u0131 6 ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259, r\u0259qab\u0259t komissiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, t\u0259rkibi, r\u0259qab\u0259t komissiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 bax\u0131lmas\u0131 v\u0259 q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si qaydalar\u0131n\u0131; M\u0259c\u0259ll\u0259nin 9.2-ci madd\u0259si il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f v\u0259saitin b\u00f6lg\u00fcs\u00fc v\u0259 ondan istifad\u0259 qaydas\u0131n\u0131; M\u0259c\u0259ll\u0259nin 13.5-ci madd\u0259si \u0259sas\u0131nda sazi\u015fl\u0259rin r\u0259qab\u0259t qanunvericiliyin\u0259 uy\u011funlu\u011funun t\u0259sdiql\u0259nm\u0259si qaydalar\u0131n\u0131; M\u0259c\u0259ll\u0259nin 15.3-c\u00fc madd\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq, r\u0259qab\u0259t orqan\u0131 il\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131rmaqla Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n\u0131n t\u0259klifi \u0259sas\u0131nda maliyy\u0259 institutlar\u0131n\u0131n h\u00f6kmran m\u00f6vqeyinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si \u015f\u0259rtl\u0259rini (bazar pay\u0131n\u0131n h\u0259dl\u0259ri v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si meyarlar\u0131); M\u0259c\u0259ll\u0259nin 16.7-ci madd\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq, h\u00f6kmran m\u00f6vqed\u0259n sui-istifad\u0259nin obyektiv z\u0259ruriliyinin v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si qaydalar\u0131n\u0131; M\u0259c\u0259ll\u0259nin 27.2-ci madd\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq, r\u0259qab\u0259t orqan\u0131 il\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131rmaqla M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n t\u0259klifi \u0259sas\u0131nda maliyy\u0259 bazarlar\u0131nda t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n maliyy\u0259 institutlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259qab\u0259t orqan\u0131ndan raz\u0131l\u0131q al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n meyarlar\u0131 (t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fm\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n maliyy\u0259 institutlar\u0131n\u0131n aktivl\u0259rinin \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri, \u00fcmumi d\u00f6vriyy\u0259sinin h\u0259cmi); M\u0259c\u0259ll\u0259nin 30.1-ci madd\u0259sind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan \u0259riz\u0259nin formas\u0131n\u0131; \u0130qtisadiyyat Nazirliyinin t\u0259klifl\u0259ri \u0259sas\u0131nda t\u0259bii inhisar subyektl\u0259rinin siyah\u0131s\u0131n\u0131; M\u0259c\u0259ll\u0259nin 39.3-c\u00fc madd\u0259sinin ikinci c\u00fcml\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq, m\u00fcraci\u0259t edilm\u0259si v\u0259 m\u00fcraci\u0259t\u0259 bax\u0131lma qaydas\u0131n\u0131; M\u0259c\u0259ll\u0259nin 39.7-ci madd\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq, t\u0259bii inhisar subyektl\u0259rinin sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259tinin n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair maliyy\u0259 hesabatlar\u0131n\u0131n formas\u0131n\u0131 v\u0259 t\u0259qdim edilm\u0259 qaydas\u0131n\u0131; r\u0259qab\u0259t orqan\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 \u0259sas\u0131nda bazar\u0131n monitorinqinin apar\u0131lmas\u0131, monitorinqin n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair akt\u0131n formas\u0131 v\u0259 t\u0259rtib edilm\u0259si qaydas\u0131n\u0131; M\u0259c\u0259ll\u0259nin 46.1-ci madd\u0259sinin ikinci c\u00fcml\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq, ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair akt\u0131n formas\u0131n\u0131 4 ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 haz\u0131rlamal\u0131 idi.<\/p>\n<p><strong>Q\u0131sa ara\u015fd\u0131rmam\u0131z g\u00f6st\u0259rir ki, Prezidentin f\u0259rman\u0131nda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan s\u0259n\u0259dl\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti haz\u0131rlanmay\u0131b, haz\u0131r olanlar is\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00fcvafiq prosedurlar\u0131 tam ke\u00e7\u0259r\u0259k q\u00fcvv\u0259y\u0259 minm\u0259yib. Bu is\u0259 R\u0259qab\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin i\u015fl\u0259k hala g\u0259lm\u0259si, \u00f6lk\u0259d\u0259ki r\u0259qab\u0259t m\u00fchitini d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flamas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259c\u0259ll\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131na m\u00fcnasib\u0259td\u0259 qeyri-sa\u011flam r\u0259qab\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxsayl\u0131 qada\u011falar \u0259ksini tap\u0131b. Bel\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n (qurumlar\u0131n\u0131n), yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n, habel\u0259 t\u0259nziml\u0259yici qurumlar\u0131n normativ h\u00fcquqi aktlarla m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f \u0259saslar olmadan r\u0259qab\u0259tin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan (v\u0259 ya s\u0259b\u0259b ola bil\u0259n), el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rinin v\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n m\u0259nafel\u0259rin\u0259 toxunan (v\u0259 ya toxuna bil\u0259n) h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri (h\u0259r\u0259k\u0259tsizliyi) qada\u011fan edilir. Bu h\u0259r\u0259k\u0259t v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tsizlikl\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259 m\u00fclkiyy\u0259tind\u0259 olmayan t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rin\u0259 m\u0259hsulun istehsal\u0131 v\u0259 sat\u0131\u015f\u0131 \u00fczr\u0259, h\u0259m\u00e7inin m\u00fc\u0259yy\u0259n kateqoriya m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259rin \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259kl\u0259 t\u0259chiz edilm\u0259si v\u0259 ya b\u0259zi m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin ba\u011flanmas\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259si \u00fczr\u0259 birba\u015fa v\u0259 dolay\u0131 g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259rin v\u0259 (v\u0259 ya) m\u0259cburi d\u00f6vl\u0259t sifari\u015fl\u0259rinin verilm\u0259si, eyni zamanda m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n kateqoriya m\u0259hsulun x\u00fcsusi bazar subyektl\u0259rind\u0259n al\u0131nmas\u0131na dair m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin qoyulmas\u0131; t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rinin satd\u0131\u011f\u0131 m\u0259hsulun qiym\u0259tl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si; \u00f6z struktur b\u00f6lm\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 tabeliyind\u0259 olan qurumlara r\u0259qab\u0259tin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259n s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rin verilm\u0259si; f\u0259aliyy\u0259ti r\u0259qab\u0259tin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rinin v\u0259 idar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131; Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 m\u0259hsulun h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 qada\u011falar\u0131n (m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin) t\u0259tbiqi, kapital qoyulu\u015flar\u0131na, habel\u0259 iqtisadiyyat\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259ri aras\u0131nda maliyy\u0259 v\u0259saitinin s\u0259rb\u0259st h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 mane\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131; eyni sah\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n ayr\u0131-ayr\u0131 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rin\u0259 r\u0259qab\u0259td\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259 bil\u0259c\u0259k g\u00fcz\u0259\u015ftli kreditl\u0259rin, subsidiyalar\u0131n, vergi v\u0259 dig\u0259r \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ft v\u0259 azadolmalar\u0131n verilm\u0259si, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259 m\u00fclkiyy\u0259tind\u0259 olan v\u0259saitd\u0259n g\u00fcz\u0259\u015ftli \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k imkan\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131; m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259hsulun al\u0131\u015f\u0131, sat\u0131\u015f\u0131, istehsal\u0131, idxal\u0131 v\u0259 ixrac\u0131n\u0131n, m\u00fc\u0259yy\u0259n sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259t n\u00f6v\u00fc il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olman\u0131n, habel\u0259 yeni m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n maliyy\u0259 institutlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n qada\u011fan edilm\u0259si v\u0259 ya m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 yeni texnologiyalar\u0131n i\u015fl\u0259nilib haz\u0131rlanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 mane\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131; t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rinin m\u00fcst\u0259qilliyinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n xarici iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tinin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131; r\u0259qab\u0259tin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259ldiyi v\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259rin m\u0259nafeyin\u0259 toxundu\u011fu hallarda qiym\u0259tl\u0259rin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si, a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131nmas\u0131 v\u0259 ya bir s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u0259hsul, o c\u00fcml\u0259d\u0259n maliyy\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri bazarlar\u0131na \u0259sass\u0131z m\u00fcdaxil\u0259 edilm\u0259si; r\u0259qab\u0259ti m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rin\u0259 dempinqin t\u0259tbiqi \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait yarad\u0131lmas\u0131; t\u0259l\u0259b v\u0259 t\u0259klif sah\u0259sind\u0259 informasiya resurslar\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 n\u0259zar\u0259tin qoyulmas\u0131 v\u0259 ya b\u0259zi t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rin\u0259 bel\u0259 informasiya resurslar\u0131na \u00fcst\u00fcn \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkan\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131; d\u00f6vl\u0259t sat\u0131nalmalar\u0131 sah\u0259sind\u0259 normativ h\u00fcquqi aktlara zidd olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyekti \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcst\u00fcn \u015f\u0259rait yarad\u0131lmas\u0131; yeni t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rinin bazara daxil olmas\u0131na mane\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131; t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rinin maddi ehtiyatlarla t\u0259chiz olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f qaydada t\u0259chizat kanallar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131; qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259v\u0259z oluna bil\u0259n m\u0259hsullar\u0131n istehsal\u0131na, idxal\u0131na v\u0259 ixrac\u0131na n\u0259zar\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si; az h\u0259cmd\u0259 g\u0259lir \u0259ld\u0259 ed\u0259n v\u0259 ya z\u0259r\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rin\u0259 ictimai m\u0259nafe il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmayan, r\u0259qab\u0259ti m\u0259hdudla\u015fd\u0131ran (m\u0259hdudla\u015fd\u0131ra bil\u0259n) g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rin v\u0259 \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaradan \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rin verilm\u0259si, yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilm\u0259si; m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259rin s\u0259rb\u0259st se\u00e7im h\u00fcququnu m\u0259hdudla\u015fd\u0131ran (m\u0259hdudla\u015fd\u0131ra bil\u0259n) q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si; b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259rin \u00f6z s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n, b\u0259l\u0259diyy\u0259 m\u00fclkiyy\u0259tind\u0259 olan obyektl\u0259rin, yerli b\u00fcdc\u0259nin, h\u0259m\u00e7inin b\u00fcdc\u0259d\u0259nk\u0259nar fondlar\u0131n v\u0259saitind\u0259n ayr\u0131-ayr\u0131 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck yaratmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 istifad\u0259 etm\u0259si; r\u0259qab\u0259tin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan (ola bil\u0259n) dig\u0259r qanunsuz h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r (h\u0259r\u0259k\u0259tsizlik) aiddir.<\/p>\n<p>M\u0259c\u0259ll\u0259nin icras\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k h\u00fcquqi bazan\u0131n tam formala\u015fmamas\u0131 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131na, m\u0259murlara t\u0259tbiq olunmal\u0131 bu qada\u011falar\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan m\u00fcdd\u0259alar\u0131n da qeyri-i\u015fl\u0259k olaraq qalmas\u0131 dem\u0259kdir. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 ER\u0130S-in f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131ndan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nil\u0259n deyil.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya SAK\u0130T,<br \/>\n\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>R\u0259qab\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin i\u015fl\u0259k hala g\u0259lm\u0259si, \u00f6lk\u0259d\u0259ki r\u0259qab\u0259t m\u00fchitini d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259llini g\u00f6zl\u0259y\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r&#8230; \u00d6lk\u0259mizd\u0259 Elektron R\u0259qab\u0259t \u0130nformasiya Sistemi (ER\u0130S) yarad\u0131l\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyev iyulun 9-da bununla ba\u011fl\u0131 f\u0259rman imzalay\u0131b. F\u0259rmanla m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, ER\u0130S r\u0259qab\u0259t v\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si sah\u0259l\u0259rind\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n v\u0259 bazar subyektl\u0259rinin m\u00fcraci\u0259tl\u0259rinin (v\u0259sat\u0259tl\u0259rinin) q\u0259bulunu, emal\u0131n\u0131, onlara \u0259lav\u0259 edilm\u0259li olan s\u0259n\u0259dl\u0259rin v\u0259 ya m\u0259lumatlar\u0131n real vaxt rejimind\u0259 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131ndan (qurumlar\u0131ndan) sor\u011fu \u0259sas\u0131nda \u0259ld\u0259 olunmas\u0131n\u0131, h\u0259min m\u00fcraci\u0259tl\u0259r\u0259 (v\u0259sat\u0259tl\u0259r\u0259) dair q\u0259rarlar\u0131n v\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n elektron qaydada t\u0259qdim edilm\u0259sini, habel\u0259 qeyd olunan sah\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n istifad\u0259\u00e7il\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min edir. ER\u0130S-in&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":736401,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/5cb897384b2dc46773cb86ac358c9594.jpg",800,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/5cb897384b2dc46773cb86ac358c9594.jpg",800,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/5cb897384b2dc46773cb86ac358c9594.jpg",800,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/5cb897384b2dc46773cb86ac358c9594-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/5cb897384b2dc46773cb86ac358c9594-584x365.jpg",584,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/5cb897384b2dc46773cb86ac358c9594.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/5cb897384b2dc46773cb86ac358c9594.jpg",800,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/5cb897384b2dc46773cb86ac358c9594.jpg",800,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/5cb897384b2dc46773cb86ac358c9594-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/5cb897384b2dc46773cb86ac358c9594.jpg",800,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"R\u0259qab\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin i\u015fl\u0259k hala g\u0259lm\u0259si, \u00f6lk\u0259d\u0259ki r\u0259qab\u0259t m\u00fchitini d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259llini g\u00f6zl\u0259y\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r&#8230; \u00d6lk\u0259mizd\u0259 Elektron R\u0259qab\u0259t \u0130nformasiya Sistemi (ER\u0130S) yarad\u0131l\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyev iyulun 9-da bununla ba\u011fl\u0131 f\u0259rman imzalay\u0131b. F\u0259rmanla m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, ER\u0130S r\u0259qab\u0259t v\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si sah\u0259l\u0259rind\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n v\u0259 bazar subyektl\u0259rinin m\u00fcraci\u0259tl\u0259rinin (v\u0259sat\u0259tl\u0259rinin) q\u0259bulunu, emal\u0131n\u0131, onlara \u0259lav\u0259 edilm\u0259li olan s\u0259n\u0259dl\u0259rin v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/736400"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=736400"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/736400\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/736401"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=736400"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=736400"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=736400"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}