{"id":736594,"date":"2024-07-11T18:48:02","date_gmt":"2024-07-11T14:48:02","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=736594"},"modified":"2024-07-11T18:48:02","modified_gmt":"2024-07-11T14:48:02","slug":"ilahiyyatcidan-qalmaqalli-aciqlama-40-50-yasinda-da-sunn%c9%99t-etdirm%c9%99k-olar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=736594","title":{"rendered":"\u0130lahiyyat\u00e7\u0131dan QALMAQALLI A\u00c7IQLAMA: &#8220;40-50 ya\u015f\u0131nda da s\u00fcnn\u0259t etdirm\u0259k olar&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>O\u011flan u\u015faqlar\u0131n\u0131 s\u00fcnn\u0259t el\u0259tdirm\u0259k dini \u00f6hd\u0259lik kimi q\u0259bul olunub. Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 d\u0259 o\u011flan u\u015faqlar\u0131 b\u00f6y\u00fcy\u00fcb \u00f6z dinini se\u00e7m\u0259mi\u015f valideynl\u0259ri onlar\u0131 s\u00fcnn\u0259t etdirirl\u0259r. H\u0259tta bunun \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259clis qurub, &#8220;ki\u00e7ik toy&#8221; ed\u0259nl\u0259r, kirv\u0259 se\u00e7ib, \u00f6m\u00fcrl\u00fck qohum olanlar da var.<\/p>\n<p>Tibbi t\u0259r\u0259fin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 s\u00fcnn\u0259t c\u0259rrahi prosedurdur. C\u0259rrahi m\u00fcdaxil\u0259 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259sad v\u0259 riskl\u0259ri qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. \u018fslind\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn risk azd\u0131r, amma zaman-zaman f\u0259sadlar da ortaya \u00e7\u0131xa bil\u0259r. S\u00fcnn\u0259ti b\u0259z\u0259n c\u0259rrahlar\u0131n, h\u0259kiml\u0259rin yox, s\u0131radan tibb i\u015f\u00e7il\u0259rinin v\u0259 ya tibb t\u0259hsili almayan \u015f\u0259xsl\u0259rin d\u0259 yerin\u0259 yetirdiyinin \u015fahidi olmu\u015fuq.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n g\u00fcn \u00f6z\u0259l klinikalar\u0131n birind\u0259 4 ayl\u0131q k\u00f6rp\u0259 s\u00fcnn\u0259t olunduqdan sonra v\u0259fat edib. Klinikadan m\u0259tbuata veril\u0259n a\u00e7\u0131qlamaya g\u00f6r\u0259, u\u015fa\u011f\u0131n timus v\u0259zisind\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u0259 olub. \u0130lkin ehtimala g\u00f6r\u0259, k\u00f6rp\u0259d\u0259 t\u0259n\u0259ff\u00fcs problemi yaran\u0131b v\u0259 \u00f6l\u00fcm d\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verib.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, s\u00fcnn\u0259t ne\u00e7\u0259 ya\u015fda v\u0259 hans\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 olunmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildir\u0259n tibb sah\u0259si \u00fczr\u0259 ekspert, professor Adil Qeybulla Bizim.media-ya bildirib ki, s\u00fcnn\u0259ti z\u0259ruri \u0259m\u0259liyyata \u00e7evirm\u0259k yanl\u0131\u015fd\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;S\u00fcnn\u0259t dini ibad\u0259tdir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, fimoz (p\u00fcl\u00fcy\u00fcn (s\u00fcnn\u0259t d\u0259risi) dar olmas\u0131) v\u0259 dig\u0259r bir a\u011f\u0131rla\u015fmalar olduqda apar\u0131lan c\u0259rrahi \u0259m\u0259liyyatd\u0131r. Amma bu, \u00e7ox nadir hallarda olur. D\u00fcnya \u0259halisinin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti, xristianlar v\u0259 buddistl\u0259r bu \u0259m\u0259liyyat\u0131 etmirl\u0259r, onlar \u00f6z h\u0259yatlar\u0131n\u0131 normal da ya\u015fay\u0131rlar. M\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu \u0259m\u0259liyyat\u0131 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n z\u0259ruri \u0259m\u0259liyyat\u0131na \u00e7evirm\u0259k yanl\u0131\u015fd\u0131r. Kim s\u00fcnn\u0259t olunmaq ist\u0259s\u0259, buna \u00f6z\u00fc q\u0259rar verm\u0259lidir. Bir d\u0259 h\u0259kim t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6st\u0259ri\u015f olduqda icra olunmal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>&#8220;S\u00fcnn\u0259t m\u00fcs\u0259lmanl\u0131\u011f\u0131n vizual \u0259lam\u0259ti say\u0131l\u0131r&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259kim qeyd edib ki, bunun hans\u0131 ya\u015fda edilm\u0259sin\u0259 dair konkret m\u0259lumat yoxdur:<\/p>\n<p>&#8220;Bu, bir ad\u0259t olaraq var v\u0259 insanlar\u0131 bundan \u00e7\u0259kindirm\u0259k el\u0259 d\u0259 asan deyil. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r ki, s\u00fcnn\u0259t m\u00fcs\u0259lman\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n vizual \u0259lam\u0259ti say\u0131l\u0131r. S\u00fcnn\u0259t proseduras\u0131 bu g\u00fcn y\u0259hudil\u0259rd\u0259 v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlarda dini n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, bunun konkret olunma vaxt\u0131 qeyd edilm\u0259yib. S\u00fcnn\u0259t bir tibbi prosedur kimi n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki zaman-zaman m\u00fcxt\u0259lif f\u0259sadlar ortaya \u00e7\u0131x\u0131b. U\u015faqlarda laxtalanma sistemi formala\u015fmad\u0131qdan qanaxmalar\u0131n olmas\u0131, damarlar\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si v\u0259 s. ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Bu, u\u015faqlar\u0131n \u00f6zl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n bir travma yarad\u0131r. H\u0259r halda dini ibad\u0259t oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 insanlar\u0131n \u00f6z \u00f6hd\u0259sind\u0259dir. M\u0259n bir h\u0259kim kimi bunun k\u00fctl\u0259vi edilm\u0259sinin t\u0259r\u0259fdar\u0131 deyil\u0259m. Ona g\u00f6r\u0259 ki, d\u00fcnya \u0259halisinin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bu \u0259m\u0259liyyat\u0131 icra etmir, buna he\u00e7 ehtiyac duymur v\u0259 bununla da \u00e7ox m\u0259mnun ya\u015fay\u0131rlar. Bununla ba\u011fl\u0131 ya\u015f limiti h\u0259l\u0259lik yoxdur&#8221;.<\/p>\n<p>B\u0259s din n\u0259 deyir, s\u00fcnn\u0259t vacibdirmi?<\/p>\n<p><strong>\u0130slam dinind\u0259 s\u00fcnn\u0259t vacib \u0259m\u0259l hesab edilmir<\/strong><\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015fan ilahiyyat\u00e7\u0131 Tural \u0130rfan deyib ki, Quranda s\u00fcnn\u0259t dey\u0259 bir vacib h\u00f6km yoxdur:<\/p>\n<p>&#8220;S\u00fcnn\u0259t s\u00f6z\u00fc t\u0259rc\u00fcm\u0259d\u0259 &#8220;pey\u011f\u0259mb\u0259rin ad\u0259ti&#8221; m\u0259nas\u0131n\u0131 verir. Bu, ad\u0131ndan da g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi s\u00fcnn\u0259t olan, y\u0259ni ad\u0259t olunan bir \u015feydir. Ad\u0259tl\u0259r d\u0259 vacib say\u0131lm\u0131r. Amma bu, \u0130slam al\u0259mind\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi xarakter al\u0131b dey\u0259 sanki \u00e7ox \u00f6n\u0259mli, daha vacib bir \u015fey kimi t\u0259tbiq edirl\u0259r. \u018fsas\u0259n d\u0259 azya\u015fl\u0131 u\u015faqlara qar\u015f\u0131 olunur. \u018fslind\u0259, onun bir ya\u015f m\u00fcdd\u0259ti yoxdur, sad\u0259c\u0259, m\u00fc\u0259yy\u0259n gigiyenik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, olunmas\u0131 yax\u015f\u0131d\u0131r. Amma onu k\u00f6rp\u0259 ya\u015f\u0131nda, x\u00fcsus\u0259n h\u0259kiml\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259mi\u015f, ad\u0259t x\u0259trin\u0259 tez-t\u0259l\u0259sik s\u00fcnn\u0259t el\u0259tdirib u\u015fa\u011f\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259li v\u0259ziyy\u0259t\u0259 salmaq d\u00fczg\u00fcn deyil. \u018fksin\u0259, Quranda buyurulub ki, \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 atmay\u0131n. Yax\u015f\u0131 olar ki, u\u015faq p\u00fcxt\u0259l\u0259\u015fib, tam sa\u011flam, ona d\u00f6z\u00fcml\u00fc vaxt\u0131na \u00e7atanda icra olunsun&#8221;.<\/p>\n<p><strong>40-50 ya\u015f\u0131nda da s\u00fcnn\u0259t el\u0259tdirm\u0259k olarm\u0131\u015f&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>O hesab edir ki, s\u00fcnn\u0259ti icra ed\u0259n h\u0259kim h\u0259m d\u0259 dini qaydan\u0131 bilm\u0259lidir:<\/p>\n<p>&#8220;H\u0259kiml\u0259r onu d\u00fczg\u00fcn yerin\u0259 yetirmirl\u0259r. Sonradan u\u015faqlarda b\u0259zi f\u0259sadlar ba\u015f verir, y\u0259ni m\u00fcxt\u0259lif m\u00fcasir \u00fcsullardan istifad\u0259 edirl\u0259r, qan \u00e7\u0131xmadan v\u0259 s. bu kimi formalarda edirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r h\u0259kim\u0259 bunu el\u0259tdirm\u0259k d\u00fczg\u00fcn deyil. G\u0259r\u0259k onu ed\u0259n h\u0259kim dini qaydan\u0131 da bilsin. \u00c7\u00fcnki onun hans\u0131 formada, nec\u0259 olmas\u0131n\u0131n \u00fcsulu \u015f\u0259ri\u0259td\u0259 var. Amma h\u0259kiml\u0259r bunu bilm\u0259dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn pul almaq x\u0259trin\u0259 edirl\u0259r. Ola bil\u0259r ki, h\u0259min u\u015fa\u011f\u0131n ba\u015fqa orqan\u0131nda n\u0259s\u0259 problem varm\u0131\u015f, he\u00e7 onunla \u0259laq\u0259li deyil. Amma dind\u0259 onun konkret ya\u015f m\u00fcdd\u0259ti yoxdur, 40-50 ya\u015f\u0131nda da s\u00fcnn\u0259t el\u0259tdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu, insan\u0131n \u00f6z ist\u0259yin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. H\u0259m\u00e7inin \u00e7ox ki\u00e7ik ya\u015fda el\u0259tdirm\u0259k vacib deyil&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u011flan u\u015faqlar\u0131n\u0131 s\u00fcnn\u0259t el\u0259tdirm\u0259k dini \u00f6hd\u0259lik kimi q\u0259bul olunub. Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 d\u0259 o\u011flan u\u015faqlar\u0131 b\u00f6y\u00fcy\u00fcb \u00f6z dinini se\u00e7m\u0259mi\u015f valideynl\u0259ri onlar\u0131 s\u00fcnn\u0259t etdirirl\u0259r. H\u0259tta bunun \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259clis qurub, &#8220;ki\u00e7ik toy&#8221; ed\u0259nl\u0259r, kirv\u0259 se\u00e7ib, \u00f6m\u00fcrl\u00fck qohum olanlar da var. Tibbi t\u0259r\u0259fin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 s\u00fcnn\u0259t c\u0259rrahi prosedurdur. C\u0259rrahi m\u00fcdaxil\u0259 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259sad v\u0259 riskl\u0259ri qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. \u018fslind\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn risk azd\u0131r, amma zaman-zaman f\u0259sadlar da ortaya \u00e7\u0131xa bil\u0259r. S\u00fcnn\u0259ti b\u0259z\u0259n c\u0259rrahlar\u0131n, h\u0259kiml\u0259rin yox, s\u0131radan tibb i\u015f\u00e7il\u0259rinin v\u0259 ya tibb t\u0259hsili almayan \u015f\u0259xsl\u0259rin d\u0259 yerin\u0259 yetirdiyinin \u015fahidi olmu\u015fuq. \u00d6t\u0259n g\u00fcn \u00f6z\u0259l klinikalar\u0131n birind\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":736595,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/sunnet.png",1200,674,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/sunnet.png",1200,674,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/sunnet.png",1200,674,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/sunnet-500x280.png",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/sunnet-650x365.png",650,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/sunnet-840x472.png",640,360,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/sunnet.png",1200,674,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/sunnet.png",1200,674,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/sunnet-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/sunnet-1200x620.png",1200,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"O\u011flan u\u015faqlar\u0131n\u0131 s\u00fcnn\u0259t el\u0259tdirm\u0259k dini \u00f6hd\u0259lik kimi q\u0259bul olunub. Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 d\u0259 o\u011flan u\u015faqlar\u0131 b\u00f6y\u00fcy\u00fcb \u00f6z dinini se\u00e7m\u0259mi\u015f valideynl\u0259ri onlar\u0131 s\u00fcnn\u0259t etdirirl\u0259r. H\u0259tta bunun \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259clis qurub, &#8220;ki\u00e7ik toy&#8221; ed\u0259nl\u0259r, kirv\u0259 se\u00e7ib, \u00f6m\u00fcrl\u00fck qohum olanlar da var. Tibbi t\u0259r\u0259fin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 s\u00fcnn\u0259t c\u0259rrahi prosedurdur. C\u0259rrahi m\u00fcdaxil\u0259 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259sad v\u0259 riskl\u0259ri qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. \u018fslind\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 geni\u015f&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/736594"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=736594"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/736594\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/736595"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=736594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=736594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=736594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}