{"id":736742,"date":"2024-07-12T12:00:31","date_gmt":"2024-07-12T08:00:31","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=736742"},"modified":"2024-07-12T12:00:31","modified_gmt":"2024-07-12T08:00:31","slug":"plastik-qablar-x%c9%99st%c9%99lik-m%c9%99nb%c9%99yidir-b%c9%99s-cixis-yolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=736742","title":{"rendered":"Plastik qablar x\u0259st\u0259lik m\u0259nb\u0259yidir! &#8211; B\u0259s \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Plastik qablarda saxlan\u0131lan i\u00e7m\u0259li suda sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li bir s\u0131ra kimy\u0259vi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r yarana bil\u0259r. Bu bar\u0259d\u0259 \u00c7inin Cinan Universitetinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edibl\u0259r. Onlar uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259libl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259cr\u00fcb\u0259 bir ne\u00e7\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 apar\u0131l\u0131b. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar m\u00fcxt\u0259lif qit\u0259l\u0259rd\u0259n &#8211; Afrika, Amerika, Avropa v\u0259 Asiyadan plastik qablar\u0131 analiz edibl\u0259r. Onlar\u0131n dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131nda u\u00e7ucu \u00fczvi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n alkanlar, alkenl\u0259r, spirtl\u0259r, aldehidl\u0259r, karboksil tur\u015fular\u0131 v\u0259 s. kimi z\u0259h\u0259rli birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. M\u0259lum olub ki, plastik material daha k\u00f6hn\u0259 olduqda, y\u00fcks\u0259k temperaturlara m\u0259ruz qald\u0131qda v\u0259 ya qab z\u0259d\u0259l\u0259ndikd\u0259 bel\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r daha \u00e7ox olur v\u0259 aktiv \u015f\u0259kild\u0259 suya ke\u00e7ir.<\/p>\n<p>D\u00fczd\u00fcr, elm adamlar\u0131 \u0259min edirl\u0259r ki, suyun \u00f6z\u00fcnd\u0259 bel\u0259 madd\u0259l\u0259rin konsentrasiyas\u0131 \u00e7ox da y\u00fcks\u0259k deyil. Amma problem ondad\u0131r ki, onlar orqanizmd\u0259 toplan\u0131r, kumulyasiya olur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar daha \u00e7ox \u015f\u00fc\u015f\u0259 qablarda su almaqla riskl\u0259ri azaltma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259lumdur ki, Az\u0259rbaycanda da i\u00e7m\u0259li su \u0259sas\u0259n plastik qablarda sat\u0131l\u0131r. Onlar\u0131n hans\u0131 temperaturda saxland\u0131\u011f\u0131 is\u0259 sat\u0131c\u0131lar\u0131n insaf\u0131na qal\u0131b. H\u0259m\u00e7inin bir \u00e7ox qida m\u0259hsullar\u0131 (ayran, s\u00fcd, kefir, xama, bitki ya\u011f\u0131lar\u0131, zeytun v\u0259 s.) da plastik qablarda sat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/pravda.az\/cdn\/2022\/august\/15\/eyyub66.jpg\" alt=\"Eyyub H\u00fcseynov: &quot;Bu c\u00fcr ticar\u0259t yerl\u0259ri v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 pozmaqla  d\u00f6vl\u0259tin sosial siyas\u0259tin\u0259 d\u0259 z\u0259rb\u0259 endirir&quot; Pravda.az\" \/><\/p>\n<p><strong>Eyyub H\u00fcseynov: \u201c3 il \u00f6nc\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259rarlar verildi, lakin n\u0259tic\u0259si olmad\u0131, \u00e7\u00fcnki&#8230;\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Azad \u0130stehlak\u00e7\u0131lar Birliyinin s\u0259dri Eyyub H\u00fcseynov \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da \u015f\u0259rhind\u0259 bildirdi ki, plastik qablardan istifad\u0259 d\u00fcnyada b\u00f6y\u00fck problem\u0259 \u00e7evrilib: \u201cAz\u0259rbaycanda bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r, lakin g\u00f6zl\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259r t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, yoxdur. H\u0259l\u0259 3 il \u00f6nc\u0259 plastik qablardan istifad\u0259 bar\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259rarlar q\u0259bul edildi, lakin n\u0259tic\u0259si olmad\u0131. \u00c7\u00fcnki alternativl\u0259r t\u0259klif olunmad\u0131. Plastik qablarda, x\u00fcsusil\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131 alt\u0131nda qalan m\u0259hsullar\u0131n qabla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, insan orqanizmin\u0259 z\u0259r\u0259r verir. Bel\u0259 qablar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan kimv\u0259yi madd\u0259l\u0259r sulara miqrasiya edir v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur\u201d.<\/p>\n<p>Ekspert qeyd etdi ki, sularla ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t f\u0259rqlidir: \u201cPlastik qabda qabla\u015fd\u0131r\u0131lan suyu istehlak etdikd\u0259n sonra qab \u0259zilm\u0259lidir ki, yenid\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131n. \u018fzilmi\u015f qablarda olan suyu, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, i\u00e7m\u0259k olmaz. \u00c7\u00fcnki qablar \u0259zil\u0259nd\u0259 hiss\u0259cikl\u0259r suya miqrasiya edir\u201d.<\/p>\n<p>Akademik Mirqasimov ad\u0131na Respublika Klinik X\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n h\u0259kim terapevti R\u0259na Na\u011f\u0131yeva da q\u0259zetimiz\u0259 \u015f\u0259rhind\u0259 plastik qablar\u0131n insan orqanizmin\u0259 z\u0259r\u0259rl\u0259rini bel\u0259 \u015f\u0259rh etdi: &#8220;Aliml\u0259rin ara\u015fd\u0131rmas\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, plastik qab-qacaq insan orqanizmin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir edir. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 onlardan istifad\u0259 qanunla qada\u011fan edilib. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 u\u015faqlar\u0131n orqanizmin\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r. Plastik materiallar\u0131n isti su il\u0259 t\u0259mas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 dioksin (\u0259n z\u0259h\u0259rli madd\u0259l\u0259r qrupu) yaran\u0131r.<\/p>\n<p><strong>R\u0259na Na\u011f\u0131yeva: \u201cK\u00f6rp\u0259l\u0259r\u0259 plastik butulkalarda isti s\u00fcd v\u0259 \u00e7ay verm\u0259k do\u011fru deyil\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq X\u0259r\u00e7\u0259ng Ara\u015fd\u0131rma \u0130nstitutunun ara\u015fd\u0131rmas\u0131na g\u00f6r\u0259, dioksin orqanizmd\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Plastik qablar\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki toksik madd\u0259l\u0259r insan orqanizmin\u0259 qida vasit\u0259sil\u0259 daxil olur. T\u0259dric\u0259n immun sistemi z\u0259ifl\u0259yir. V\u0259 bu f\u0259sadlar \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259dric\u0259n b\u00fcruz\u0259 verm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. H\u0259m\u00e7inin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r analara plastik butulkalarda k\u00f6rp\u0259l\u0259r\u0259 isti s\u00fcd v\u0259 \u00e7ay verm\u0259yin d\u00fczg\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, butulkalar\u0131 \u015f\u00fc\u015f\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259v\u0259z etm\u0259yin daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun oldu\u011funu bildirirl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>Nigar H\u018fS\u018fNL\u0130,<\/p>\n<p>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Plastik qablarda saxlan\u0131lan i\u00e7m\u0259li suda sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li bir s\u0131ra kimy\u0259vi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r yarana bil\u0259r. Bu bar\u0259d\u0259 \u00c7inin Cinan Universitetinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edibl\u0259r. Onlar uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259libl\u0259r. T\u0259cr\u00fcb\u0259 bir ne\u00e7\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 apar\u0131l\u0131b. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar m\u00fcxt\u0259lif qit\u0259l\u0259rd\u0259n &#8211; Afrika, Amerika, Avropa v\u0259 Asiyadan plastik qablar\u0131 analiz edibl\u0259r. Onlar\u0131n dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131nda u\u00e7ucu \u00fczvi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n alkanlar, alkenl\u0259r, spirtl\u0259r, aldehidl\u0259r, karboksil tur\u015fular\u0131 v\u0259 s. kimi z\u0259h\u0259rli birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. M\u0259lum olub ki, plastik material daha k\u00f6hn\u0259 olduqda, y\u00fcks\u0259k temperaturlara m\u0259ruz qald\u0131qda v\u0259 ya qab z\u0259d\u0259l\u0259ndikd\u0259 bel\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r daha \u00e7ox&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":736743,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/e324d96c41c36e8e3d190974539ac2b1.jpg",640,435,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/e324d96c41c36e8e3d190974539ac2b1.jpg",640,435,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/e324d96c41c36e8e3d190974539ac2b1.jpg",640,435,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/e324d96c41c36e8e3d190974539ac2b1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/e324d96c41c36e8e3d190974539ac2b1-537x365.jpg",537,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/e324d96c41c36e8e3d190974539ac2b1.jpg",640,435,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/e324d96c41c36e8e3d190974539ac2b1.jpg",640,435,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/e324d96c41c36e8e3d190974539ac2b1.jpg",640,435,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/e324d96c41c36e8e3d190974539ac2b1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/e324d96c41c36e8e3d190974539ac2b1.jpg",640,435,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Plastik qablarda saxlan\u0131lan i\u00e7m\u0259li suda sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li bir s\u0131ra kimy\u0259vi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r yarana bil\u0259r. Bu bar\u0259d\u0259 \u00c7inin Cinan Universitetinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edibl\u0259r. Onlar uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259libl\u0259r. T\u0259cr\u00fcb\u0259 bir ne\u00e7\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 apar\u0131l\u0131b. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar m\u00fcxt\u0259lif qit\u0259l\u0259rd\u0259n &#8211; Afrika, Amerika, Avropa v\u0259 Asiyadan plastik qablar\u0131 analiz edibl\u0259r. Onlar\u0131n dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131nda u\u00e7ucu \u00fczvi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/736742"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=736742"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/736742\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/736743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=736742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=736742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=736742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}